Toelichting bestemmingsplan Zandwijk e.o
Tekst van het document
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad,
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
31
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
•
programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen In paragraaf 4.1.2 is in het kader van de Ladder voor duurzame verstedelijking al ingegaan op de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte van woningbouw in de regio Twente, de gemeente Twenterand en het dorp Vriezenveen. In paragraaf 4.3.2 vindt een verdere toetsing plaats aan de gemeentelijke Visie op wonen. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat voorliggende ontwikkeling bijdraagt aan de actuele kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwbehoefte. In verband hiermee is het voorliggende bestemmingsplan in overeenstemming met artikel 2.2.2 uit de Omgevingsverordening Overijssel.
Titel 2.13 Drinkwatervoorziening Het plangebied bevindt zich in een intrekgebied dat van belang is voor de drinkwatervoorziening. In dit kader zijn de volgende artikelen uit de omgevingsverordening van belang: artikel 2.13.3 Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden Bestemmingsplannen voorzien in een aanduiding voor grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden waarbij alleen functies worden toegestaan die harmoniëren met de functie voor de drinkwatervoorziening. artikel 2.13.5 Niet-risicovolle functies en grote risicovolle functies in intrekgebieden In afwijking van het bepaalde in artikel 2.13.3 Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden kunnen in intrekgebieden ook nieuwe niet-risicovolle en grote risicovolle functies worden toegestaan, mits daarbij wordt voldaan aan het stand still-principe.
Toetsing van het initiatief aan de artikelen 2.13.3 en 2.13.5 In dit geval is sprake van een woningbouwontwikkeling in een intrekgebied. In de planregels van dit bestemmingsplan is in dit kader de gebiedsaanduiding ‘milieuzone – intrekgebied’ opgenomen. Middels deze aanduiding wordt gewaarborgd dat ter plaatse enkel functies worden toegestaan die harmoniëren met de functie voor de drinkwatervoorziening. Herontwikkeling ten behoeve van woningbouw betreft een nietrisicovolle functie waarbij sprake is van het stand still-principe. In relatie tot de functies die in de bestaande situatie zijn toegestaan is immers geen sprake van een vergroting van de risico’s op verontreiniging van het grondwater en/of een verslechtering van de grondwaterkwaliteit. In verband hiermee is het voorliggende bestemmingsplan in overeenstemming met de Omgevingsverordening Overijssel. Voor het overige zijn er in het kader van de “generieke beleidskeuzes” geen aspecten die nadere onderbouwing behoeven.
4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief met rood is omkaderd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
32
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 4.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
"Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken" De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Het plan gaat uit van de herontwikkeling van het plangebied ten behoeve van woningbouw. Hierbij worden twintig woningen gebouwd voor de lokale behoefte. In paragraaf 4.1.2.
is reeds aangetoond dat er sprake van een actuele regionale en lokale kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwbehoefte. Deze ontwikkeling past goed in het geldende ontwikkelingsperspectief.
4.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Gelet op liggen van het plangebied in het stedelijk gebied gelden er ten aanzien van de natuurlijke laag en de laag van het agrarisch-cultuurlandschap geen specifieke eigenschappen. Daarnaast is er vanuit de laag van de beleving geen sprake van specifieke kenmerken waar voorliggend plan invloed op zou kunnen hebben. Deze lagen kunnen voor wat betreft de toetsing dan ook buiten beschouwing blijven. Stedelijke laag
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
33
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld Vanuit de stedelijke laag is het gebiedskenmerk ‘Bebouwingsschil 1900 – 1955’ van toepassing op het plangebied. Dit is hieronder weergegeven in afbeelding 4.3.
Afbeelding 4.3
Uitsnede ‘stedelijke laag’ Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woonwijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden. Op sommige plaatsen liggen (voormalige) grootschalige fabriekscomplexen direct aansluitend aan woonwijken. Deze stadswijken kennen een gesloten, compacte vorm (bouwblokken) en zijn veelal opdeelbaar in wijken met eigen karakter. De wijken worden van elkaar gescheiden door doorgaande lanen, singels en stadsstraten. Kenmerkend in de bebouwing is de verwantschap in architectuurstijlen en aandacht voor architectonische details en verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. Als herstructurering, inbreiding en toevoeging van bebouwing plaats vinden in de individueel ontwikkelde stadswijken van de bebouwingsschil 1900 - 1955, dan dragen deze bij aan behoud, versterking en vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing. Als herstructurering etc. plaats vindt in de tuindorpen en fabriekswijken, dan voegt de vernieuwde/nieuwe bebouwing zich in de structuur van de bebouwde massa en groenstructuur, gericht op behoud van eenheid en eenduidigheid, met oog voor details. Verder wordt gestuurd op hergebruik/reanimatie van cultureel erfgoed.
Toetsing van het initiatief aan de gebiedskenmerken Zoals in hoofdstuk 3 reeds is beschreven worden de nieuwe woonfuncties ingepast in de opzet van de bestaande wijk/bebouwingsschil. Behoudenswaardige bebouwing blijft behouden en wordt gerenoveerd. Daarbij wordt tevens rekening gehouden met het laten terugkeren van bestaande cultuurhistorische elementen in gebouwen die niet behoudenswaardig zijn gebleken. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling past binnen de gebiedskenmerken.
4.2.5
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd kan worden dat de herontwikkeling het plangebied de in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
34
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
4.3
Gemeentelijk beleid
Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. Met betrekking tot de in dit bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst.
4.3.1
Structuurvisie Twenterand
4.3.1.1 Algemeen De ‘Structuurvisie Twenterand’ vastgesteld door de gemeenteraad op 19 juli 2011 spreekt zich uit over de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkelingen van de gehele gemeente. Het doel is om verschillende belangen, bijvoorbeeld tussen uitbreiding en inbreiding of tussen verkeer en landschap, zorgvuldig af te wegen en een gezamenlijk beeld over de gewenste ontwikkeling te krijgen. Een structuurvisie biedt een geïntegreerde benadering van het sectorale beleid en een herijking van bestaande (soms aan herziening toe zijnde) plannen. De structuurvisie is gefundeerd op uitgangspunten die voortkomen uit een inventarisatie en analyse van de bestaande situatie, het bestaande beleid en onderzoeken en prognoses.
4.3.1.2 Visie op Twenterand De gemeente Twenterand heeft besloten om in te zetten op de specifieke kernkwaliteiten van de verschillende kernen en landschappen die Twenterand rijk is. De gemeente past de zogenaamde SER-ladder toe. Er wordt niet ongebreideld uitgebreid of ingebreid, maar er wordt zorgvuldig omgegaan met de bestaande kwaliteiten van zowel landschap als bebouwing. Ontwikkelingsruimte wordt in eerste instantie binnen de bestaande kernen of in de randen gezocht. Daarbij gaat het dan om ontwikkelingen in kleine eenheden, passend bij de schaal van het onderliggende gebied die bovendien als overzichtelijke en afgeronde gehelen kunnen worden gerealiseerd. De visie op de gemeente Twenterand is uitgewerkt in een aantal specifieke punten, te weten: • • • • • • •
Duurzaamheid Werken Voorzieningen Recreatie en toerisme Wonen Infrastructuur en mobiliteit Stedenbouw, water, landschap en ecologie
4.3.1.3 Wonen In de structuurvisie wordt voor het thema wonen nog uitgegaan van de oude Woonvisie 2009+ en oude provinciale afspraken. In zijn algemeenheid wordt wel de lijn ‘inbreiding voor uitbreiding’ uitgedragen. In de volgende paragraaf wordt ingegaan op het meest recente woonbeleid.
4.3.1.4 Toetsing van het initiatief aan de “Structuurvisie Twenterand” Het initiatief past binnen de uitgangspunten van de ‘Structuurvisie Twenterand’. De locatie betreft een inbreidingslocatie binnen het bestaande stedelijk gebied van Vriezenveen. Herontwikkeling naar een woonfunctie is in overeenstemming met de uitgangspunten van de structuurvisie Twenterand.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
35
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld 4.3.2
Woonvisie Twenterand 2022-2026
4.3.2.1 Inleiding De gemeenteraad heeft in 2022 de Woonvisie 2022-2026 van de gemeente Twenterand vastgesteld. Hierin worden de opgaven en ambities voor de komende vijf beschreven. In de periode waarin de Woonvisie is opgesteld is in Twents regionaal verband met de Provincie Overijssel, Twentse gemeenten en woonpartners de Regionale Woonagenda Twente 2021-2025 opgesteld. De grootste opgaven die in de Regionale Woonagenda is opgenomen is het toevoegen van circa 20.000 tot 22.000 woningen in Twente. De te verwachten huishoudgroei tussen 2020 en 2030 behoeft een programmering van 15.000 woningen tot 2030. Dat is de lokale behoefte voor de regio Twente. Daarnaast heeft Twente een extra woningbouwambitie/-opgave op basis van onder andere de (gedeeltelijke) inloop van het huidige woningtekort (circa 3%), de krapte op de woningmarkt, de verstedelijkingsopgaven en de toenemende migratiestromen vanuit de Randstad en andere landsdelen. Deze extra woningbouwambitie/opgave bedraagt voor Twente circa 5.000 tot 7.000 woningen tot 2030. In de woonagenda wordt gewerkt met ruimtelijke strategieën. Voor Twenterand liggen vooral kansen in het wonen langs de radialen. Op[ 17 maart 2021 zijn de laatste woonafspraken voor de gemeente Twenterand vastgelegd in de ‘Regionale Woonagenda Twente’ (zie ook paragraaf 4.1.2).
4.3.2.2 Kwalitatieve woonbehoefte Op de eerste plaats wil Twenterand voorzien in de lokale vraag naar woningen. Tot 2031 is er volgens de meest recente prognose een toename van het aantal huishoudens met 550. Daarna is er mogelijk een stabilisatie. Prognoses fluctueren en zijn afhankelijk van allerlei factoren. Primair is het van belang de juiste kwaliteit woningen toe te voegen en de ontwikkelingen op de woningmarkt in de gaten te houden en waar nodig bij te sturen. De grootste doelgroep in de gemeente qua huishoudsamenstelling betreft gezinnen. Het aantal gezinnen gaat, volgens de meest recente prognose, de komende jaren wel afnemen van 5.550 gezinnen in 2020 naar circa 5.330 gezinnen in 2031 en 2041. Ook de jonge alleenstaanden en stellen tot 35 jaar nemen de komende tien jaar in omvang af. Dit zijn voor Twenterand de toekomstige gezinnen. De doelgroep die fors gaat toenemen zijn de 75-plussers. Voor de kwalitatieve woningbehoefte betekent dit dat er voornamelijk vraag is naar woningen voor ouderen. Daarnaast is door de toegenomen krapte op de woningmarkt de betaalbaarheid onder druk komen te staan waardoor het voor starters, jongeren en alleenstaanden moeilijker is een betaalbare en passende woning te vinden.
4.3.2.3 Kwantitatieve woonbehoefte Tot 2025 zijn 100 reguliere grondgebonden woningen (gezinswoningen, niet levensloopbestendig) nodig, maar dit slaat rond 2025 om in een overschot. Per saldo is er tot aan 2031 een behoefte aan circa 45 reguliere grondgebonden woningen koopwoningen en ongeveer 70 reguliere grondgebonden woningen vrijesectorhuurwoningen. Dit is te verklaren door de daling van het aantal jonge huishoudens en gezinnen. In alle segmenten (koop, vrijesectorhuur en sociale huur) is er de komende 10 jaar veel behoefte aan nultredenwoningen (waaronder zowel appartementen, als grondgebonden nultredenwoningen). Aan zowel koop als sociale huur bestaat een behoefte van circa 300 woningen. In de vrijesectorhuur is de behoefte iets lager, maar met 200 nog zeer fors (zeker gezien het beperkte aanbod op dit moment). Naast het toevoegen van woningen voor de lokale behoefte wil de gemeente Twenterand ook een bijdrage leveren aan de extra regionale ambitie geformuleerd in de regionale woonagenda. De extra woningbouwambitie van de regio Twente bedraagt 5.000 tot 7.000 woningen tot 2030. Door voor de regionale vraag woningen toe te voegen wil de gemeente meer diversiteit in het woningaanbod (en dan vooral in uitleggebieden) realiseren en meer jonge stellen en gezinnen naar Twenterand te trekken. Er zijn op dit moment veel harde plannen voor grondgebonden koopwoningen.
Op korte termijn is hier zeker een behoefte aan in de gemeente. Na uitvoering van deze harde plannen zal er nog beperkt lokale behoefte bestaat aan meer woningbouwplannen met regulier grondgebonden koop (niet levensloopbestendig).
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
36
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld 4.3.2.4 Toetsing van het initiatief aan het Woonbeleid ‘Visie op wonen 2015-2025’ Voorliggende herontwikkeling van een inbreidingslocatie in de kern Vriezenveen draagt bij aan de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte door de realisatie van twintig woningen van uiteenlopende woningtypen. Kwalitatief gezien wordt er hiermee voor diverse doelgroepen gebouwd, zowel voor jongeren en senioren als doorstromers. Dit bevorderd de invulling van de woonvraag van onder andere jongere en oudere huishoudens. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming met de Visie op wonen 20222026 en de regionale woonafspraken (zie paragraaf 4.1.2).
4.3.3
Welstandsnota 2012
4.3.3.1 Algemeen In de welstandsnota, vastgesteld op 2 oktober 2012, worden de criteria voor de welstandstoets geformuleerd en toegelicht. Deze criteria worden door de welstands- en monumentencommissie gehanteerd bij de beoordeling van de diverse bouwaanvragen. Het vastleggen van de criteria maakt het welstandsbeleid transparant en de toets eenduidig. In Vriezenveen worden vanuit welstand twee gebieden onderscheiden. Dat zijn het historische lint en het dorpscentrum. Het oude lint omvat De Hammerweg, het Oosteinde en het Westeinde. Het centrumgebied wordt begrensd door de Weemestraat, Koningsweg, Bouwmeesterstraat, Almeloseweg, Platanenplein, Kerkstraat, Krijgerstraat, Schout Doddestraat, Manitobaplein en Jonkerlaan. De overige delen van het dorp zijn welstandsarm. Het plangebied maakt onderdeel uit van het historische lint.
4.3.3.2 Historische lint Het historische karakter en de ontstaansgeschiedenis van het dorp zijn duidelijk afleesbaar in het lint. De herkenbare positionering van de huizen met de nokrichting evenwijdig aan de verkaveling, waardoor de gevels onder een hoek van ca. 60 graden ten opzichte van de weg staan, is intact gebleven. Nagenoeg alle panden hebben staande ramen en een zadeldak of een mansarde kap. Nieuwe panden moeten deze opstelling volgen. Opvallend is dat er bij de nieuwe huizen minder aandacht is besteed aan de detaillering van de kopgevels. De gevels zijn eenvoudig uitgevoerde en lichtgekleurde windveren ontbreken. In de toekomst moet het anders. Slechts op enkele plekken zijn dissonanten waarneembaar in het lint. Dat zijn de relatief grote supermarkten die met hun achterzijde aan de weg staan. De entrees van deze winkels liggen aan de zijkant of achterzijde op de parkeerplaatsen. Aan de zijde van het lint liggen blinde gevels. Dit is een hele slechte zaak en mag in de toekomst niet meer voorkomen. Het groene karakter van de brinken wordt bepaald door de overblijfselen van het slagenlandschap aan de achterzijden van het lint en door de beplanting op de erfgrens. Dit karakter moet behouden of versterkt worden. Welstandscriteria
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
37
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld 4.3.3.3 Toetsing van het initiatief aan de welstandsnota Ten tijde van de aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen wordt het definitieve bouwplan getoetst aan het welstandsbeleid en de bijbehorende criteria. Met het ontwerpplan (zie hoofdstuk 3) is al rekening gehouden met de welstandscriteria.
4.3.4
Nota parkeernormen gemeente Twenterand 2018
De wettelijke basis voor het stellen van parkeereisen en eisen met betrekking tot het laden en lossen is veranderd. Voorheen was dit primair geregeld in de gemeentelijke bouwverordening. Per 1 juli 2018 is dit niet meer mogelijk. De bouwverordening verliest op dat moment voor dit onderdeel haar werking. Parkeren en laden en lossen moet vanaf dat moment geregeld worden in het bestemmingsplan. Om te voorkomen dat er binnen de gemeente Twenterand gebieden zijn waar vanaf 1 juli 2018 geen parkeernormen meer gelden (blinde vlekken) is het facetbestemmingsplan ‘parkeren Twenterand’ opgesteld dat zorgt voor uniforme regels binnen het gehele grondgebied van de gemeente Twenterand. Willekeur wordt hiermee tegengegaan. In verband met de gewenste flexibiliteit is het door een wetswijziging juridisch mogelijk geworden om in het bestemmingsplan te verwijzen naar beleidsregels, de ‘Nota parkeernormen gemeente Twenterand 2018’. Op deze wijze wordt in elke situatie aan de hetzelfde beleid getoetst. Bij ontwikkeling van het plangebied worden de parkeernormen zoals vastgelegd in de Nota parkeernormen gehanteerd (zie ook paragraaf 3.2). In de planregels van dit bestemmingsplan zijn hiervoor specifieke parkeerregels opgenomen.
4.3.5
Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid
Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met de gemeentelijke beleidsuitgangspunten zoals verwoord in de in deze paragraaf behandelde beleidsstukken.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
38
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
HOOFDSTUK 5
MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieukwaliteitseisen bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden de resultaten van het onderzoek naar de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreft de thema’s geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, ecologie, archeologie & cultuurhistorie en het Besluit milieueffectrapportage.
5.1
Geluid (Wet geluidhinder)
5.1.1
Algemeen
De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan indien het plan een geluidgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Het akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeursgrenswaarde bij geluidgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeursgrenswaarde te voldoen. De functie 'wonen' is aan te merken als een geluidsgevoelige functie.
5.1.2
Situatie plangebied
5.1.2.1 Wegverkeerslawaai en spoorweglawaai Het plangebied ligt binnen de wettelijke geluidszone van de Westeinde, Hammerweg, Wierdenseweg, Kanaalweg Noord en de Verzetstraat. Dit betreffen wegen waar een snelheidsregime geldt van 50 km/uur. Het plangebied bevindt zich ook nabij de Kanaalweg Zuid en de Daarlerveenseweg. Dit betreffen wegen waar een snelheidsregime geldt van 30 km/uur. Voor deze wegen gelden op basis van artikel 74.2 van de Wgh geen geluidszones. Het feit dat hiervoor geen wettelijke geluidszones gelden, betekent niet dat een akoestisch onderzoek voor deze wegen automatisch niet benodigd is. Daarnaast ligt het plangebied nabij de spoorverbinding Mariënberg – Almelo. Ter plaatse van de dichtstbijzijnde referentiepunten geldt een GPP van circa 52 dB. Hiermee is sprake van een wettelijke geluidszone van 100 meter. Het projectgebied bevindt zich hiermee binnen de wettelijke geluidszone van deze spoorverbinding. In het kader van voorliggend plan heeft BJZ.nu een gecombineerd akoestisch onderzoek wegverkeers- en spoorweglawaai uitgevoerd. Hierna wordt ingegaan op de belangrijkste onderzoeksresultaten en -conclusies. Voor de volledige onderzoeksrapportage wordt verwezen naar bijlage 1 bij deze plantoelichting. Onderzoeksresultaten en -conclusies De geluidsbelasting als gevolg van de Verzetstraat en Wierdenseweg bedraagt respectievelijk maximaal 30 dB en 45 dB.
Hiermee wordt voldaan aan de wettelijke voorkeurswaarde en gemeentelijke ambitiewaarde van 48 dB. De geluidsbelasting als gevolg van de Hammerweg, Kanaalweg Noord en Westeinde voldoet niet voor alle woningen aan de wettelijke voorkeurswaarde en gemeentelijke ambitiewaarde van 48 dB. Wel wordt in alle gevallen voldaan aan de maximale bovengrenswaarde van 63 dB.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
39
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld De geluidsbelasting als gevolg van de spoorverbinding Mariënberg – Almelo bedraagt maximaal 47 dB (voorgevel woning 20). Hiermee wordt in alle gevallen voldaan aan de gemeentelijke ambitiewaarde (55 dB) en de wettelijke voorkeurswaarde (55 dB). Een hogere waarde als gevolg van wegverkeerslawaai is in voorliggend geval benodigd, aangezien er niet voor alle woningen aan de voorkeurswaarde uit de Wgh wordt voldaan ten aanzien van de Hammerweg, Kanaalweg Noord en Westeinde. De bron- en overdrachtsmaatregelen die getroffen kunnen worden om aan de voorkeurswaarde te voldoen ontmoeten bezwaren van stedenbouwkundige, landschappelijke of financiële aard. Gevelmaatregelen zijn het meest doelmatig. Daarnaast voldoet het project waar dit nodig wordt geacht aan het gemeentelijke geluidbeleid. Er kunnen dan ook hogere waarden van maximaal 50 dB, 57 dB en 62 dB worden aangevraagd met betrekking tot respectievelijk de Hammerweg, Kanaalweg Noord en Westeinde. Met het nemen van gevelmaatregelen met een geluidwering van maximaal 36 dB wordt aan de maximale binnenwaarde van 33 dB voldaan, en is een aanvaardbaar woon- en leefklimaat realiseerbaar.
Gemeentelijk geluidbeleid Uit het akoestisch onderzoek blijkt dat niet volledig wordt voldaan aan de aanvullende voorwaarden voor het kunnen verlenen van een hogere waarde zoals opgenomen in het geldende gemeentelijke geluidbeleid. In dit kader wordt opgemerkt dat de gemeente vooruitlopend op de Omgevingswet werkt aan een wijziging van het geluidbeleid. Deze wijziging heeft betrekking op het opnemen van een afwijkingsbevoegdheid in dit beleid. Op basis van deze afwijkingsbevoegdheid wordt het mogelijk om zowel in positieve als in negatieve zin te kunnen afwijken van het geluidbeleid. Concreet betekend dit bijvoorbeeld dat er specifieke situaties kunnen zijn waarbij de gemeente vanwege de specifieke feiten en omstandigheden van het geval wel medewerking verleend ondanks dan niet of niet volledig aan de beleidsregels wordt voldaan. In relatie tot dit bestemmingsplan is sprake van een dergelijke maatwerksituatie. Bijlage 2 bij deze toelichting bevat de onderbouwing op basis waarvan gebruikmaking van de bedoelde afwijkingsbevoegdheid in deze acceptabel wordt geacht. Tot slot wordt opgemerkt dat de bedoelde afwijkingsbevoegdheid voor vaststelling van dit bestemmingsplan in een herziening van het geluidbeleid zal zijn verwerkt.
5.1.2.2 Industrielawaai In de omgeving van het plangebied is geen gezoneerd bedrijventerrein, zoals bedoeld in de Wet geluidhinder, aanwezig. Het aspect industrielawaai is niet van toepassing. Wat betreft de invloed van individuele bedrijven op de nieuwe woningen wordt verwezen naar paragraaf 5.5 (milieuzonering).
5.1.3
Conclusie
De Wet geluidhinder vormt geen belemmering voor de voorgenomen herontwikkeling, mits er hogere waarden worden verleend voor de Hammerweg, Kanaalweg Noord en Westeinde, en er gevelmaatregelen van maximaal 36 dB gevelwering worden meegenomen in de verdere planvorming. De bedoelde hogere waarden worden gelijktijdig met dit bestemmingsplan vastgesteld. Daar waar nodig zijn in de planregels voorwaardelijke verplichtingen opgenomen voor de toe te passen akoestische maatregelen (zie bijlage 2) in dit plan.
5.2
Bodemkwaliteit
5.2.1
Algemeen
Bij de vaststelling van een bestemmingsplan dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van die bodem en of deze aspecten optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Om hierin inzicht te krijgen, is een bodemonderzoek verricht conform de richtlijnen NEN 5740.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
40
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld 5.2.2
Situatie plangebied
Door Terra Agribusiness is ter plaatse van beide plandelen (ten noorden van de Westeinde en ten zuiden van de Westeinde) een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Hierna wordt kort ingegaan op de belangrijkste onderzoeksresultaten en -conclusies. Voor de volledige onderzoeksrapportages wordt verwezen naar bijlagen 3 en 4 bij deze plantoelichting. Noordzijde plangebied In het bovengrondmengmonster BM1 zijn lichte verhogingen lood en PAK 10 VROM aangetroffen. In het bovengrondmengmonster BM2 zijn lichte verhogingen kwik, lood en PAK 10 VROM aangetroffen. In het bovengrondmengmonster BM3 zijn geen verhogingen aangetroffen. In het grondwatermonster PB1 WM1 is een lichte verhoging barium aangetroffen. Op basis van onderhavig onderzoek wordt een nader bodemonderzoek voor deze locatie niet noodzakelijk geacht. De onderzoekslocatie wordt vanuit milieuhygiënisch oogpunt voor dit onderdeel geschikt geacht voor het beoogde gebruik. Zuidzijde plangebied In het bovengrondmengmonster BM1 zijn lichte verhogingen lood en PAK 10 VROM aangetroffen. In het bovengrondmengmonster BM3 is een lichte verhoging PAK 10 VROM aangetroffen. In het bovengrondmengmonster BM2 zijn geen verhogingen aangetroffen. In het grondwatermonster PB1 WM1 is een lichte verhoging barium aangetroffen. Op basis van onderhavig onderzoek wordt een nader bodemonderzoek voor deze locatie niet noodzakelijk geacht.
De onderzoekslocatie wordt vanuit milieuhygiënisch oogpunt voor dit onderdeel geschikt geacht voor het beoogde gebruik.
5.2.3
Conclusie
Het aspect bodem vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
5.3
Luchtkwaliteit
5.3.1
Beoordelingskader
Om een goede luchtkwaliteit in Europa te garanderen heeft de Europese Unie een viertal kaderrichtlijnen opgesteld. De hiervan afgeleide Nederlandse wetgeving is vastgelegd in hoofdstuk 5, titel 2 van de Wet milieubeheer. Deze wetgeving staat ook bekend als de Wet luchtkwaliteit. In de Wet luchtkwaliteit staan ondermeer de grenswaarden voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Onderdeel van de Wet luchtkwaliteit zijn de volgende Besluiten en Regelingen: • •
Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen); Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen).
5.3.1.1 Besluit en de Regeling niet in betekenende mate Het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (NIBM) staat bouwprojecten toe wanneer de bijdrage aan de luchtkwaliteit van het desbetreffende project niet in betekenende mate is. Het begrip ‘niet in betekenende mate’ is gedefinieerd als 3% van de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Het gaat hierbij uitsluitend om stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10). Toetsing aan andere luchtverontreinigende stoffen uit de Wet luchtkwaliteit vindt niet plaats. In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) opgenomen die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Enkele voorbeelden zijn: •
woningen: 1500 met een enkele ontsluitingsweg;
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
41
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld • •
woningen: 3000 met twee ontsluitingswegen; kantoren: 100.000 m2 bruto vloeroppervlak met een enkele ontsluitingsweg.
Als een ruimtelijke ontwikkeling niet genoemd staat in de Regeling NIBM kan deze nog steeds niet in betekenende mate bijdragen. De bijdrage aan NO2 en PM10 moet dan minder zijn dan 3% van de grenswaarden.
5.3.1.2 Besluit gevoelige bestemmingen Dit besluit is opgesteld om mensen die extra gevoelig zijn voor een matige luchtkwaliteit aanvullend te beschermen. Deze 'gevoelige bestemmingen' zijn scholen, kinderdagverblijven en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen. Woningen en ziekenhuizen/ klinieken zijn geen gevoelige bestemmingen. De grootste bron van luchtverontreiniging in Nederland is het wegverkeer. Het Besluit legt aan weerszijden van rijkswegen en provinciale wegen zones vast. Bij rijkswegen is deze zone 300 meter, bij provinciale wegen 50 meter. Bij realisatie van 'gevoelige bestemmingen' binnen deze zones is toetsing aan de grenswaarden die genoemd zijn in de Wet luchtkwaliteit nodig.
5.3.2
Situatie plangebied
In subparagraaf 5.3.1.1 worden voorbeelden aangegeven die aangemerkt worden als een project dat “niet in betekenende mate bijdraagt” aan luchtverontreiniging. In vergelijking hiermee is dit plan zeker aan te merken als een project dat “niet in betekenende mate bijdraagt” aan luchtverontreiniging. Hoewel in de verkeersparagraaf (paragraaf 3.3) wordt aangegeven dat gelet op de huidige bestemming van het plangebied de verkeersgeneratie waarschijnlijk of niet significant toeneemt, is voor de volledigheid een worstcase berekening met de NIBM tool uitgevoerd. In onderstaande tabel is dit weergegeven. Hieruit blijkt dat de ontwikkeling niet in betekenende mate bijdraagt aan de luchtverontreiniging.
Afbeelding 5.1
Berekening NIBM (Bron: Ministerie Infrastructuur en Milieu)
Tot slot wordt geconcludeerd dat deze ontwikkeling niet wordt aangemerkt als een gevoelige bestemming in het kader het Besluit gevoelige bestemmingen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
42
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld 5.3.3
Conclusie
Gezien het vorenstaande vormt het aspect luchtkwaliteit geen belemmering voor de uitvoering van dit bestemmingsplan.
5.4
Externe veiligheid
5.4.1
Algemeen
Externe veiligheid is een beleidsveld dat is gericht op het beheersen van risico's die ontstaan voor de omgeving bij de productie, de opslag, de verlading, het gebruik en het transport van gevaarlijke stoffen. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden voldaan aan strikte risicogrenzen. Een en ander brengt met zich mee dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden getoetst aan wet- en regelgeving op het gebied van externe veiligheid. Concreet gaat het om risicovolle bedrijven, vervoer gevaarlijke stoffen per weg, spoor en water en transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen. Op de diverse aspecten van externe veiligheid is afzonderlijke wetgeving van toepassing. Voor risicovolle bedrijven gelden onder meer: • • • • •
het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); de Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi); het Registratiebesluit externe veiligheid; het Besluit risico's zware ongevallen 2015 (Brzo 2015); het Vuurwerkbesluit.
Voor vervoer van gevaarlijke stoffen geldt de ‘Wet Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen’ (Wet Basisnet). Dat vervoer gaat over water, spoor, wegen of door de lucht. De regels van het Basisnet voor ruimtelijke ordening zijn vastgelegd in: • • •
het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt); de Regeling basisnet; de (aanpassing) Regeling Bouwbesluit (veiligheidszone en plasbrandaandachtsgebied).
Voor het transport van gevaarlijke stoffen per buisleiding geldt het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). Het doel van wetgeving op het gebied van externe veiligheid is risico's waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld vanwege risicovolle inrichtingen en activiteiten tot een aanvaardbaar minimum te beperken. Het is noodzakelijk inzicht te hebben in de kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten en het plaatsgebonden en het groepsrisico.
5.4.2
Situatie in en bij het plangebied
Aan hand van de Risicokaart is een inventarisatie verricht van risicobronnen in en rond het plangebied. Op de Risicokaart staan meerdere soorten risico's, zoals ongevallen met brandbare, explosieve en giftige stoffen, grote branden of verstoring van de openbare orde. In totaal worden op de Risicokaart dertien soorten rampen weergegeven. In afbeelding 5.2 is een uitsnede van de Risicokaart met betrekking tot het plangebied (indicatief aangegeven met de zwarte ster) en omgeving weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
43
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 5.2
Uitsnede Risicokaart (Bron: www.risicokaart.nl)
Uit de inventarisatie blijkt dat de locatie: • • • •
zich niet bevindt binnen de risicocontour van Bevi- en Brzo-inrichtingen danwel inrichtingen die vallen onder het Vuurwerkbesluit (plaatsgebonden risico); zich niet bevindt binnen een gebied waarbinnen een verantwoording van het groepsrisico nodig is; niet ligt binnen de veiligheidsafstanden van het vervoer gevaarlijke stoffen; niet ligt binnen de veiligheidsafstanden van buisleidingen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.
Zoals blijkt uit de kaartuitsnede bevindt zich ten westen van het plangebied een spoortraject. Dit betreft een enkel spoor waarover geen vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Ter plaatse is dan ook geen sprake van een plasbrandaadachtsgebied. Een nadere verantwoording van het (groeps)risico is niet noodzakelijk.
5.4.3
Conclusie
Een en ander brengt met zich mee dat het project in overeenstemming is met wet- en regelgeving ter zake van externe veiligheid.
5.5
Milieuzonering
5.5.1
Algemeen
Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering' uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
44
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld en daarmee ook voor de uiteindelijke richtafstand. De VNG-uitgave gaat uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet zullen worden uitgeoefend, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting, in plaats van de richtafstanden. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het bestemmingsplan mogelijk is. Hoewel de richtafstanden in 'Bedrijven en milieuzonering' indicatief zijn, worden deze afstanden wel als harde eis gezien door de Raad van State bij de beoordeling of bedrijven op een passende afstand van woningen worden gesitueerd.
5.5.2
Gebiedstypen
In de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering’ is een tweetal gebiedstypen onderscheiden; 'rustige woonwijk' en 'gemengd gebied'. Een rustige woonwijk is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Overige functies komen vrijwel niet voor. Langs de randen is weinig verstoring van verkeer. Op basis van de VNG-uitgave wordt het buitengebied gerekend tot een met het omgevingstype ‘rustige woonwijk’ vergelijkbaar omgevingstype. Het omgevingstype ‘gemengd gebied’ wordt in de VNG-uitgave ‘Bedrijven en milieuzonering’ omschreven als een gebied met een matige tot sterke functiemenging waarbij bijvoorbeeld direct naast woningen andere functies voor kunnen komen zoals winkels, horeca en kleine bedrijven. Het plangebied is gelegen aan het historische lint van Vriezenveen. Rondom de planlocatie zijn diverse functies (detailhandel, bedrijvigheid)aanwezig. Het gebied kan daarom worden aangemerkt met het omgevingstype ‘gemengd gebied’. Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2 5.3 6
5.5.3
Richtafstanden tot omgevingstype rustige woonwijk 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m 500 m 700 m 1.000 m 1.500 m
Richtafstanden tot omgevingstype gemengd gebied 0m 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m 500 m 700 m 1.000 m
Situatie plangebied
5.5.3.1 Algemeen Aan de hand van vorenstaande regeling is onderzoek verricht naar de feitelijke situatie. VNG-uitgave ‘Bedrijven en Milieuzonering’ geeft een eerste inzicht in de milieuhinder van inrichtingen. Hierbij spelen twee vragen een rol: 1. 2.
past de nieuwe functie in de omgeving? (externe werking); laat de omgeving de nieuwe functie toe? (interne werking).
5.5.3.2 Externe werking Hierbij gaat het met name om de vraag of de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling leidt tot een situatie die, vanuit hinder of gevaar bezien, in strijd is te achten met een goede ruimtelijke ontwikkeling. Daarvan is sprake als het woon- en leefklimaat van omwonenden in ernstige mate wordt aangetast.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
45
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld De ontwikkeling behelst uitsluitend het bouwen van woningen. Woonfuncties zijn geen milieubelastende functies en zijn daarom niet van negatieve invloed op het woon- en leefklimaat van omliggende woonfuncties.
5.5.3.3 Interne werking Hierbij gaat het om de vraag of nieuwe functie(s) binnen het plangebied hinder ondervinden van bestaande functies in de omgeving en andersom of de nieuwe functie(s) de bedrijfsvoering of ontwikkelingsmogelijkheden van omliggende bedrijven aantasten. De functie wonen is aan te merken als milieugevoelige functie. In de directe omgeving van het plangebied zijn geen agrarische bedrijven aanwezig. De dichtstbijzijnde gronden waar een (grondgebonden) agrarisch bedrijf is toegestaan bevinden zich buiten de kern Vriezenveen, circa 240 meter ten zuidoosten van het plangebied. In de omgeving van het plangebied zijn wel een aantal bedrijfs-, detailhandels- een maatschappelijke functies aanwezig. In de onderstaande tabel worden de milieubelastende activiteiten/functies benoemd welke zijn gelegen in de nabijheid van het plangebied. Tevens is aangegeven tot welke milieucategorie deze activiteit of functie wordt gerekend, welke richtafstand aangehouden moet worden tussen het plangebied en het bestemmingsvlak van de betreffende milieubelastende functie en wat de daadwerkelijke afstand hiertussen bedraagt. Hierbij wordt opgemerkt dat de detailhandelsfuncties in de directe omgeving relatief kleinschalige functies betreft waarvoor een maximale milieucategorie 1 geldt. Hieronder valt onder andere de naastgelegen slagerij aan de Westeinde 613.
In gemengd gebied kennen dergelijke functies geen richtafstand. Deze functies, en overige milieucategorie 1 functies, zijn dan ook niet meegenomen in onderstaande tabel. Functie
Categorie 2
Richtafstand gemengd gebied 10 meter
Daadwerkelijke afstand tot plangebied (circa) 0 meter
Kerk (maatschappelijk) Kanaalweg Zuid 7 Bedrijventerrein aan de Wierdenseweg Meerdere adressen Metaalconstructiebedrijf Verzetstraat 65
2
10 meter
90 meter
3.2
50 meter
150 meter
Groothandel bouwmaterialen Hammerweg 11 Witte van Moors (metaalbewerkingsbedrijf) Meerdere adressen (Weitselweg, Westeinde)
2
10 meter
90 meter
3.2
50 meter
90 meter
Blijkens bovenstaande tabel wordt, met uitzondering van de kerk aan de kanaalweg Zuid 7, in alle gevallen voldaan aan de richtafstanden. In relatie tot de kerk aan de Kanaalweg Zuid 7 wordt het volgende opgemerkt. In de huidige situatie bevindt de bestaande bebouwing aan de Kanaalweg Zuid 1, 3 en 5 zich deels op de perceelsgrens aan de zijde van de Kanaalweg Zuid 7. In de nieuwe situatie (zie ook afbeelding 3.1) wordt de meest zuidelijk gelegen rijwoning aan deze zijde van het plangebied op enkele meters uit deze perceelsgrens gebouwd. De afstand tussen deze woning en het kerkgebouw/bouwvlak aan de Kanaalweg Zuid 7 bedraagt hiermee circa 6 meter. Voor alle overige woningen binnen het plangebied bedraagt de afstand wel minimaal 10 meter. In relatie tot het kerkgebouw (maatschappelijke functie) is het aspect ‘geluid’ maatgevend. Dit betreft dan met name het geluid afkomstig van eventuele kerkklokken en vervoersbewegingen behorend bij het arriveren/vertrekken van bezoekers. Het bij de kerk behorende parkeerterrein is in dit geval gelegen aan de andere zijde van het perceel, en hiermee op minimaal 30 meter afstand. Bezoekers bevinden zich ter hoogte van de ingang van de kerk slechts zeer kortstondig binnen de richtafstand van 10 meter, voor zover in de buitenlucht. Het kerkgebouw is voorzien van een kerkklok.
Aangenomen kan worden dat bij het luiden van de kerkklok niet zal worden voldaan aan de geluidsnormen. Echter is tevens aannemelijk dat dit voornamelijk zal voorkomen
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
46
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld op zon- en feestdagen en eventueel bijzondere gelegenheden zoals trouwerijen en begrafenissen. De frequentie is hiermee beperkt. Daarnaast kan worden gesteld dat het luiden van de kerkklokken niet gezien zal worden als een storend element, aangezien dit type geluid past in een van oorsprong dorpsachtige woonkern. Ondanks dat formeel niet wordt voldaan aan de richtafstand wordt desondanks dan ook gesteld dat ter plaatse van de woningen sprake zal zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Andersom worden omliggende bedrijven/functies niet in hun bedrijfsvoering of ontwikkelingsmogelijkheden belemmerd aangezien reeds bestaande milieugevoelige functies (woningen) in dit kader maatgevend zijn. Met de slagerij aan de Westeinde 613 zijn in dit kader maatwerkafspraken gemaakt.
5.5.4
Conclusie
Het aspect milieuzonering vormt geen belemmering voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.
5.6
Ecologie
5.6.1
Algemeen
Bescherming in het kader van de natuur wet- en regelgeving is op te delen in gebieds- en soortenbescherming. Sinds 1 januari 2017 is het wettelijk kader ten aanzien van gebieds- en soortenbescherming vastgelegd in de Wet natuurbescherming. Bij gebiedsbescherming heeft men te maken met de Wet natuurbescherming en het Natuurnetwerk Nederland. Soortenbescherming gaat uit van de bescherming van dier- en plantensoorten.
5.6.2
Gebiedsbescherming
5.6.2.1 Algemeen Natura 2000 is een samenhangend netwerk van natuurgebieden in Europa. Natura 2000 bestaat uit gebieden die zijn aangewezen in het kader van de Europese Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en gebieden die zijn aangemeld op grond van de Europese Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Deze gebieden worden in Nederland op grond van de Wet natuurbescherming beschermd. Natuurnetwerk Nederland (NNN) (voorheen Ecologische Hoofstructuur) is de kern van het Nederlandse natuurbeleid. Het NNN is in provinciale structuurvisies uitgewerkt. In of in de directe nabijheid van het NNN geldt het ‘nee, tenzij’- principe. In principe zijn er geen ontwikkelingen toegestaan als zij de wezenlijke kenmerken of waarden van het gebied aantasten.
5.6.2.2 Natura 2000 gebieden Het plangebied bevindt zich op circa 4,7 kilometer afstand vanaf het Natura 2000-gebied ‘Wierdense Veld’ en 5,9 kilometer van het Natura 2000-gebied ‘Engbertsdijksvenen’. Voor elk Natura 2000-gebied zijn instandhoudingsdoelstellingen geformuleerd voor alle beschermde soorten en habitats die daar aanwezig zijn. Per soort of habitat is aangegeven of behoud van de huidige aantallen/arealen voldoende is, danwel of uitbreiding of een verbetering nodig is. Niet alleen activiteiten binnen een Natura 2000-gebied maar ook activiteiten buiten een Natura 2000-gebied kunnen de instandhoudingsdoelstellingen in gevaar brengen. Dit wordt externe werking genoemd. Gezien de mogelijke externe werking van de beoogde ontwikkeling op het nabijgelegen Natura 2000-gebied, is het van belang om te toetsen of de realisatie van de beoogde ontwikkeling conflicteert met de waarden waarvoor dit gebied is aangewezen. Hiervoor is in elk geval een toetsing aan de Wet natuurbescherming noodzakelijk. Gelet op de onderlinge afstand is directe hinder (bijv. geluid, verstrooiing van licht etc.) niet aan de orde. Naast directe hinder dient tevens te worden gekeken naar de mogelijke toename van stikstofdepositie op kwetsbare habittatypen binnen het Natura 2000-gebieden. Om dit te beoordelen heeft BJZ.nu een zogenaamde AERIUS-
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
47
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld berekening uitgevoerd voor zowel de bouwfase (tijdelijk karakter) en de gebruiksfase die samenhangt met de voorgenomen ontwikkeling. Hierna wordt de belangrijkste conclusie weergegeven. Voor de volledige onderzoeksrapportage wordt verwezen naar bijlage 5 bij deze toelichting. Geconcludeerd wordt dat voor zowel de aanlegfase als de gebruiksfase geen sprake is van rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j. Er is daarmee geen sprake van een stikstofdepositie met significant negatief effect op Natura 2000-gebieden. Het project is in het kader van de Wet natuurbescherming, ten aanzien van de effecten van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden, niet vergunningsplichtig.
5.6.2.3 Natuurnetwerk Nederland Het plangebied maakt geen onderdeel uit van het NNN. Het dichtstbijzijnde grondgebied dat onderdeel uitmaakt van het NNN bevindt zich op minimaal 2 kilometer afstand van het plangebied. Vanwege de lokale invloedsfeer en de ligging van het plangebied op grote afstand van het NNN, wordt gesteld dat de voorgenomen activiteit geen negatief effect heeft op de kernkwaliteiten en omgevingscondities van het NNN.
5.6.3
Soortenbescherming
5.6.3.1 Algemeen Sinds 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht. Het is verboden om alle soorten die beschermd zijn volgens de Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn, evenals de in paragraaf 3.2 en 3.3 van de Wet natuurbescherming genoemde soorten te doden en te verwonden, evenals het beschadigen en vernielen van voortplantingsplaatsen of rustplaatsen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient te worden getoetst of er sprake is van negatieve effecten op de aanwezige natuurwaarden.
5.6.3.2 Resultaten Quickscan natuurwaardenonderzoek Door Natuurbank Overijssel is een Quickscan Natuurwaardenonderzoek uitgevoerd in het plangebied. Hierna wordt ingegaan op de belangrijkste onderzoeksresultaten en -conclusies. Voor de volledige onderzoeksrapportage wordt verwezen naar bijlage 6 bij deze plantoelichting. De inrichting en het gevoerde beheer maken het plangebied niet tot een geschikte groeiplaats voor beschermde planten, maar wel tot een geschikt functioneel leefgebied van verschillende beschermde dieren. Beschermde dieren benutten het plangebied als foerageergebied en vermoedelijk bezetten beschermde grondgebonden zoogdieren er een vaste rust- en voortplantingsplaats, nestelen er vogels en bezetten vleermuizen er een vaste rust- en voortplantingsplaats. Van de in het plangebied nestelende vogelsoorten, is het bezette nest beschermd, maar van de gierzwaluw is ook de nestplaats beschermd buiten de voortplantingsperiode. Bezette vogelnesten zijn beschermd en mogen niet beschadigd of vernield worden. Gelet op de aard van de werkzaamheden kan geen ontheffing verkregen worden voor het beschadigen of vernielen van bezette vogelnesten. Geadviseerd wordt de beplanting en bebouwing te verwijderen buiten de voortplantingsperiode. Om vast te kunnen stellen of er gierzwaluwen in de bebouwing nestelen, dient aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden.
Op basis van nader onderzoek kunnen de wettelijke consequenties bepaald worden. Vleermuizen en hun vaste rust- en voortplantingsplaatsen zijn beschermd en mogen alleen met een ontheffing negatief beïnvloed worden. Om de functie van de bebouwing voor vleermuizen vast te kunnen stellen dient aanvullend onderzoek conform het vleermuisprotocol 2021 uitgevoerd te worden. Dit onderzoek dient uitgevoerd te worden in de periode half mei-half september (half oktober). Voor de beschermde grondgebonden zoogdieren, die vaste rust- en/of voortplantingsplaats in het plangebied bezetten, geldt een vrijstelling van de verbodsbepalingen ‘doden’ en het ‘beschadigen en vernielen van vaste rust- en/of voortplantingsplaats’. Deze vrijstelling is van toepassing omdat er sprake is van een ruimtelijke ontwikkeling. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
48
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld Als gevolg van het verwijderen van beplanting, neemt de betekenis van het plangebied als foerageergebied voor vogels, vleermuizen, amfibieën en grondgebonden zoogdieren af. Dit leidt echter niet tot wettelijke consequenties.
5.6.3.3 Nader onderzoek gierzwaluwen en vleermuizen Door Natuurbank Overijssel is een nader onderzoek gierzwaluwen en vleermuizen uitgevoerd in het plangebied. Hierna wordt ingegaan op de belangrijkste onderzoeksresultaten en -conclusies. Voor de volledige onderzoeksrapportage wordt verwezen naar bijlage 7 bij deze plantoelichting. In de periode juni-september 2021 is de relevante bebouwing binnen het plangebied onderzocht op het voorkomen van verblijfplaatsen van vleermuizen en nestplaatsen van gierzwaluwen. Uit het onderzoek is niet gebleken dat vleermuizen er een verblijfplaats bezetten, of dat gierzwaluwen er een nestplaats bezetten. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden.
5.6.4
Conclusie
Geconcludeerd wordt dat het aspect ecologie de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan niet in de weg staat.
5.7
Archeologie & Cultuurhistorie
5.7.1
Archeologie
5.7.1.1 Algemeen Initiatiefnemers hebben op basis van de Erfgoedwet een archeologische zorgplicht bij projecten waarbij de bodem wordt verstoord. Hiervoor is onderzoek noodzakelijk: het archeologisch vooronderzoek. Als blijkt dat in het plangebied behoudenswaardige archeologische vindplaatsen aanwezig zijn, dan kan de initiatiefnemer verplicht worden hiermee rekening te houden. Dit kan leiden tot een aanpassing van de plannen, waardoor de vindplaatsen behouden blijven, of tot een archeologische opgraving en publicatie van de resultaten. De gemeente Twenterand beschikt over een eigen archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart. Een uitsnede van deze verwachtingskaart met daarin aangeven het plangebied opgenomen in afbeelding 5.3.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
49
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 5.3
Kaartuitsnede archeologische beleidskaart (Bron: Gemeente Twenterand)
5.7.1.2 Situatie plangebied Binnen het plangebied is sprake van meerdere archeologische verwachtingen. Het plangebied ligt grotendeels binnen een gebied waar een lage archeologische verwachtingswaarde geldt en de gronden reeds deels verstoord zijn. De bestaande bebouwing aan de Westeinde 674 ligt binnen een gebied met een hoge verwachtingswaarde in de dorpskern. Ter plaatse blijft de bebouwing echter deels behouden en wordt getransformeerd tot twee-onder-een-kapwoning. Hier vinden dan ook geen grootschalige relevante bodemingrepen plaats. Op basis van het bovenstaande wordt archeologisch onderzoek niet noodzakelijk geacht.
5.7.2
Cultuurhistorie
5.7.2.1 Algemeen Onder cultuurhistorische waarden worden alle structuren, elementen en gebieden bedoeld die cultuurhistorisch van belang zijn. Zij vertellen iets over de ontstaansgeschiedenis van het Nederlandse cultuurlandschap. Vaak is er een sterke relatie tussen aardkundige aspecten en cultuurhistorische aspecten.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
50
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld In de Bro is sinds 1 januari 2012 (artikel 3.1.6, vijfde lid, onderdeel a) opgenomen dat een bestemmingsplan “een beschrijving van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden” dient te bevatten.
5.7.2.2 Situatie plangebied Binnen het plangebied bevindt zich een gemeentelijk monument. Het betreft het gebouw aan de Kanaalweg Zuid 1-3. Zoals eerder al aangegeven in hoofdstuk 3 is bij de planontwikkeling onderzocht of deze bebouwing behouden kon blijven. Vanwege de bouwkundige staat van het pand is dit echter vanuit financieel oogpunt niet realistisch gebleken. Dit zou een te hoge investering vragen. Besloten is uit te gaan van sloop en nieuwbouw, waarbij wel cultuurhistorische elementen van deze bebouwing terugkomen in het definitieve bouwplan. Dit is ook gewaarborgd in de planregels van dit bestemmingsplan. De huidige opzet voor dit gebouw is te zien in afbeelding 3.2. Voor het overige zijn het binnen en plangebied en in de directe omgeving geen cultuurhistorische waarden aanwezig die mogelijkerwijs negatief zouden kunnen worden beïnvloed door de uitvoering van voorliggend plan.
5.7.3
Conclusie
Het uitvoeren van archeologisch onderzoek wordt in het kader van dit bestemmingsplan niet noodzakelijk geacht en er is geen sprake van negatieve effecten op de aanwezige cultuurhistorische waarden.
5.8
Besluit milieueffectrapportage
5.8.1
Algemeen
De milieueffectrapportage is een wettelijk instrument met als doel het aspect milieu een volwaardige plaats in deze integrale afweging te geven. Een bestemmingsplan kan op drie manieren met milieueffectrapportage in aanraking komen: •
•
•
Op basis van artikel 7.2a, lid 1 Wm (als wettelijk plan); Er ontstaat een m.e.r.-plicht wanneer er een passende beoordeling op basis van art. 2.8, lid 1 Wet natuurbescherming nodig is. Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 3); Er ontstaat een m.e.r.-plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 3 (plannen). Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 4); Er ontstaat een m.e.r.-(beoordelings)plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 4 (besluiten).
In het Besluit m.e.r. neemt het bestemmingsplan een bijzondere positie in, want het kan namelijk tegelijkertijd opgenomen zijn in zowel kolom 3 als in kolom 4 van het Besluit m.e.r.. Of het bestemmingsplan in deze gevallen voldoet aan de definitie van het plan uit kolom 3 of aan de definitie van het besluit uit kolom 4 is afhankelijk van de wijze waarop de activiteit in het bestemmingsplan wordt bestemd. Als voor de activiteit eerst één of meerdere uitwerkings- of wijzigingsplannen moeten worden vastgesteld dan is sprake van ‘kaderstellend voor' en voldoet het bestemmingsplan aan de definitie van het plan. Is de activiteit geheel of gedeeltelijk als eindbestemming opgenomen voldoet het aan de definitie van het besluit. Een belangrijk element in het Besluit m.e.r.. is het (in feite) indicatief maken van de gevalsdefinities (de drempelwaarden in kolom 2 in de D-lijst). Dit betekent dat het bevoegd gezag meer moet doen dan onder de oude regelgeving. Kon vroeger worden volstaan met de mededeling in het besluit dat de omvang van de activiteit onder de drempelwaarde lag en dus geen m.e.r. (beoordeling) noodzakelijk was, onder de nu geldende regeling moet een motivering worden gegeven. Voor deze toets wordt de term vormvrije m.e.r.beoordeling gehanteerd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
51
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld 5.8.2
Situatie plangebied
Voor deze ontwikkeling is een aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling opgesteld (bijlage 8). De vormvrije m.e.r.-beoordeling maakt duidelijk dat de milieueffecten als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling beperkt zijn en dat er geen sprake is van een bijzondere omstandigheid die het opstellen van een plan-m.e.r. noodzakelijk maakt. Over de aanmeldnotitie wordt een besluit genomen door het bevoegd gezag.
5.8.3
Conclusie
Dit bestemmingsplan is niet m.e.r.-(beoordelings)plichtig. Tevens zijn geen belangrijk nadelige milieugevolgen te verwachten als gevolg van de vaststelling van dit plan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
52
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
HOOFDSTUK 6
WATERASPECTEN
6.1
Vigerend beleid
6.1.1
Europees beleid
De Europese Kaderrichtlijn Water (2000/60/EG) is op 22 december 2000 in werking getreden en is bedoeld om in alle Europese wateren de waterkwaliteit chemisch en ecologisch verder te verbeteren. De Kaderrichtlijn Water omvat regelgeving ter bescherming van het binnenlandse oppervlaktewater, overgangswateren (waaronder estuaria worden verstaan), kustwateren en grondwater. Voor het uitwerken van de doelstellingen worden er op (deel)stroomgebied plannen opgesteld. In deze (deel)stroomgebiedbeheersplannen staan de ambities en maatregelen beschreven voor de verschillende (deel)stroomgebieden. Met name de ecologische ambities worden op het niveau van de deelstroomgebieden bepaald.
6.1.2
Rijksbeleid
Het Rijksbeleid op het gebied van het waterbeheer is vastgelegd in het Nationaal Water Programma 20222027 (vastgesteld 18 maart 2022). Dit document geeft een overzicht van de ontwikkelingen binnen het waterdomein en legt nieuw ontwikkeld beleid vast. Het belangrijkste uitgangspunt is het werken aan schoon, veilig en voldoende water dat klimaatadaptief en toekomstbestendig is. Ook is er aandacht voor de raakvlakken van water met andere sectoren. De doorwerking van de beleidsambities/uitgangspunten naar lagere overheden is geregeld in het Bestuursakkoord Water (2011) en de Waterwet (2009). In relatie tot de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) wordt de doorwerking geregeld in de Omgevingswet.