Toelichting bestemmingsplan Zandwijk e.o
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Zandwijk e.o.
September 2023
Status: Vastgesteld
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
BESTEMMINGSPLAN “ZANDWIJK E.O.”
Plan:
Zandwijk e.o.
Plantype:
Bestemmingsplan
IMRO-nummer: NL.IMRO.1700.202108BPVZPH-vas1 Status:
Vastgesteld
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
1
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 5 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 5 HUIDIG PLANOLOGISCH REGIME ...................................................................................................................... 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 7
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 8 2.1 2.2
RUIMTELIJKE STRUCTUUR VRIEZENVEEN ........................................................................................................... 8 HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED EN OMGEVING ................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 11 3.1 3.2
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET ...................................................................................................................... 11 VERKEER & PARKEREN ................................................................................................................................ 19
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 22 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 22 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 28 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 35
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 39 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 39 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 40 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 41 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 43 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 44 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 47 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 49 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 51
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 53 6.1 6.2
VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 53 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 54
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 56 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 56 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 56 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 57
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 59 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 60 9.1 9.2 9.3 9.4
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 60 INFORMATIE EN INSPRAAK ........................................................................................................................... 60 OMGEVINGSTRAJECT .................................................................................................................................. 60 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 60
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 62 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2
AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 63 ONDERBOUWING AFWIJKING GEMEENTELIJK GELUIDBELEID ........................................................................ 64
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10
VERKENNEND BODEMONDERZOEK NOORDZIJDE PLANGEBIED ...................................................................... 65 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ZUIDZIJDE PLANGEBIED .......................................................................... 66 AERIUS BEREKENING ......................................................................................................................... 67 QUICKSCAN NATUURWAARDENONDERZOEK ............................................................................................ 68 NADER ECOLOGISCH ONDERZOEK .......................................................................................................... 69 AANMELDNOTITIE VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ................................................................................ 70 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 71 BEZONNINGSSTUDIE ........................................................................................................................... 72
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Dit bestemmingsplan heeft betrekking op de percelen aan de Kanaalweg Zuid 1, 3 en 5 en Westeinde 674 en 676 te Vriezenveen (hierna: plangebied). Deze percelen tezamen staan plaatselijk bekend als ‘Locatie Zandwijk’. Binnen het plangebied staan momenteel diverse gebouwen, waaronder horecapanden en een winkelpand. De bebouwing is veelal gedateerd waarbij wordt opgemerkt dat het pand aan de Kanaalweg Zuid 1 en 3 aangemerkt is als gemeentelijk monument. De matige tot slechte bouwkundige staat van de bebouwing en de huidige inrichting van de percelen maken dat de ruimtelijke kwaliteit van de locatie ondermaats is en geen recht doet aan de locatie (prominente zichtlocatie, entree Vriezenveen). Initiatiefnemer is voornemens het plangebied te herontwikkelen met woningbouw. In totaal zal het gaan om twintig woningen met de bijbehorende voorzieningen. De voorgenomen ontwikkeling is echter in strijd met het geldende bestemmingsplan. Een herziening van het bestemmingsplan is hiermee noodzakelijk. Dit bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond zal worden dat de herziening van de bestaande bestemmingen in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt aan de Kanaalweg Zuid 1, 3 en 5 en Westeinde 674 en 676, in het westelijke deel van de kern Vriezenveen. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in de kern Vriezenveen en ten opzichte van de directe omgeving indicatief weergegeven met respectievelijk de rode ster en de rode omlijning.
Afbeelding 1.1
1.3
Ligging van het plangebied (Bron: PDOK)
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan ‘Zandwijk e.o.’ bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (NL.IMRO.1700.202108BPVZPH-vas1) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding is de bestemming van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld toelichting en bijhorende bijlagen. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidig planologisch regime
1.4.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van de bestemmingsplannen ‘Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied’ en ‘Kanaalweg Zuid, Zandwijk’, welke op respectievelijk 7 februari 2012 en 5 februari 2013 door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Verder gelden voor het plangebied tevens de facetplannen ‘Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied, intrekgebied’ (vastgesteld 2 februari 2016), ‘Facetplan Parkeren Twenterand’ (vastgesteld 15 augustus 2018) en het ‘Facetplan inwoning en harmonisatie woonbegrippen’ (vastgesteld 16 januari 2019). In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding opgenomen. Het plangebied is daarbij indicatief aangegeven met een rode omlijning. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 1.2
1.4.2
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Beschrijving bestemmingen
Op basis van de geldende bestemmingsplannen zijn de gronden in het plangebied bestemd als ‘Horeca’, ‘Detailhandel’, ‘Tuin – Dorpserf’ en ‘Verkeer’. Deze gronden zijn bestemd voor een breed scala aan functies zoals: •
horeca, met uitzondering van bar-dancings, nachtclubs en discotheken;
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld • • •
detailhandel; tuien en dorpserven; wegen met een functie voor intern en doorgaand verkeer, en een parkeerterrein ter plaatse van de aanduiding ‘parkeerterrein’.
Daar waar een bouwvlak aanwezig is dient het hoofdgebouw te worden gebouwd binnen het bouwvlak. Binnen de bestemmingen ‘Horeca’ en ‘Detailhandel’ zijn bestaande bedrijfswoningen toegestaan.
1.4.3
Strijdigheid
Op grond van het geldende bestemmingsplan is het niet toegestaan om de gronden binnen het plangebied te bebouwen en gebruiken ten behoeve van reguliere burgerwoningen. Door middel van voorliggende bestemmingsplanherziening wordt de bestemming van de gronden gewijzigd naar een woonbestemming voor woningen. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 betreft een beschrijving van de gewenste situatie. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Twenterand beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten waaronder de watertoets. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg en de inspraak.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
HOOFDSTUK 2
HUIDIGE SITUATIE
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de huidige situatie in de omgeving en het plangebied.
2.1
Ruimtelijke structuur Vriezenveen
Vriezenveen ligt, zoals de naam al aangeeft, in een veenlandschap. De aanwezigheid van het veen is van grote invloed geweest op de bewonings- en ontginningsgeschiedenis van het gebied. De nederzettingsvorm van Vriezenveen, die nog steeds goed herkenbaar is, is het resultaat van de wijze waarop het veen ontgonnen werd. In de eerste aanzet werd het veen verdeeld in naast elkaar gelegen, onderling vrijwel evenwijdige 'hoeven'. De 'hoeven' werden van elkaar gescheiden door afwateringssloten en strekten zich aan weerszijden van de verbindende dorpsstraat uit. De boerderijen lagen op de 'kop' van de percelen en de oorspronkelijke boerderijen waren van het 'Lös-hoes' type. De ontginning van het veen begon achter de boerderij en strekte zich het land in tot de eigendomsgrens. Op deze manier ontstond een karakteristiek landschap met lange, smalle kavels, ook wel het slagenlandschap genoemd. In Vriezenveen vond de veenontginning op individuele wijze plaats. Daarnaast kregen de kinderen meestal ieder een deel van het land en werden de percelen daarom in de lengterichting opgesplitst. De percelen werden daardoor steeds smaller en de bebouwing langs het lint steeds dichter. Toen nieuwe bebouwing direct langs de dorpsstraat niet meer mogelijk was, werden de nieuwe woningen (vaak in meerdere geledingen) achter de bestaande bebouwing gebouwd. Via zogenoemde oppaden waren ze bereikbaar.
In de jaren dertig is het oude patroon van bebouwing doorbroken. In een nieuwe bouwverordening werd verboden om nieuwe woningen achter de bestaande te bouwen. Ook elke vorm van lintbebouwing werd niet meer toegestaan. De eerstvolgende uitbreiding, het zogenaamde Rondwegplan, kwam naast het dorpslint te liggen. Latere uitbreidingsplannen sluiten hier op aan. Hierdoor is de oorspronkelijke bebouwingsstructuur van het lint goed bewaard gebleven en ingekaderd door nieuwe uitbreidingen. Ondanks dat de structuur van het lint goed bewaard is gebleven, zijn de gebouwen en de erven grotendeels wel veranderd. Fruitbomen op de boerenerven zijn verdwenen en veel boerderijen zijn vervangen door woonhuizen, winkels of bedrijven. Desondanks onderscheidt het bebouwingsbeeld zich van de bebouwing in omliggende wijken en kan het als karakteristiek worden bestempeld.
2.2
Huidige situatie plangebied en omgeving
Het plangebied ligt in het westelijke deel van de kern Vriezenveen. De belangrijkste ruimtelijke structuurdragers in de directe omgeving zijn de Westeinde en het kanaal Almelo-De Haandrik. De omgeving van het plangebied wordt voornamelijk gekenmerkt door woonbebouwing langs het bebouwingslint, met afwisselend centrumfuncties en enkele grotere bedrijven. Het bestaande pand aan de Kanaalweg Zuid 1 en 3 betreft een gemeentelijk monumentaal gebouw waar voorheen Hotel Zandwijk gevestigd was. Meest recent bevond zich op de begane grond (nr. 1) en verdieping een café en restaurant. Op de verdieping is een bovenwoning (nr 3.) aanwezig welke planologisch aangemerkt dient te worden als bedrijfswoning. Het aangrenzende pand, aan de Kanaalweg Zuid 5, betreft een voormalig zalencentrum behorende bij de horecavoorziening aan de Kanaalweg Zuid 1. Het pand aan de Westeinde 674 is respectievelijk in gebruik als horecavoorziening (Café Black Piano, achterste deel van het pand) en als woning (voorhuis). Het naastgelegen pand aan de Westeinde 676 betreft een oud winkelpand met aanbouw. De panden binnen het plangebied staan momenteel grotendeels leeg en verkeren in een matige tot slechte bouwkundige staat. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto opgenomen van de huidige situatie van het plangebied. De rode contour betreft een indicatieve weergave van het plangebied.
In afbeelding 2.2 is een straatbeeld situatie weergegeven in relatie tot de Kanaalweg Zuid 1-3 en 5. Afbeelding 2.3 geeft een straatbeeld weer van de huidige situatie ter plaatse van de Westeinde 674 en 676.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 2.1
Huidige situatie plangebied en directe omgeving (Bron: PDOK)
Afbeelding 2.2
Straatbeelden Kanaalweg Zuid 1-3 (links) en Kanaalweg Zuid 5 (rechts) (Bron: Google Streetview)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 2.3
Straatbeelden Westeinde 676 (links) en Westeinde 674 (rechts) (Bron: Google Streetview)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
HOOFDSTUK 3
PLANBESCHRIJVING
Zoals reeds in de aanleiding beschreven is initiatiefnemer voornemens om het plangebied te herontwikkelen ten behoeve van woningbouw. Concreet gaat het om de realisatie van twintig woningen, verdeeld over verschillende woongebouwen. Hierna wordt nader ingegaan op de stedenbouwkundige opzet van het plan, waarbij tevens wordt ingegaan op het type woningen per woongebouw.
3.1
Stedenbouwkundige opzet
3.1.1
Algemeen
Bij het ontwikkelen van het plan is in eerste instantie bekeken welke panden behoudenswaardig zijn en eventueel behouden zouden kunnen blijven. Geconstateerd is dat het gemeentelijk monument aan de Kanaalweg Zuid 1 en 3 in beginsel behoudenswaardig is, echter is de bouwkundige staat van het pand als (zeer) slecht beoordeeld. Het behouden en verbouwen van het pand zou een zodanig onevenredige hoge investering vergen dat dit vanuit financieel oogpunt niet realistisch is. Het pand aan de Westeinde 674 is deels behoudenswaardig en is relatief eenvoudig geschikt te maken ten behoeve van het wonen. De voorgevel van dit pand blijft dan ook behouden. Concreet bestaat het plan dan ook uit de sloop van alle bestaande bebouwing (m.u.v. de voorgevel van Westeinde 674) en de bouw van twintig woningen, verdeeld over vijf te onderscheiden bouwvolumes. De woningen zullen wat betreft doelgroep zowel geschikt zijn voor starters, gezinnen als senioren. Ook is een deel van de woningen uit te voeren als zijnde levensloopbestendig. De voorgenomen herontwikkeling voorziet in een attractieve invulling van de locatie, draagt bij aan het realiseren van voldoende woningen in Vriezenveen op een inbreidingslocatie en zorgt het voor een grote ruimtelijke kwaliteitsverbetering ten opzichte van de huidige situatie. In afbeelding 3.1 is het plan weergegeven middels een situatietekening.
Navolgend wordt per woongebouw ingegaan op de gewenste situatie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld Afbeelding 3.1
3.1.2
Situatietekening gewenste indeling plangebied (Bron: Weghorst Architectuur)
Kanaalweg Zuid 1-3
Ter plaatse van het te slopen pand aan de Kanaalweg Zuid 1-3 wordt een nieuw appartementengebouw gebouwd met een bouwhoogte van maximaal 11 meter (met uitzondering van ondergeschikte bouwonderdelen zoals gevelpartijen etc.). Dit appartementengebouw zal bestaan uit zes appartementen, waarbij op ieder van de drie bouwlagen twee appartementen zijn beoogd. In verband met de monumentale status van het bestaande gebouw is in het ontwerp rekening gehouden met de inpassing van enkele kenmerkende details van dit monumentale pand. Afbeelding 3.2 en 3.3 tonen respectievelijk enkele gevelbeelden en een artist impression van het beoogde appartementengebouw.
Afbeelding 3.2
Gevelbeelden appartementengebouw t.p.v. Kanaalweg Zuid 1-3 (Bron: Weghorst Architectuur)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 3.3
3.1.3
Artist impression appartementengebouw t.p.v. Kanaalweg Zuid 1-3 (Bron: Weghorst Architectuur)
Kanaalweg Zuid 5
Ter plaatse van het te slopen pand aan de Kanaalweg Zuid 5 worden vier rijwoningen gerealiseerd met een maximale bouwhoogte van 10 meter. Het betreft ‘kanaalwoningen’ die met de voorgevel richting Kanaal Almelo-De Haandrik georiënteerd zijn. Afbeelding 3.4 en 3.5 tonen respectievelijk enkele gevelbeelden en een artist impression van de beoogde rijwoningen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 3.4
Gevelbeelden rijwoningen t.p.v. Kanaalweg Zuid 5 (Bron: Weghorst Architectuur)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld Afbeelding 3.5
3.1.4
Artist impression rijwoningen t.p.v. Kanaalweg Zuid 5 (Bron: Weghorst Architectuur)
Westeinde 676
Ter plaatse van het te slopen pand aan de Westeinde 676 worden vier rijwoningen gerealiseerd met een maximale bouwhoogte van 9 meter. Het betreft ‘kanaalwoningen’ die met de voorgevel richting Kanaal Almelo-De Haandrik georiënteerd zijn. Tezamen met het nieuwe appartementengebouw ter plaatse van de Kanaalweg Zuid 1-3 zullen deze hoekpanden de nieuwe entree van Vriezenveen gaan vormen. Afbeelding 3.6 en 3.7 tonen respectievelijk enkele gevelbeelden en een artist impression van de beoogde rijwoningen.
Afbeelding 3.6
Gevelbeelden rijwoningen t.p.v. Westeinde 676 (Bron: Weghorst Architectuur)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 3.7
3.1.5
Artist impression rijwoningen t.p.v. Westeinde 676 (Bron: Weghorst Architectuur)
Westeinde 674
Uit het bouwkundig vooronderzoek is gebleken dat de voorgevel van het pand aan de Westeinde 674 behoudenswaardig is, en de bebouwing relatief eenvoudig geschikt te maken is ten behoeve van wonen. De voorgevel blijft dan ook behouden en het pand wordt getransformeerd tot twee- onder-een-kapwoning. Afbeelding 3.8 en 3.9 toont een artist impression van de beoogde twee-onder-een-kapwoning.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 3.8
3.1.6
Artist impression twee-onder-een-kapwoning t.p.v. Westeinde 674 (Bron: Weghorst Architectuur)
Achterterrein Westeinde 676
Achter de bestaande bebouwing aan de Westeinde 676, en hiermee naast de nieuwe rijwoningen (bezien vanaf de Kanaalweg Noord), wordt een nieuw appartementengebouw gerealiseerd met een maximale bouwhoogte van 14 meter. Dit appartementengebouw zal bestaan uit vier appartementen, waarbij op ieder van de vier bouwlagen een appartementen is beoogd. Afbeelding 3.9 en 3.10 tonen respectievelijk enkele gevelbeelden en een artist impression van het beoogde appartementengebouw.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 3.9
Gevelbeelden appartementengebouw achter/naast Westeinde 676 (Bron: Weghorst Architectuur)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 3.10
Artist impression appartementengebouw achter/naast Westeinde 676 (Bron: Weghorst Architectuur)
3.2
Verkeer & parkeren
3.2.1
Algemeen
Bij nieuwe ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de effecten op de verkeersgeneratie en parkeerbehoefte die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Voor parkeren heeft de gemeente Twenterand de ‘Nota parkeernormen gemeente Twenterand 2018’ vastgesteld. In deze nota wordt uitgegaan van de kencijfers uit de publicatie ‘kencijfers parkeren en verkeersgeneratie, publicatie 317 (2012)’ van het CROW. In het ‘Facetbestemmingsplan Parkeren Twenterand’ is voor alle vigerende bestemmingsplannen een parkeerregeling opgenomen met de Nota parkeernormen als uitgangspunt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld Voor verkeersgeneratie wordt aangesloten op de meest recente publicatie ‘toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (2018)’ van het CROW. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen.
3.2.2
Uitgangspunten
Qua verstedelijkingsgraad, stedelijke zone, hoofdgroep en type worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • • •
3.2.3
Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk - gemeente Twenterand (Bron: CBS Statline) Stedelijke zone: centrum Hoofdgroep: wonen
Parkeerbehoefte
Zoals in paragraaf 3.3.1 reeds aangegeven bestaat het plangebied in de nieuwe situatie uit twintig woningen. Het gaat om: -
Tien appartementen; Acht rijwoningen; Een twee-onder-een-kapwoning.
In onderstaande tabel is op basis van de Nota parkeernormen gemeente Twenterand 2018 de parkeerbehoefte inzichtelijke gemaakt door de geldende parkeernormen toe te passen op het beoogde woningbouwprogramma.
Zandwijklocatie Type Koop etage, midden Koop, Twee-onder-éénkap Koop, tussen/hoek Totaal
Aantal woningen 10 2 8 20
Gem. aantal parkeerplaatsen per woning 1,4 1,7
Parkeerbehoefte
1,5
12 29,4
14 3,4
Afbeelding 3.1 toont aan dat er in totaal dertig parkeerplaatsen worden gerealiseerd binnen het plangebied. Tien parkeerplaatsen worden gerealiseerd tussen het appartementengebouw en de rijwoningen aan de Kanaalweg Zuid. De overige parkeerplaatsen worden gerealiseerd ter hoogte van het bestaande parkeerterrein achter Westeinde 674 en 676. Hier worden in aanvulling op de parkeerplaatsen nog tien garageboxen gerealiseerd. Gezien de ligging van de parkeerplaatsen wordt geconcludeerd dat, hoewel wel op eigen terrein wordt voldaan aan de parkeerbehoefte, niet iedere woning binnen het plangebied een parkeerplaats ‘bij de deur’ heeft. Voor de functie ‘wonen’ wordt op basis van het gemeentelijke beleid echter een loopafstand van 200 meter acceptabel geacht. Deze afstand wordt in alle gevallen ruimschoots gehaald. Geconcludeerd wordt dat in voldoende mate in de parkeerbehoefte wordt voorzien, en dat de parkeerplaatsen op een acceptabele wijze inpasbaar zijn in het plan. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met de volgende voorwaarden: Vormgeving wegen, trottoirs en parkeren: -
De wegbreedte is minimaal 5 meter. Eventuele trottoirs zijn minimaal 1,5 meter breed.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld Voor haaks inparkeren geldt: -
Als de wegbreedte 5 meter is, dan zijn de haaks daarop gelegen parkeerplaatsen 6 meter diep en 2,5 meter breed.
-
Als de wegbreedte 6 meter is, dan zijn de haaks daarop gelegen parkeerplaatsen 5 meter diep en 2,5 meter breed.
Voor evenwijdig aan de weg parkeren geldt: -
De eerste en de laatste parkeerplaats is 7,5 x 2,2 meter. De daar tussen gelegen langsparkeerplaatsen zijn 6 x 2,2, meter.
Voor parkeerplaatsen voor elektrische auto’s/het laden van elektrische auto’s geldt: -
3.2.4
Dat moet worden voldaan aan de artikelen 5.14 en 5.15 uit het Bouwbesluit.
Verkeersgeneratie
Voor de ontwikkeling wordt uitgegaan van dezelfde uitgangspunten voor het aspect parkeren. In onderstaande tabel is de gemiddelde verkeersgeneratie (voertuigbewegingen per weekdagetmaal) per woning weergegeven op basis van de kencijfers van het CROW:
Zandwijklocatie Type Koop appartement, midden Koop, huis, twee-onderéén-kap Koop, huis, tussen/hoek Totaal
Aantal woningen
Verkeersgeneratie
10
Verkeersgeneratie per woning 5,8
2
7,6
15,2
8 20
7,2
57,6 130,8
58
De totale verkeergeneratie van de ontwikkeling bedraagt circa 131 voertuigbewegingen per weekdagetmaal. Opgemerkt wordt dat het een herontwikkeling van een bestaande locatie betreft, waarbij sprake is van horeca- en detailhandelsfuncties. Wat betreft de horecafunctie is onder andere sprake van een zalencentrum. Dit betreft een functie met een relatief hoge verkeersgeneratie. Per saldo zal de verkeersgeneratie na herontwikkeling niet toenemen en zal mogelijk zelfs lager liggen. De locatie wordt veilig ontsloten via de twee aan te leggen ontsluitingsroutes die de woningen ontsluit op respectievelijk de Kanaalweg Noord en Kanaalweg Zuid, waar vanuit eenvoudig de Hammerweg en Westeinde kan worden bereikt. De reeds aanwezige wegenstructuur rondom het plangebied kan de bij deze ontwikkeling behorende verkeersgeneratie eenvoudig en verkeersveilig afwikkelen.
3.2.5
Conclusie
Uit de voorgaande paragrafen wordt geconcludeerd dat de aspecten parkeren en verkeer geen belemmering vormen voor de voorgenomen herontwikkeling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.
2.
Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.
3.
Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.
4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte;
2.
Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere;
3.
Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties
4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.
4.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
De ladder voor duurzame verstedelijking is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigt en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).
4.1.2.1 Toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen (3.1.6 Bro). Er is geen ondergrens bepaald voor wat een ‘stedelijke ontwikkeling’ is. Op basis van jurisprudentie blijkt dat de vraag of sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang (toename van BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld bebouwing of ruimtegebruik) van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Uit afdelingsjurisprudentie blijkt dat voor het realiseren van woningen geldt, dat woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen worden beoordeeld als een stedelijke ontwikkeling die ladderplichtig is. Hieronder worden deze uitspraken weergegeven: •
11 woningen geen nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921)
•
12 woningen wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953).
Het begrip "woningbouwlocatie" (zoals opgenomen in de omschrijving van het begrip "stedelijke ontwikkeling" in artikel 1.1.1. Bro) is niet nader gedefinieerd. In de praktijk speelt daarom regelmatig de vraag, hoe bepaald moet worden wanneer woningen één woningbouwlocatie vormen. Er is sprake van één woningbouwlocatie als er tussen de te realiseren woningen, ruimtelijke en functionele samenhang bestaat. Uit de jurisprudentie volgt dat daarvoor onder meer betekenis toekomt aan de onderlinge afstand tussen de woningen. In voorliggend geval is dan ook sprake van een ladderplichtige ontwikkeling aangezien het voorliggend bestemmingsplan planologische kaders biedt voor de realisatie van maximaal twintig woningen op een locatie die kan worden aangemerkt als een "woningbouwlocatie". Hiermee is, in relatie tot het bestaande planologisch regime, sprake van een ontwikkeling die aan te merken is als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarom moet een antwoord worden gegeven op onderstaande vragen: Artikel 3.1.6 lid 2 van de Bro geeft aan dat de toelichting van een ruimtelijk plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, moet voldoen aan een aantal voorwaarden: a. er wordt beschreven dat de voorgenomen stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte; b.
indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Voordat de behoefte in beeld kan worden gebracht, moet ten eerste duidelijk zijn wat het ruimtelijk verzorgingsgebied voor de ontwikkeling betreft. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en de omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Voorliggend plan voorziet in het realiseren van twintig woningen in Vriezenveen. De nieuwbouwplannen in de gemeente Twenterand worden onder andere op regionaal niveau met elkaar afgestemd binnen de regio Twente. Deze afstemming bestaat onder meer uit het verdelen van de door de provincie toegestane woningaantallen, waarbij op basis van de woningbehoefteraming de plannen verdeeld worden over de tot de regio behorende gemeenten, en hun onderliggende kernen. De kwalitatieve vertaalslag naar type woningen, prijsklassen, doelgroepen etc. wordt op lokaal niveau gemaakt en ook de realisatie is een gemeentelijke activiteit.
Feitelijk is er dus sprake van een lokaal woningbouwprogramma waarvan regionaal is afgestemd dat de totale productie binnen de door de provincie gestelde bandbreedte blijft. Het ruimtelijk verzorgingsgebied kan gelet op het feit dat in voorliggend geval vooral voor de lokale behoefte wordt gebouwd worden beperkt tot de gemeente Twenterand en de direct omliggende gemeenten/kernen. Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling Algemeen De provincie Overijssel, de Overijsselse gemeenten, WoON Twente en hun partners werken al jaren samen aan een kwantitatieve en kwalitatieve balans op de woningmarkt. De partijen maken periodiek meerjarige afspraken over opgaven en ambities. Op basis van deze samenwerking zijn ook met betrekking tot de woningbouwontwikkeling in Twente regionaal afspraken gemaakt. Voor de periode 2021-2025 hebben deze afspraken vorm gekregen middels de op 17 maart 2021 vastgestelde ‘Regionale Woonagenda Twente’. In deze woonagenda wordt geschetst wat de komende jaren de prioriteiten zijn op Twentse woningmarkt en hoe de Twentse gemeenten hieraan gaan werken. De woonagenda is het kompas van gemeenten en provincie in relatie tot de woningmarkt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld De opgaven waar de partijen voor staan zijn groot. De druk op de woningmarkt en de woningtekorten zijn hoog. Steeds meer huishoudens hebben moeite de gewenste woning te kopen of huren in Twente. Alle partijen voelen de urgentie daar wat aan te doen. Er zullen de komende jaren veel nieuwe woningen bijgebouwd moeten worden, maar er moeten ook manieren worden gevonden om de dynamiek en slaagkansen te vergroten. De druk op de woningmarkt is echter niet de enige uitdaging, ook de investeringsopgave in bestaande wijken en transformatielocaties, de verduurzaming van de woningvoorraad en de huisvesting van bijzondere doelgroepen vragen aandacht. Tot slot, maar niet in de laatste plaats, kan wonen niet los gezien worden van regionale opgaven zoals verstedelijking, de vitaliteit van de dorpen en steden en de transitie van het platteland. Wonen vormt in deze grote opgaven immers een belangrijke sleutelfunctie. Kwantitatieve behoefte Algemeen Voor de provincie Overijssel geldt dat sprake is van een forse woningbouwambitie. In de periode tot 2030 moeten 60.000 woningen worden bijgebouwd. Hierdoor is er sprake van een flinke versnellingsopgave. De ambitie om 60.000 woningen toe te voegen is provinciebreed en gericht op het snel oplossen van de woningnood in grote delen van de provincie en in verschillende segmenten.
De ambitie is opgebouwd uit drie elementen: 1. 2. 3.
de beschikbare woningbehoefteprognoses1 tot 2030; het naar voren halen van de woningbehoefte die ontstaat na 2030, en; een extra impuls om bij te dragen aan het oplossen van de actuele woningnood in Nederland.
Op basis van deze drie elementen vult de regio Twente circa 1/3 deel van de ambitie om 60.000 woningen in Overijssel toe te voegen, de regio West Overijssel circa 2/3 deel. De druk op West-Overijssel is immers groter door een toenemende trek vanuit de Randstad en andere landsdelen en voornamelijk de aantrekkingskracht van de regio Zwolle (en in mindere mate ook Deventer). Concreet betekent het dat de regio Twente ambieert om tot 2030 in totaal circa 20.000 tot 22.000 woningen toe te voegen. Op basis van de prognoses van de huishoudensgroei tussen 2020 en 2030 en de benodigde ruimere programmering is een behoefte van ruim 15.000 woningen te verwachten tot 2030. Dit aantal wordt gedefinieerd als de lokale behoefte. Daarnaast heeft Twente een extra woningbouwambitie/-opgave op basis van onder andere de (gedeeltelijke) inloop van het huidige woningtekort (circa 3%), de krapte op de woningmarkt, de verstedelijkingsopgaven en de toenemende migratiestromen vanuit de Randstad en andere landsdelen. Deze extra woningbouwambitieopgave bedraagt voor Twente circa 5.000 tot 7.000 woningen tot 2030. De noodzakelijk acties bestaan hiermee uit: • • •
Realiseren harde plannen tot 2025; Zachte plannen hard maken en realiseren tussen nu en 2030; Op zoek naar locaties voor uitbreiding tot 2025 en realiseren tot 2030.
De onderstaande tabel geeft per gemeente de netto harde en zachte plancapaciteit weer per 1-1-2020. Daarnaast is de woningbouwopgave tot 2030 weergegeven.
1 Samengesteld uit Primosprognoses, BPD-hittekaart, de krapte-indicator, migratie-onderzoek Rigo en meerdere woonbehoefte-analyses:
Monitor Gezond Wonen, onderzoek arbeidsmigranten (Companen), marktstudies (ontwikkeiaars), etc.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld
Afbeelding 4.1
Woningbouwopgave regio Twente (Bron: Regionale Woonagenda Twente)
Het bovenstaande aantal van 14.130 vormt een voorstelling van het mogelijke aanbod op basis van de harde en zachte plannen per 1-1-2020. De uiteindelijke vraag en behoefte van 15.782 dient echter ingevuld te worden op basis van de wens om te sturen op kwaliteit. Het aantal van 5.000-7.000 betreft de extra ambitie/opgave, waarbij ook hier het samen sturen op kwaliteit leidend is. De juiste woning op de juiste plek,
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld inspelend op de kwalitatieve woningbehoefte en een goede bijdrage leverend aan de leefbaarheid en kwaliteit van wijken/buurten in de steden, de dorpen en het platteland. Opgave 2021-2025 Tot 2025 ligt de focus op het realiseren van de bestaande harde plancapaciteit. Dit zijn de woningbouwprojecten waarmee de gewenste versnelling ingevuld kan worden. Belangrijke kanttekening daarbij is wel dat de harde plancapaciteit getoetst wordt op basis van het kwalitatief afwegingskader. Uitgangspunt is een woning voor iedereen: ruim baan voor de lokale behoefte, inbreiding, herstructurering en transformatie. Dit wil onder andere zeggen dat bij inbreidingsplannen waarbij binnen vijf jaar kan worden gestart met de realisatie geen kwantitatieve kaders gelden. Daarnaast moet de opgave voor de periode vanaf 2025 voorbereid worden. In deze periode moeten zachte plannen hard worden gemaakt en moet ook al een deel van deze nieuwe toegevoegde harde plancapaciteit worden gerealiseerd om de totale woningbouwopgave tot 2030 te halen. Daarvoor is de realisatie van 2.000 woningen per jaar noodzakelijk. Daarnaast moet worden gezocht naar extra bouwlocaties zodat ook in de periode tot 2030 de gewenste snelheid in woningbouwproductie gehaald kan worden.
Opgave tot 2030 Zoals blijkt uit de tabel in afbeelding 4.1 is de bestaande harde plancapaciteit circa 8.300 woningen. Voor het realiseren van de woningbouwambitie van circa 20.000 - 22.000 woningen tot 2030 is een uitbreiding van de harde plancapaciteit met minimaal 11.700 woningen nodig. Deze uitbreiding is voor een deel in te vullen door de bestaande zachte plancapaciteit (circa 5.800 woningen) om te zetten in harde plancapaciteit (mits passend binnen de kwalitatieve kaders). Aanvullend daarop moet 'ruimte' gemaakt worden voor nog eens zo'n 6.000 woningen. Twenterand In de Regionale Woonagenda Twente zijn ook voor de gemeente Twenterand specifieke uitgangspunten geformuleerd. Dit heeft geleidt tot de volgende sleutelgebieden met de bijbehorende uitgangspunten voor woningbouw binnen de gemeente: • • •
Vroomshoop Oost Fase 3&4 Vriezenveen; Vriezenveen: naast locaties voor inbreiding, uitleglocaties aanwijzen om in de lokale behoefte te voorzien en aan de regionale vraag bij te dragen; Westerhaar: diversiteit door inbreiding en ontwikkeling Trioterrein.
Toetsing van het initiatief In voorliggend geval is sprake van een woningbouwontwikkeling waarbij in totaal twintig woningen worden gerealiseerd in Vriezenveen. Dit betreft een netto toevoeging aan de woningvoorraad van achttien (- twee bestaande (bedrijfs)woningen) woningen. Gezien de woningbouwopgave tussen 2021 en 2025, en tot 2030, wordt gesteld dat hiermee sprake is van een ontwikkeling die past binnen de aantoonbare kwantitatieve woningbouwbehoefte binnen de regio Twente. Kwalitatieve behoefte Algemeen Twente is en blijft een regio van de menselijke maat. Het is belangrijk dat er voor iedere woningzoekende een passende, betaalbare en niet in de laatste plaats kwalitatief goede woning is. Vertrekpunt van de regionale Woonagenda is het lokaal én regionaal blijven bieden van de woningen waar huidige en toekomstige inwoners behoefte aan hebben. Dat betekent dat gemeenten door nieuwbouw, transformatie en herstructurering woningen toevoegen die goed aansluiten op de bestaande en toekomstige vraag. Dat vraagt om een toekomstgericht kwalitatief programma op lokaal en regionaal niveau, alsmede om het inlopen van woningtekorten en de realisatie van voldoende woningen voor de groeiende behoefte. Maar ook vraagt het om maatregelen en strategieën om de bestaande woningvoorraad toegankelijker te maken, onder andere door de doorstroming binnen de woningvoorraad te bevorderen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
27
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld De Regionale Woonagenda Twente bevat met name ten aanzien van de kwantitatieve behoefte informatie waar gemeenten bij de uit te voeren laddertoets gebruik van kunnen maken. Ten aanzien van de kwalitatieve behoefte wordt in 2021 een kwalitatieve monitor opgezet aan de hand waarvan de gemeenten in de relevante woningmarktregio invulling kunnen geven aan het kwalitatieve aspect van de verantwoordingsplicht. Wel onderscheidt de woonagenda drie verschillende ruimtelijke strategieën. Deze geven richting aan de ontwikkeling en geven aan waar in een gebied het accent op ligt, maar dienen niet als dwingend kader. De strategieën kenmerken vooral de verschillen tussen de steden, dorpen en het buitengebied. Er kunnen zich meerdere ruimtelijke woonstrategieën binnen een stad, dorp of gemeente bevinden. Twenterand Voor de gemeente Twenterand geldt de woonstrategie ‘wonen langs de radialen’. Hier is het uitgangspunt het wonen langs de radialen in de grote kernen met een goed voorzieningenniveau en die goed bereikbaar zijn. Het gaat dan om kernen met een goede ontsluiting op de A-, N- en spoorwegen en die een breed aanbod en mix van dorps, groenstedelijke en suburbane woonmilieus kunnen bieden. Voor de radialen wordt aangesloten op de Omgevingsvisie/ Omgevingsagenda Oost.
De unieke kwaliteit van deze kernen is dat je er relatief rustig en ruim kunt wonen, met goede basisvoorzieningen binnen handbereik. De behoefte aan dergelijke woonmilieus is groot. Er worden kansen gezien om in deze kernen woningen en milieus toe te voegen, om daarmee ook de vitaliteit en economie van de kernen kracht bij te zetten. Toetsing van het initiatief Voorliggende ontwikkeling gaat uit van de realisatie van twintig woningen met een gedifferentieerd aanbod. Door de mix van rijwoningen, appartementen en twee-onder-een-kapwoningen wordt voorzien in een aanbod dat past binnen de kwalitatieve woningbouwbehoefte. De woningen zijn immers geschikt voor een verscheidenheid aan doelgroepen, waaronder senioren, en dragen hiermee tevens bij aan de doorstroming op de woningmarkt. Voor het overige wordt verwezen naar paragraaf 4.3.2 waar wordt getoetst aan het gemeentelijke woonbeleid. Geconcludeerd wordt dat voorliggend bestemmingsplan aantoonbaar past binnen de (regionale) kwalitatieve woningbouwbehoefte. Ligt de ontwikkeling binnen of buiten bestaand stedelijk gebied? De ruimtevraag moet bij voorkeur worden opgevangen in het bestaand stedelijk gebied. Op basis van gebied specifieke situaties dient bepaald te worden wat wordt ervaren als stedelijk gebied. In het Bro is in artikel 1.1.1 een definitie opgenomen voor bestaand stedelijk gebied.
De definitie luidt: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. In voorliggend geval betreft het plangebied een binnenstedelijke locatie in de kern Vriezenveen. Met de voorgenomen herontwikkeling wordt de ruimtevraag naar woningen binnen het bestaande stedelijk gebied opgevangen en is er sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Conclusie Geconcludeerd wordt dat voorliggende ontwikkeling voldoet aan de ladder voor duurzame verstedelijking.
4.1.3
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Voorliggend bestemmingsplan is in overeenstemming met het rijksbeleid.
4.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.1
Uitgangspunten van de Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. In 2017 is de Omgevingsvisie en –verordening 2017 vastgesteld. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
28
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. 4.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. 4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zogenaamd Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen. 4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
29
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst. 4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken. Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.
Afbeelding 4.1
4.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
4.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase ‘generieke beleidskeuzes’ zijn met name artikel 2.1.3 en artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Daarnaast zijn ook enkele artikelen uit titel 2.13 ‘Drinkwatervoorziening’ relevant in verband met de ligging in een intrekgebied. Op deze artikelen wordt hierna ingegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
30
Bestemmingsplan “Zandwijk e.o.” Vastgesteld Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
•
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik In voorliggend geval wordt een locatie binnen het bestaand stedelijk gebied herontwikkeld. Hiermee is sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik.
Artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen 1.
2. 3.
4.
5.
6.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.
In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden.