Ruimtelijke onderbouwing bij de aanvraag buitenplanse omgevingsplanactiviteit van een waterstofp
Tekst van het document
Figuur 13: De laag van agrarisch-cultuurlandschap van het projectgebied betreft ‘veenkoloniaal landschap’.
Conform de Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel uit 8 november 2023 bestaat het agrarisch-cultuurlandschap ‘veenkoloniaal landschap’ voornamelijk uit grootschalig open landschappen met een lineaire bebouwings-, verkavelings- en ontwateringsstructuur, ontstaan door grootschalige ontginning van hoogveengebieden ten behoeve van turfwinning en de intrede van de melkveehouderij. De provincie heeft de ambitie om de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van de veenkoloniale landschappen te versterken, gericht op de instandhouding van de grote open ruimtes. Als ontwikkelingen plaats vinden in het veenkoloniaal landschap dan dragen deze bij aan het behoud van en versterking van bijzondere architectuur, de linten door het landschap en de open ruimtes. Dit initiatief houdt rekening met de lintstructuur van het landschap. Daarnaast wordt het initiatief direct naast een bedrijventerrein gesitueerd, waardoor het open landschap grotendeels blijft behouden.
24
Stedelijke laag
Figuur 14: Er is geen stedelijke laag van toepassing op het projectgebied.
Momenteel is er geen stedelijke bebouwing op het projectgebied aanwezig. Wel ligt het projectgebied direct ten zuidoosten van bedrijventerrein Oosterweilanden. Conform de Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel uit 8 november 2023 zijn bedrijventerreinen functioneel aangelegde locaties aan de rand van steden en kernen. Het zijn meestal monofunctionele werklocaties die gescheiden liggen van omliggende woonwijken en het buitengebied. De ambitie van de provincie heeft betrekking op inspanningen gericht op het beter benutten en toekomstbestendig maken en houden van werklocaties, onder andere door gebruik te maken van multimodaliteit (logistiek), het clusteren van grootschalige bedrijvigheid (aan de snelweg), het verbeteren van de aansluiting op het landschap en het stellen van duurzame inrichtingseisen (o.a. klimaatadaptatie, groene mobiliteit en energietransitie). Ondanks dat het projectgebied niet is geclassificeerd in een stedelijke laag zou de ontwikkeling zeer goed bij de toekomstambities van de provincie Overijssel voor bedrijventerreinen passen. De ontwikkeling van een waterstofproductieinstallatie en batterijopslag zal bijdragen aan de versterking van het vitale karakter en de kwaliteit van het nabijgelegen bedrijventerrein. Laag van de beleving
Figuur 15: Er is geen laag van de beleving van toepassing op het projectgebied.
25
In de directe nabijheid van het projectgebied bevinden zich geen belevingslagen. Deze laag van beleving is met name relevant bij ontwikkelingen die het oude en nieuwe ‘erfgoed’ van de provincie kunnen beïnvloeden. Gezien het ontbreken van relevante belevingslagen, heeft het projectvoornemen geen invloed op de gebiedskenmerken uit deze laag. Conclusie toetsing aan Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking Allereerst draagt het initiatief direct bij aan beleid van het Rijk en de provincie Overijssel om de regionale beschikbaarheid van duurzame energiebronnen, zoals waterstof, te versterken. Daarnaast is uit de toetsing m.b.t. het (her)gebruiken van bestaande bebouwing in de Groene Omgeving van artikel 4.5 omgevingsverordening gebleken dat er geen bebouwing aanwezig is die kan voldoen aan de ruimtebehoefte van de waterstofproductie-installatie en batterijopslag. Bovendien geeft het initiatief invulling aan artikel 4.6 omgevingsverordening aangezien het een duurzame ontwikkeling betreft die langere tijd relevant zal blijven. Hierdoor kan de vraag ‘of’ de ontwikkeling is gebaseerd op generieke beleidskeuzes positief beantwoord worden. Ten tweede is bekeken ‘waar’ het initiatief het beste ontwikkeld kan worden, gebaseerd op de gestelde ontwikkelingsperspectieven uit de Omgevingsvisie Overijssel.
Daaruit is gebleken dat het initiatief in de toekomst zeer goed kan aansluiten bij de ontwikkelingsperspectieven; ‘Voor de stedelijke omgeving’, ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’ en in ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ Tenslotte is aandacht geschonken aan de vier gebiedskenmerken om te bepalen ‘hoe’ het planvoornemen ontwikkeld zou moeten worden. Daaruit is gebleken dat het initiatief voornamelijk met de agrarisch-culturele laag rekening dient te houden. Dit kan bereikt worden door de bestaande lintstructuur van het landschap in ere te houden en het open landschap zo min mogelijk aan te tasten, wat wordt geborgd door de directe ligging ten zuiden van het industrieterrein Oosterweilanden. Kortom, door het toepassen van de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking kan geconcludeerd worden dat het initiatief voldoet aan de vereisten van artikel 4.9 omgevingsverordening provincie Overijssel.
3.3 3.3.1
Toetsing regionaal beleid
RES Twente
De Regionale Energiestrategie Twente 1.0 (RES) is een strategische koers om de gezamenlijke energiedoelen in 2030 voor Twente te realiseren en zo bij te dragen aan het Nationaal Klimaatakkoord. De RES Twente onderzoekt waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden, maar ook welke warmtebronnen benut kunnen worden om van het aardgas af te kunnen. Voor de periode tot 2030 is de ambitie van gemeente Twenterand voor de opwek van hernieuwbare energie vastgesteld op 82 GWh. Om de doelstellingen te behalen wordt in de RES 1.0 benadrukt dat de omgevingsvergunning voor windturbines en grootschalige zonneprojecten op land uiterlijk 1 januari 2025 verleend moeten zijn. De RES fungeert hierdoor als een bouwsteen voor het omgevingsbeleid van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk. Waterstof is volgens de RES ‘een energiedrager die ingezet kan worden voor de industrie, mobiliteit en als alternatief voor aardgas’. Op de lange termijn zal waterstof kansrijk zijn volgens de RES.
26
3.3.2
Gezamenlijk ontwikkelkader ATT wind
De gemeenten Almelo, Tubbergen en provincie Overijssel werken sinds begin 2022 samen om de mogelijkheden voor windenergie te verkennen in het grensgebied langs de drie gemeentegrenzen.
Figuur 16: Het ATT-zoekgebied voor het realiseren van windturbines
Een indicatie van het ATT-zoekgebied is met blauwe stippellijn weergegeven in Figuur 16, waarbij een afstandsnorm van minimaal 1 kilometer tot de huidige woonkernen wordt gehanteerd. De locatie van het planvoornemen aan de Rusluieweg is in de kaart aangegeven met lichtgroen.
3.3.3
Conclusie toetsing regionaal beleid
Het realiseren van een waterstofproductie-installatie voor het opwekken van groene waterstof en de ontwikkeling van een batterijopslag sluit aan bij de klimaatdoelstellingen van de RES Twente 1.0. Daarnaast overlapt de geplande locatie niet met het zoekgebied van windturbines, aangezien zij 1 kilometer afstand tot de huidige woonkern (rood gemarkeerd) dienen te houden. Zeer denkbaar is dat er zelfs een waardevolle samenwerking tussen meerdere ontwikkelingen is te creëren, waaronder een windturbinepark, de mobiliteitshub, een waterstof-productielocatie en een batterij-opslaglocatie, waardoor de synergetische voordelen nog efficiënter benut kunnen worden, denkende aan de directe afzet van lokaal opgewekte groene stroom en groene waterstof aan elektrische auto’s en vrachtwagens.
3.4 3.4.1
Toetsing beleid waterschap
Waterbeheerprogramma 2022-2027
Het Waterbeheerprogramma beschrijft hoe waterschap Vechtstromen de komende zes jaar werken aan het realiseren van het gewenste waterbeheersysteem. Daarin beschrijft het waterschap hoe zij werken aan voldoende water, omgaan met klimaatverandering, voldoen aan de eisen voor waterkwaliteit, de biodiversiteit versterken en werken aan duurzame energie en circulair grondstoffenverbruik. Het waterschap geeft hierbij onder andere aan dat, als zij een robuust watersysteem willen creëren, het noodzakelijk gaat zijn om hemelwater en afvalwater goed van elkaar wordt gescheiden. Gezien veel waterlopen binnen stedelijk gebied in de loop der jaren zijn verdwenen was het gevolg dat het hemelwater ‘dan maar’ via het riool afgevoerd moest worden. Daarom gaat het waterschap gemeenten de komende jaren adviseren in het afkoppelen van hemelwater van het riool. 27
Daarnaast stelt het waterschap in haar beheerprogramma dat er voor nieuwbouw of grootschalige herbouw/vernieuwbouw er een gescheiden rioolstelsel moet worden aangelegd, waarbij het hemelwater wordt afgekoppeld van het gemeentelijke riool.
3.4.2
Waterschapsverordening waterschap Vechtstromen
Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet is ook de waterschapsverordening van het waterschap Vechtstromen in werking getreden. Hierin de zijn de verschillende voorwaarden en vergunningsplichten opgenomen. Voor de waterstofproductie-installatie en de batterijopslag wordt geen water onttrokken uit oppervlaktewater in beheer van het waterschap, noch is er sprake van de lozing van proceswater en hemelwaterafvoer van bebouwing en/of verharding op het terrein op oppervlaktewater in beheer van het waterschap, aangezien er wordt geloosd op het schoonwaterriool. Er geldt geen vergunningplicht voor het lozen van niet-verontreinigd hemelwater. Het hemelwater wordt ten noord- en zuidwesten van het terrein opgevangen in een wadi: een opslag- en infiltratievoorziening die bedoeld is voor de tijdelijke opvang van hemelwater. Hierin wordt uitsluitend hemelwater afgevoerd. De wadi’s hebben een afvoer met knijp (vertraagde afvoer) dat uitmondt in de rechtsgelegen watergang in beheer van waterschap Vechtstromen (zie figuur 17).
Figuur 17: Uitsnede rechterzijde plankaart, waar de stuw met knijp voor vertraagde afvoer (links) en het oppervlaktewater waarop hemelwater wordt geloosd (rechts)
De waterschapsverordening bevat geen artikelen met betrekking tot het lozen van hemelwater op het gemeentelijk riool of het infiltreren van hemelwater in de bodem.
3.4.3
Conclusie toetsing beleid waterschap
Gezien het proceswater afkomstig uit de waterstofproductielocatie wordt geloosd op het schoonwaterriool in beheer van de gemeente Twenterand is het waterschap Twenterand geen bevoegd gezag. Wel is in het ontwerp rekening gehouden met de beleidsvoorkeur van het waterschap voor het infiltreren van niet-verontreinigd hemelwater in de bodem en het realiseren van een gescheiden rioolstelsel voor de afvoer van hemelwater afkomstig uit de OBAS. Zie paragraaf 4.4 ‘Klimaatadaptatie’ en paragraaf 4.9 ‘Weging Waterbelang’ voor meer informatie.
3.5 3.5.1
Toetsing gemeentelijk beleid
Omgevingsvisie Twenterand
In de Omgevingsvisie Twenterand (versie 1.0, d.d. december 2021) zijn de ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving van de gemeente Twenterand voor de lange termijn vastgelegd. De uitwerking op korte termijn wordt vastgelegd in gebiedsprogramma’s. Het omgevingsplan zorgt voor de borging van de gemeentelijke ambities. 28
De ambities voor Twenterand zijn onderverdeeld in vijf hoofdthema’s: goed wonen, toekomstbestendig werken, duurzaam doen, fraaie en gezonde omgeving en zorgeloze mobiliteit. De ontwikkeling van de waterstofproductieinstallatie en batterijopslag raakt het thema: duurzaam doen. De gemeente spreekt de ambitie uit dat er in 2050 geen fossiele brandstoffen meer worden gebruikt en er sprake zal zijn van een energie neutrale en aardgasvrije gebouwde omgeving. Daarnaast is de gemeente van plan om de productie van duurzame gassen, zoals waterstof, te stimuleren, aangezien ze diverse regionale kansen zien voor de toepassing hiervan. Concreet gezien wordt er gesproken over het faciliteren van een van een waterstofstation op het bedrijventerrein Oosterweilanden, indien het in verband met de veiligheid mogelijk is.
3.5.2
Beleidskader Duurzame Energie
De gemeenteraad Twenterand heeft in april 2023 het beleidskader Duurzame Energie vastgesteld. Het beleidskader betreft een van de nadere uitwerkingen van de Omgevingsvisie Twenterand. Het beleidskader geeft duidelijkheid over de visie van de gemeente Twenterand met betrekking tot de opwek van duurzame energie, biedt een voorzet voor de zoekgebieden voor zon- en wind binnen de gemeente Twenterand en biedt kaders waar duurzame energieprojecten rekening mee dienen te houden. Zo heeft de coalitie van burgermeesters en wethouders in het coalitieakkoord opgenomen dat ze samen met onderzoekers, andere stakeholders en de provincie de haalbaarheid van waterstofproductie in een ‘smart energy hub’ gaan onderzoeken. Direct ten zuidoosten van de locatiegrens van dit planvoornemen, liggend tussen de Vriezenveen, Almelo en Geesteren, bevindt zich een van de zoekgebieden (zoekgebied nr. 16). Uit analyse is gebleken dat dit zoekgebied de meest logische keuze is voor de inpassing van duurzame energie met een cluster voor wind en koppelkansen voor zonne-energie. Gezien het een gemeentegrensoverschrijdende locatie betreft is het zoekgebied nader uitgewerkt in het gebiedsproces ATT (zie paragraaf 3.3.2).
3.5.3
Conclusie toetsing gemeentelijk beleid
Het project draagt door het aanbieden van groene waterstof bij aan het realiseren van de gemeentelijke ambitie om in 2050 geen fossiele brandstoffen meer te gebruiken en om het regionale aanbod van hernieuwbare energiebronnen te stimuleren. Daarnaast ligt het planvoornemen direct ten westen van een van de gemeentegrens-overstijgende zoekgebieden voor hernieuwbare energiebronnen, waardoor het energetisch logisch zou zijn om de opwek en afname van deze bronnen te clusteren.
29
4.
Aspecten fysieke leefomgeving en milieu
Hoofdstuk 4 biedt een gedetailleerde toelichting over de benodigde onderzoeksinspanningen voor elk afzonderlijk milieuaspect.
4.1
Duurzaamheid
Door de waterstofproductie-installatie én hernieuwbare energiebronnen uit de omgeving zal middels elektrolyse zogenaamde ‘groene waterstof’ worden geproduceerd. In dit proces wordt water in waterstof en zuurstof gesplitst, zonder de uitstoot van schadelijke broeikasgassen bij het conversieproces. Ook bij het verbranden van waterstof, bijvoorbeeld bij industriële processen of door vrachtvervoer, komt geen CO2 -uitstoot vrij, wat beter is voor het milieu in de directe omgeving. De batterijopslag zorgt ervoor dat de discrepantie tussen de vraag en afname van hernieuwbare energie kan worden opgevangen, waardoor het elektriciteitsnetwerk gebalanceerd kan worden, waardoor er meer ruimte komt om nieuwe zon- en windenergiebronnen aan te sluiten.
4.1.1
Conclusie
Het aanbieden van groene waterstof en elektriciteit draagt aanzienlijk bij aan de verduurzaming van het energiesysteem. Door de voorgenomen ontwikkeling zal duurzaam opgewekte elektriciteit worden opgeslagen in batterijen en/of worden omgezet in groene waterstof, wat bijdraagt aan een betere balans tussen de vraag en aanbod van energie. Hiermee wordt geconcludeerd dat de duurzaamheidsaspecten binnen het project voldoende gewaarborgd zijn.
4.2
Gezondheid
De gezondheidseffecten van zowel waterstof als elektriciteit als energiebron zijn positief, aangezien ze beide geen schadelijke emissies produceren bij verbruik. Dit betekent dat het gebruik van waterstof en elektriciteit als energiebron kan helpen bij het reduceren van luchtvervuiling en het verbeteren van de luchtkwaliteit. Voor de verbranding van zowel bio- als fossiele brandstoffen geldt dit gezondheidsvoordeel niet. Door het aanbieden van CO2- neutrale energiebronnen is de verwachting dat op de lange termijn steeds meer bewoners en bedrijven gebruik gaan maken van deze schonere energiebronnen. Daarom is de verwachting dat de uitstoot van schadelijke emissies zal afnemen ten opzichte van de huidige situatie.
4.2.1
Conclusie
Geconcludeerd wordt dat de inzet van groene waterstof en elektriciteit die op termijn kan worden afgenomen door ondernemingen en consumenten in de regio positieve gezondheidseffecten zal hebben, aangezien schadelijke uitstoten verminderd zullen worden. Dit effect neemt toe naarmate steeds meer personen en bedrijven de overstap maken naar een het gebruik van groene waterstof of elektriciteit van een schone energiebron. Hiermee wordt geconcludeerd dat de komst van de waterstofproductie-installatie en batterijopslag zal bijdragen aan een betere volksgezondheid in de directe omgeving.
30
4.3
Landschappelijke structuur
Ten behoeve van de ontwikkeling van de waterstofproductie-installatie en batterijopslag is een landschapsplan opgesteld. Figuur 18 bevat een uitsnede van het landschappelijk inpassingsplan.
Figuur 18: Uitsnede landschappelijk inpassingsplan waterstofproductie-locatie en batterijopslag Vriezenveen
Dit landschapsplan heeft de kenmerken van de locatie, de huidige en historische eigenschappen van het landschap, de bestaande structuren en (toekomstige) uitdagingen, zoals klimaatadaptatie en het verhogen van de biodiversiteit, uitvoerig geanalyseerd. Op basis van die analyse is een plan voor de gehele ontwikkeling ontworpen, toegevoegd als bijlage M17. Dit betekent dat het perceel zal worden voorzien van extra bomen en hagen die aansluiten bij het voormalige hoogveenontginningslandschap. Ook het bestaande slotenpatroon wordt benut en verbreed t.b.v. waterberging en natuurvriendelijke oevers. Als laatste wordt er een geleidelijke overgang van verharding naar een goede rand gecreëerd door het toepassen van grasbetonstenen.
4.3.1
Conclusie
Het landschappelijk inrichtingsplan heeft rekening gehouden met zowel de historische situatie, de huidige situatie als de diverse uitdagingen voor de toekomst, waardoor het inrichtingsplan ervoor zorgt dat de waterstofproductieinstallatie en batterijopslag aansluit bij de kenmerken van de omgeving.
4.4 4.4.1
Klimaatadaptatie
Wettelijk kader
Door klimaatverandering is er meer kans op hittestress, droogte, wateroverlast en overstromingen. Klimaatadaptatie houdt in dat de omgeving zich aanpast aan de gevolgen van klimaatverandering. Een van de maatregelen om droogte 31
én wateroverlast te voorkomen is het infiltreren van hemelwater in de bodem, overeenkomstig met de beleidsdoelen van het waterbeheerprogramma van waterschap Vechtstromen. Ten behoeve van de ontwikkeling van het planvoornemen is een Waterstructuurplan opgesteld. Dit plan is toegevoegd als bijlage M14 aan de aanvraag. In het Waterstructuurplan is de waterhuishouding in de toekomstige situatie uitgewerkt, waaronder het ophogen van het terrein tot een minimale terreinhoogte van NAP +9,8m en het aanleggen van compensatie van het circa 9,820 vierkante meter verhard oppervlak in de vorm van een waterberging aan de oost- en noordzijde van de waterstofproductie-installatie en de batterijopslag.
Figuur 19: Waterberging aan noordzijde van de waterstofproductie-installatie.
Deze ruimte zal gerealiseerd worden in de vorm van een wadi: een opslag- en infiltratievoorziening die bedoeld is voor de tijdelijke opvang van hemelwater die niet in aanraking is gekomen met diesel of benzine. Aan de rechterzijde van het waterstofproductiegedeelte zal de waterberging worden voorzien van een knijpstuw en afsluiter, zodat het overtollige water vertraagd kan afvloeien naar het oppervlaktewater. Het plan bevat tevens advies om het terrein bolrond aan te leggen, waardoor het hemelwater afstroomt naar de watergangen aan de noordzijde. Het water dat naar de zuidzijde afstroomt wordt via een kolken- en leidingsysteem onder de verharding door ook naar de watergang gevoerd.
4.4.2
Conclusie
In het ontwerp is rekening gehouden met de beleidsdoelstellingen van waterschap Vechtstromen om niet-verontreinigd hemelwater in de bodem te infiltreren. De toename van verhard oppervlak is gecompenseerd door waterpartijen te realiseren met voldoende waterberging. Hiermee is voldoende ruimte gereserveerd voor klimaatadaptatie.
4.5
Verkeersgeneratie, -afwikkeling & (fiets)parkeren
Tijdens de aanlegfase zal de verkeersgeneratie tijdelijk toenemen vanwege de aan- en afvoer van personeel en materieel. Tijdens de exploitatiefase wordt verwacht dat er per etmaal 17 vrachtwagens (34 verkeersbewegingen) benodigd zijn om de hub operationeel te houden, wat gezien de industriële omgeving van bedrijventerrein Oosterweilanden geen aanwijsbaar verschil ten opzichte van de huidige situatie gaat vormen. Het beleid voor parkeren is vastgelegd in de 'Beleidsnota Parkeernormen gemeente Twenterand 2018'. In deze beleidsnota wordt de bandbreedte voor het minimum en maximum aantal parkeerplaatsen aangehouden uit de CROW publicatie 317 ‘kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’. Bij het berekenen van de omvang van een functie dient te worden uitgegaan van het bruto vloeroppervlak van de ruimte of groep van ruimten. Rekening houdende met de oppervlakte van de enige ruimte op het terrein, het gebouw van 104 vierkante meter, is conform de CROW publicatie onder categorie ‘bedrijf 32
arbeidsextensief/bezoekersextensief’ in matig stedelijk gebied een minimale verplichting van 0,8 parkeerplaats en een maximale verplichting van 1,3 parkeerplaats per 100 meter benodigd. Op het terrein zijn tien parkeerplekken voorzien, wat ruimschoots voldoet aan de beleidsnota en ruim voldoende zal zijn voor medewerkers en bezoekers van de waterstofproductie-installatie en batterijopslag. De in- en uitrit bevindt zich aan de noordoostzijde van de planlocatie, uitkomend op de Horstweg. Het terrein wordt om veiligheidsredenen afgesloten met een schuifpoort. Zie figuur 20 voor een uitsnede van de planlocatie met daarop de parkeervoorzieningen, in- en uitrit en de locatie van de schuifpoort.
Figuur 20: Uitsnede van de oostzijde van het terrein, inclusief 10 parkeerplekken en in- en uitrit.
4.5.1
Conclusie
Het planvoornemen zorgt voor een tijdelijke toename aan verkeersgeneratie tijdens de aanlegfase en een geringe verkeerstoename tijdens de exploitatiefase. Tevens voldoet het planvoornemen aan de vereisten uit de beleidsnota van de gemeente Twenterand.
4.6
Welstand
Artikel 22.29 lid 1 onder b Omgevingsplan gemeente Twenterand bepaalt dat een omgevingsvergunning met betrekking tot een bouwactiviteit en het in stand houden en gebruiken van het te bouwen bouwwerken alleen wordt verleend als het uiterlijk of de plaatsing van het bouwwerk niet in strijd is met de redelijke eisen van welstand, beoordeeld volgens de criteria van de welstandsnota. De gemeente Twenterand heeft haar visie op welstand uitgewerkt in de Twenterand Welstandsnota 2012, waarbij de projectlocatie valt binnen het deelgebied ‘open landschap’ binnen het veenlandschap, wat betekent dat, voorafgaand aan het indienen van een omgevingsvergunning bouwwerken, een welstandstoets uitgevoerd dient te worden. De omschrijving en welstandscriteria hebben uitsluitend betrekking op agrarische landerijen. Kijkend naar deze criteria kan gesteld worden dat de ontwikkeling aansluit, aangezien de panden en installaties een sobere uitstraling hebben, met ingetogen en natuurlijke kleurstellingen, en dat de erfbeplanting rondom het terrein wordt aangeplant.
33
4.6.1
Conclusie
Voorafgaand aan de omgevingsvergunning bouwwerken zal een welstandstoets worden uitgevoerd. Naar verwachting past de ontwikkeling binnen de kaders van de Twenterand Welstandsnota, aangezien de welstandscriteria een sobere en natuurlijke uitstraling voorschrijven, wat middels de landschappelijke inrichting is geborgd. Daarnaast is het door de nabijheid van bedrijventerrein Oosterweilanden aannemelijk dat de industriële uitstraling van de locatie goed past bij de directe omgeving.
4.7
Archeologie & cultuurhistorie
Het omgevingsplan geeft geen dubbelbestemming Archeologie aan. In het tijdelijke deel van het omgevingsplan ‘Zandwinning’ wordt het volgende aangegeven: “De Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW) geeft voor het projectgebied vrijwel uitsluitend lage trefkansen op archeologische waarden aan (bron: KICH). De Archeologische inventarisatie, verwachtings- en beleidsadvieskaart (BAAC, augustus 2007) maakt duidelijk dat door werkzaamheden in het kader van de ruilverkaveling een groot deel van het bodemarchief reeds op de schop is gegaan.’ Ook is uit eerder onderzoek van adviesbureau het Oversticht gebleken dat er geen noodzaak bestaat tot het verrichten van een archeologisch (voor)onderzoek binnen het plangebied. Uit het vorenstaande blijkt dat Archeologisch onderzoek niet benodigd is.
4.7.1
Conclusie
Het is niet noodzakelijk om archeologisch en/of cultuurhistorisch onderzoek uit te voeren.
4.8
Bodem
Voor de ontwikkeling van de locatie tot waterstofproductie-installatie en batterijopslag is het noodzakelijk om voldoende inzicht te krijgen in het historisch, huidig en toekomstig bodemgebruik, zodat een beeld kan worden gevormd van de verontreinigingssituatie van de onderzoekslocatie en aangelegen terreindelen. Om dit inzicht te creëren is een milieuhygiënisch vooronderzoek uitgevoerd conform NEN 5725:2023, dat is opgenomen als Bijlage M08 bij de aanvraag. Ter plaatse van de onderzoekslocatie is geen bodemverontreiniging en voorafgaand onderzoek bekend.Ten behoeve van de transactie van het perceel is een onderzoek conform de onderzoekstrategie op basis van de NEN 5740 voor een “onverdachte niet-lijnvormige locatie” uitgevoerd om de actuele bodemkwaliteit vast te stellen. In de onderzochte grondmonsters van de boven- en ondergrond (traject: 0,0 – 2,0 m -mv.) overschrijden geen van de onderzochte stoffen de triggerwaarde voor nader onderzoek (GSSD van >0,5) en de interventiewaarde. In het grondwater zijn geen overschrijdingen van de signaleringsparamaters aangetoond. Uit de toetsing aan het tijdelijke handelingskader PFAS en de indicatieve toetsing aan de Regeling bodemkwaliteit voldoet de bodem aan de bodemkwaliteitsklasse ‘Landbouw/natuur’. Graafwerkzaamheden in de grond dienen conform de CROW 400 uitgevoerd te worden conform de veiligheidsklasse basishygiëne.
Daarnaast is het voornemen de locatie in te richten als waterstofproductieinstallatie. Hierbij is sprake van een IPPC-installatie. Ter plaatse van de bodembedreigende activiteiten wordt aanvullend een onderzoeksstrategie op basis van de NEN 5740 voor een “vaststelling nulsituatie bij een toekomstige 34
bodembelasting” als doelmatig beschouwd voor het bepalen van de actuele bodemkwaliteit. Omdat de inrichting van de locatie nog niet definitief is vastgesteld, wordt een NUL-strategie onderzoek op een later moment uitgevoerd. Dit om te voorkomen dat er anders (mogelijk) een niet representatief onderzoek wordt uitgevoerd. Het onderzoek wordt (uiterlijk) 3 maanden voor aanvang van de realisatie uitgevoerd. Tenslotte blijkt uit de klic viewer dat er nabij de locatie een aantal buisleidingen en kabels in de grond zijn gelegen. Het betreft hier riool-, water-, gas-, warmte leidingen en middenspanning-kabels. Het gros van deze leidingen zijn eigendom van netbeheerders zoals Gasunie, Enexis, Fudura, Gemeente Twenterand, Waterschap Vechtstromen, etc. Dit heeft vooralsnog geen invloed op de bodemkwaliteit.
4.8.1
Conclusie
Op grond van het uitgevoerde onderzoek kan worden geconcludeerd dat er geen sprake is van een bodemverontreiniging van betekenis en de onderzoeksresultaten geven geen aanleiding tot het uitvoeren van een nader bodemonderzoek. Het wordt aanbevolen om voorafgaand aan de definitieve planvorming van de te ontwikkelen waterstofproductie-installatie en batterijopslag het onderzoek aan te vullen met een nulsituatie-onderzoek ter plaatse van de locatie van de activiteiten.
4.9
Weging Waterbelang
Waterschap Vechtstromen stelt in Waterbeheerprogramma 2022-2027 dat bij nieuwbouw of grootschalige herbouw/vernieuwbouw er een gescheiden rioolstelsel moet worden aangelegd, waarbij het hemelwater wordt afgekoppeld van het gemeentelijke riool. Daarnaast wordt er gevraagd om een berging op eigen terrein van minimaal 55 mm. Zoals tevens in paragraaf 4.4 is toegelicht is een waterstructuurplan opgesteld. Daarin is uitgerekend dat de waterstofproductie-installatie en batterijopslag een verhard oppervlak heeft van ongeveer 11.090 m². Er is tevens rekening gehouden met te verwachte verharde oppervlak indien de naastgelegen mobiliteitshub wordt gerealiseerd. Hierdoor bedraagt het totale verharde oppervlak 20.910 m² (2,1 hectare). Voor een verhard oppervlak van 2,091 hectare en een bergingseis van 55 mm is een bergingscapaciteit van 1.150 m³ vereist. De benodigde bergingscapaciteit van 1.150 m³ wordt gerealiseerd door de aanleg van nieuw oppervlaktewater aan de zuidwestkant met een oppervlakte van 1.000 m² (op waterpeil) en aan de noordwestkant (inclusief het midden) met een oppervlakte van 1.295 m². De boveninsteek van deze watergangen heeft een oppervlakte van ongeveer 1.640 m² en 1.880 m². Op basis van een oppervlaktewaterpeil van NAP + 8,60 m en de genoemde afmetingen en bergingsbehoefte van 1.150 m³, kan een peilstijging worden berekend.
Een eerste ruwe berekening zonder rekening te houden met taluds resulteert in een peilstijging van 0,50 m. Dit zou betekenen dat het peil stijgt tot NAP + 9,10 m. Een bergingseis van 91 mm zou leiden tot een peilstijging van 0,83 m (NAP + 9,43 m). Het waterstructuurplan is uitgewerkt en opgenomen als Bijlage M14.
4.9.1
Conclusie
Door het realiseren van de waterberging ten noordwesten van de waterstofproductie-installatie en batterijopslag kan er voldoende waterberging worden gerealiseerd om extreme neerslag op te vangen zonder dat er wateroverlast optreedt op het terrein of in de gebouwen. 35
4.10 (Afval)Water Op de planlocatie wordt ten behoeve van de bedrijfsvoering en de productie van waterstof schoon drinkwater en (gereinigd) oppervlaktewater gebruikt. De batterijopslag gebruikt geen water. Leidingwater: Ten behoeve van het kantoor wordt leidingwater/drinkwater verbruikt. Proceswater: Ten behoeve van het produceren van waterstof is schoon en zoet drinkwater benodigd, waarvoor water uit de naastgelegen zandwinning zal worden gebruikt. Het wateronttrekkingpunt is gemarkeerd met paars in figuur 21.
Water innamepunt
Figuur 21: Legger oppervlaktewaterlichamen Waterschap Vechtstromen
In Tabel 4 is een overzicht van te verwachten watergebruik opgenomen. Tabel 4: Overzicht watergebruik Type inname water
Maximum gebruik
Leidingwater
10 m3/jaar
Watergebruik proceswater
195 m3/dag 71.175 m3/jaar
Het waterlichaam van de zandwinplas is, zoals door het gebrek aan een kobaltblauwe markering te zien op figuur 21, niet als oppervlaktewaterlichaam aangemerkt in de legger van Waterschap Vechtstromen. Dit betekent dat voor het onttrekken van water uit de zandwinplas geen omgevingsvergunning wateronttrekking bij het waterschap Vechtstromen is benodigd.
4.10.1 Lozing van afvalwater Een belangrijk onderdeel van doelmatig beheer van afvalstoffen is de voorkeursvolgorde voor omgaan met afvalstoffen, ook wel bekend als de afvalhiërarchie. Voor afvalwater is de voorkeursvolgorde vastgelegd in artikel 10.29a van de Wet milieubeheer (Wm). Huishoudelijk afvalwater:
36
Het verbruikte drinkwater en oppervlaktewater wordt (gedeeltelijk) geloosd op respectievelijk het riool en oppervlaktewater. De batterijopslag loost geen water. Conform de voorkeursvolgorde dient huishoudelijk afvalwater te worden ingezameld en naar een zuiveringstechnisch werk, zoals een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI), te worden gebracht. Ten behoeve van het lozen van huishoudelijk afvalwater wordt de riolering volgens het ‘Gemeentelijk Water- en Rioleringsplan 2024-2028, gemeente Twenterand’ aangelegd en aangesloten. De RWZI Vriezenveen ligt ongeveer 500 meter van de locatie af. Proceswater: Het proceswater, afkomstig uit de zandwinplas, wordt eerst gereinigd door middel van een demineralisatieproces, waarna het wordt gebruikt om waterstof te produceren. De demineralisatie-installatie werkt op basis van het omgekeerde osmose proces, waarbij geen chemicaliën worden gebruikt, maar membranen om het water te zuiveren. Of er constant of intermitterend wordt geloosd, is afhankelijk van de operatie van de elektrolyser. Wanneer de elektrolyser operationeel is, is er een constante restwater stroom. In Figuur 22 is een water processchema opgenomen.
Figuur 22 Water processchema
In Tabel 5 is een overzicht van verwachte afvalwater debieten opgenomen. Tabel 5 Overzicht verwachte afvalwaterproductie Type afvalwater
Maximum afvalwater productie
Lozingspunt
Huishoudelijk afvalwater
Ongeveer hetzelfde als leidingwatergebruik ten behoeve van kantoor en keuken
Gemeentelijke riolering
Te lozen proceswater 78 m3/dag
Gemeentelijke riolering
3
28.470 m /jaar
Procesafvalwater van een demineralisatie-installatie heeft niet dezelfde biologische afbreekbaarheid als huishoudelijk afvalwater, waardoor er conform de voorkeursvolgorde is onderzocht om dit afvalwater in het milieu (in de bodem of oppervlaktewater) te brengen in plaats van naar een RWZI. Dit is, allereerst, onderzocht door het uitvoeren van een Algemene Beoordeling Methodiek (ABM-toets) om de waterbezwaarlijkheid te bepalen. Daarnaast is er een immissietoets uitgevoerd voor de stoffen ammonium, chloride, fosfaat en stikstof op basis van de samenstelling van het voedingswater en de samenstelling van het procesafvalwater, getoetst aan de achtergrondconcentraties van een dichtbijgelegen oppervlaktewater en de 37
normen uit het Kaderrichtlijn water. De resultaten van de ABM-toets en de immissietoets zijn opgenomen in de BBT-toets dat is toegevoegd als Bijlage M05 aan deze aanvraag. Uit de ABM-toets volgt dat chloride in de ABM categorie C(2) valt (zie Tabel 6 en bijgevoegde uitdraai van de Excel-tool). Stoffen met een waterbezwaarlijkheid die gekoppeld zijn aan een saneringsinspanning C komen van nature voor in oppervlaktewater en zijn minder milieubezwaarlijk. Over het algemeen is er in deze categorie geen directe aanleiding om een techniek voor te schrijven die verder gaat dan de meest beperkte saneringsinspanning binnen de verzameling BBT technieken. Tabel 6 Resultaten van de Algemene Beoordeling Methodiek Stof/component
ZZS
Biologisch goed afbreekbaar
ABM categorie
ABM
Chloride
Nee
Ja8
C (2)
Weinig schadelijk
De resultaten van de immissietoets zijn weergegeven in Tabel 7. Daaruit blijkt dat chloride voldoet aan stap 1 (effluenttoets) van de immissietoets. Dit betekent dat de lozingsconcentratie lager is dan de JG-MKN. Een lozing die door deze toetsstap komt, kan zonder nadere eisen worden toegestaan. De overige stoffen, ammonium, fosfaat en stikstof, voldoen niet aan de immissietoets. Tabel 7 Resultaten immissietoets Stof
Lozingsconcentratie (mg/l) Ammonium 0,6 Chloride 112,5 Fosfaat 0,84 Stikstof 6,86
Achtergrondconcentratie (mg/l) 0,57 85,1 0,27 4,25
JG-MKN (mg/l) 0,304 300 0,15 2,80
MAC-MKN (mg/l) 0,608 300 0,15 2,80
Uitslag immissietoets Voldoet niet Voldoet (stap 1) Voldoet niet Voldoet niet
Het Handboek Immissietoets9 stelt dat een lozing die niet door de toetsstappen heen komt, niet als zodanig kan worden toegestaan. Aanvullende maatregelen dienen getroffen te worden om de immissie te reduceren indien niet gemotiveerd kan worden afgeweken. Deze aanvullende maatregelen dienen te voldoen aan BBT. Op basis van deze resultaten heeft op 20 maart 2025 afstemming plaatsgevonden met Waterschap Vechtstromen over voorgesteld tappenplan. Tijdens dit overleg is geconstateerd dat gemotiveerd afwijken van de immissietoets niet mogelijk is. Vervolgens zijn alternatieve lozingslocaties onderzocht, waarbij lozing op de waterplas niet mogelijk blijkt door gebrek aan doorstroming. Tevens is een andere lozingslocatie met betere doorstroming van het waterlichaam onderzocht door middel van het uitvoeren van een aanvullende immissietoets voor fosfaat, maar dit bleek niet toegestaan, aangezien de uitkomst van de immissietoets niet voldeed. Uiteindelijk is geconcludeerd dat, gezien er geen alternatieve lozingslocaties mogelijk zijn, lozing op het rioleringsstelsel een reële optie is. Het effect van het debiet en belasting op de RWZI is zeer laag (<<1% van de totale ingaande vuilvracht, zoals toegelicht in de BBT-toets in Bijlage M05).
8
Chloride is een anorganische verbinding. In het kader van de ABM is aangenomen dat deze goed biologisch afbreekbaar is. 9 https://www.helpdeskwater.nl/publish/pages/180794/handboek_immissietoets_oktober2019t.pdf
38
4.10.2 Conclusie Op de planlocatie wordt ten behoeve van de bedrijfsvoering en de productie van waterstof schoon drinkwater en (gereinigd) oppervlaktewater gebruikt. Het afvalwater van zowel de kantoorlocatie als de waterstofproductie-installatie zal worden geloosd op het schoonwaterriool. Gezien alle alternatieve mogelijkheden voor lozing in milieu zijn onderzocht en afgestemd met Waterschap Vechtstromen, wordt voldaan aan de voorkeursvoorwaarde uit artikel 10.29a van de Wet milieubeheer (Wm).
4.11 Energie FR Energyhubs B.V. is van plan om 280 GWh/jaar elektriciteit om te zetten naar maximaal 4730 ton waterstof/jaar. Het project betreft elektriciteitsopslag in de vorm van waterstof met een doorzet van 13 ton per dag. In de exploitatiefase zal deze 13 ton waterstof per dag worden verdeeld over het mobiliteitsgedeelte van Fieten Olie én overige afnemers die per as via tubetrailers bediend worden, wat inhoudt dat de geconverteerde energie direct aan klanten wordt gekocht. De verdeling tussen beide afnemers hangt af van externe factoren, zoals de prijzen van waterstof en elektriciteit en de afnamecontracten met deelnemende klanten. De opslag van elektriciteit in batterijen zal in wisselende proporties worden gebruikt om óf waterstof te produceren óf om de elektriciteit rechtstreeks aan klanten te verkopen ten behoeve van oplaadvoorzieningen voor elektrische vervoermiddelen. De exacte hoeveelheid opgeslagen elektriciteit zal in de praktijk afhankelijk zijn van het aanbod van hernieuwbare elektriciteit op dat moment. Het energieverbruik van de kantoorlocatie is, zeker in vergelijking met het productieproces van waterstof, verwaarloosbaar. Desalniettemin zal rekening worden gehouden met de aanschaf van energiezuinige apparatuur.
4.11.1 Conclusie Geconcludeerd kan worden dat het planvoornemen voornamelijk energie doorzet: stroom en groene waterstof wordt afgenomen voor extern gebruik. Het eigen verbruik is, afgezien van de conversieverliezen, verwaarloosbaar.
4.12 Geluid De bescherming van geluidgevoelige gebouwen tegen geluid van bedrijven is sinds de ingang van de Omgevingswet niet langer opgenomen in algemene rijksregels. De nieuwe geluidsnormen moeten door de gemeenten worden vastgesteld in het door hen op te stellen Omgevingsplan. Het Rijk heeft wel een voorzet voor geluidsnormen opgenomen in de Bruidsschat. Gemeenten kunnen kiezen of ze de regels van de bruidsschat ongewijzigd omzetten, ze aanpassen of laten vervallen. De gemeente Twenterand heeft gekozen om de regels van de bruidsschat over te nemen, wat betekent dat conform artikel 22.63 Omgevingsplan gemeente Twenterand de langtijdgemiddelde beoordelingsniveau als gevolg van activiteiten 50 dB(A) overdag, 45 dB(A) in de avond en 40 dB(A) in de nacht mag bedragen. Het maximaal geluidniveau, veroorzaakt door piekgeluiden en transportmiddelen, mag zo’n 20 dB(A) meer geluid veroorzaken. Conform het akoestisch onderzoeksrapport, opgenomen als Bijlage M09 aan de vergunningaanvraag, staan de dichtstbijzijnde woningen op respectievelijk 555, 580, 645 en 830 meter afstand. Omdat er geen woningen in de directe omgeving van de projectlocatie staan, zijn er referentiepunten op 50 meter van de erfgrens opgenomen in het briefrapport ‘H2 Tankstation, Mobiliteit, 39
Twenterand te Vriezenveen’ van Munsterhuis Geluidsadvies d.d. 26 september 2024. Op basis van onderhavig akoestisch onderzoek kunnen de volgende conclusies worden getrokken: •
• •
•
Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau bedraagt ter plaatse van woningen van derden maximaal 35 dB(A). Dit betekent dat de standaardwaarden van 50, 45 en 40 dB(A) in de dag, avond en nachtperiode op een geluidgevoelig gebouw niet wordt overschreden. Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau bedraagt ter plaatse van de referentiepunten op 50 meter van de erfgrens in de dag, avond en nachtperiode maximaal 56 dB(A). Het maximale geluidniveau ter plaatse van de woningen bedraagt maximaal 38 dB(A) in zowel de dag, avond en nachtperiode. Dit betekent dat de standaardwaarden van 70 dB(A) in de dag, avond en nachtperiode op een geluidgevoelig gebouw niet wordt overschreden. Het maximale geluidniveau ter plaatse van de referentiepunten op 50 meter van de erfgrens bedraagt maximaal 62 dB(A) in zowel de dag, avond en nachtperiode.
4.12.1 Conclusie Uit akoestisch onderzoek is gebleken dat er geen overschrijding plaatsvindt van de langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus overdag, in de avond en in de nachturen op de gevel van een geluidgevoelig gebouw. Er vindt ook geen overschrijding plaats van de het maximale geluidniveau ter plaatse van de woningen in de dag, avond en nachtperiode. Daarom kan gesteld worden dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
4.13 Luchtkwaliteit Met behulp van de NIBM-tool wordt bepaald of een activiteit of plan ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreiniging. De NIBM-tool geeft aan in hoeverre een activiteit of project bijdraagt aan de luchtverontreiniging en of dit wel of niet onder de NIBM-grens valt. Als de bijdrage van de activiteit of het project lager is dan de NIBM-grens, wordt dit aangegeven als groen. Met betrekking tot de productie van waterstof en de opslag van elektriciteit worden relatief weinig luchtemissies verwacht, gezien er geen stookinstallatie is gepland. Daarnaast komen er geen puntbronnen van PM10 en NO2 bij. De enige additionele bronnen van PM10 en NOx is de toename in verkeer. Voor het project is rekening gehouden met: Totaal licht verkeer = 3 per etmaal (= 6 voertuigbewegingen) Totaal zwaar verkeer = 14 (= 28 voertuigbewegingen) Totaal 17 VOERTUIGEN (34 voertuigbewegingen) per etmaal voor de afname van waterstof door tubetrailers.
4.13.1 Conclusie luchtkwaliteit De uitkomsten van NIBM-tool zijn opgenomen in Tabel 6. Het resultaat van de NIBM-toets is dat er geen nader onderzoek is benodigd.
40
Tabel 6 NIBM-toets resultaten
Worst-case berekening voor de bijdrage van het extra verkeer als gevolg van een plan op de luchtkwaliteit, GCN2023 Jaar van planrealisatie
2028
Extra verkeer als gevolg van het plan Extra voertuigbewegingen 34 (weekdaggemiddelde) Aandeel vrachtverkeer 83,0% Maximale bijdrage extra verkeer
NO2 in μg/m3
0,33
PM10 in μg/m3
0,02
Grens voor "Niet In Betekenende Mate" in μg/m3
1,2
Conclusie De bijdrage van het extra verkeer is niet-in-betekenende-mate; geen nader onderzoek nodig
4.14 Stikstof Volgens de Omgevingswet dient de voorgenomen ingreep te worden getoetst op (mogelijk) negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied, Engbertsdijksvenen ligt op circa 4,2 kilometer afstand. Bij de toetsing is waar mogelijk onderscheid gemaakt in permanente verstoringsfactoren (gebruiksfase) en tijdelijke verstoringsfactoren (aanlegfase). Tijdens de aanlegfase is er sprake van stikstofemissie door werkverkeer, zware transporten en de inzet van materieel. In de gebruiksfase is rekening gehouden met: Totaal licht verkeer = 3 per etmaal (= 6 voertuigbewegingen) Totaal zwaar verkeer = 14 (= 28 voertuigbewegingen) Totaal 17 VOERTUIGEN (34 voertuigbewegingen) per etmaal voor de afname van waterstof door tubetrailers. De resultaten van de toetsing zijn uitgewerkt in een stikstofdepositie-onderzoek, dat is toegevoegd als Bijlage M10.
4.14.1 Conclusie stikstofdepositie Uit het stikstofdepositie-onderzoek is gebleken dat als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden en het gebruik van de waterstofproductieinstallatie en batterijopslag de depositienorm van 0,00 mol/ha/jaar niet wordt overschreden. Er is ook geen sprake van significante negatieve effecten van de externe werkingen op de instandhoudingsdoelen van omliggende Natura 2000gebieden en/of negatieve effecten door cumulatie van stikstofdepositie van andere projecten. Hierdoor is een vergunningaanvraag voor een Natura-2000 activiteit niet aan de orde.
4.15 Ecologie Om uit te sluiten dat de bouw- en exploitatie van het projectvoornemen een negatieve invloed kan uitoefenen op beschermde soorten en nabijgelegen beschermde gebieden, is een ecologische QuickScan uitgevoerd. De ecologische QuickScan onderzoekt ook of de geplande activiteit mogelijk schade aanbrengt of verstorend is voor (beschermde) plant- en diersoorten. Gebiedsbescherming 41
Het projectgebied is op circa 4,2 kilometer afstand verwijderd van het Natura 2000-gebied De Engbertsdijksvenen. Doordat het projectgebied ver buiten de begrenzing van dit Natura 2000-gebied ligt, zijn directe negatieve effecten (zoals oppervlakteverlies) op voorhand uitgesloten. Indirecte (uitstralende) effecten door bijvoorbeeld licht, geluid en trillingen worden gezien de afstand van het Natura 2000-gebied en tussenliggende bebouwing en infrastructuur eveneens uitgesloten. Naast het Natura 2000 netwerk is het tevens noodzakelijk om uit te sluiten of er negatieve effecten zijn te verwachten op gebieden aangewezen tot Natuurnetwerk Nederland. In de directe nabijheid van het NNN geldt het ‘neetenzij’-principe. In principe zijn er geen ontwikkelingen toegestaan als zij de wezenlijke kenmerken of waarden van het gebied aantasten. Door de grote afstand van 3 km van het planvoornemen tot het dichtstbijzijnde Natuurnetwerk Nederland zijn negatieve effecten op voorhand uitgesloten. Vervolgstappen zijn niet aan de orde. Er dient wel een stikstofonderzoek uitgevoerd te worden om negatieve effecten van stikstofdepositie op de nabijgelegen natura 2000 en NNN gebieden uit te sluiten. Dit onderzoek is uitgevoerd en de resultaten zijn nader toegelicht in paragraaf 4.14 ‘Stikstof’.
Soortenbescherming Om negatieve effecten op Europees, landelijk en provinciaal beschermde dieren plantensoorten uit te sluiten is, naast een bronstudie, tevens een veldbezoek uitgevoerd. Het veldbezoek is uitgevoerd door een erkend ecologisch deskundige op een half bewolkte dag met windkracht 3 Bft. De conclusies van dit veldbezoek zijn als volgt: o Vleermuizen – Er dient nader onderzoek naar de vliegroutes van vleermuizen te worden uitgevoerd. Daarnaast dient er tijdens de aanlegfase geen verlichting te worden gebruikt ter bescherming van de vleermuizen. Als dit niet mogelijk is, moet er contact worden opgenomen met een ecologisch deskundige. o Amfibieën – Er dient nader onderzoek uitgevoerd te worden naar de poelkikker. Daarnaast dient er gewerkt te worden volgens een aangepaste werkwijze bij het dempen van de sloten. o Vissen - Er zijn geen beschermde vissoorten aangetroffen. Wel dient er gewerkt te worden volgens een aangepaste werkwijze bij het dempen van de sloten. o Zoogdieren – Er zijn geen beschermde zoogdieren aangetroffen. Wel dient er gewerkt te worden conform een specifieke werkwijze om de Specifieke Zorgplicht te waarborgen. o Vogels: Er kunnen mogelijk beschermde nesten binnen het projectgebied aanwezig zijn.
Er wordt ofwel buiten de broedperiode (maart - augustus) gewerkt, of er wordt voorafgaand aan de werkzaamheden een broedvogelcontrole uitgevoerd door een ecologisch deskundige, en er wordt gewerkt volgens een ecologisch werkprotocol. Het gebied is tevens aangewezen als weidevogelgebied, maar zoals toegelicht in paragraaf 3.2.5 zijn er tijdens de QuickScan geen weidevogels waargenomen en is er momenteel geen sprake van een kwalitatief waardevol leefgebied voor weidevogels. Het QuickScan natuurwaarde rapport is opgenomen als bijlage M11.
4.15.1 Conclusie Op basis van de QuickScan flora en fauna zijn er, alvorens het realiseren van het planvoornemen, twee aanvullende onderzoeken benodigd: nader onderzoek naar de vliegroutes van vleermuizen en nader onderzoek naar de aanwezigheid van de poelkikker in sloten. Tevens dient alvorens de kap van bomen 42
gecontroleerd te worden of er geen in gebruik genomen nesten in de bomen aanwezig zijn. Tijdens de bouw zal er getracht worden om met zo min mogelijk verlichting en trillingen te werken. Bij het verbreden van de sloten zal een aangepaste werkwijze worden gehanteerd om het doden van dieren te voorkomen. Voor het nader onderzoek naar beschermde soorten zijn ecologen gebonden aan bepaalde protocollen, voornamelijk van BIJ12. In deze protocollen zijn ook de juiste perioden aangegeven om onderzoek uit te voeren. Zowel vleermuizen als de poelkikker zijn namelijk niet actief in de winterperiode, waardoor het nader onderzoek in de volgende lente- of zomerperiode zal worden uitgevoerd. Vooralsnog is er geen omgevingsvergunning voor flora en fauna benodigd, maar na het uitvoeren van nader onderzoek kan daar definitief uitsluitsel over gegeven worden. Indien een omgevingsvergunning voor flora- en faunaactiviteit benodigd blijkt zal een aparte aanvraag worden ingediend, inclusief ecologisch werkprotocol. Deze uitvraag maakt geen onderdeel uit van het voorliggende aanvraagdocument.
4.16 Geur Er bestaan diverse sectoren waar geurhinder een rol kan spelen, zoals onder meer bij veehouderijen en andere landbouwactiviteiten, de mengvoederindustrie, horeca, rioolwaterzuiveringsinstallaties, slachterijen, en (andere) milieubelastende activiteiten. Regels over geur waren verdeeld over verschillende Amvb’s. Het verschilt per type activiteit waar er regels zijn opgenomen. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet dienen de activiteiten allereerst te voldoen aan de regels die in het tijdelijk omgevingsplan staan. Indien er nog geen aanpassing heeft plaatsgevonden van het tijdelijk omgevingsplan en sprake is van een activiteit/inrichting die/dat voorheen onder het Activiteitenbesluit milieubeheer viel, dan gelden de regels uit de Bruidsschat. De Bruidsschat bevat regels over: o o o o
Geur door het houden van landbouwhuisdieren en paarden en pony’s voor het berijden in een dierenverblijf (par. 22.3.6.2 BS); Geur door het houden van fokteven van nertsen (par. 22.3.6.3 BS); Geur door andere agrarische activiteiten, zoals o.a. het opslaan van vaste mest, champost of dikke fractie en het composteren of opslaan van groenafval (par. 22.3.6.4 BS); Geur door het exploiteren van zuiveringstechnische werken (par. 22.3.6.5 BS).
Voor een aantal milieubelastende activiteiten geldt een vergunningplicht op basis van hoofdstuk 3 van het (Bal). In afdeling 8.5 ‘Omgevingsvergunning milieubelastende activiteit’ van het (Bkl) staan beoordelingsregels. Het bevoegd gezag gebruikt deze beoordelingsregels bij het beoordelen van de vergunningaanvraag. In het Bkl staan algemene beoordelingsregels en specifieke beoordelingsregels voor geur. In bijlage 1 van de milieuzonering nieuwe stijl wordt een waterstofproductieinstallatie niet genoemd, wat betekent dat er geen afstanden gehanteerd hoeven worden, omdat de installatie geen geur verspreid.
4.16.1 Conclusie Het in werking hebben van een waterstofproductie-locatie en batterijopslag valt niet onder de activiteiten of inrichtingen die voorheen onder het Activiteitenbesluit milieubeheer vielen, en geen aanleiding voor het ontstaan van geuremissies. Hierdoor is het aspect geur niet relevant.
43
4.17 Trillingen Het onderdeel Trillingen is geregeld in paragraaf 22.3.5 van de Bruidsschat. Het is aan gemeenten om deze normen, binnen de kaders van het Bkl over te nemen in het permanente deel van het Omgevingsplan. Hierin worden regels gesteld aan trillingen in een frequentie van 1 tot 80 Hz door een activiteit in een trillinggevoelige ruimte van een trillinggevoelig gebouw, die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. Er gelden maximale waarden voor continue trillingen en voor herhaald voorkomende trillingen. De maximale waarden zijn opgenomen in de tabellen in artikel 22.88 en 5.87a van de Bruidsschat. De gemeente Twenterand heeft ervoor gekozen om de regels uit de Bruidsschat identiek over te nemen. Dit betekent dat de trilling waarden uit artikel 22.88 Omgevingsplan Gemeente Twenterand gelden, wat betekent dat trillingen in trillinggevoelige ruimte niet de waarden van tabel 22.3.9 mogen overschrijden.
4.17.1 Conclusie Het gebruik van een waterstofproductie-installatie en batterijopslag veroorzaakt geen trillingen, uitsluitend zullen er trillingen kunnen voorkomen tijdens de aanlegfase, maar dit effect wordt gering geacht. Hierdoor worden de waarden uit artikel 22.88 niet overschreden en is het aspect van trillingshinder niet van toepassing op deze ontwikkeling.
4.18 Omgevingsveiligheid Omgevingsveiligheid beschrijft de risico’s die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in paragraaf 5.1.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl van het Bkl). De paragrafen 5.1.2.2 tot en met 5.1.2.6 van het Bkl gaan over het toelaten van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico van een activiteit die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.
4.18.1 Classificering gevaarlijke stoffen Bij het werken met gevaarlijke stoffen wordt de verantwoordelijkheid voor het beheersen van veiligheidsrisico’s bij het bedrijf belegd. De overheid schrijft uitsluitend de doelen voor waaraan bedrijven moeten voldoen. Toezichthouders zien er vervolgens op toe dat de bedrijven veilig werken met deze gevaarlijke stoffen en de veiligheidsdoelstellingen bereiken. Deze procedure geldt uitsluitend bij bedrijven die onder Seveso- en/of ARIE-regeling vallen. Om erachter te komen of de waterstofproductie-installatie en batterijopslag Seveso- en/of ARIE-plichtig zijn is het noodzakelijk om in de Seveso richtlijn en het Arbeidsomstandighedenbesluit te kijken. Tabel 7 bevat de conclusie uit de Seveso richtlijn, waarbij waterstof staat vermeld als een gevaarlijke stof. Tabel 7 Gevaarlijke stoffen die met naam genoemd worden, Seveso Richtlijn, Deel 2 Kolom 1 Gevaarlijke stoffen
15. Waterstof
44
Kolom 2 CASnummer
1333-74-0
Kolom 3
Drempelwaarde (ton) voor toepassing van Voorschriften voor lagedrempelinrichtingen
Voorschriften voor hogedrempelinrichtingen
5
50
Zoals te zien in tabel 8 staat waterstof tevens bij naam genoemd in Bijlage I, Deel 2 van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Tabel 8 ARIE drempelwaarde waterstof Gevaarlijke stof
ARIE Drempelwaarde (ton)
Factor ARIE drempel q [-]
11. Waterstof
1,5
2,7
Dit betekent dat, als de totale hoeveelheid waterstof die op enig moment op de locatie aanwezig is de drempelwaarde van tabel 7 en/of 8 overschrijdt, een of beide bedrijven onder de Seveso- en/of ARIE-richtlijn vallen. Om daar inzicht in te krijgen is een Seveso- en ARIE toets uitgevoerd, waaruit is gebleken dat voor de waterstofproductie-locatie de ARIE-regeling van toepassing is. De Aanvullende Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (ARIE) is een regeling in het Arbeidsomstandighedenbesluit. De ARIE-regeling geldt voor bedrijven met vergelijkbare risico's als bedrijven die volgens het Omgevingsbesluit zijn aangewezen als Seveso-inrichting: bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Dit betekent dat FR Energyhubs B.V. zich moeten registreren bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Deze registratie zorgt ervoor dat de waterstofproductie-installatie in de exploitatiefase frequent zal worden bezocht door externe inspecteurs die bekijken hoe de bedrijfsexploitanten de risico’s van het werken met gevaarlijke stoffen hebben beoordeeld, welke maatregelen zij hebben genomen om zware gevallen te voorkomen en hoe zij de gevolgen daarvan trachten te beperken. De resultaten van de Seveso en ARIE-toets zijn opgenomen in Bijlage M06.
4.18.2 QRA waterstofproductie-installatie Ten behoeve van het waterstofgedeelte is een QRA (Quantitative Risk Assessment), oftewel een kwantitatieve risicoanalyse, uitgevoerd. De QRA is opgenomen als Bijlage M12.
Figuur 22: Risico-contour van de grenswaarde van het plaatsgebonden risico van de waterstofproductie-installatie en de waterstofleiding
45
Uit de QRA is gebleken dat de contour voor de grenswaarde van het plaatsgebonden risico van 1.0 10-6 per jaar zich gedeeltelijk buiten de grens van de activiteiten bevindt. Deze gronden zijn bestemd voor Agrarisch en Tankstation. Er liggen geen (geprojecteerde) kwetsbare objecten binnen deze risicocontour. Hiermee wordt voldaan aan de grenswaarde voor het plaatsgebonden risico. Met betrekking tot de wetgeving voor groepsrisico dient onder de Omgevingswet te worden gekeken naar aandachtsgebieden: gebieden waarbinnen aanwezigen mogelijk kunnen overlijden als gevolg van een incident met gevaarlijke stoffen. Conform het Bkl dient het plaatsgebonden risico van activiteiten worden bepaald en dienen de aandachtsgebieden brand, explosie en gifwolk in kaart worden gebracht. Figuur 23 toont deze aandachtsgebieden, uitgesplitst in fakkelbrand-, en vuurbal-aandachtsgebied. Uit dit figuur blijkt dat het effect fakkel 10 kW/m2 (brandaandachtsgebied) buiten de grens van de activiteiten is gelegen. Hetzelfde geldt voor het effect vuurbal 35 kW/m2 (explosieaandachtsgebied). Het bevoegd gezag moet in de verantwoording van het groepsrisico de verschillende effecten meewegen.
Figuur 23: Brandaandachtsgebied rondom de waterstofproductie-installatie en de waterstofleiding.
Wederom overschrijdt het aandachtsgebied de grenzen van de inrichting, maar gezien er geen (geprojecteerde) kwetsbare of zeer kwetsbare gebouwen of locaties van derden aanwezig zijn, zijn aanvullende maatregelen niet benodigd. Daarnaast zijn er momenteel geen nabijgelegen bedrijven of andere installaties die een hoog brandgevaar met zich mee brengen, afgezien van het mobiliteitsgedeelte dat gezamenlijk zal worden ontwikkeld. Daarvoor geldt dat in het ontwerp rekening is gehouden met het verlenen van toegang tot elkaar faciliteiten in geval van calamiteiten.
46
De waterstofleiding voor het afleveren van waterstof aan het naastgelegen bedrijf ligt onder het mobiliteitsdeel, dat hoort bij de waterstofproductieinstallatie. Het mobiliteitsdeel is een onbemande installatie en bevat immers geen (geprojecteerde) kwetsbare objecten. Een deel van de aandachtsgebieden en plaatsgebonden risicocontouren bevindt zich op agrarisch land en het tankstation, waar geen (geprojecteerde) kwetsbare objecten of brandbare objecten aanwezig zijn.
4.18.1 MRA Ten behoeve van het waterstofgedeelte is een MRA (milieurisicoanalyse) uitgevoerd en in Bijlage M13 opgenomen. Uit de inventarisatie van de aanwezige stoffen is gebleken dat er geen milieugevaarlijke stoffen met een afstroomroute aanwezig zijn binnen het bedrijf. Dit betekent dat er vanuit de inrichting geen milieurisico's zijn voor het oppervlaktewater en/of de RWZI. Een nadere analyse met Proteus is daarom niet noodzakelijk.
4.18.2 Conclusie Er zijn geen (geprojecteerde) (beperkt) kwetsbare gebouwen of locaties van derden binnen het plaatsgebonden risicocontour. Hiermee wordt voldaan aan de grenswaarde voor het plaatsgebonden risico. De aandachtsgebieden brand en explosie liggen deels buiten de grens van de activiteiten. Het bevoegd gezag moet in de verantwoording van het groepsrisico de verschillende effecten meewegen. Tevens zijn er geen milieurisico’s te verwachten, aangezien er geen milieugevaarlijke stoffen met een afstroomroute aanwezig zijn.
4.19 Milieucategorie Volgens de Handreiking Bedrijven en Milieuzonering (VNG) 2009 en de bijbehorende Staat van Bedrijfsactiviteiten 'bedrijventerrein' kan de waterstofproductie-installatie worden geclassificeerd onder categorie 4.2. Momenteel is er op de beoogde planlocatie geen milieucategorie toegestaan, maar op 50 meter afstand ten noordwesten van planlocatie bevindt zich bedrijventerrein Oosterweilanden, waar conform het tijdelijk deel van het Omgevingsplan – voorheen bestemmingsplan ‘bedrijventerrein Oosterweilanden en rondweg’ – genoemd, bedrijven tot en met milieucategorie 4.2 zijn toegestaan. Door deze clustering past de uitbreiding bij de bestaande milieucategorisering van de directe omgeving. In Tabel 9 is de van toepassing zijnde SBI-code van de VNG 2009 opgenomen. Tabel 9 VNG 2009 Staat van Bedrijfsactiviteiten
- overige gassenfabrieken, explosief
100
30
Verkeer
3
Categorie
2413
Grootste Afstand
VERVAARDIGING VAN CHEMISCHE PRODUCTEN
Gevaar
-
Indices
Geluid
24
Afstanden in Meters
Stof
Nr.
Omschrijving
Geur
SBICODE
300 C
300 R
300 D
4.2
3G
Waar C = continu R = risico (Besluit externe veiligheid inrichtingen mogelijk van toepassing) 3G = potentieel zeer grote verkeersaantrekkende werking 2G = relatief grote verkeersaantrekkende werking (goederen)