Jaarstukken 2022.pdf
Tekst van het document
De Raad heeft in reactie hierop in het najaar een nieuwe motie en amendement aangenomen die gevraagd heeft om een heroverweging van de eerder genomen beslissing en een pas op de
25
plaats. Dit heeft er toe geleid dat de vier bestaande organisaties een begrotingssubsidie hebben gekregen voor de periode maart 2023 tot en met december 2023, terwijl er een subsidieregeling met mededinging wordt voorbereid voor de situatie vanaf 2024.
Metingen Beleidsindicatoren
2022
2021
2020
2019
2018
Bron
66
100
42
56
70
Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
48
21
34
64
82
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket Aantal Bezoekers website Loes.nl
514.907 326.273 364.556 337.134 296.265
SZT SZT/GGD
Aantal uitgevoerde trajecten BOR
4
3
3
5
4
Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart
3
0
1
2
1
Humanitas
46
57
SZT
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT
152
125
74
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Aantal individuele coaching plannen door SZT
38
28
17
20
13
SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT
136
157
24
108
188
SZT
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern.
1
1
1
1
gereed
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen*
1144
1040
1292
717
951
Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek
689
661
733
-
-
Interne systemen
Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd
Nee
Nee
Nee
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd
Ja
Ja
Nee
De vier jeugdwelzijnorganisaties zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt
Nee
Nee
Ja
* In samenwerking met professionals. ** Bezoekers worden niet meer per gemeente geregistreerd, voor 2013 werd dit nog wel gedaan. *** Zowel koppelingen als consulten **** 2016 laat een explosieve groei zien, dit heeft enerzijds te maken met de manier van registreren, anderzijds is er een toename van jongeren (tot 23 jaar) én van ouders, die steeds meer bekend zijn met de functie van het jongerenwerk in de preventieve sfeer, en contact zoeken met en een beroep doen op jongerenwerkers bij (beginnende) problemen. * het betreft het aantal indicaties per jaar voor zorg en natura en persoonsgebondenbudget tesamen. Voor 2022 was het aantal van 1700 begroot, nu wordt het aantal bijgesteld naar 1450. ***** Het college heeft in de vergadering van 21 mei 2022 besloten over te gaan tot het volgen van een procedure om te komen tot het één op één verlenen van een subsidie aan de Stichting Zorgsaam Twenterand voor de uitvoering van het jongerenwerk per 1 maart 2023
26
Doelenboom Transformatie Sociaal Domein Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Het doel van het ontwikkelprogramma transformatie is om samen met onze inwoners en samenwerkingspartners te komen tot nieuwe oplossingen, nieuwe vormen van samenwerking en ondersteuningsvormen, met als doel het nog beter, efficiënter en doelmatiger ondersteunen van inwoners die dit nodig hebben. Dit doen we op basis van een visie in combinatie met ervaringen uit de praktijk. We willen het transformatieproces gezamenlijk met onder meer het voorliggend veld vormgeven. In 2022 zijn hiertoe gesprekken gestart over het vormen van een maatschappelijke agenda, en wordt er gewerkt aan een uitgangspuntennotitie over het voorliggend veld.
Beoogd maatschappelijk effect Het overkoepelend beleid van het programma Sociaal is opgenomen in onze Integrale Beleidsnota Sociaal Domein (2019-2023). Vanuit deze nota werken we aan vernieuwing en betaalbaarheid van het brede takenpakket in het (gedecentraliseerde) sociaal domein. Dat vraagt om een andere werkwijze, ook wel transformatie genoemd. In Twenterand organiseren we hierop middels een eigen ontwikkelprogramma Transformaties, waarin interventies samenkomen (lokaal en regionaal) en wij met samenwerkingspartners en inwoners willen we komen tot nieuwe oplossingen, nieuwe vormen van samenwerking en ondersteuningsvormen, met als doel het nog beter, effectiever en doelmatiger ondersteunen van inwoners die dit nodig hebben. In 2022 is gestart met het updaten en actualiseren van deze IBN, die in de loop van 2023 gereed zal zijn.
27
Doel: Omkijken naar elkaar Doel: Thuis is het fijn en veilig Doel: Iedereen doet mee Wat hebben we bereikt Subdoel: Meer jeugdigen groeien thuis/in een thuisomgeving op Wat hebben we daarvoor gedaan Twentse transformatie Omschrijving De afgelopen drie jaar hebben zorgaanbieders van jeugdhulp, gemeenten, onderwijssamenwerkingsverbanden en vertegenwoordigers van het gedwongen kader regionaal samengewerkt aan de zogeheten Twentse transformatie. Samen met jeugdigen en organisaties is onderzocht hoe de zorg anders moet om meer in de eigen omgeving veilig op te groeien met een perspectief op een goed leven. In 2022 is dit regionaal afgerond. Voorbeelden van opbrengsten zijn de jeugdbeschermingstafels. Een voorbeeld van een project met langere adem is het collectief arrangeren in het passend onderwijs. Afspraken maken over de samenwerking onderwijs-jeugdhulp op zorgintensieve scholen. In 2023 zal als gevolg van de regiovisie jeugdhulp de Samenwerkagenda jeugdhulp regionaal verschijnen. Hierin wordt een nieuwe impuls gegeven aan transformatie op Twents niveau. Dit zal terugkomen in de doelenboom Jeugd.
Overzicht interventies 2022 Omschrijving Hieronder een overzicht van de belangrijkste activiteiten die zijn uitgevoerd in 2022: Laaggeletterheid: het actieplan is in 2022 geupdatet en opnieuw vastgesteld. Voornaamste verandering is dat we ons meer richten op de allerkleinste inwoners: de gemeente is begonnen met het programma Samen Digi-TAAL in samenspraak met scholen en kinderopvangen. NPO Onderwijs: de komende periode komt er landelijk 8,5 miljard euro vrij om door corona opgelopen achterstanden in het onderwijs terug te dringen. Ook de gemeente krijgt hiervoor geld. Er is gekozen voor inzet op het terugdringen van onderwijsachterstanden, met extra inzet op het mentaal welbevinden van kinderen, jongeren en hun ouders. Preventieakkoord: eind 2022 is in samenspraak met maatschappelijke organisaties een lokaal preventieakkoord opgesteld. Een actieplan preventie om uitvoering te geven aan dit akkoord. Voor interventies als het Scheidingspunt, Meldpunt Geldzorgen (voorheen Meldpunt Schulden) en de Hervormingsagenda Jeugd verwijzen wij naar de doelenbomen Gezondheid, Sociale Zaken en Jeugd.
Beleidsdocumenten Integrale Beleidsnota Sociaal Domein 2019-2023
28
Wat heeft het gekost Overzicht van baten en lasten Sociaal Domein Realisatie begrotingsjaar
Raming begrotingsjaar na wijziging
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Incidenteel gerealiseerd in boekjaar
Lasten
18.971.249
18.274.274
20.583.845
51.453
Baten
-8.902.411
-7.972.498
-7.368.498
0
Saldo van baten en lasten
10.068.838
10.301.776
13.215.347
51.453
Lasten
11.519.960
11.932.043
12.125.023
88.949
Baten
-8.317.133
-8.232.308
-7.830.732
0
Saldo van baten en lasten
3.202.827
3.699.735
4.294.291
88.949
Lasten
2.233.946
2.240.101
1.986.869
6.166
Baten
0
0
0
0
2.233.946
2.240.101
1.986.869
6.166
1.447.791
Doelenboom sociale zaken
Doelenboom maatschappelijke ondersteuning
Doelenboom gezondheidszorg
Saldo van baten en lasten Doelenboom onderwijs Lasten
5.822.308
5.661.145
5.815.873
Baten
-1.273.990
-1.256.358
-1.075.358
-172.713
Saldo van baten en lasten
4.548.318
4.404.787
4.740.515
1.275.078
Lasten
16.069.732
16.220.682
16.140.580
49.731
Baten
-670.029
-634
-634
0
15.399.703
16.220.048
16.139.946
49.731 1.644.089
Doelenboom jeugd
Saldo van baten en lasten Totaal programma lasten
54.617.194
54.328.245
56.652.190
Totaal programma baten
-19.163.562
-17.461.798
-16.275.222
-172.713
Totaal saldo van baten en lasten
35.453.632
36.866.447
40.376.968
1.471.376
Mutaties reserves db sociale zaken
-43.294
93.000
0
-51.453
Mutaties reserves db maatschappelijke ondersteuning
-162.714
33.515
-264.970
-88.949
0
-6.253
-6.253
-6.166
Mutaties reserves db onderwijs
-1.517.401
-1.527.568
-1.486.973
-1.275.078
Mutaties reserves db jeugd
1.583.544
36.323
0
-49.731
Totaal mutatie reserves
-139.865
-1.370.983
-1.758.196
-1.471.376
Geraamd resultaat
35.313.767
35.495.464
38.618.772
0
gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
-1.412.815
Mutaties reserves db gezondheidszorg
Wat heeft het gekost Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten op het programma ‘sociaal domein’ is € 1.413.000 lager dan geraamd. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt door onderstaande gegevens. Sociale Zaken • Op de algemene bijstand zit een voordeel van €754.000. Een gedeelte van dit voordeel, namelijk € 346.000, komt door minder personen in de bijstand en er is meer verhaald. Verder is er voor € 222.000 minder aan loonkostensubsidie uitgegeven en is er € 186.000 meer BUIG-budget ontvangen dan begroot.
29
• Het participatiebudget laat een voordeel zien van € 260.000. De oorzaak hiervan is puur volumewerking, want er zijn minder verstrekkingen geweest. • Wat betreft de sociale werkvoorziening is er in 2022 sprake van een incidenteel voordeel van € 74.000, ondanks dat er € 100.000 meer aan personeelslasten is besteed dan begroot. Het voordeel wordt mede veroorzaakt door een positieve eindafrekening van Ontplooj van € 124.000 en € 50.000 minder kosten aan OMD-vervoer. • Onder sociale zaken is ook voor € 890.000 aan kosten geboekt voor de vluchtelingen uit Oekraïne. De inkomsten hiervan zitten in de algemene uitkering en derhalve heeft dit voor deze doelenboom een negatief effect. Echter, overall laten de kosten voor de vluchtelingen uit Oekraïne in 2022 een onderschrijding zien van €2.400.000. Maatschappelijke Ondersteuning • De was- en strijkservice laat voor 2022 een voordeel zien van € 150.000 op het budget voor maatwerkvoorzieningen. Echter, op maatwerkvoorzieningen is er overall alsnog een nadeel van € 78.000. De oorzaak is te vinden in een volume effect wat betreft het aantal maatwerkvoorzieningen. • De voorzieningen WMO laten een voordeel zien van € 245.000. Dit wordt veroorzaakt door een strengere verordening en meer hergebruik van de voorzieningen die terug zijn gekomen.
• Er is voor € 76.000 meer aan eigen bijdrages maatwerkvoorzieningen en opvang WMO ontvangen dan begroot. Dit is een incidenteel voordeel. • De eenzaamheidsgelden die beschikbaar zijn gesteld zijn niet allemaal uitgegeven. Hiervan is nog € 82.500 over. Aan de raad wordt voorgesteld om dit bedrag van het jaarrekeningsaldo te bestemmen voor dit doel in 2023. • Algemene voorzieningen WMO heeft een voordeel van € 56.000. Dit komt doordat er minder verstrekkingen zijn geweest en een langere afhandeltermijn van meldingen, waardoor mensen uit zichzelf oplossingen en alternatieven zijn gaan zoeken. Daarnaast zijn de consulenten kritischer gaan kijken in combinatie met het feit dat er meer gekeken wordt naar mogelijkheden in het voorliggend veld. • Het budget van WMO begeleiding is bij de bestuursrapportage nog € 500.000 naar beneden bijgesteld, maar door volume effecten in het tweede halfjaar en een grillig declaratieverloop is dit budget toch met € 406.000 overschreden. • Eerstelijnsloket WMO laat een onderschrijding zien van € 32.500, omdat de plannen nog niet volledig tot uiting zijn gekomen in 2022. Dit is nog in ontwikkeling. • Er is dit jaar € 57.000 minder uitgegeven aan integraal genotsmiddelenbeleid / verslavingspreventie. Omdat er nog een reserve is voor dit doel van ongeveer hetzelfde bedrag, kan dit bedrag vrijvallen in het jaarrekeningsaldo.
• Op de PGB WMO is sprake van een voordeel van € 434.000. Dit voordeel bestaat voor € 166.000 uit een voordeel op de PGB’s (WMO en HO). Dit komt door een strengere verordening en meer zorg in natura. Verder is er nog een onderschrijding van € 226.000 op het uitvoeringsbudget, omdat niet het gehele bestedingsplan is uitgevoerd. Ook laat de bijdrage aan de Regio Twente op dit budget een onderschrijding van € 41.000 zien. Gezondheidszorg • Het onderdeel jeugdgezondheidszorg maatwerkdeel laat in 2022 een voordeel zien van € 13.000. Dit bestaat uit meerdere overschrijdingen, namelijk de afwikkeling en dus extra bijdrage van het GGiD dossier van € 94.000 en de extra kosten voor meer inzet op POH van € 43.000. Daartegenover staan de niet ingezette POK-middelen (kinderopvangtoeslag) die bij de jaarrekening 2021 beschikbaar zijn gesteld voor 2022 (€ 150.000). Deze middelen zijn destijds in de algemene risicoreserve gestort en dit bedrag is nog niet uitgegeven. Aan de raad wordt voorgesteld om dit bedrag in 2023 beschikbaar te houden vanuit de algemene risicoreserve. Daarnaast is in 2022 ook weer een bijdrage POK ontvangen. Dit betreft een bedrag van € 108.000. Dit zit in het voordeel op de algemene uitkering. Voorgesteld wordt dit deel van het jaarrekeningsaldo te bestemmen voor uitgaven in het kader van POK (zie ook de toelichting bij de algemene dekkingsmiddelen).
Onderwijs • Het leerlingenvervoer laat een nadeel zien van € 66.000. Dit komt door een toename van 33 leerlingen. • De kinderdagopvang laat een overschrijding zien van € 28.500, welke is veroorzaakt doordat er meer inspectiekosten zijn geweest dan begroot. • Op het budget van algemene kosten onderwijs is in 2022 een onderschrijding te zien van € 14.500. Dit wordt veroorzaakt door het nog niet aangewende budget van €100.000 welke bij de bestuursrapportage door de raad beschikbaar is gesteld voor de klimaatinstallatie Brede School Den Ham. De kosten zullen in 2023 komen, waardoor aan de raad wordt voorgesteld om dit bedrag hiervoor te bestemmen. Verder zijn er op dit budget voor € 84.500 aan kosten gemaakt voor de
30
vluchtelingen in Oekraïne. Zoals eerder benoemd, zitten de inkomsten hiervan in de algemene uitkering. Jeugd • Jeugdhulp kent een overschrijding van €130.000. Dit wordt mede veroorzaakt door een taakstelling van €1.000.000 die was ingeboekt voor het woonplaatsbeginsel. De verwachting was dat de afwikkeling van de compensatieregeling hiervoor in 2022 zou plaatsvinden, maar helaas is dat door het Rijk niet gelukt bij de decembercirculaire 2022 en zal de compensatie in 2023 plaatsvinden. Dit zal resulteren in een incidenteel voordeel van €1.809.000 (= het toegekende bedrag in de meicirculaire 2023) in 2023. Verder is het aantal jeugdigen minder toegenomen dan verwacht, terwijl hier in de begroting wel rekening mee was gehouden. Deze meevaller compenseert het nadeel op het woonplaatsbeginsel. Dit voordeel, voortvloeiend uit het minder aantal jeugdigen, is in de reserve sociaal domein gestort. • Van de centrumgemeente Almelo is een bedrag van € 670.000 ontvangen inzake beschermd wonen. In de afgelopen jaren zijn in de regio minder kosten gemaakt dan de ontvangen rijksbijdrage. De verschillen zijn verdeeld over de regio. Deze middelen zijn benodigd voor doorontwikkeling en doordecentralisatie beschermd wonen (een wettelijke verplichte taak), daarom zijn deze gelden in de reserve sociaal domein gestort. • Er is minder uitgegeven aan meerjarig onderhoud van € 23.000.
De kosten voor meerjarig onderhoud worden gedekt uit de reserve 'onderhoud gebouwen, bruggen en kunstwerken'. De onttrekking uit deze reserve is eveneens lager dan geraamd. Deze werken zijn verschoven naar 2023. • Op individuele voorzieningen natura jeugd is een onderschrijding van € 248.000, omdat er begroot was op een groter aantal jeugdigen (€ 148.000). Daarnaast is de € 100.000 die beschikbaar is gesteld voor verblijfskosten niet aangewend.
31
Programma Ruimte
32
Inleiding Programma Ruimte Inleiding De opgaven voor het programma ruimte liggen op verschillende gebieden: Openbare Orde en Veiligeheid, Openbare Ruimte en Verkeer, Duurzaamheid en Bouwen, Vastgoed en VTH. Alle thema's zijn volop in ontwikkeling door veranderende wetgeving en maatschappelijke ontwikkelingen. Er is veel gebeurd en gerealiseerd. Klimaatthema’s (energietransitie, klimaatadaptatie en transitie naar een circulaire economie), de invoering Omgevingswet en andere onderwerpen hebben impact op inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en ook voor onze eigen organisatie. Ook de integraliteit, de samenhang tussen de ondewerpen wordt steeds belangrijker en complexer. Hierdoor worden de onderwerpen participatie en communicatie steeds belangrijker. De invoering van de Omgevingswet is in 2022 weer uitgesteld en treedt naar verwachting begin 2024 in werking. De werkzaamheden voor de invoering van de Omgevingswet zijn in volle gang. De Omgevingsvisie 1.0 is in de gemeenteraad vastgesteld en vormt de strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. Afgelopen jaar is gewerkt aan de werking van de Omgevingswet en de impact op de werkwijze binnen de organisatie. ook is een start gemaakt met het Omgevingsplan Twenterand. Onze ambities voor klimaat en duurzaamheid zijn in de Agenda Duurzaamheid vastgelegd.
Deze ambities leidden er toe dat we samen met inwoners, ondernemers en tal van maatschappelijke partners flink de schouders eronder moeten zetten. De gemeente heeft vanuit de rijksoverheid een regierol bij de uitfasering van het gebruik van aardgas (warmtetransitie) gekregen net als in regionaal verband bij de lokale opwek van duurzame elektriciteit. Eveneens werkten we aan de (op)laadinfrastructuur en hebben aandacht besteed aan klimaatneutraal inkopen en duurzaam aanbesteden. Dit alles heeft ruimtelijk consequenties die in het Omgevingsbeleid een plek moeten krijgen. Het thema wonen is enorm in ontwikkeling. Er komt nieuwe wetgeving op de gemeente af, het rijk heeft een enorme groeiambitie en de woningmarkt blijft onder druk staan. Met de Woonvisie als basis zetten we in op het ontwikkelen van inbreidingslocaties en zoeken we naar uitbreidingslocaties voor wonen en werken. Ook willen we een regionale rol vervullen. Twenterand staat voor een woningbouwopgave. Er is grond aangekocht in Vriezenveen Noord en er is een start gemaakt met de gebiedsontwikkeling Vriezenveen Zuid. Om de verschillende doelgroepen op de woningmarkt goed te helpen is het nodig de juiste kwaliteit woningen te bouwen en doorstroming op de woningmarkt te bevorderen.
Starters zijn op zoek naar betaalbare woningen en het toenemend aantal ouderen zoekt een woning waarin ze lang zelfstandig kunnen blijven wonen. Ook zijn er specifieke doelgroepen, zoals woonwagenbewoners, met eigen woonwensen. In de kernen zijn weer nieuwe woningen gebouwd en op verschillende locaties zijn kavels uitgegeven. Ook was er grote belangstelling voor de kavels op het bedrijventerrein Oosterweilanden. Een onderwerp met een enorme impact voor bewoners, ook in 2022 is de problematiek rondom het Kanaal Almelo – de Haandrik. Vanwege schade aan hun panden en de nog onzekere situatie m.b.t. de schadeafhandeling leven veel gedupeerde bewoners langs het kanaal Almelo - de Haandrik in grote zorgen en onzekerheden. Op het gebied van openbare orde en veiligheid blijven we werken aan een veilig Twenterand. Dit doen we door overlast en criminaliteit te verminderen en fysieke onveiligheid te voorkomen en aan te pakken. Eind 2021 is het Integraal Veiligheidsbeleid voor de periode 2022-2025 vastgesteld waarin onder andere de thema's ondermijning en zorg, jeugd en veiligheid een prominentere plek hebben gekregen. In 2022 is gestart met de uitvoering van verschillende onderdelen uit dit plan. De oorlog in de Oekraïne heeft veel tijd en inzet gevraagd van verschillende collega's.
Opvang van mensen uit het oorlogsgebied, regelingen van (tijdelijke) huisvesting etc., verlenen van vergunningen etc. De oorlog heeft ook gevolgen voor beschikbaarheid en de prijzen van grondstoffen. Door de oorlog in Oekraïne stijgen de prijzen. Ook zijn hierdoor materialen beperkt beschikbaar. Een aantal ambities zijn deels of niet gehaald door capaciteitstekort. De arbeidsmarkt is krap. Het is moeilijk om vacatures te vervullen. Dit blijft ook zo in 2023 en kan er voor zorgen dat we onze ambities moeten bijstellen.
33
Doelenboom Openbare orde en veiligheid Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Overlast, onveiligheid en ondermijning door (georganiseerde) criminaliteit ontstaan daar waar de gelegenheid zich voordoet. Twenterand is nog steeds een leefbare en veilige gemeente te noemen. Er wordt integraal gewerkt aan het voorkomen en tegenaan van overlast, onveiligheid en ondermijning door (georganiseerde) criminaliteit. Verder is het noodzakelijk om te blijven investeren in bovenlokale samenwerking. Dit doen we op het gebied van openbare orde en veiligheid vooral samen met de gemeente Almelo. Onveiligheid en (georganiseerde) criminaliteit stopt tenslotte niet bij de gemeentegrens.
Beoogd maatschappelijk effect Twenterand is een veilige gemeente
Doel: Er is minder overlast Doel: Er is minder criminaliteit Doel: Fysieke onveiligheid wordt voorkomen en/of effectief aangepakt Wat hebben we bereikt Subdoel: Aanpak van alcoholgebruik door minderjarigen Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren integraal veiligheidsbeleid 2022-2025 Omschrijving Met de vaststelling van het nieuwe beleidsplan is door de raad goedkeuring gegeven voor een verhoging van het werkbudget van 18.000 naar 35.000 euro per jaar. Bij de vaststelling van de begroting 2023 in 2022 is de structurele verhoging van het werkbudget vastgelegd. Naast dit bedrag is er voor professionele mediation structureel een bedrag van 35.000 euro beschikbaar. De doelenboom Openbare orde en Veiligheid is in de begroting van 2023 aangepast op de speerpunten die zijn vastgelegd in het nieuwe beleid.
34
Per 1 januari 2022 zijn we als gemeente Twenterand aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. In 2022 zijn er 16 meldingen binnen gekomen waarvan het grootste deel betrekking had op drugscriminaliteit. Op het gebied van de bestuurlijke aanpak van (criminele) ondermijning is in 2022 onder andere ingezet op het uitvoeren van integrale controles samen met partners zoals de Douane en de Sociale Recherche Twente. Daarnaast is er een bewustwordingscampagne voor Ondermijning in het buitengebied uitgevoerd en hebben is als startpunt voor de implementatie van de Wet Bibob een training georganiseerd voor een groep van ca. 20 medewerkers die in hun werk met de wet te maken (gaan) hebben. De jaarlijkse terugkerende projecten zoals het behoud van het Keurmerk Veilig Ondernemen en het aanbieden van gratis inbraakpreventieadviezen liepen door. Verder had uiteraard de afronding van de coronacrisis, de opvang van de vluchtelingen uit Oekraine, de boerenprotesten en het WK voetbal onze aandacht. De incidentele kosten in 2022 bestonden onder andere uit de inzet van cameratoezicht in Vroomshoop tijdens het WK voetbal en de inhuur van juridische expertise op enkele dossiers. Er zijn in 2022 25 mediation trajecten gestart.
Metingen Beleidsdoelen
2022 2021 2020 2019 2018
Bron
Woninginbraken
27
20
30
40
45
Politie
Geregistreerde diefstal van (brom/snor)fietsen in Twenterand
53
42
34
52
46
Politie
1
0
0
0
3
Aantal te laat verleende vergunningen voor B of C evenementen
0
0
0
0
eigen gegevens
Aantal controles A/B-evenementen
23
11
2
36
eigen gegevens
Aantal controles C-evenementen
1
1
1
2
eigen gegevens
Aantal controles Drank- en Horecawet (leeftijdscontrole)
19
4
12
16
eigen gegevens
Aantal geïnde bestuurlijke boetes
0
0
0
1
eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
231
270
240
113
eigen gegevens
Aanpak woninginbraken
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Nieuwe BIBOB-onderzoeken Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* zo min mogelijk ** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen
35
Doelenboom Openbare ruimte en verkeer Doelenboom
Inhoudelijk perspectief In september 2021 is de Aanpak Klimaatadaptatie vastgesteld op basis waarvan maatregelen worden uitgevoerd. Er is in 2022 fors ingezet op communicatie over klimaatadaptatie om meer bekendheid te geven aan dit onderwerp en inwoners en bedrijven te informeren over wat zij zelf kunnen doen om overlast tegen te gaan. Verder is gecommuniceerd over de maatregelen en acties, die overheden nemen op dit gebied. In 2022 werkten we verder aan het oplossen van verkeersknelpunten. We bevorderden daarmee de verkeersveiligheid en een vlotte en soepele afwikkeling van het verkeer. Dat doen we op basis van de vastgestelde verkeersvisies per kern en de geprioriteerde maatregelenlijst.
Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte
Doel: Openbare ruimte voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsnormen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners.
Doel: Nieuwe infrastructurele werken zijn gerealiseerd Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd.
Doel: Bereikbaarheid is voor alle vervoerswijzen minimaal behouden Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren.
36
Wat hebben we bereikt Subdoel: Wegen, openbaar groen, riolering, openbare verlichting, nutsvoorzieningen, speeltoestellen, begraafplaatsen en kunstwerken zijn onderhouden en beheerd De wegen, het openbaar groen, de riolering, de lichtmasten, speelterreinen zijn deugdelijk onderhouden.
Wat hebben we daarvoor gedaan Onderhouden en beheren 7.227 lichtmasten en armaturen Omschrijving Er heeft een aanbesteding plaatsgevonden, die heeft geresulteerd in een overeenkomst met een bedrijf, dat de afhandeling van de (schade)meldingen voor haar rekening neemt. Eén en ander past binnen de ophoging van het budget.
Metingen Beleidsdoelen
2022 2021 2020 2019 2018 Bron
Metingen verkeer verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen
1
1
3
1
2
verkeersongevallen met gewonden
41
30
35
30
25
BLIQ verkeersveiligheid rapportage BLIQ verkeersveligheid rapportage
verkeersongevallen
146
135
131
133
186
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
37
Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Agenda Duurzaam Twenterand - In de periode 2018-2022 vormde de Agenda duurzaam Twenterand de basis voor de gemeentelijke inzet op de onderwerpen energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. Daarin stonden de lange termijn doelen en ambities, waaraan we werken samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. In 2022 is voor de eerste keer de opbrengst van het Zonnepark Oosterweilanden via de duurzaamheidssubsidie Twenterand naar inwoners van Twenterand gegaan. Energietransitie - In 2022 hebben gemeenten van het rijk een voorschot gekregen op de beschikbare rijksmiddelen voor de uitvoering van de taken uit het Klimaatakkoord. Twenterand heeft in 2022 aan extra rijksmiddelen voor uitvoeringskosten Klimaatakkoord € 241.562,- ontvangen. Voor de periode van 2023 tot 2030 zullen gemeenten structureel een (hogere) rijksbijdrage ontvangen. Deze middelen zijn bedoeld voor de opbouw van een gemeentelijke uitvoeringsorganisatie voor de uitvoering van klimaattaken. Circulaire economie De gemeente Twenterand werkt toe naar een circulaire economie in 2050. Als tussendoel streven we er naar om in 2030 50 procent minder primaire grondstoffen te gebruiken. Dit doen we o.a. door te blijven zoeken naar verbeteringen in de afvalinzameling, zoals het vergroten van het aantal afvalstromen op de milieustraat.
Landelijke en externe ontwikkelingen zorgen voor nieuwe uitdagingen. Marktprijzen voor (secundaire) grondstoffen fluctueren en hebben negatieve en positieve invloeden. Klimaatadaptatie - Het thema klimaatadaptatie wordt behandeld onder de doelenboom Openbare ruimte en verkeer. Omgevingsbeleid - De thema’s (energie, warmte en klimaatadaptatie ) moeten een plek krijgen in het omgevingsbeleid van de gemeente. De ruimtelijke afwegingen die met de RES, klimaatadaptatie, bodem en water en andere opgaven samenhangen, vragen om democratische besluitvorming van gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk. Uiteindelijk besluiten raads- en statenleden over de ruimtelijke consequenties van de Regionale Energie Strategie Twente via het Omgevingsbeleid en de
38
daarbij horende Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma’s en Omgevingsplannen. Zie hiervoor de doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkelingen en VTH.
Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving
Doel: Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen.
Doel: De kwaliteit van de leefomgeving voor flora en fauna is behouden en verbeterd Dit doel van het milieubeleid is het borgen van de juiste ecologische voorwaarden voor natuur en biodiversiteit.
Doel: Er is een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving voor mensen Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Duurzame initiatieven zijn gestimuleerd en gefaciliteerd (onderdeel agenda duurzaamheid 2018-2022) Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren Ontwikkelprogramma Agenda Duurzaamheid 2018—2022 Omschrijving De Agenda Duurzaam Twenterand gaf de koers voor de thema's Circulaire economie, Energietransitie en Klimaatadaptatie met doelen, ambities en uitvoeringsmaatregelen. Uit de evaluatie moet blijken of de koers moet worden bijgesteld. In oktober 2022 hebben de gemeenten via de VNG een brief van het ministerie EZK ontvangen met een doorkijk naar de te verwachten rijksmiddelen voor de komende jaren voor de opbouw van een gemeentelijke uitvoeringsorganisatie voor de taken uit het Klimaatakkoord. In 2022 zijn 134 aanvragen voor subsidie uit het duurzaamheidsfonds ingediend. Binnen het subsidieplafond van € 200.000,- konden 67 aanvragen worden goedgekeurd. Er is vooral subsidie voor zonnepanelen en warmtepompen aangevraagd. Naar aanleiding van de eerste subsidieronde is de verordening duurzaamheidssubsidie aangepast, zodat vanaf 2023 het accent op isolatiemaatregelen en daarmee op energiebesparing komt te liggen
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen (onderdeel agenda Duurzaamheid 2018-2022) Wat hebben we daarvoor gedaan Besparen energie in de huursector Omschrijving In 2022 zijn de prestatie afspraken met Mijande vernieuwd vastgelegd. Mijande heeft op het gebied van de verduurzamings- en klimaatopgave haar ambitie uitgesproken en wil de verduurzaming van haar woningen intensiveren. De planning en de acties van Mijande Wonen en gemeente worden afgestemd op de gemeentelijke Warmtevisie. Met Mijande en verschillende maatschappelijke partners is in 2022 samengewerkt in de voorbereiding van de aanpak energiearmoede (inzet SPUK gelden energiearmoede). In Twenterand woont zo'n 80% van deze doelgroep in huurwoningen. Door in te zetten op energiebesparing in de huursector wordt de energierekening van deze inwoners structureel verlaagd, terwijl er door een verlaging van de energiebehoefte ook een bijdrage wordt geleverd aan het verduurzamen van de gebouwde omgeving.
39
Deelnemen Regionale Energie Strategie (RES) Twente Omschrijving Wij sluiten aan bij de Regionale Energie Strategie Twente (RES Twente) en de doelen van het Klimaatakkoord (in 2030: 49% CO2-emissiereductie ten opzichte van 1990 en in 2050: minimaal 8095% CO2-emissiereductie). Het kabinet heeft de ambities voor CO2-reductie verhoogd van -49% (Klimaatakkoord) naar -55%. De impact op de afspraken uit het klimaatakkoord van deze opgelegde aanscherping zijn onduidelijk. Voor de periode tot 2030 is de bijdrage van Twenterand aan de opwek hernieuwbare energie in Twente bepaald op maximaal 82 GWh, in te vullen met een flexibele energiemix. De voorkeursvolgorde voor de opwek van duurzame energie tot 2030 is : maximaal zon op daken, zon op (te ontwikkelen) zandwinplassen, windenergie. Grootschalige opwek van duurzame energie heeft een groot effect op het landschap en de leefomgeving. Voor zon op veld zijn de afgelopen jaren al projecten in onze gemeente gerealiseerd. In 2022 werd in Twenterand ongeveer 30 GWh aan hernieuwbare elektriciteit opgewekt, door zon op veld en zon op dak (Bron: factsheet Twentse Monitor Twenterand 2022 https://energiestrategietwente.nl/twenterand). We zoeken voor nieuwe grootschalige opwek van hernieuwbare energie in het buitengebied een goede plek, met aandacht voor ruimtelijke kwaliteit.
De voorkeursvolgorde voor opwek hernieuwbare energie, participatie (procesparticipatie en lokaal eigendom /financiële participatie) is uitgewerkt in de aanpassing van het beleidskader duurzame energie. Het concept voor het nieuwe beleidskader is op 1 december 2022 ter inzage gelegd. Na verwerking van de ingekomen zienswijzen wordt het beleid aan de raad ter vaststelling aangeboden. Na vaststelling van het beleid moet de bijdrage aan de RES worden geborgd in ons omgevingsbeleid en uitvoeringsprogramma. In het zoekgebied Vriezenveen Zuidoost kan met participatie van inwoners en ondernemers een nieuw (energie)landschap ontstaan. Belangrijk is een eerlijke verdeling van de lusten en lasten. We werken daar samen met onze buurgemeenten, de provincie en in de RES Twente. In 2022 is als eerste fase van een langjarig traject in het ATT-gebiedsproces (Almelo, Tubbergen en Twenterand) een verkenning uitgevoerd. Er is een technische analyse uitgevoerd waarin is gekeken naar de technische mogelijkheden en belemmeringen voor windturbines, zoals woningen, gasleidingen en hoogspanningsmasten. Uit de technische analyse is duidelijk geworden dat er mogelijkheden zijn voor windenergie in het ATT-gebied. De inwoners in het ATT-gebied hebben hun zorgen geuit over de uitkomst van de technische analyse. Deze zorgen en andere reacties zijn vastgelegd in een participatieverslag.
De resultaten uit dit verslag nemen we mee in het vervolgproces. In het gebied Vriezenveen Zuidoost zien wij ook kansen voor waterstof en andere opgaven in de gebiedsontwikkeling (zie smart energy hub) en verkennen we de mogelijkheden van duurzaam gas (groen gas/ biogas). In juni 2021 deed de Raad van State uitspraak die gevolgen heeft voor windparken in Nederland. Voor de nieuwe landelijke milieunormen voor windturbines loopt er een landelijke procedure Actieprogramma na uitspraak RvS over windturbines - Kenniscentrum InfoMil. De publicatie van het milieueffectrapport en de concept milieuregels worden - na vertraging - in het tweede kwartaal van 2023 verwacht. De verwachting is dat de nieuwe landelijke milieuregels niet eind 2023, maar begin 2024 in werking zullen treden. De toekomstige (nieuwe) landelijke normen moeten worden meegenomen in het gebiedsproces ATT. In 2022 hebben alle gemeenten in Overijssel brieven van de provincie ontvangen waarin de provincie meer regie op het onderwerp wind neemt. Met het Provinciaal Programma Energie (PPE) geeft de provincie aan hoe zij haar rol gaat invullen. Van alle gemeenten wordt gevraagd uiterlijk 1 juli 2023 windbeleid te hebben (zoekgebieden voor wind te hebben aangewezen).
Ontwikkelen project Energieloket 3.0 Omschrijving Het lokale Energieloket heeft een belangrijke rol in de uitvoering van de Warmtevisie. Via informatie en communicatie door het Energieloket en met de inzet van persoonlijk advies van de vrijwillige energiecoaches in Twenterand, stimuleren en ondersteunen we inwoners. Ons lokale Energieloket is verder ontwikkeld en in de nieuwe opzet werken we samen met zes gemeenten in west Twente. 40
Hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. Met deze samenwerking wordt capaciteit en kwaliteit in west Twente gebundeld en gewaarborgd, waar de inwoners van deze gemeente van zullen profiteren. In 2022 zijn twee nieuwe energiecoaches gevonden en deze zijn na een training volop aan de slag gegaan. De drie vrijwillige energiecoaches uit Twenterand hebben in 2022 128 adviezen aan huis geleverd. Door de sterk gestegen energieprijzen is het aantal aanvragen voor advies over energiebesparing en duurzaam wonen toegenomen. Begin 2022 is in samenwerking met het bedrijf Winst uit je Woning BV gestart met een collectieve inkoopactie voor maatregelen om woningen te verduurzamen. De inschrijfperiode voor deze actie was van 10 mei tot en met 31 juli 2022. 737 Inwoners hebben interesse getoond in het treffen van een maatregel. Hiervan hebben 67 inwoners opdracht gegeven om een verduurzamingsmaatregel te treffen als onderdeel van deze actie.
Stimuleren Energie projecten Omschrijving Netcapaciteit - Door de energietransitie en de sterk toegenomen vraag naar elektriciteit zijn er problemen met het huidige elektriciteitsnet, vrijwel in heel Nederland (netcongestie). Nieuwe aanvragen voor transport bij grootzakelijke aansluitingen worden door Enexis voorlopig niet toegekend, maar komen op een wachtlijst. Er is afgesproken dat provincies, gemeenten, netbeheerders en rijk in 2022 starten met regionaal programmeren. Dit betekent een samenwerking en samen sturen op de (nodige investeringen in en oplossingen voor de) energie-infrastructuur in samenhang met gemeentelijke ruimtelijke ontwikkelingen voor wonen, bedrijven en mobiliteit. https://www.rvo.nl/onderwerpen/energiesysteem In voorjaar 2023 moet een eerste Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIEK) opgeleverd worden. Via dit PMIEK gaat de provincie mede richting geven aan de investeringsplannen van de netbeheerders. In 2022 hebben wij hiervoor bestuurlijk en ambtelijk deelgenomen aan zogenoemde sprintsessies in regio Twente en wordt er samen met de regionale netbeheerder Enexis gewerkt aan de uitbreiding van de capaciteit van het electriciteitsstation in Vroomshoop.
Met deze uitbreiding is er echter nog steeds sprake van netcongestie voor het terugleveren van energie bij grootverbruikaansluitingen, omdat de capaciteit op het landelijke hoogspanningsnet van Tennet ook beperkt is. Naast het vergroten van de netcapaciteit door de netbeheerders worden de mogelijkheden verkend voor het oprichten van een smart energy hub. In opdracht van zowel gemeente Twenterand als provincie Overijssel is hiervoor een procesregisseur aangesteld, die in kaart heeft gebracht welke kansen en mogelijkheden er liggen voor een smart energy hub. In theorie is er veel potentie voor een smart energy hub. Samen met deelnemende partijen bestaande uit verschillende organisaties waaronder provincie Overijssel, gemeente Twenterand, waterschap Vechtstromen en diverse bedrijven wordt gewerkt aan de vervolgstappen. (Voorbereiden) stimuleren Zon op Dak - Voor 2030 wil Twenterand maximaal inzetten op het benutten van de mogelijkheden van Zon op Dak. Omdat er in de gemeente nog veel dakoppervlak is dat in theorie geschikt is voor zonne-energie, willen wij bedrijven actief benaderen. Het gaat vooral om grote (agrarische) bedrijfsdaken, soms in combinatie met de mogelijkheid van asbestsanering en voor participatie van inwoners. Binnen de huidige situatie van netcongestie zijn maatwerkoplossingen en slimme afstemming van vraag en aanbod nodig.
In 2022 hebben we waar mogelijk ingespeeld op vragen van ondernemers om ondersteuning. Stimuleren duurzaam gas - We stimuleren de productie van duurzaam gas (waterstof en groen gas / biogas). We verkennen de kansen voor biogas /groen gas samen met andere Twentse Plattelandsgemeenten in een groen gas coalitie en met Cogas in RES Twente verband. Uit een verkenning in 2022 lijkt een 'hub' van monomestvergisting op boerderijschaal in Weitemanslanden voor de productie van biogas/groengas kansrijk. Regie ontwikkeling wind, i.c.m. smart energy hub - Vele ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid maken dat de energietransitie voor gemeenten een opgave is waarbij techniek, regelgeving en een speelveld met vele partners maken dat deze opgave complex is. Onze raad heeft vanwege het streven naar maximaal lokaal eigendom bij grootschalige duurzame energieprojecten, aangegeven regie te willen nemen en als gemeente lokaal (mede-)eigenaarschap te willen. Twenterand wil vanuit die verantwoordelijkheid voor lokaal eigendom, een stimulerende en initiërende rol innemen. De kansen die er in Twenterand zijn, moeten op hun haalbaarheid onderzocht worden en partijen (lokale samenwerkingspartners) waar nodig ondersteund en gestimuleerd. De aanwezigheid van een zoekgebied voor windenergie, een eigen zonnepark, een aantal grote
41
potentiële afnemers van duurzame energie en de aanwezigheid van water als grondstof voor waterstof, allemaal geografisch geconcentreerd binnen Twenterand, maken dat er kansen liggen om een start te maken om lokaal een forse stap te zetten in de energietransitie. Hiertoe zijn (incidentele) middelen benodigd om deze mogelijkheden te onderzoeken en te stimuleren. Om deze reden wordt voorgesteld om eenmalig € 500.000 beschikbaar te stellen om lokale initiatieven op het gebied (van opwekking) van duurzame energie te stimuleren en te initiëren.
Uitvoeren Warmtevisie Omschrijving Uiteindelijk moeten in 2050 alle woningen en gebouwen in de gemeente van het aardgas af zijn. Als eerste bescheiden stap tot 2030 zetten we in op isoleren en energie besparen, met aandacht voor ventileren. Op dit moment zijn voor onze gemeente als alternatief voor aardgas vooral individuele oplossingen zoals warmtepompen en (hybride) oplossingen in beeld. Het uitgangspunt is ‘haalbaar en betaalbaar’ en daar willen we ook ons duurzaamheidsfonds voor inzetten, naast landelijke regelingen. Het uitgangspunt voor de uitvoering is dat we samen met inwoners aan de slag gaan en actief op zoek gaan naar kansrijke gebieden en initiatieven in de gemeente. In de uitvoering hebben we aandacht voor energie-armoede. Ter uitvoering van de warmtevisie is in 2022 een collectieve inkoopactie georganiseerd voor energiebesparende maatregelen, zoals woningisolatie en warmtepompen. Daarnaast is de duurzaamheidssubsidie opengesteld, waarbij inwoners subsidie konden aanvragen voor de financiering van isolatiemaatregelen aan hun woning, het plaatsen van een warmtepompen en zonnepanelen. Voor inwoners die te maken hebben met energiearmoede heeft Twenterand een specifieke uitkering van € 810.267,- ontvangen. Deze middelen zijn bedoeld om energiebesparing te realiseren bij inwoners die onder deze doelgroep vallen.
Voor een goede besteding van deze middelen is in 2022, samen met maatschappelijke partners, gestart met het opstellen van een plan van aanpak.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Waardevolle natuur/biodiversiteit en ecologische functies zijn beschermd en behouden Wat hebben we daarvoor gedaan Deelnemen gebiedsproces Engbertsdijkvenen Omschrijving In 2022 zou de ruimtelijke procedure van de Provincie voor de externe maatregelen van de Engbertsdijksvenen verder vorm krijgen. Dit Provinciaal inpassingsplan (PIP) is aangehouden door de Raad van state, omdat er een nader Milieueffectrapportage (MER) benodigd is. Voor ontwikkelingen rondom toerisme bij Engbertsdijksvenen, zie programma Economie en vrijetijdsbesteding.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval (onderdeel Agenda duurzaamheid 2018-2022) Wat hebben we daarvoor gedaan Inzamelen van huishoudelijk afval Omschrijving In 2022 is een gelijk aantal kilogram restafval ingezameld ten opzicht van 2021, namelijk 75 kg restafval per inwoner. Het scheidingspercentage bedraagt 84% op basis van de totale inzameling van afval- en grondstoffenstromen. In 2022 is er begonnen met het inventariseren van de locaties voor het plaatsen van ondergrondse verzamelcontainers in de kernen Vroomshoop, Westerhaar en Den Ham. Maar deze zijn nog niet overgegaan tot realisatie. Wel is er een ondergrondse glascontainer geplaatst in Geerdijk. In de Pollen is besloten momenteel geen ondergrondse glascontainer te plaatsen, omdat de huidige glascontainers op een goede locatie staan en hier in de nabijheid het technisch niet mogelijk is om deze ondergronds te maken in verband met kabels en leidingen.
42
Wat hebben we bereikt Subdoel: Uitvoering VTH voor milieutaken volgens het uitvoeringsprogramma Wat hebben we daarvoor gedaan Coördineren taken tussen gemeente en ODT door accountmanager Omschrijving We nemen deel aan een provinciaal traject voor de aanschaf van een nieuwe VTH risicomodel. We zijn namelijk naast de taken Toezicht en Handhaving nu ook wettelijk verplicht om een risicoanalyse voor de taak Vergunningverlening uit te voeren. Het provinciaal traject wordt gevolgd om daarmee kosten te besparen en een zo groot mogelijke uniformiteit te realiseren. Het model/programma is inmiddels gebouwd en is deels gevuld met de praktijkgegevens via expertsessies. Dit loopt door in 2023. De verwachting is dat de Risicomodule eind 2023 - voor inwerkingtreding van de Omgevingswet operationeel is. Op 8 november 2022 is het lokaal geluidbeleid aangepast door het toevoegen van een afwijkingsbevoegdheid. Er is in 2022 vanuit verschillende disciplines samengewerkt aan het opstellen van een Visie bodem en ondergrond, die als bouwsteen voor het omgevingsbeleid kan worden gebruikt. Om te voldoen aan de wettelijke verplichting voor weg geluid is in 2022 een Saneringsprogramma wegverkeerslawaai Oosteinde - Almeloseweg opgesteld. Voor deze sanering is subsidie van het rijk beschikbaar. In 2022 is aandacht besteed aan de Energielabel C verplichting voor kantoren per 1 januari 2023.
Er zijn 51 kantooreigenaren schriftelijk geïnformeerd en gewezen op hun verplichtingen. Eind 2022 bleken 24 van de 51 nu label C, B of A (1+ of hoger)) te hebben. Bedrijven hebben de plicht om energiebesparende maatregelen te treffen die binnen vijf jaar zijn terug te verdienen. Dit is de energiebesparingsplicht. De taken op dit gebied zijn belegd bij de omgevingsdienst Twente. De gemeente Twenterand is in ontwikkeling. Dat is te merken op meerdere fronten. Met name waar het gaat om bestemmingsplannen en een toename in nieuwbouwprojecten, zowel wat wonen betreft als aan het aantal nieuwgevestigde bedrijven. Keerzijde is dat er ook meer adviesopdrachten aan de ODT zijn voorgelegd in relatie tot milieuaspecten: bodem (PFAS), geluid en bijvoorbeeld lucht (stikstof en fijnstof). Meer woningen en bedrijven betekent ook meer controles en meer vergunningen/meldingen. Dat heeft ertoe geleid er meer opdrachten zijn voorgelegd aan de ODT dan vooraf was voorzien. Over het meerwerk in 2022 ontvangt de gemeente Twenterand een naheffing van de ODT.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Ongezonde situaties saneren (op gebied van bodem, water, lucht, geluid, EV, geur, licht en gezondheid) Wat hebben we daarvoor gedaan Asbestsanering Omschrijving In het Coalitieakkoord is als ambitie opgenomen dat in 2018-2022 70% van de asbestsanering wordt gerealiseerd. Deze doelstelling is niet behaald door het wegvallen van de landelijke verplichting. Tijdens de vergadering over de programmabegroting 2023 is besloten door de raad om het resterende budget voor asbestsanering over te hevelen naar de duurzaamheidssubsidie, om inwoners te helpen met isolatiemaatregelen. Wel blijft het gratis storten tot 35 m² bij het afvalbrengpunt voor particulieren mogelijk. Bureau Asbest Sanering (BAS) is voor een belangrijk deel ingezet bij gebiedsontwikkeling zoals het project de 'Oale bouw' te Westerhaar Vriezenveensewijk voor asbest in de bodem.
Beleidsdocumenten Klimaatakkoord Klimaatakkoord gebouwde omgeving
43
Metingen Beleidsdoelen
2022 2021
2020
2019
2018
Bron
Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Kg restafval per inwoner*
75
75
81
73
76
Waarstaatjegemeente.nl / grondstoffenmonitor
Scheidingsprecentage afval**
84
85
84
84
83
grondstoffenmonitor
Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen. % Hernieuwbare energie****
nnb nnb
13,1/ 19,2 ***
10,5/ 17,0***
8,7/ 13,9 ***
Klimaatmonitor.databank.nl
Totaal bekend energiegebruik (TJ)
nnb nnb
2298
2356
2498
Klimaatmonitor.databank.nl
nnb 43 ha
44 ha
47 ha
49 ha
Readaar
Realiseren Uitvoeringsprogramma
123 100%
70%
63% *****
eigen gegevens
aantal controles bedrijven met aandacht op energiemaatregelen
160
30
65
87
eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles milieu in handhavingssfeer
22
19
30
1
eigen gegevens
Ongezonde situaties saneren m2 asbestverdachte daken***** Indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* ambitie 30kg restafval in 2025 ** doelstelling 90% in 2025 *** hernieuwbare energie inclusief toedeling vanuit Twence **** streven naar 20% duurzame opwek in 2020, energieneutraal in 2050 ***** 70% ( van alle daken (56ha) gesaneerd in 2022 (coalitieakkoord). 2019: 16% ****** milieuvergunningverlening: 83%, milieutoezicht: 43 %
44
Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling en VTH Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Omgevingswet Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet en de daarbij horende processen in werking. Om voldoende voorbereid te zijn, is in 2022 en wordt in 2023 intensief gewerkt aan de veranderingen. In december 2021 is de Omgevingsvisie vastgesteld door de gemeenteraad. Voorbereiden en ontwikkelen fysieke projecten In 2022 is een deel van de inbreidingslocatie Mozaïek afgerond . Ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de centrumontwikkelingen Vriezenveen en Vroomshoop Oost en tal van andere initiatieven hebben grote inzet van onze organisatie gevraagd. Strategie Gemeentelijk vastgoed In 2022 heeft de gemeente gewerkt aan het onderhouden en verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed. De verduurzaming van het gemeentehuis is in 2022 gestart. Ook zijn er voorbereidingen getroffen om in 2023 te kunnen starten met de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed.
Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand is het prettig wonen en werken
Doel: Leefbaardere kernen en buitengebied De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een
45
dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.
Doel: Behoud en versterken van de identiteit van kernen en buitengebied, waarbij ruimtelijke kwaliteit is ontwikkeld en is gehandhaafd. Bestaande woningvoorraad is verbeterd en doorstroming naar passende woning is bevorderd. De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.
Doel: Voldoende en meer passende vestigings- en expansiemogelijkheden voor lokale bedrijven De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.
Doel: Gemeentelijk vastgoed dient bij te dragen aan het realiseren van de maatschappelijke en ruimtelijke beleidsdoelen Wat hebben we bereikt Subdoel: In stand houden van de kwaliteit van het gemeentelijk vastgoed Wat hebben we daarvoor gedaan Dashboard voor portefeuillemanagement Omschrijving De ontwikkeling van een dashboard voor portefeuillemanagement is een waardevol instrument voor sturing en het borgen van controle op het vastgoed. In 2022 is een programma aangeschaft en gestart met het invoeren van gegevens over ons vastgoed. In 2023 moet dit programma operationeel worden.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Middels portefeuillesturing zorgen voor een toekomstgerichte en duurzame vastgoedportefeuille met oog voor de maatschappelijke vraag en financiële stabiliteit Wat hebben we daarvoor gedaan Opstellen en uitvoeren verhuurbeleid Omschrijving De eisen van transparantie en consistentie maken een duidelijke scheiding wenselijk tussen huur (kosten voor de exploitant) en subsidie (opbrengsten voor de exploitant). In 2022 is gestart met de voorbereidingen voor het verhuurbeleid. Er is gestart met het opzetten van een dashboard voor portefeuillemanagement en er is een begin gemaakt met de Sectorale Routekaart. Naar aanleiding van de motie over het Middendorpshuis is voor dit pand in beeld gebracht wat de gevolgen zijn van de kostprijsdekkende huur voor de toekomstmogelijkheden van het pand. In 2023 wordt hierover terugkoppeling gegeven aan de raad.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed Wat hebben we daarvoor gedaan Opstellen en uitvoeren routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed Omschrijving
46
Bij het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed lag voor 2022 de prioriteit bij het verduurzamen van het gemeentehuis. Met deze verduurzaming is gestart en deze is nog in volle gang.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Versnellen woningbouw en zorgen voor een kwalitatief woningbouwprogramma met bijzondere aandacht voor doelgroepen. Wat hebben we daarvoor gedaan Voorstel: Opzetten/uitvoeren woonwagenbeleid Omschrijving In 2022 is het Verhuurbeleid woonwagenstandplaatsen en Woonwagenbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. Verder zijn de voorbereidingen getroffen voor het inschrijfsysteem wachtlijst standplaatsen en is er onderzoek gedaan naar de mogelijke locaties voor woonwagens.
Prestatieafspraken Mijande Wonen Omschrijving In 2022 is de uitvoeringsagenda 2021-2022 geëvalueerd en is er een nieuwe uitvoeringsagenda 20232024 vastgesteld.
Voorstel: Woningbouwversnelling Omschrijving In 2022 is er een Woondeal gesloten tussen het rijk provincie en gemeenten. Tevens is het besluit genomen in Vriezenveen een perceel aan de Garvesingel aan te kopen ten behoeve van woningbouw.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Invoering Omgevingswet Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren ontwikkelprogramma Invoering Omgevingswet Omschrijving In 2022 zijn we ervan uitgegaan dat de Omgevingswet en de Wet Kwaliteit Borging voor het bouwen in 2023 zouden worden ingevoerd. Daarom hebben we in 2022 veel tijd gestoken in het aanpassen van de werkprocessen bij Team Omgeving. Dit is nodig geweest omdat onder de Omgevingswet andere wettelijke termijnen gelden. Hierdoor zal meer tijd en aandacht besteed (moeten) worden aan initiatieven in de fase voorafgaand aan processen waarvoor een wettelijke termijn zal gaan gelden. In 2023 worden processen en formats verder uitgewerkt en geoptimaliseerd. In 2022 is ook een start gemaakt met het bouwen van het Omgevingsplan. Dit plan is een uitwerking van de Omgevingsvisie. In de visie bepalen we hoe het leefgebied van Twenterand wordt ontwikkeld en beschermd. In het Omgevingsplan stellen we de regels op voor de fysieke leefomgeving. Dit gaan we de komende jaren doen in vier fasen. We beginnen met het onderdeel Wonen omdat dit de grootste omvang heeft voor onze leefomgeving.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Behoud en versterken van de identiteit van kernen en buitengebied, waarbij ruimtelijke kwaliteit wordt ontwikkeld en is gehandhaafd Wat hebben we daarvoor gedaan Centrumvisie Vriezenveen en Centrumontwikkeling Vroomshoop Omschrijving Centrumvisie Vriezenveen De Centrumvisie Vriezenveen is vastgesteld. Ter voorbereiding op de uitvoering van de centrumvisie
47
is de conclusie dat de wensen vele malen groter zijn, dan het op dit moment beschikbare budget. Het is van belang dat de gewenste werkzaamheden en aanpassingen in het centrum van Vriezenveen gefaseerd uitgevoerd kunnen worden, zonder dat er in de toekomst een kapitaalvernietiging plaatsvindt van werk welke bijvoorbeeld in het voorgaande jaar al is gerealiseerd. Bij voorkeur worden ook werkzaamheden uitgevoerd aansluitend aan onderhoud in het centrum. In de vorm van een offerte heeft ons adviesbureau hiervoor een plan van aanpak gemaakt om te komen tot een uitvoeringsplan. Dit plan wordt in 2023 opgesteld en planning is aan onderdelen ook direct uitvoering te kunnen geven. In 2022 is de dorpsmanager aangesteld welke een als linking-pin tussen de ondernemers en gemeente moet werken in dit proces. Centrumvisie Vroomshoop Voor de centrumontwikkeling Vroomshoop is de verplaatsing onderzocht van winkelcentrum Linderflier naar de locatie van de voormalige Kennedyschool in Vroomshoop. Het doel is om een compleet en compact winkelgebied te realiseren voor de kern van Vroomshoop. Het college heeft het besluit genomen om niet mee te werken aan de verplaatsing van het winkelcentrum. Er is op de locatie van de voormalige Kennedyschool onvoldoende omvang voor een 1-op-1 verplaatsing. Bovendien leidt een verplaatsing niet tot een compacter winkelgebied.
Daar komt bij dat het huidige winkelcentrum nog prima functioneert.
Beleidsdocumenten Beleidskader gemeentelijk vastgoed Regionale woonagenda Twente Woondeal Twente
Metingen Beleidsdoelen
2022 2021 2020 2019 2018
Bron
1026* 940 844 773 673
Eigen meting, aantallen zijn totalen
Voldoende en passende woningen Aantal opgeleverde woningen Aantal startersleningen
2
8
8
15
12
25 leningen in totaal beschikbaar vanaf eind 2019
Aantal Blijversleningen
0
0
0
0
0-
10 leningen in totaal beschikbaar
Aantal van rechtswege verleende vergunningen
0
2
0
1
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer
5
4
4
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles bouw/sloop in handhavingssfeer
0
0
0
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles brandveiligheid in handhavingssfeer
0
0
0
0
Eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
18
12
26
26
Eigen gegevens
Ontwikkelen bestemmingsplannen
10
5
10
12
Eigen gegevens
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* in 2018 zijn vergunningen verleend voor de bouw van ruim 130 woningen, in 2019: 48, in 2020: 71, in 2021:96, in 2022: 86
48
Wat heeft het gekost Overzicht baten en lasten Ruimte Realisatie begrotingsjaar
Raming begrotingsjaar na wijziging
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Incidenteel gerealiseerd in boekjaar
Lasten
2.398.263
2.459.892
2.532.119
0
Baten
-36.002
0
0
-75.000
2.362.261
2.459.892
2.532.119
-75.000
Lasten
12.217.601
13.390.724
15.113.786
0
Baten
-6.185.279
-6.348.043
-6.001.043
-74.000
Saldo van baten en lasten
6.032.322
7.042.681
9.112.743
-74.000
950
Doelenboom openbare orde en veiligheid
Saldo van baten en lasten Doelenboom openbare ruimte en verkeer
Doelenboom duurzaamheid, milieu en VTH Lasten
5.072.595
3.750.823
7.264.787
Baten
-4.254.959
-3.024.715
-3.024.715
0
817.636
726.108
4.240.072
950
Lasten
6.933.545
10.351.990
6.693.903
72.977
Baten
-5.323.887
-8.185.170
-5.299.662
-415.702
Saldo van baten en lasten
1.609.657
2.166.820
1.394.241
-342.725
Saldo van baten en lasten Doelenboom bouwen, wonen, ruimt. ontw. en VTH
Totaal programma lasten
26.622.004
29.953.429
31.604.595
73.927
Totaal programma baten
-15.800.128
-17.557.928
-14.325.420
-564.702
Totaal saldo van baten en lasten
10.821.876
12.395.501
17.279.175
-490.775
Mutaties reserves db openbare orde en veiligheid
0
0
0
0
Mutaties reserves db openbare ruimte en verkeer
1.066.834
-690.892
1.012
0
Mutaties reserves db duurzaamheid, milieu en VTH
73.505
19.500
225.000
-950
Mutaties reserves db bouwen, wonen, ruimt.ontw, VTH
414.969
90.000
-75.000
-69.602
Totaal mutatie reserves *
1.555.308
-581.392
151.012
-70.552
Geraamd resultaat
12.377.184
11.814.109
17.430.187
-561.327
gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
-1.573.625
Wat heeft het gekost Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten op het programma ‘ruimte’ is € 1.573.000 lager dan geraamd. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt door onderstaande gegevens. Openbare orde en veiligheid • Het product brandweer laat een voordeel zien van € 75.000. Dit komt door de restitutie van het voordelig resultaat van de jaarrekening van de Veiligheidsregio over 2021. Openbare ruimte en verkeer • Op het product 'wegen' is sprake van een voordeel van € 295.000. Dit voordeel wordt onder andere veroorzaakt door een voordeel op de kapitaallasten. Investeringen zijn later (of nog niet) uitgevoerd. In het jaar van investering wordt nog geen kapitaallast geboekt, deze zijn (als het kredieten van 2021 of ouder zijn) wel geraamd. • Op openbare verlichting zijn de kapitaallasten € 24.000 lager dan geraamd doordat investeringen 49