Participatieverslag Verkenningsfase ATT.pdf
Tekst van het document
42. Kunnen gemeenten autonoom beslissen, over bijvoorbeeld afstandsnormen? Ja, op dit moment kunnen gemeenten daar zelf een beslissing over nemen.
48
43. Waarom ligt de focus tijdens de startsessie op een groter gebied terwijl inwoners van de gemeente Tubbergen al gespecifieerde kaarten hebben ontvangen. Elke gemeente heeft een eigen aanvliegroute. Gedurende het ATT-gebiedsproces streven we naar een samensmelting van de verschillende sporen maar de gemeenten blijven zelf aan zet als het gaat om besluitvorming. Tubbergen liep qua kijk op het gebied al voor op de andere gemeenten, daarom had Tubbergen al de beschikking over een specifiekere kaart.
44.
Wat is de planning en is het tijdspad uit het Plan van Aanpak niet veel te krap?
Nee, voor de verkennende fase is de planning realistisch. Het proces is hiermee niet ten einde. In de eventuele vervolgfase gaat het gebiedsproces ook door.
45.
Gebruiken de 3 gemeenten voor dit zoekgebied ATT dezelfde uitgangspunten?
Daar streven we wel naar. Mogelijk kunnen er vanwege politieke redenen andere uitgangspunten gehanteerd worden. Zo is er in Almelo geen uitspraak gedaan over een vaste afstand tot de woonkernen.
46. Hoe zit het met subsidies vanuit de EU? De termijn voor subsidie vanuit de EU loopt vaak niet gelijk met de termijn voor realisatie in NL. Hoe weten we zeker dat geld goed terechtkomt? In deze fase van het proces hebben wij daar nog geen onderzoek naar gedaan.
47.
Hoe gaan we om met drie colleges die mogelijk andere richtlijnen aanhouden? En hoe verder na de verkiezingen?
Het klopt dat er politieke verschillen tussen de gemeenten kunnen zijn. Daarover gaan we met elkaar in gesprek.
48. Noordoost Twente (waaronder Tubbergen) gaat een eigen energiebedrijf voor groene energie opzetten. Hebben Almelo en Twenterand hier ook stappen in gezet en verbinding gezocht? Nee. Almelo heeft geen plannen voor een eigen energiebedrijf. Twenterand heeft wel een eigen zonnepark. In Noordoost Twente gaat het overigens om een energiecoöperatie waar behalve energiecoöperaties in de gemeente, ook gemeenten zelf zitting kunnen hebben.
49
Windmolens
49. Hoe duurzaam is de volledige keten van een windmolen (van productie tot afbraak). Wanneer heeft een windmolen zijn eigen energie en kosten terugverdiend? Het Intergovernmental Panel on Climate Change heeft 20 levenscyclusanalyses van windturbines en parken vergeleken. Hieruit is gebleken dat de benodigde energie voor de bouw van een windturbine binnen 6-12 maanden exploitatie terugverdiend is. De levensduur van een windturbine is 20 jaar. Deze berekeningen worden gedaan via een levenscyclusanalyse (LCA) die een aantal relevante fases in kaart brengt •
Productie en bewering van materialen tot onderdelen van windturbine
•
transport van onderdelen naar locatie en installatie van de windturbine (inclusief bijbehorende voorzieningen)
•
energiekosten tijdens exploitatiefase voor onderhoud
•
einde levensduur; afbraak/recycling windturbines
Aan het einde van de levensduur worden de windturbines afgebroken. De kosten voor de sloop/afbraak van de windturbines worden normaal gesproken gedekt van- uit de begroting van het windpark. Afspraken hierover kunnen worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst tussen de eigenaar van het windpark en de gemeente. Voor de meeste onderdelen van de windturbines bestaat een tweede- hands markt. De fundering, mast, onderdelen van de versnellingsbak en generator die 85- 90% van de windturbine uitmaken zijn recyclebaar. Bron: Rapport Bosch en van Rijn
50. Houden we rekening met de levensduur van windmolens? Letten we bijvoorbeeld op erosie op klepbladen en waar deze erosie (in de natuur) terechtkomt? Ja.
51. Zijn er mogelijkheden om een windturbine ’s nachts uit te zetten i.v.m. de nachtrust? Voor het beperken van geluid en overlast kunnen normen worden vastgelegd, bijvoorbeeld in een bestemmingsplan of een omgevingsvergunning. Door innovaties bij de nieuwste generaties windturbines is het geluid minder dan bij oudere generaties. Zie voor meer informatie bijvoorbeeld het memo ‘Windturbines en geluid’ van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO): Factsheet Geluid.PDF (rvo.nl) Door het vermogen terug te brengen kan de geluidsemissie van een windturbine tijdelijk (bijvoorbeeld ’s nachts) iets worden teruggebracht. Hiervoor kan bijvoorbeeld worden gekozen als de windturbine anders ’s nachts te veel overlast zouden veroorzaken. Het terugbrengen van het vermogen gaat ten koste van de elektriciteitsproductie van de windturbine. De windturbines ’s nachts volledig stilzetten zou de elektriciteitsproductie te veel doen verminderen en daarom in de praktijk niet voorkomen. Bron: Rapport Bosch en van Rijn
52. Waarom staan windturbines zo vaak stil? En waarom zijn er dan nog extra windturbines nodig? S: Er zijn verschillende redenen waarom windturbines soms stil staan. Dit kan voorkomen bij erg lage of extreem hoge windsnelheden. Daarnaast kan de windturbine af en toe stilstaan voor onderhoud, om aanvaringen met vogels en/of vleermuizen te voorkomen, om slagschaduw te voorkomen (zie 5.2), of omdat het elektriciteitsnet overbelast is. Bovengenoemde omstandigheden komen relatief weinig voor, waardoor windturbines meestal wel draaien. Soms is een windturbine recent gebouwd, maar nog niet in bedrijf genomen. Dit kan een reden zijn dat sommige windturbines voor langere aaneengesloten tijd stil lijken te staan. Bron: Rapport Bosch en van Rijn
50
53. Wordt local content meegenomen ter bevordering van lokale werkgelegenheid in de besluitvorming van de keuze voor het type windmolen? Lokale productie van onderdelen, gebruik lokale knowhow. S: Voor wat betreft de bouwfase kunnen windturbines werkgelegenheid in de omgeving opleveren. Vaak werken project ontwikkelaars en initiatiefnemers samen met (bouw-)ondernemingen uit de regio. Deze bedrijven kunnen dan ingehuurd worden voor bijvoorbeeld het aanleggen van de fundering, wegen, kabels en leidingen van het windpark. Bron: Rapport Bosch en van Rijn
Alternatieven
54. Waarom is volledig inzetten op bijvoorbeeld zonne-energie niet voldoende? Hebben we windenergie per se nodig? Met alleen zonne-energie halen we niet de landelijke doelstelling van 35TWh duurzame energieopwekking. Zonneweides nemen veel ruimte in, windturbines minder. Voor 1 TWh zijn ongeveer 45 tot 70 windturbines van 5 MW (afhankelijk van de locatie) nodig of 850 tot 1.100 ha (oost-west oriëntatie) aan zonnepark. Zonnepanelen leveren de meeste elektriciteit overdag als de zon volop schijnt onder invloed van een hogedrukgebied. Windturbines produceren vaak de meeste elektriciteit bij meer bewolkt weer onder invloed van een lagedrukgebied. Een combinatie van zon en wind is daarom heel erg geschikt. Ze vullen elkaar goed aan, het elektriciteitsnetwerk wordt beter benut, er is een constantere levering van elektriciteit en hoge kosten voor uitbreiding van het netwerk worden voorkomen. Bron: website Nationaal Programma RES
55. Hoe gaan we om met mensen die zelfvoorzienend zijn? Dat moedigen we aan. Een groot gedeelte van de inwoners en bedrijven hebben alleen niet de (financiële/ruimtelijke) mogelijkheid om dit voor elkaar te krijgen.
56. Wat zijn mogelijkheden voor alternatieven zoals geothermie en waterkracht (lateraal kanaal)? Geothermie: uit onderzoek van de provincie is gebleken dat de potentie van Twente matig is. Binnen het onderzoeksprogramma Seismische Campagne Aardwarmte Nederland (SCAN) dat is gefinancierd door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en wordt uitgevoerd door Energie Beheer Nederland (EBN) zijn onvoldoende middelen beschikbaar om heel Nederland in beeld te brengen. Twente heeft geen prioriteit gekregen en wordt niet onderzocht. Als gevolg van ontwikkelingen in de techniek, ervaring in de uitvoering en kennis over de Twentse ondergrond kan geothermie in de toekomst wel kansrijk worden. https://energiestrategietwente.nl/bouwstenen/geothermie Waterkracht is een kleinschalige mogelijkheid. Echter ook met dit soort kleinschalige oplossingen hebben we grootschalige oplossingen zoals windenergie nodig om de klimaatdoelstellingen te behalen.
57. Andere Twentse gemeenten kiezen niet voor wind, hoe zit dat? Ook andere Twentse gemeenten onderzoeken de mogelijkheden voor windenergie op hun eigen grondgebied, elke gemeente maakt daarbij eigen (politieke) afwegingen.
58. Als het alternatief Zon op Dak maximaal wordt ingevuld, wat betekent dat dan voor de bijdrage van wind in het bod? Wanneer alle daken vol liggen is er nog meer duurzame energie nodig om aan de vraag te voldoen. Bron: Rapport Bosch en van Rijn
51
59. Waarom onderzoeken jullie de mogelijkheden voor wind, terwijl er draagvlak is voor andere alternatieven? Omdat naast andere alternatieven ook wind nodig is om aan de vraag van energie te kunnen voldoen. Bron: Rapport Bosch en van Rijn
60. Kunnen jullie de alternatieven (naast wind) beter naar voren brengen en communiceren waarom (ook) wind nodig is? Op de website van het Nationaal Programma RES (Andere energiebronnen - De RES gespreksassistent (regionaleenergiestrategie.nl)) staan de alternatieve energiebronnen nader toegelicht. Voor een antwoord op de vraag waarom ook windenergie nodig is, zie antwoord op vraag 55.
61. Is het mogelijk dat de uitkomst van het gebiedsproces is een ander aantal windturbines gecombineerd met andere alternatieven? Afhankelijk van de technische en ruimtelijke mogelijkheden moet bekeken worden hoeveel ruimte er in het gebied voor windenergie is. Als blijkt dat de gestelde doelen niet behaald kunnen worden dan moet er ook naar andere alternatieven gekeken worden.
Energienetwerk
62. Hoe gaan we om met netcongestie (overbelasting van het elektriciteitsnetwerk)? Welke mogelijkheden zijn er om de netproblemen op te lossen? Mogelijkheden zijn: •
Cable pooling – het combineren van zon en windprojecten.
•
Pieken aftoppen
•
Achter de meeting aansluiten
•
zon op dak bij kleinverbruik
•
smart energy hub
•
er wordt gewerkt aan het uitbreiden van de huidige HS/MS stations
https://www.nieuweenergieoverijssel.nl/site-content/uploads/2021/10/Netcongestie-pres.Twente.pdf
63. In Duitsland staan windmolens vaak stil vanwege een overbelast net. Waarom kan die opgewekte energie niet gebruikt worden in Nederland? In de Energiewet staat dat het verboden is om de energie zo uit te wisselen. De Energiewet staat dat elektriciteit alleen via verbinding op het hoogspanningsnet over de grens getransporteerd mag worden. De windmolens zijn aangesloten op het middenspanningsnet. https://wetten.overheid.nl/BWBR0009755/2022-08-01
52
Verdeling lusten en lasten
64. Goede verdeling van lusten en lasten is belangrijk. Hoe kun je voorkomen dat de energie naar bijvoorbeeld grote datacenters gaat? Het elektriciteitsnet transporteert elektriciteit uit een Nederlandse elektriciteitscentrale, hernieuwbare productielocatie of uit het buitenland naar de elektriciteitsaansluiting van een lokale eindgebruiker, zoals een huis of fabriek. Om dit mogelijk te maken, zijn alle elektriciteitsnetten op lokaal, regionaal en landelijk niveau met elkaar verbonden tot één gekoppeld elektriciteitsnet. Het is hierdoor niet te voorkomen dat energie naar een datacenter gaat. https://www.netbeheernederland.nl/_upload/Files/Basisdocument_over_energie-infrastructuur_143.pdf
65. Waar gaat de opgewekte energie naar toe? Wordt de opgewekte energie lokaal gebruikt? Zie antwoord vraag 64.
66. Waar gaat de opbrengst van de windparken in de omgeving naar toe (elektriciteit en financiële opbrengst)? Elektriciteit zie antwoord vraag 64. Financiën: Dit hangt af van hoe het participatieproces wordt ingericht. Hier is de schaal van volledige financiële participatie waarbij het geld naar de omgeving gaat (direct of via een fonds). Of een het geld gaat volledig naar een groot energiebedrijf dat het windpark gaat exploiteren. De RES Twente gaat uit van 50% lokaal eigendom. Het is aan de gemeenten zelf om hier invulling aan te geven. Zie voor meer informatie: https://energiestrategietwente.nl/veelgestelde-vragen/proces/hoe-wordt-lokaal-eigendom-vormgegeven
53