Jaarstukken 2023 (OUD)
Tekst van het document
Uitvoeren Warmtevisie en opstellen Warmteprogramma Omschrijving In 2050 moeten alle woningen en gebouwen in de gemeente van het aardgas af zijn. Als eerste bescheiden stap tot 2030 zetten we in op isoleren en energie besparen, met aandacht voor ventileren. Op isoleren en het besparen van energie heeft in 2023 de nadruk gelegen. Op dit moment zijn voor onze gemeente als alternatief voor aardgas vooral individuele oplossingen zoals (hybride) warmtepompen als oplossing in beeld. Het uitgangspunt is ‘haalbaar en betaalbaar’ en daar willen we ook ons duurzaamheidsfonds voor inzetten, naast landelijke regelingen. Het uitgangspunt voor de uitvoering is dat we samen met inwoners aan de slag gaan en actief op zoek gaan naar kansrijke gebieden en initiatieven in de gemeente. In de uitvoering hebben we aandacht voor energie-armoede. In 2022 heeft de gemeente van het rijk € 810.267 ontvangen en in 2023 € 281.026 voor de aanpak energiearmoede. De uitvoering is verlengt en loopt tot eind 2025. De energieprijzen zijn in 2023 gestabiliseerd maar zijn nog steeds hoger dan voor de oorlog in Oekraïne. In 2023 is uitgezocht of het mogelijk is om een klusbus op te zetten die inwoners helpt met het uitvoeren van kleine maatregelen, zoals tochstrips en radiatorfolie. Hiervoor heeft Mijande Wonen de energievakman die in 2023 280 inwoners heeft bezocht in Twenterand.
Hierin is de samenwerking gezocht die verder wordt uitgewerkt in 2024. Met deze middelen is de communicatiecampagne Win-Win opgezet om inwoners bewuster te maken van hun energie gebruik en aan te merken hoe ze hierin kunnen besparen. Ook worden de energiecoaches ingezet voor energiearmoede en komen ze bij mensen met een koopwoning langs om gericht advies te geven. Voor het verder uitvoeren van de warmtevisie is de focus in 2023 gemeente breed opgezet. De Duurzaamheidssubsidie is gespecificeerd voor het isoleren van koopwoningen en in maart 2023 gestart met een budget van € 1.000.000, welke beschikbaar is gesteld door de gemeenteraad en door het dividend van het Zonnepark Oosterweilanden. Dit budget is in 2023 aangevuld door € 1.207.916 en er volgt nog een laatste deel in 2024 van € 235.060 door het aanvragen van extra budget van het Rijk voor een Lokale isolatie aanpak. Er is gekozen om dit budget aan de Duurzaamheidssubsidie toe
49
te voegen, om hiermee meer inwoners van Twenterand financieel te ondersteunen met het nemen van isolerende maatregelen. In 2023 hebben 476 inwoners subsidie aangevraagd voor in totaal 710 isolatiemaatregelen. Het verstrekte subsidiebedrag is € 737.382 in 2023. Om geen achterstand op te lopen bij het isoleren van woningen moeten gemeente een Soorten Management Plan (SMP) opstellen, waarbij gebouwgebonden diersoorten zoals vleermuizen en huismussen worden onderzocht binnen de bebouwde kom van de gemeente. Hiervoor is een samenwerking met Mijande Wonen gezocht, aangezien bij de woningcorporatie een grote opgave hierin ligt en reeds al een deel van de gemeente is onderzocht. In 2024 wordt dit verder doorgezet en op een praktische manier verder uitgewerkt.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Wat hebben we daarvoor gedaan Optimaliseren inzamelstructuur huishoudelijk afval Omschrijving De gemeente Twenterand heeft de zorgplicht voor de inzameling van huishoudelijk afval en heeft de ambitie om in 2025 30 kg restafval per inwoner en een scheidingspercentage van 90% per jaar te behalen. In 2023 is de nieuwe afvalstoffenverordening en het uitvoeringsbesluit aangenomen. Deze geven een gewijzigde inzamelstructuur aan voor huishoudelijk afval die per 1 januari 2024 zou ingaan. Ook geeft deze verordening aan om GFT ook bij hoogbouw in te zamelen. Deze aanpassing is gezamenlijk met het plaatsen van ondergrondse containers geïnventariseerd. In 2023 is de zwerfafvalvergoeding van € 40.000, welke jaarlijks besteed werd aan de inkoop van opruimsets, opzetten van acties en het inkopen van afvalbakken voor de openbare ruimte, vervallen. Wel is er € 25.000 euro eenmalig ontvangen voor het schoonhouden van de openbare ruimte en is er budget aangevraagd om alsnog zwerfafvalvergoeding te ontvangen. Deze bedragen waren een restant van de voorgaande zwerfafvalvergoeding en waren eenmalig. Het houden van opschoonacties (Mooi Schoon) door scholen is doorgezet en uitgevoerd door ROVA. Ook is er een E-waste race gehouden voor scholen om zoveel mogelijk elektronische apparaten in te zamelen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Kwaliteit leefomgeving voldoet aan milieunormen Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeringsprogramma VTH - speerpunten ODT Omschrijving In 2020 zijn we gaan deelnemen aan een provinciaal traject voor de aanschaf van een nieuwe VTH risicomodel. De gemeente is namelijk nu ook wettelijk verplicht om een risicoanalyse voor vergunningverlening uit te voeren in plaats van uitsluitend de taken toezicht en handhaving. Bovendien helpt de gezamenlijke aanpak om kosten te besparen en een zo groot mogelijke uniformiteit te realiseren. Samen met de leverancier van het Risicoanalyse model is het systeem in 2023 gevuld. Daartoe zijn expertsessies (collega's die dagelijks de taken vergunningverlening, toezicht en handhaving uitvoeren, kortom VTH-taken. De verwachting is dat de Risicomodule eind 2024 samen met het nieuwe VTH beleid vastgesteld kan worden. Het toezicht en de handhaving door decentrale overheden als bevoegd gezag voor de energiebesparingsplicht van bedrijven is versterkt in de periode 2022-2023. De ODT heeft hiervoor gebruik gemaakt van subsidie van de provincie, ondersteund door een financiële bijdrage van de gemeente. Het gaat om (her)controle op het onderwerp energie in reguliere controles en energiecontroles bij eenvoudige en bij complexe bedrijven.
Het intensiever toezicht in Twente kan leiden tot een energiebesparing vergelijkbaar met het gemiddelde primair energiegebruik van zo’n 300 huishoudens. Voor de informatieplicht Energiebesparing (die geldt voor grotere energiegebruikers) zijn alle vergunningsplichtige bedrijven in de regio Twente aangeschreven om hen te attenderen op de wetswijziging per 1 juli 2023. De taak voor de energielabel C verplichting voor kantoren (per 1 januari 2023) is door de gemeente zelf uitgevoerd. Op 1 januari 2024 voldeed 75 % van de kantoren in Twenterand aan deze verplichting. Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet kreeg de gemeente verantwoordelijkheid voor een aantal bodemtaken die voorheen bij de provincie lagen. De uitvoerende taken onder deze
50
verantwoordelijkheid worden door de ODT uitgevoerd. Beleidsvorming ligt bij de gemeente. In 2023
is de Visie bodem en ondergrond Twenterand afgerond en opgeleverd. Deze wordt gebruikt als bouwsteen voor de Omgevingsvisie (zie doelenboom BoWoRo). Wat hebben we bereikt Subdoel: Ongezonde (milieu)situaties inventariseren en ongedaan maken Wat hebben we daarvoor gedaan Asbestsanering Omschrijving Voor de sanering van asbest in de bodem bestaat het Bureau Asbest Sanering (BAS), een samenwerking van meerdere gemeenten waarbij de uitvoering gemandateerd is aan een gespecialiseerd projectbureau. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft voor het onderzoek naar asbest en de sanering ervan in de bodem financiële middelen beschikbaar gesteld voor de periode 2016 tot en met 2022. In deze periode zijn met name de openbare risicolocaties aangepakt. In 2022 was het doel gesteld alle gevoelige locaties onderzocht te hebben. Voor Twenterand zijn daarvoor kaarten gemaakt met potentieel verdachte locaties. Vanaf 2023 zouden noodzakelijke saneringen kunnen worden uitgevoerd. Naast deze wijkaanpak zijn in 2023 een aantal ontwikkellocaties onderzocht en indien noodzakelijk gesaneerd. Door het Rijk zijn tot en met 2024 financiële middelen ter beschikking gesteld. Voor de periode 20252030 zijn middelen aangevraagd om de sanering van asbest in de bodem voort te kunnen zetten.
Mocht deze nieuwe aanvraag niet tot een succes leiden, zal het projectbureau BAS eindigend zijn en zullen de afzonderlijke gemeenten verantwoordelijk worden voor de asbestsanering in de bodem in de eigen gemeente. Ook zal de financiële Rijksbijdrage dan ontbreken. Dit zal inhouden dat noodzakelijke saneringen volledig voor rekening van de grondeigenaar zal zijn.
Beleidsdocumenten Klimaatakkoord Klimaatakkoord gebouwde omgeving
Metingen Beleidsdoelen
2023 2022
2021
2020
2019
2018
Bron
85
84
84
83
grondstoffenmonitor
Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Scheidingsprecentage afval
84
84
Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen. % Hernieuwbare energie
***
*** 14,4/ 20,2**
13,5/ 19,5 **
10,8/ 17,2**
8,7/ 13,9 Klimaatmonitor.databank.nl **
Indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH Realiseren Uitvoeringsprogramma
80% 123
100%
70%
63% ****
eigen gegevens
aantal controles bedrijven met aandacht op energiemaatregelen
45
160
30
65
87
eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles milieu in handhavingssfeer
54
22
19
30
1
eigen gegevens
* ambitie 90% scheiden in 2025 ** hernieuwbare energie inclusief toedeling vanuit Twence *** streven naar 50% duurzame opwek in 2030, energieneutraal in 2050 **** milieuvergunningverlening: 83%, milieutoezicht: 43 %
51
Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling en VTH Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand is het prettig wonen en werken
Doel: Betere toedeling van functies in de fysieke leefomgeving Doel: Betere afstemming op woningvraag Doel: Passender vestigingsmogelijkheden voor bedrijven Doel: Gemeentelijk vastgoed of het gebruik daarvan ondersteunt maatschappelijke doelen Wat hebben we bereikt Subdoel: Werken volgens de omgevingswet en WKB Wat hebben we daarvoor gedaan Actualiseren Omgevingsvisie 1.0 Omschrijving Eind 2021 is de omgevingsvisie Twenterand 1.0 vastgesteld. De actualisatie van de Omgevingsvisie was gepland voor 2023, echter vanwege capaciteitsproblemen is besloten geen actualisatie uit te voeren maar in 2024 te gaan starten met het opstellen van een nieuwe Omgevingsvisie (2.0)
Opstellen gebiedsprogramma kernen Omschrijving In 2023 was de planning om te starten met het maken van het gebiedsprogramma kernen (wonen en openbare ruimte) en daarbij benodigde bouwstenen voor verschillende beleidsterreinen. Op een aantal terreinen is er sprake van witte vlekken die moeten worden in- en aangevuld. Wegens
52
capaciteitsproblemen is besloten dit door te schuiven naar 2024 en dit samen met het opstellen van de Omgevingsvisie 2.0 op te pakken.
Doorontwikkeling Omgevingswet Omschrijving Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze nieuwe Nederlandse wet beoogd een verregaande vereenvoudiging van het stelsel van wetgeving voor de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving (omgevingsrecht). Daartoe zijn tientallen wetten en honderden regels gebundeld in één nieuwe wet. De wet zorgt voor andere regels op het terrein van water, lucht, bodem, natuur, infrastructuur, gebouwen en cultureel erfgoed. Meer informatie: https://aandeslagmetdeomgevingswet.nl/. In 2023 hebben we ingezet op met name de volgende onderdelen: • Leren werken met en verbeteren van de nieuwe werkprocessen De nieuwe en/of aangepaste werkprocessen zijn verder aangepast en bijbehorende brieven, documenten etc zijn gemaakt . Dat kostte extra inzet en tijd van medewerkers. • Anders werken De Omgevingswet vraagt een andere manier van werken. Door de kortere doorlooptijd van vergunningstrajecten wordt vooroverleg belangrijker. Deze krijgt onder andere vorm via de Omgevingstafel, waar initiatieven integraal worden besproken. Vanaf 2023 hebben we verschillende pilots gedraaid nmet de omgevingstafel. De ervaringen zijn positief. Daarnaast krijgt participatie een grotere rol. In 2023 zijn we gestart met de uitvoering van het in 2022 vastgestelde participatiebeleid Omgevingswet.
• Opleiden medewerkers In 2023 zijn, daar waar nodig, medewerkers (verder) opgeleid. • Informatievoorziening Een onderdeel van de nieuwe Omgevingswet is een digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). Het is de opvolger van het Omgevingsloket online. In 2023 is gewerkt aan communicatie over deze verandering, zo is een start gemaakt met het aanpassen van de website.
Bouw omgevingsplan Omschrijving Eind 2022 is het projectplan voor de eerste fase van de bouw van het Omgevingsplan vastgesteld. In 2023 is gebouwd aan het eerste deel van het Omgevingsplan (onderdeel wonen), dat in 2024 zal worden vastgesteld.
Doorontwikkeling Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Omschrijving Per 01/01/2024 is de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking getreden een jaar later dan was voorzien. https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bouwregelgeving/meer-toezichtin-de-bouw-via-de-wet. Onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen zal bouwtechnische toets door private partijen worden uitgevoerd en niet meer door de gemeente. De uitrol van de Wkb is verder uitgewerkt in 2023. Hierover is de raad afzonderlijk geïnformeerd.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Actuele functies in de fysieke leefomgeving (OP/OV/GP) Wat hebben we daarvoor gedaan Verschuiving van bestemmingsplanprocedure naar omgevingsplanactiviteiten Omschrijving Door de invoering van de Omgevingswet gaan we van bestemmingsplanprocedures naar omgevingsplanactiviteiten die met een vergunning worden geregeld. Dit proces is nieuw en vraagt een andere manier van werken. In 2023 is verder gewerkt aan het werkproces en bijbehorende documenten en opleiden van medewerkers. Dat heeft extra tijd en capaciteit gevraagd. Eind december 2023 zijn er nog heel veel aanvragen binnengekomen op basis van de oude regelgeving. Dit heeft consequenties voor 2024.
53
Kanaal Almelo - De Haandrik Omschrijving Eind 2023 hebben Provinciale Staten een besluit genomen over een gewijzigde aanpak van de afhandelingen van schademeldingen. Aan dit besluit is een intensief bemiddelingsproces onder leiding van mevrouw M. Keijzer voorafgegaan. Provinciale Staten hebben de aanbevelingen van de bemiddelaar overgenomen waarbij een aanpak die "menselijker, milder en makkelijker" is, centraal staat. De bevindingen van een onderzoek van I&O Research naar de ervaringen van bewoners en ondernemers zijn ingebracht in het bemiddelingsproces. Ook heeft de gemeente Twenterand met een luisterend oor en praktische hulp gedupeerden ondersteund. Deels door de inzet van eigen medewerkers en de projectleider; deels door de inzet van (school)maatschappelijk werk. De Kinderombudsman heeft in september 2023 het rapport "Waar ik bij ben Kinderen over hoe het conflict tussen hun ouders en de overheid hun eigen leven en vertrouwen in de overheid beïnvloedt” uitgebracht. Dit rapport is besproken met een aantal basisscholen in de gemeente. Een aantal gedupeerden heeft bij de gemeente een vergunning aangevraagd voor herstel van de schade (bv voor een woning of bedrijfsgebouw en/of voor funderingsherstel). Delen van de Noorderweg dienen te worden onderhouden. Dit vindt plaats in 2024 gebaseerd op de voorbereidingen in 2023.
Vanwege de veiligheid zijn in 2023 wel beperkende maatregelen voor de Noorderweg van kracht geworden. De provincie bereidt onderhoud, herstel en/of vervanging van boordvoorzieningen voor. De gemeente is bij de voorbereidingen van deze provinciale werkzaamheden betrokken.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Vergroten woningaanbod: voor 2031 zijn minimaal 550 woningen gerealiseerd, dragen we bij aan de regionale woonopgave en is er woningaanbod voor bijzondere doelgroepen Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren Woonwagenbeleid Omschrijving
Als uitvoering van het woonwagenbeleid zijn er uitvoeringsregels opgesteld voor inschrijving op de lijst van geregistreerde personen en voor toewijzing van standplaatsen. Na vaststelling van deze regels is er een inschrijving geopend. Alle inschrijvingen zijn beoordeeld en er is een lijst met geregistreerde personen opgesteld. Er is een locatieonderzoek gedaan naar mogelijke locatie voor woonwagens. Het college heeft hierover een voorstel gedaan aan de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft een drietal locaties vastgesteld die nader mogen worden onderzocht met als doel hier woonwagenlocaties te realiseren. Voor Vriezenveen-Zuid is opgenomen dat hier ruimte wordt gereserveerd voor woonwagens. Voor het uit te voeren nadere onderzoek zijn diverse voorbereidingen getroffen. De woonwensen van alle geregistreerde standplaatszoekenden zijn in beeld gebracht en is er een overzicht van de natuurlijke aanwas.
Opzetten/ uitvoeren prestatieafspraken Mijande Wonen Omschrijving De uitvoeringsagenda prestatieafspraken 2023-2024 is vastgesteld door Mijande Wonen, de huurdersraad Mijande Wonen en het college. Naast de uitvoering van (inmiddels) reguliere samenwerking is in 2023 ingezet op de speerpunten opgenomen in de uitvoeringsagenda 2023/2024. De activiteiten in de uitvoeringsagenda zijn gemonitord en eind 2023 geëvalueerd. De uitkomsten zijn meegenomen naar 2024. In de raamovereenkomst is opgenomen een jaarlijkse inspiratiebijeenkomst te organiseren. In 2023 is gekozen voor het thema flexwonen. Met ondersteuning van de provincie hebben we ons laten inspireren in en door de gemeente Olst-Wijhe.
Woonvisie Twenterand Omschrijving De woningmarkt is voortdurend in beweging. De onderbouwing van de woonvisie is gebaseerd op behoefteonderzoek uit 2021. Om de veranderingen in de woningmarkt te monitoren is in 2023 nieuw woonbehoefteonderzoek 54
uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat de woonbehoefte is toegenomen. Op basis van deze data worden nieuwe plannen en visies ontwikkeld passen bij de woonbehoefte. Het woonbehoefte onderzoek is begin 2024 vastgesteld door het college en er gaat een voorstel naar de gemeenteraad om dit onderzoek als addendum toe te voegen aan de woonvisie. De monitoring van de woningbehoefte, op basis waarvan beleid kan worden aangepast en maatregelen genomen en adaptief geprogrammeerd, is opgenomen in het activiteitprogramma van de Woonvisie Twenterand 2022-2026.
Regionale Woondeal, Rijksprogramma's Woningbouw & Wet versterken regie volkshuisvesting Omschrijving In 2023 is er een start gemaakt met het programmaplan woningbouw. De programmatische aanpak moet gaan zorgen voor het aanbrengen van de juiste focus, doelen en samenhang in de complexe opgaven van woningbouwontwikkeling. De landelijke beleidsontwikkelingen die verankert zijn en gaan worden in wetgeving en de acties vanuit de woondeal zijn hierin meegenomen. Binnen de bestaande overlegstructuren (AO's & BO's) tussen gemeenten, provincie, rijk en woonpartners is er gesproken over de uitvoering van de woondeal. Belangrijke thema's
daarin waren: de woningbouwopgave, de versnelling en betaalbaarheid, ondersteuningsmogelijkheden en regelingen, kritisch succesfactoren, monitoring, het regionale woonbehoefte onderzoek, waterbodemsturen en woningbouwlocaties, flexwonen, en arbeidsmigranten. Via werkateliers is er specifieke aandacht geweest voor de regionale woonzorgvisie, afsprakenkader ouderen, de woningbouwopgave, plancapaciteit, sleutelprojecten en toekomstbestendige en duurzame bouw. Ook is er deelgenomen aan werkgroepen voor actualisatie van het stimuleringskader/afwegingskader woningbouw. In 1 op 1 gesprekken met de provincie en Mijande Wonen heeft de gemeente de voortgang van de sleutelprojecten als onderdeel van de woondeal besproken. Via de subsidie Flexpool zijn vanuit de provincie gelden verkregen voor woningbouwversnelling. De extra personele capaciteit is ingezet voor de sleutelprojecten in Vriezenveen. In P10 verband en via de VNG is deelgenomen aan diverse bijeenkomsten over de (consultatie) Wet versterken regie volkshuisvesting . Het lidmaatschap bij de P10 brengt Twenterand in de positie om haar visie als, en samen met, plattelandsgemeente(n) te delen en haar lobby te versterken. De regionale woonzorgvisie waar we in 2023 aan hebben bijgedragen moet nader worden uitgewerkt in een woonzorgvisie. Deze opgave wordt meegenomen het programmaplan woningbouw.
We hebben verkend hoe lokale data over aandachtsgroepen verworven kan worden. In regionaal verband is de monitor gezond wonen geactualiseerd en zijn aandachtsgroepen op regionaal niveau kwantitatief in beeld gebracht. In de regio Twente is door gemeenten een verkenning gestart naar de mogelijkheden om te komen tot een regionale urgentieregeling. Vanaf 1 juli 2023 is de Wet goed verhuurderschap van kracht. In 2023 was er geen capaciteit om met de invoering en uitvoering van de wet goed verhuurderschap aan de slag te gaan. Dit wordt in 2024 opgepakt. Bij nieuwbouwplannen maken we met initiatiefnemers afspraken over de kwalitatieve eigenschappen van woningen. Ook de prijs leggen we vast volgens de verdeling opgenomen in de Woondeal. Met de corporatie maken we afspraken over de 30% sociale huur bij nieuwbouw.
Huisvesting bijzondere doelgroepen (statushouders, asielzoekers) Omschrijving In 2023 is een startnotitie besproken met het college. In overleg met het college, het presidium en de raad is de aanpak van deze opgave besproken en is het voorgestelde plan van aanpak door de raad vastgesteld met bijbehorend budget. Naar aanleiding van de startnotitie heeft de raad in 2023 besloten geen asielzoekers in Twenterand te huisvesten zolang er geen wettelijke verplichting is. In het kalenderjaar 2023 heeft Mijande 42 statushouders gehuisvest en elders (via particuliere verhuur) zijn 21 statushouders gehuisvest. Er is een flinke inhaalslag gemaakt en we staan op trede 0 staan van de interventieladder. Door een tekort aan koppelingen (huisvesting vs gezinnen) is de taakstelling niet geheel gerealiseerd. Het provinciale bestuurlijk toezicht (IBT) kent ondanks de goede
55
resultaten hieraan de kleurcode oranje toe . Voor de uitgebreide verantwoording over de realisatie taakstelling statushouders verwijzen wij naar de doelenboom sociale zaken. Om de opvangcrisis te verminderen heeft de gemeente Twenterand in samenwerking met Mijande Wonen twee CNO (=Crisis Noodopvang)-gezinnen opgevangen op twee verschillende woonadressen. Een gezin is met ingang van 15 januari 2023 verhuisd (als statushoudersgezin) naar hun permanente plek in een andere gemeente. Op een ander woonadres wordt met ingang van het kalenderjaar 2022 een CNO gezin opgevangen. De einddatum voor deze opvang is 1 juni 2024.
Motie 2022-M50 Onderzoek Zelfbewoningsplicht en Opkoopbescherming Omschrijving De motie is beantwoord en afgedaan middels een raadsbrief.
Uitvoeren Regionale Woonagenda Twente 2021-2025 Omschrijving Het sleutelproject Vroomshoop-Oost is in 2023 verder uitgewerkt. Voor het mogelijk maken van de bouw van 251 woningen is een ladderonderbouwing uitgevoerd, een stedenbouwkundig plan ontwikkeld, heeft participatie plaatsgevonden en is uiteindelijk een concept bestemmingsplan is ter inzage gegaan. Voor het sleutelproject Vriezenveen is in Vriezenveen Noord en Zuid WVG gevestigd en of gronden aangekocht. Parallel is een visie opgesteld en vastgesteld door college en de raad. Er zijn geen activiteiten verricht voor het sleutelproject Trioterrein. In de regionale woonagenda zijn ook inbreidingslocaties in Westerhaar als sleutelgebied opgenomen. De woningcorporatie is actief met het herstructureringsproject de Oale Bouw. Daarnaast zijn er stappen gezet t.a.v. een particuliere en een gemeentelijke grondpositie.
Voorbereiden en ontwikkelen van fysieke projecten Omschrijving Voorbeelden van enkele projecten: Uitvoering van het zwembad te Vriezenveen, verduurzaming van het gemeentehuis, herstructurering Oale Bouw in Westerhaar, ontwikkeling Garstelanden, ontwikkeling Zuidmaten en De Smithoek in Den Ham, De Sleutel in Vroomshoop en de start van Oosterweilanden 2. In Q3 is zwembad De Stamper in Vriezenveen geopend. De werkzaamheden met betrekking tot verduurzaming van het gemeentehuis zijn afgerond. De herstructurering Oale Bouw is van start gegaan. Er is hard gewerkt aan de uitbreiding van Vroomshoop Oost. Gestart is met de gebiedsontwikkeling Vriezenveen Zuid. Ook zijn er gronden gekocht in Vriezenveen Noord om daar een nieuwe woonwijk te realiseren. De uitgifte van kavels op Oosterweilanden is gestart. De plannen op Het Mozaïek zijn tot uitvoering gebracht. Woningen gebouwd en de woningen worden ook bewoond. Door een grote brand gaat de verbouw van De Sleutel in Vroomshoop niet door.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Voldoende bedrijventerreinen / centrumgebied Wat hebben we daarvoor gedaan Centrumvisie Vriezenveen en Centrumontwikkeling Vroomshoop Omschrijving Centrumontwikkeling Vroomshoop Het college heeft besloten om niet mee te werken aan de verplaatsing van winkelcentrum Linderflier naar de locatie van de locatie van de voormalige Kennedyschool in Vroomshoop. De raad is hier middels een raadsbrief over geïnformeerd. Centrumvisie Vriezenveen In 2023 is een vervolg gegeven aan de uitvoering van de centrumvisie Vriezenveen. Er is gewerkt aan een plan om te komen tot een uitvoeringsprogramma op basis van de centrumvisie Vriezenveen. Het opstellen van een kansenkaart voor het centrum maakt ook onderdeel uit van deze opdracht.
56
In 2023 is de uitvoering van dit werk aanbesteed en gegund. In 2024 wordt het uitvoeringsprogramma en kansenkaart afgerond.
Programmering bedrijventerreinen Omschrijving In lijn met de Programmabegroting, waarin de noodzaak tot actualisatie van provinciale afspraken omtrent bedrijventerreinen werd benadrukt, is er afgelopen jaar gestart met een grondige inventarisatie van de behoeften voor de komende jaren. Deze inspanningen hebben geresulteerd in een concrete programmering, waarbij bijvoorbeeld de ontwikkeling van Oosterweilanden fase 2 opvalt als onderdeel van de grotere visie voor Vriezenveen Zuid. Deze programmering biedt niet alleen een solide raamwerk voor de toekomstige bedrijfsontwikkeling, maar onderstreept ook onze inzet voor een duurzaam en welvarend ondernemersklimaat in Twenterand.
Actualisatie grondbeleid Omschrijving De nota grondbeleid is in 2023 geactualiseerd en vastgesteld door het college. Gelijktijdig zijn de nota kostenverhaal en de Grondprijzenbrief vastgesteld. In de nota grondbeleid is vastgesteld dat de gemeente Twenterand een situationeel grondbeleid wil voeren. Gezien de hoge vraag naar woningen, wil de gemeente dus actief grondbeleid voeren waar het kan. Een voorbeeld hiervan waren de eerste grondaankopen in Vriezenveen Zuid.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Strategische keuze voor vastgoedportefeuille Wat hebben we daarvoor gedaan Strategische portefeuillesturing Omschrijving Hoewel de definitieve vastgoednota nog geschreven moet worden, zijn we al strategisch aan het denken en worden de aspecten van strategische portefeuillesturing mee genomen in onze overwegingen. Een concrete stap die we reeds hebben gezet, is het starten met het slopen van panden die enkel kosten met zich meebrengen en in slechte staat verkeren, zoals Prinsenkamp 35a en Geerdijk 87. Deze aanpak zullen we voortzetten om ons vastgoedportfolio te optimaliseren. Daarnaast streven we ernaar vastgoed in ons bezit te hebben dat een duidelijke maatschappelijke functie vervult voor onze gemeente. Deze focus op strategische portefeuillesturing zal bijdragen aan een doelgericht en effectief vastgoedbeleid dat aansluit bij de behoeften van de gemeenschap van Twenterand.
Dashboard voor portefeuillemanagement Omschrijving In 2023 is het vastgoedbeheersysteem VBSonline geïmplementeerd. Met dit beheersysteem kunnen alle vastgoedgegevens en documenten centraal beheerd worden en administratieve werkzaamheden worden geautomatiseerd.
Opstellen en uitvoeren verhuurbeleid Omschrijving In 2023 is er gestart met de implementatie van het verhuurbeleid als cruciaal onderdeel van de vastgoednota van de gemeente Twenterand. Hoewel dit initiatief tijdelijk heeft stilgelegen vanwege een personeelswissel, is het weer opgepakt met hernieuwde energie. Gedurende het jaar heeft de focus gelegen op het belangrijke onderwerp van kostprijsdekkende huur, waarbij er nauwlettend is gekeken naar het waarborgen van eerlijke en wettelijk verplichte huurprijzen. Deze inspanningen zullen worden voortgezet om een transparant en rechtvaardig verhuurbeleid te waarborgen dat de belangen van zowel de gemeente als haar huurders dient.
Opstellen en uitvoeren routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed Omschrijving
57
In 2023 is er een plan van aanpak opgesteld voor het maken van een routekaart. Tijdens een raadsinformatieavond is de raad geïnformeerd. Het doel, de noodzaak en voorgestelde wijze van aanpak is besproken. In 2023 is verder gewerkt aan de routekaart. In 2024 krijgt dit een vervolg.
Beleidsdocumenten Beleidskader gemeentelijk vastgoed Regionale woonagenda Twente Woondeal Twente
Metingen Beleidsdoelen
2023 2022 2021 2020 2019 2018
Bron
Voldoende en passende woningen Aantal opgeleverde woningen
69
1026* 940 844 773 673
Eigen meting, aantallen zijn totalen
Aantal startersleningen
3
2
8
8
15
12
25 leningen in totaal beschikbaar vanaf eind 2019
Aantal Blijversleningen
0
0
0
0
0
0-
10 leningen in totaal beschikbaar
Aantal van rechtswege verleende vergunningen
0
0
2
0
1
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een woonfunctie
249
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een maatschappelijke functie
2
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een bedrijfsfunctie
32
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer
7
5
4
4
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles bouw/sloop in handhavingssfeer
5
0
0
0
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles brandveiligheid in handhavingssfeer
2
0
0
0
0
Eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
35
18
12
26
26
Eigen gegevens
Aantal behandelde handhavingsverzoeken
10
Ontwikkelen bestemmingsplannen
25
10
5
10
12
Eigen gegevens
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH Eigen gegevens
* in 2018 zijn vergunningen verleend voor de bouw van ruim 130 woningen, in 2019: 48, in 2020: 71, in 2021:96, in 2022: 86, in 2023: 69
58
Wat heeft het gekost Overzicht baten en lasten Ruimte Realisatie begrotingsjaar
Raming begrotingsjaar na wijziging
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Incidenteel gerealiseerd in boekjaar
Lasten
2.553.564
2.615.140
2.615.140
0
Baten
-86.776
0
0
0
2.466.788
2.615.140
2.615.140
0
Lasten
10.692.968
11.809.209
11.426.683
12.251
Baten
-5.478.630
-6.601.354
-6.619.854
0
Saldo van baten en lasten
5.214.338
5.207.855
4.806.829
12.251
Doelenboom openbare orde en veiligheid
Saldo van baten en lasten Doelenboom openbare ruimte en verkeer
Doelenboom duurzaamheid, milieu en VTH Lasten
5.687.336
3.757.818
3.915.844
987.641
Baten
-4.554.774
-3.089.334
-3.155.034
-494.201
Saldo van baten en lasten
1.132.563
668.484
760.810
493.440
Lasten
9.019.298
11.203.031
9.063.511
362.145
Baten
-6.775.643
-8.153.073
-6.040.293
-375.353
Saldo van baten en lasten
2.243.656
3.049.958
3.023.218
-13.208
Doelenboom bouwen, wonen, ruimt. ontw. en VTH
Totaal programma lasten
27.953.167
29.385.198
27.021.178
1.362.037
Totaal programma baten
-16.895.822
-17.843.761
-15.815.181
-869.554
Totaal saldo van baten en lasten
11.057.345
11.541.437
11.205.997
492.483
Mutaties reserves db openbare orde en veiligheid
0
0
0
0
Mutaties reserves db openbare ruimte en verkeer
-30.241
-80.640
-16.040
-12.251
Mutaties reserves db duurzaamheid, milieu en VTH
-579.047
-86.741
13.259
-520.039
Mutaties reserves db bouwen, wonen, ruimt.ontw, VTH
-123.553
-305.100
-196.300
-294.573
Totaal mutatie reserves * Geraamd resultaat gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
-732.841
-472.481
-199.081
-826.863
10.324.504
11.068.956
11.006.916
-334.380
-484.092
Wat heeft het gekost Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten op het programma ‘ruimte’ is € 484.000 lager dan geraamd. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt door onderstaande gegevens. Openbare orde en veiligheid • Het product brandweer laat een voordeel zien van € 112.000. Dit komt door de restitutie van het voordelig resultaat van de jaarrekening van de Veiligheidsregio over 2022. • In 2023 is gestart met buurtbemiddeling, waardoor de kosten voor mediation € 30.000 lager zijn dan geraamd. Openbare ruimte en verkeer • Op het product 'wegen' is sprake van een voordeel van € 200.000. Dit voordeel wordt onder andere veroorzaakt door een voordeel op de kapitaallasten. Investeringen zijn later (of nog niet) uitgevoerd. In het jaar van investering wordt nog geen kapitaallast geboekt, deze zijn (als het 59
kredieten van 2021 of ouder zijn) wel geraamd. • Er is minder schade geweest aan de openbare verlichting door minder vandalisme. Dit laat een voordeel zien van € 33.000. • Het product ‘bruggen’ sluit met een nadelig saldo van € 96.000. Dit wordt met name veroorzaakt doordat het meerjarig onderhoud hoger is dan begroot. De kosten voor meerjarig onderhoud worden gedekt uit de reserve 'onderhoud gebouwen, bruggen en kunstwerken', de onttrekking uit deze reserve is eveneens hoger dan geraamd. Werken zijn verschoven van 2023 naar 2024. • De kosten van gladheidsbestrijding zijn € 15.000 lager dan geraamd. Dit zijn weersafhankelijke kosten en van tevoren moeilijk te ramen. • Op niet planmatig onderhoud is een onderschrijding te zien van € 10.400, dit is gestort in de reserve onderhoud groen. • De kosten voor het groenstructuurplan/groene loper zijn € 17.300 lager dan geraamd. De raming was € 20.000. Het met deze motie beschikbaar gestelde geld (ten laste van de reserve coalitie akkoord) is bedoeld voor de uitvoering van het Groenstructuurplan. Echter, in 2023 hadden we niet de beschikking over een Groenstructuurplan, op basis waarvan we maatregelen konden uitvoeren. Deze kosten komen nog in 2024. • Het product riool eindigt met een voordeel van € 835.000 en is in de voorziening riolering gestort. Dit voordeel heeft verschillende oorzaken.
De kapitaallasten zijn € 152.000 lager dan geraamd. Dit komt voor het grootste gedeelte doordat investeringen nog niet uitgevoerd zijn (dus kapitaallasten wel geraamd, maar werkelijk nog geen kosten). Er zijn een aantal investeringen doorgeschoven naar 2024 en verder. Deze uitgaven (en dus ook de onttrekking uit de voorziening) komen dus later. Daarnaast zijn de inkomsten rioolrechten € 203.000 hoger dan geraamd en zijn er minder kosten, bv. onderhoud, inspectiekosten en kwijtschelding geweest van ongeveer € 110.000. De investeringen die t.l.v. de voorziening worden gebracht zijn ook lager dan geraamd, hierdoor is de btw die t.b.v. de kostendekkendheid bijgeteld mag worden ook lager. Dit geeft een voordeel van € 347.000. Het product riool zoals in deze doelenboom verantwoord (dus zonder toerekeningen van producten uit andere doelenbomen en de btw) eindigt op een nadeel van € 363.000 • Het voordeel op het product ‘begraafplaatsen’ is € 150.000. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat er meer is ontvangen aan begrafenisrechten dan geraamd. Dit komt, net als in 2022, door het feit dat er meer mensen zijn overleden èn dat er behoorlijk wat grafrechten zijn verlengd c.q. omgezet naar eeuwigdurend recht. Hiermee is geen rekening gehouden in de begroting.
Er is een bedrag van € 168.000 in de reserve begraafplaatsen gestort, waardoor het product, conform de begroting, sluit op een saldo van € 125.000. Duurzaamheid, milieu en VTH • Het product ‘huisvuil’ laat een voordeel zien van € 412.000 t.o.v. de begroting. De verklaring voor dit bedrag is: Aan de kostenkant zien we lagere kosten Rova van € 197.000 door minder kosten inzameling textiel (door nieuwe aanbesteding) en oud papier. Ook zijn de kosten van verwerking van verschillende afvalstromen op het abp lager, zoals grof tuinafval en matrassen. Door deze lagere kosten is er ook een lagere toerekening van btw aan het product huisvuil van € 35.000. De opbrengst van de pmd inzameling is € 65.000 hoger dan geraamd doordat er meer pmd is ingezameld en er een hogere vergoeding per ton is ontvangen. Daarnaast is er een vergoeding voor openbare prullenbakken ontvangen van € 25.0000, deze was niet geraamd èn er is een hogere opbrengst voor glas ontvangen van € 15.000. De opbrengst afvalstoffenheffing is € 50.000 hoger dan geraamd (werkelijk € 2.602.600 ontvangen) en de opbrengst van het afvalbrengpunt was € 27.000 hoger dan geraamd. Er wordt derhalve een bedrag gestort in de voorziening afval van € 261.990 (er was een onttrekking geraamd van € 150.000). Hierdoor stijgt de voorziening naar € 1.255.194. Op het product huisvuil zelf zien we na alle boekingen een nadeel van € 50.000.
Dit heeft te maken met bedragen die toegerekend worden aan huisvuil, maar die op andere producten verantwoord worden (bv kwijtschelding). • Het product ‘milieubeheer’ laat een nadelig saldo zien van € 430.000. Dit betreft de verstrekte duurzaamheidssubsidie. Dit bedrag wordt verrekend met de reserve duurzaamheid en duurzaamheidsfonds. • Er is een CDOKE subsidie ontvangen. Deze subsidie is bedoeld voor personele inzet. In 2023 is de vaste salarispost voor medewerkers duurzaamheid ook ten laste van deze klimaatgelden gebracht. Er ontstaat hierdoor een voordeel op de algemene post salarissen van € 164.121. Dit wordt verder toegelicht onder ‘bedrijfsvoering’. Bouwen, wonen en ruimtelijke ontwikkeling • In 2023 is een meeropbrengst van € 24.000 te zien door meer verkopen groenstroken.
60
• Er is in 2023 een decentralisatie uitkering omgevingswet ontvangen van € 245.000. Hier staan ook kosten tegenover, er is per saldo een bedrag van € 100.000 gestort in de reserve omgevingswet. • Er is een dwangsom ontvangen van € 31.000, deze was niet geraamd. • In 2023 zijn meer leges RO en omgevingswet ontvangen (totaal € 210.000) en minder kosten voor welstansbeoordelingen geweest (€ 25.000). • Er is in 2023 gestart met de uitvoering versnellen woonopgave. Hiervoor was 3 x € 100.000 beschikbaar gesteld middels een motie en bedrag komt ten laste van de reserve coalitie akkoord. In 2023 zijn lagere kosten gemaakt van € 57.000. Dit komt nog in 2024. • Het voordeel op grondexploitaties is € 94.000, dit wordt in de reserve gestort. Op overige gronden zit een voordeel van € 325.000. Dit komt door verkoop van de (grond) van de Sleutel in Vroomshoop.
61
Programma Economie en vrije tijdsbesteding
62
Inleiding Programma Economie en vrije tijdsbesteding Inleiding Een economisch sterk Twenterand met een sociaal kloppend hart, dat is de gemeente die wij willen zijn. Dat betekent dat we, ook in 2023, voortdurend de economische én maatschappelijke belangen van Twenterand hebben afgewogen. Het programma Economie en vrijetijdsbesteding omvat een breed palet aan beleidsterreinen, die tot uitdrukking komen in de doelenbomen Cultuur en Recreatie & toerisme, Economie en werkgelegenheid en Sport. In 2023 zijn er tal van activiteiten gerealiseerd met mooie resultaten. Toch deden zich in de loop van het jaar ook omstandigheden voor waardoor ambities moesten worden bijgesteld. Zoals reeds gemeld in de Bestuursrapportage 2023 had ook de gemeentelijke overheid te maken met een krappe arbeidsmarkt in 2023. Ook het programma Economie en vrijetijdsbesteding werd geconfronteerd met beperkte ambtelijke capaciteit en personele wisselingen. In december 2023 waren gelukkig alle vacatures binnen het programma ingevuld. Daarnaast was 2023 een verkiezingsjaar. Weliswaar waren er geen Gemeenteraadsverkiezingen, maar de Provinciale Statenverkiezingen (15 maart 2023) en de val van het kabinet Rutte IV die leidde tot de Tweede Kamerverkiezing (22 november 2023) waren van invloed op de nationale en provinciale kaders waarbinnen gemeentes kunnen opereren.
Gezien deze omstandigheden zijn we nóg trotser op alles wat in 2023 is gerealiseerd. Onder de afzonderlijke doelenbomen wordt in detail verslag gedaan van wat er in 2023 is bereikt. Deze inleiding op het programma beperkt zich tot de belangrijkste ontwikkelingen. Doelenboom Cultuur en Recreatie & toerisme Vanuit cultuur is het grootste deel van het jaar gewerkt aan de werkzaamheden rondom het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Op 3 februari 2023 is dit akkoord ondertekend waarbij is afgesproken hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. Voor de uitvoering van GALA is voor gemeenten een specifieke uitkering voor de periode 2023 tot en met 2026 beschikbaar. Wij hebben deze uitkering aangevraagd en ook ontvangen. Voor de besteding van deze uitkering is een integraal plan van aanpak voor de periode 2023-2026 opgesteld dat is goedgekeurd door de VNG. Samen met de Stichting Openbare Bibliotheek Twenterand is in 2023 de Toekomstvisie Bibliotheek Twenterand 2023-2024 opgesteld. In de visie zijn strategische ambities opgenomen op het gebied van aanbod en programmering en over de rollen van de bibliotheek als gedeelde huiskamer en als verbinder, wegwijzer en doorverwijzer. Op het gebied van Recreatie & toerisme is onder meer ingezet op de doorontwikkeling van Gastvrij Twenterand.
Het unieke natuurgebied Engbertsdijksvenen moet de komende jaren beter in de schijnwerpers komen te staan. In 2023 is daarom gewerkt aan de meekoppelkansen en regionale samenwerking met Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal. Onder deze doelenboom is ook gewerkt aan nieuw subsidiebeleid. Subsidies zijn een belangrijk instrument om deze beleidsdoelen te realiseren en hebben een sterke verbinding met wat er gebeurt in de samenleving. Op 26 september 2023 is de Nota uitgangspunten subsidiebeleid gemeente Twenterand vastgesteld door de raad. In de nota zijn uitgangspunten opgenomen die de basis vormen voor het nieuwe beleid. Vervolgens is een nieuwe Algemene subsidie verordening in concept opgesteld en vastgesteld door het college op 12 december 2023. Doelenboom Economie en werkgelegenheid Op economisch gebied heeft de gemeente Twenterand in 2023 geïnvesteerd in samenwerking. Uiteraard gaat het dan om samenwerking met ondernemers, zowel in reguliere overleggen als naar aanleiding van bijzondere onderwerpen. Zo is er veel contact geweest met ondernemers over het Ondernemersfonds, dat is bedoeld om de hele Twenterandse economie te versterken en verbindingen tussen ondernemers te versterken. Daarnaast zijn ondernemers nauw betrokken bij een behoefteonderzoek naar de koopzondag, dat in 2023 is voorbereid. Samenwerking vond ook op andere facetten plaats.
Zo werkte de gemeente Twenterand samen met de andere Twentse gemeenten aan de uitvoering van de Agenda voor Twente en de Regio Deal. Voor het landelijk gebied is verduurzaming en terugdringen van de stikstofuitstoot een belangrijke opgave. Daarvoor is gemeente Twenterand afhankelijk van beleid op Europees, nationaal en provinciaal niveau. Helaas bleef er in 2023 veel onduidelijkheid bestaan over het ambitieniveau en hoe dit moet worden bereikt. Het Rijk heeft wel geld vrijgemaakt om een deel van de stikstofbelasting op Natura 2000-gebieden terug te dringen door vrijwillige beëindiging van veehouderijen. Vanaf 3 juli 2023 zijn de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en Landelijke bedrijfsbeëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) opengesteld. Een belangrijke partner van de gemeente en de boeren om genoemde opgaven het hoofd te bieden zijn de
63
erfcoaches. Zij weten als geen ander wat er speelt op het platteland en kunnen ondersteunen en adviseren bij het zoeken naar (ruimtelijke) oplossingen. Het subsidieprogramma LEADER speelt een belangrijke rol bij het stimuleren van de leefbaarheid van het landelijk gebied. In 2023 is gewerkt aan een programma voor de nieuwe LEADER-periode 2023-2027. Doelenboom sport Binnen de doelenboom sport draagt de regietaak van de gemeente meer bij aan het maatschappelijk effect: inwoners worden lichamelijk, geestelijk en sociaal gezonder. Hierdoor is de focus meer verschoven naar het realiseren van doelen en activiteiten in plaats van specifiek op sport- en beweegorganisaties. De doelstelling om 75% van de inwoners te laten voldoen aan de beweegrichtlijnen staat nog steeds overeind. Daarvoor hebben we in 2023 een aantal zaken opgepakt. Zoals de vaststelling en het in uitvoering nemen van de Sport- en Beweegvisie Twenterand 2023 - 2026 / Sportakkoord II, die samen met verschillende partners is geschreven. Hiermee kunnen we gerichter inzetten op monitoring met behulp van tussentijdse metingen. De nota sportaccommodatiebeleid 2024-2032 is in nauwe samenwerking met de sportinfrastructuur en aanpalende domeinen vormgegeven. Vanwege de gedegen en intensieve aanpak, met uitgebreide input van betrokkenen, volgt besluitvorming niet conform planning in 2023 maar in de eerste helft van 2024.
Noemenswaardig is verder zeker de oplevering en ingebruikname van het nieuwe zwembad De Stamper in Vriezenveen. Daarnaast is de legacy vanuit de Special Olympics zichtbaar geworden. Onder meer in de samenwerking met Uniek Sporten waarmee het aanbod aangepast sporten in Twenterand en omgeving in beeld is gebracht en wordt gestimuleerd. En ook de organisatie van de special friends sportdag welke in samenwerking met de 14 Twentse gemeenten in Hengelo plaatsvond. Tot slot noemen we de implementatie van de Subsidieregeling “Waarderingssubsidie sport en/of gezonde leefstijlinterventies 2024”. Deze regeling heeft sport- en beweegorganisaties in staat gesteld nieuw sport- en beweegaanbod en aanbod voor nieuwe doelgroepen te ontwikkelen. Maar ook de kwaliteit van het kader naar een hoger plan te tillen middels scholingsactiviteiten.
64
Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners hebben de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten en zich verder te ontwikkelen en ontplooien
Doel: Inwoners hebben toegang tot cultuur, kennis en informatie In de snel veranderende samenleving, waarin de overheid inzet op zelfredzaamheid van de burger, is het noodzakelijk dat iedere inwoner over voldoende vaardigheden beschikt om volwaardig te blijven participeren. De gemeente Twenterand staat voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen: praktisch en theoretisch geschoold, jong en oud, ongeacht de achtergrond van de inwoner. Taal, rekenen, digitale en creatieve vaardigheden zijn hiervoor onmisbaar. Een tekort aan deze vaardigheden vormt een barrière om zelfstandig mee te doen in onze maatschappij, online èn offline. De openbare bibliotheek biedt toegang tot cultuur, kennis en informatie. Zij ondersteunt inwoners bij het ontwikkelen van basisvaardigheden (lezen, schrijven, spreken en digitale en creatieve vaardigheden) zodat zij beter kunnen deelnemen aan de maatschappij. Daarnaast willen wij cultuur voor iedereen in onze gemeente aantrekkelijk en zichtbaar maken. De bibliotheek, organisaties voor amateurkunst & erfgoed en de combinatiefunctionarissen zetten daarom in op een verdere doorontwikkeling van het culturele aanbod in onze gemeente. Op deze manier willen wij zorgen voor verbinding, ontmoeting en educatie en zo bijdragen aan het welzijn van onze inwoners (preventief in plaats van curatief).
Doel: Inwoners en bezoekers hebben kennis van het lokaal erfgoed en de lokale geschiedenis We willen het erfgoed in onze gemeente zichtbaar en beleefbaar maken. We zijn trots op ons erfgoed en willen ook graag dat inwoners en bezoekers hiervan genieten. Wij willen er voor zorgen dat het erfgoed en het Verhaal van Twenterand duidelijker gepresenteerd en gecommuniceerd worden. We zetten in op erfgoededucatie voor het basisonderwijs. Daarnaast willen we de maatschappelijke functie van het erfgoed versterken. Samen met de erfgoedorganisaties willen we zoeken naar mogelijkheden voor ander, nieuw gebruik van met name het immaterieel erfgoed (bewaren, beleven en benutten).
65
Doel: Ontmoetingsplekken voor verbinding, ontmoeting en educatie zijn aanwezig Doel: Er is een aantrekkelijk en variërend recreatief en toeristisch aanbod Wat hebben we bereikt Subdoel: Iedere inwoner kan zijn creatieve talenten ontwikkelen Wat hebben we daarvoor gedaan Een passend en veelzijdig cultuuraanbod voor alle inwoners & verbreden maatschappelijke rol culturele verenigingen en organisaties Omschrijving Creatieve Broedplaatsen Het Ondernemershuis was in 2023 bezig met het realiseren van Creatieve Broedplaats in de gemeente Twenterand. Een creatieve broedplaats is fysieke of digitale verzamelplaats voor kunstenaars en ondernemers in de creatieve industrie waar ruimte bestaat om te experimenteren. Toekomstkracht bibliotheek We hebben samen met de Stichting Openbare Bibliotheek Twenterand het projectplan Toekomstkracht Bibliotheek Twenterand; "Verbinden, verbinden, verbinden" opgesteld. Het doel van dit plan is het realiseren van een geletterde samenleving, waarin Twenteranders ook digitaal volwaardig participeren en waarbij iedere Twenterander de mogelijkheid heeft zich een leven lang te ontwikkelen. Het projectplan loopt vooruit op de gemeentelijke regietaak gezinsaanpak laaggeletterdheid. De bibliotheek heeft hiervoor een provinciale subsidie van € 95.000,-ontvangen. De cofinanciering van de gemeente is € 47.500 (rijksmiddelen Nationaal Programma Onderwijs).
Combinatiefunctionaris cultuurparticipatie We hebben samen met de Stichting Openbare Bibliotheek Twenterand een opdracht geformuleerd voor de combinatiefunctionaris cultuurparticipatie. Het is de bedoeling dat deze functionaris zich met name gaat richten op de actieve participatie van ouderen. Brede Spuk GALA - Gezond en Actief Leven Vanuit cultuur is het integraal plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) geschreven. Vanuit dit plan willen we werken naar een domein overstijgende samenhang om zo bij te dragen aan de beweging naar de "voorkant" waarin een gezonde samenleving centraal staat. Het GALA streeft naar een gezonde generatie in 2040. Dit alles vanuit een brede benadering op gezondheid. Wij hebben hiervoor een specifieke uitkering ontvangen voor de periode 2023 tot en met 2026. Dit heeft erg veel tijd gekost . Het was niet alleen het opstellen van een plan, maar ook het rechtmatig uitgeven van de gelden en de organisatorische kant.
Inzicht culturele organisaties en verenigingen, cultuuraanbod en kennismakingslessen Omschrijving In 2023 is opnieuw weer een actie vanuit Sjors Actief en Creatief bij de basisscholen geweest. Cultuur en sport trekken hier samen in op. Deze actie heeft geleid tot extra deelname aan culturele activiteiten. Het ging dan met name om de maakplaatsen die door de Stichting Openbare Bibliotheek worden georganiseerd. De Maakplaatsen zijn gericht op het in een heel vroeg stadium dichter bij elkaar brengen van techniek en kinderen. Op deze manier willen we kinderen voorbereiden op de veranderende (technologische) arbeidsmarkt. Daarnaast hebben we onderzocht of het mogelijk was om het digitaal platform Sjors Actief en Creatief (buitenschoolse activiteiten) uit te breiden met het binnenschools aanbod cultuureducatie. Vanwege onvoorziene omstandigheden is de uitvoering hiervan vertraagd.
Doorontwikkelen Cultuur Platform Twenterand Omschrijving Wij hebben de cultuurmakelaar ingezet voor de doorontwikkeling van het Cultuur Platform Twenterand. Er zijn diverse rollen voorgelegd die het platform zou kunnen vervullen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een rol als voorlichter, organisator of verbinder. Het platform heeft voorlopig gekozen voor de rol van adviseur. Dat willen zeggen dat het platform de gemeente adviseert bij de verdeling van de projectsubsidies cultuur.
66
Wat hebben we bereikt Subdoel: Multifunctionele accommodaties worden efficiënt (er) gebruikt Wat hebben we daarvoor gedaan Doorontwikkeling subsidiebeleid Omschrijving De gemeente Twenterand wil dat al haar inwoners kunnen meedoen in de samenleving, zich kunnen redden en kunnen ontwikkelen. Subsidies zijn een belangrijk instrument om deze beleidsdoelen te realiseren en hebben een sterke verbinding met wat er gebeurt in de samenleving. In het coalitieakkoord 2023-2027 zijn uitgangspunten opgenomen voor de doorontwikkeling van het subsidiebeleid. Op 26 september 2023 is de Nota uitgangspunten subsidiebeleid gemeente Twenterand vastgesteld door de raad. In de Nota zijn uitgangspunten opgenomen die de basis vormen voor het nieuwe beleid. Vervolgens is een nieuwe Algemene subsidie verordening in concept opgesteld en vastgesteld door het college op 12 december 2023. Inwoners en organisaties hebben de mogelijkheid gehad om een zienswijze in te dienen tijdens de inspraakperiode van 21 december tot en met 31 januari 2024.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is ruimte geboden aan de R&T sector voor initiatieven in de samenleving en voor uitvoering van regionale en lokale promotie Wat hebben we daarvoor gedaan Actualiseren Nota Vrijetijdseconomie Omschrijving De actualisering van de Nota Vrijetijdseconomie heeft veel vertraging opgelopen. Er is daarom nog nauwelijks gestart met de actualisatie in 2023. Deze vertraging is een gevolg van beperkte ambtelijke capaciteit en verschillende andere werkzaamheden. In 2024 wordt prioriteit gegeven aan het actualiseren van de Nota Vrijetijdseconomie.
Uitvoering gebiedsmarketing Engbertsdijksvenen Omschrijving In 2023 is Twenterand voor het eerst deelnemend partner (voorheen passief) in de verkenning Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal geweest om qua promotie mee te liften op de nationale bekendheid van het omliggende gebied. Tevens is gewerkt aan de realisatie van de verschillende meekoppelkansen in de Engbertsdijksvenen. Ook op het gebied van de individuele gebiedsmarketing van de Engbertsdijksvenen zijn stappen gezet. Hier waren in 2023 geen kosten aan verbonden.
Beleidsdocumenten Cultuuropdracht 2021-2024 Cultuureducatieplan basisonderwijs Twenterand 2021-2024 Convenant erfgoededucatie Nota uitgangpunten subsidiebeleid Gemeente Twenterand
67
Doelenboom Economie en werkgelegenheid Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een economische structuur die de werkgelegenheid en de leefbaarheid versterkt
Doel: Stimuleren van duurzame werkgelegenheid Samen met sociale domein de werkgelegenheid in Twenterand stimuleren en nog meer de verbinding te zoeken tussen economie, een inclusieve arbeidsmarkt en arbeidsparticipatie.
Doel: Een stimulerend ondernemersklimaat voor alle economische entiteiten passend bij de gemeente is gerealiseerd Economische entiteiten betreffen alle ondernemersvormen, zowel commerciële als niet-commerciële bedrijven. Met passend bij de gemeente wordt bedoeld dat het past bij de wensen die de ondernemer in Twenterand heeft.
Doel: De gemeente werkt ondernemersgericht Dit betekent actief informatie/kennis/ervaringen en dergelijke ophalen bij en delen met ondernemers ten behoeve van (beleids)ontwikkeling.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Een sociaal en economisch vitaal platteland Wat hebben we daarvoor gedaan Ontwikkelen visie landelijk gebied Omschrijving Er is in 2023 geen actie ondernomen om de visie voor het buitengebied verder vorm te geven. Enerzijds is dat vanwege het gebrek aan capaciteit, anderzijds vanwege de politieke ontwikkelingen in Den Haag en Zwolle.
68
Faciliteren realisatie Provinciaal Programma Landelijk Gebied Omschrijving Door de val van het kabinet en het mislukken van het landbouwakkoord in juni 2023 zijn de voorgenomen plannen uit het NPLG/PPLG en de transitie van de landbouw voor een groot deel stilgevallen. De veronderstelling dat de provincie Overijssel vanaf medio 2023 zou starten met het realiseren van de doelstellingen op onder meer stikstofreductie is niet uitgekomen. Op het moment van schrijven is het wachten op een nieuw kabinet en ook op duidelijkheid over wat er over blijft van het ingezette beleid voor de transitie van het landelijk gebied en de landbouw. Vanaf september 2023 is de functie van programmaleider/adviseur Landelijk Gebied eindelijk ingevuld en vanaf oktober 2023 is de openstaande vacature voor projectmedewerker Landelijk Gebied ingevuld. Daarmee is capaciteit van de gemeente Twenterand voor het landelijk gebied voor nu op orde. De nieuwe medewerkers hebben na een inwerkperiode het achterstallige werk opgepakt en zijn inmiddels weer aangehaakt bij de contacten met externe partijen. Wel zijn er, doordat de gemeente Twenterand niet tijdig en adequaat heeft gehandeld, besluiten genomen buiten de gemeente om die ons niet vooruit helpen. Een voorbeeld hiervan is het niet meenemen van meekoppelkansen in de inrichtingsplannen/ projectbesluiten herstelmaatregelen Engbertsdijksvenen van de provincie.
In december 2023 is een bijeenkomst georganiseerd, waarin we als gemeente in gesprek zijn gegaan met de bewonerscommissie Engbertsdijksvenen. Ook de gemeenten Hardenberg en Tubbergen waren vertegenwoordigd. De bijeenkomst was een eerste aanzet om tot een gebiedsvisie voor de Engbertsdijksvenen te komen. - Groene Metropool Twente Omdat gemeente Twenterand blijvend wil inzetten op een Twents ambtelijk netwerk 'landelijk gebied' en het fundament van de Groene Metropool Twente bestaat uit een netwerk- en kennisdelingsorganisatie van en voor gemeenten die noodzakelijke verdieping willen zoeken op integrale thema’s uit het landbouwakkoord/PPLG en andere transities in het buitengebied, zijn we aangesloten bij de GMT, zo ook in 2023. Gemeente Twenterand was ook in 2023 voorzitter van de GMT. Er hebben in 2023 meerdere ambtelijk en bestuurlijke vergaderingen plaatsgevonden. De ambtelijke vergaderingen zijn regelmatig gecombineerd met excursies, bedrijfsbezoeken en presentaties van externe organisaties. Ook is er in 2023 een begin gemaakt met het opstellen van een Governance GMT en zijn de mogelijkheden om de GMT onder te brengen in een stichting onderzocht.
- IBP Vitaal Platteland Het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland (IBP-VP) is geïnitieerd om grote opgaven op het gebied van voedsel, klimaat, waterveiligheid, circulaire economie en energie vanuit een (meer) samenhangend en gebiedsspecifiek perspectief te benaderen. Het is een programma waarbij bestuurders, ambtenaren, maatschappelijke organisaties, ondernemers en andere betrokkenen op vernieuwende manieren werken aan de (gezamenlijke) opgaven in het landelijk gebied. De vier overheden hebben gezamenlijk een agenda IBP-VP Pilot Twente opgesteld om bottom up initiatieven in de regio te ondersteunen, vooral in de zogenaamde witte gebieden. De projecten bouwen voort op en sluiten aan bij reeds lopende gebiedsinitiatieven. Het Rijk heeft voor deze pilot aanvullende middelen beschikbaar gesteld. De goedgekeurde projecten zijn uitgevoerd onder aansturing van een bestuurlijke kopgroep van de vier overheden, onder voorzitterschap van de gemeente Twenterand, als voorzitter van de Groene Metropool. Vanuit gemeente Twenterand zijn in 2023 geen projecten ingediend. Ook is de bestuurlijke kopgroep in 2023 niet voor overleg bij elkaar geweest. - Patrijzenproject Wies met de Patries In 2023 is extern personele capaciteit ingehuurd om het patrijzenproject Wies met de Patries nieuw leven in te blazen.
Er is contact gelegd met de vrijwilligers, verenigingen en stichtingen die voorheen bij dit project betrokken waren. In oktober 2023 is de nieuwe projectmedewerker Landelijk Gebied onderdeel geworden van de projectgroep. De eerste bijeenkomst vond plaats in december 2023. Tijdens deze bijeenkomst is teruggeblikt op het ontstaan van het project en het succes na de opstart een aantal jaren geleden. Ook zijn tijdens de bijeenkomst nieuwe ideeën verzameld en is er een begin gemaakt met het oppakken van diverse activiteiten en werkzaamheden. - Projecten Groene Loper Twenterand De Groene Loper Twenterand is opgestart met behulp van provinciale subsidie 'Natuur en Samenleving 2.0' en een bijdrage van de gemeente Twenterand. Begin 2020 is de Groene Loper
69
Twenterand formeel van start gegaan. In 2023 is de Groene Loper Twenterand voortijdig beëindigd. Door corona konden veel geplande bijeenkomsten niet door gaan en ook het tekort aan ambtelijke capaciteit heeft hierin een rol gespeeld. In juli 2023 is door de projectleider een eindverslag en eindevaluatie opgesteld. - Project Toekomstgericht erven Gemeente Twenterand heeft in 2023 een bijdrage van € 7.500 geleverd aan het project Toekomstgerichte erven van de provincie Overijssel. Hiermee konden we 2 erfcoaches inzetten in de gemeente, die ondernemers/bewoners met vragen over de toekomst van hun erf hebben kunnen bijstaan. - De boomdeeldagen De boomdeeldagen zijn in 2023 niet doorgegaan vanwege problemen met de personele bezetting, waardoor de gemeente te laat was met de aanmelding voor de boomdeeldagen.