CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2022.pdf

Raadsvergadering 11 juli 2023, gemeente TwenterandBij agendapunt: Jaarstukken 2022 - VERVALLEN37.370 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarstukken 2022

2

3

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................4 Inleiding Jaarstukken 2022 ......................................................................................................................6 Programma Sociaal Domein ...................................................................................................................9 Inleiding Programma Sociaal Domein................................................................................................10 Doelenboom Sociale Zaken ...............................................................................................................11 Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning ..................................................................................15 Doelenboom Gezondheidszorg .........................................................................................................18 Doelenboom Onderwijs......................................................................................................................21 Doelenboom Jeugd ............................................................................................................................23 Doelenboom Transformatie Sociaal Domein

.....................................................................................27 Wat heeft het gekost ..........................................................................................................................29 Programma Ruimte ...............................................................................................................................32 Inleiding Programma Ruimte .............................................................................................................33 Doelenboom Openbare orde en veiligheid ........................................................................................34 Doelenboom Openbare ruimte en verkeer ........................................................................................36 Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH......................................................................................38 Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling en VTH ........................................................45 Wat heeft het gekost ..........................................................................................................................49 Programma Economie en vrije tijdsbesteding .......................................................................................51 Inleiding Programma Economie en vrije tijdsbesteding

.....................................................................52 Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme .................................................................................54 Doelenboom Economie en werkgelegenheid ....................................................................................58 Doelenboom Sport .............................................................................................................................61 Wat heeft het gekost ..........................................................................................................................63 Programma Fundament ........................................................................................................................65 Inleiding Programma Fundament.......................................................................................................66 Doelenboom Dienstverlening en klantcontact ...................................................................................67 Wat heeft het gekost ..........................................................................................................................70 Beleidsindicatoren programma's conform BBV .....................................................................................73 Algemene dekkingsmiddelen 2022

.......................................................................................................74 Paragrafen .............................................................................................................................................76 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................77 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...........................................................................................86 Paragraaf Financiering.......................................................................................................................90 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................94 Paragraaf openbaarheid Woo ............................................................................................................97 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................................98 Paragraaf Grondbeleid.....................................................................................................................110 Paragraaf Lokale heffingen ..............................................................................................................114 Jaarrekening 2022

...............................................................................................................................120 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ......................................121 Balans 2022 .....................................................................................................................................123 Toelichting op de balans ..................................................................................................................126 Gebeurtenissen na balansdatum .....................................................................................................141 SiSa - verantwoording 2022.............................................................................................................142 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................163 Wet normering topinkomens ............................................................................................................168 Analyse begrotingsafwijkingen ........................................................................................................172 Overzicht incidentele baten en lasten ..............................................................................................174 Staat van reserves en voorzieningen

..............................................................................................176 Inzicht gebruik onvoorzien 2022 ......................................................................................................190 Overzicht taakvelden .......................................................................................................................191

4

Bijlagen ................................................................................................................................................192 Begrotingsrechtmatigheid ................................................................................................................193 Staat van restant kredieten ..............................................................................................................194 Emu-saldo 2022 ...............................................................................................................................196 Lijst met verklarende afkortingen .....................................................................................................198 Ondertekening Jaarstukken 2022 ....................................................................................................202

5

Inleiding Jaarstukken 2022 Inleiding De jaarrekening 2022 sluit positief, namelijk een resultaat van €10.4 miljoen. Dat klinkt positief, maar toch staan gemeenten financieel onder druk. Niet alleen gemeente Twenterand, ook landelijk klinkt het geluid van een naderende ravijnjaren vanaf 2026. Dus voor nu zijn de financiën positief, voor de langere termijn zijn we nog niet uit de problemen. Daarom wordt bij bestemming van het rekeningsaldo voorgesteld het jaarrekeningsaldo te gebruiken om de lastendruk in de toekomst te dempen. Dit willen wij doen door het vormen van een reserve grote projecten, waaruit we kapitaallasten kunnen dekken voor toekomstige investeringen. Verklaring Het positieve saldo bestaat uit een aantal (voornamelijk) incidentele voordelen. Afwijkingen met een structureel karakter worden opgenomen in de kadernota 2024. Sommige incidentele voordelen zijn ontstaan omdat niet alles uitgevoerd kon worden in 2022. Dit is onder andere de oorzaak voor de lagere kapitaallasten. Gemeenten hebben te maken met een krapte op de arbeidsmarkt. Op diverse functies zijn vacatures meermalen uitgezet, zonder gewenst resultaat. Daarom wordt op onderdelen voorgesteld een deel van het saldo te bestemmen voor de onderwerpen die worden doorgeschoven naar 2023.

Het niet kunnen uitvoeren van werkzaamheden of het niet kunnen wegzetten van werk heeft uiteraard niet alleen financiële consequenties, maar heeft ook gevolgen voor de mate van doelrealisatie. Dit speelt met name op het gebied van ruimte, waardoor werken worden doorgeschoven naar 2023. Incidenteel voordeel in aanloop naar 2026 Deze jaarrekening kent naast een fors overschot ook voldoende weerstandscapaciteit, Gelet op de toekomstige tekorten vanaf 2026 wordt bij bestemming van het rekeningsaldo voorgesteld de Algemene Risico Reserve op het huidige niveau te houden en daarnaast een nieuwe reserve op te richten ter dekking van kapitaallasten van grote projecten. Zodoende wordt er financiële ruimte gecreëerd om investeringen te doen in tijden dat de financiële middelen beperkt zijn. Rekeningsaldo samengevat Hieronder worden de grootste financiële afwijkingen gepresenteerd Afwijkingen worden nader toegelicht in de verschillenverklaringen bij de programma’s

6

Afwijkingen Bijstand; minder personen in bijstand en hogere rijksbijdrage

€ 754.000

Inzet participatievoorziening

€ 260.000

Voorzieningen Wmo; meer hergebruik en strengere toegang

€ 300.000

Klimaatinstallatie brede school Den Ham (doorschuiven naar 2023)

€ 100.000

Brandweer, afrekening 2021

€ 75.000

Stimulering economie, werkbudget komt in 2023

€ 30.000

Wegen, ontvangen subsidie (afgerond project) en lagere kosten Regio

€ 120.000

ODT, overschrijding door meer afname van producten

€ -170.000

Lagere kosten Recreatieschap Twente

€ 90.000

Lagere kosten onderhoud sportparken

€ 150.000

Voorlopig liquidatiesaldo Soweco

€ 1.500.000

Specifieke uitkering Oekraïne, per saldo

€ 2.400.000

Vrijval voorziening pensioen politieke ambtsdragers

€ 320.000

Bijdrage verr. Bijdrage fase 2b Vroomshoop Oost

€ 260.000

Storting voorziening spaar- en bovenwettelijk verlof

€ -902.000

Personele middelen

€ 547.000

Algemene uitkering

€ 4.570.000

Diverse overige verschillen

€ 63.000 € 10.467.000

Voorstel bestemming Klimaatinstallatie brede school Den Ham, uitgaven in 2023

€ 100.000

Inzet personeel tbv doorontwikkeling storten in reserve personeel

€ 547.000

POK gelden, uitgaven in 2023

€ 108.000

Initiatieven duurzame energiemaatregelen Algemene uitkering, uitgaven in 2023 (o.a. energietoeslag) Dotatie reserve grote projecten

€ 500.000 € 1.008.000 € 8.204.000 € 10.467.000

Programma's Sociaal De sociaaleconomische problematiek is stevig en dus de opgave in het sociaal domein is eveneens groot. De gemeente heeft een wettelijke taak en wij verliezen niet uit het oog dat er altijd een vangnet moet zijn voor de meest kwetsbaren. In 2022 zijn onder andere de volgende zaken opgepakt; bestrijding van energiearmoede, de aanpak van het vluchtelingenvraagstuk (Oekraïners), het opzetten van preventieakkoord en de vaststelling van de regiovisie jeugdhulp. Lokaal blijft de uitvoering onder druk hetgeen wachttijden onvermijdelijk maakt. De financiën binnen dit programma eindigen positief. Hierin zien wij ook de vruchten van ons ingezette beleid door versterking van het voorliggend veld in combinatie met sterke sturing aan de voorkant. Denk hierbij ook aan het woonplaatsbeginsel, waarbij een verschuiving plaats heeft gevonden in welke gemeente financieel verantwoordelijk is. In deze jaarrekening is het voorlopig liquidatiesaldo van de GR Soweco opgenomen. Er vindt nog een onderzoek plaats of de werf moet worden verbouwd uit (een deel van deze) middelen. Dit vraagt eerst een nadere uitwerking van de SW en de toekomst irt de Participatiewet en onze eigen buitendienst. Ruimte De opgaven voor het programma ruimte liggen op verschillende gebieden. Het programma is volop in ontwikkeling door veranderende wetgeving en maatschappelijke ontwikkelingen.

Dit jaar heeft in het teken gestaan van voorbereidingen voor de Omgevingswet. Er is een start gemaakt met het opstellen van het omgevingsplan. We hebben gewerkt aan (op)laadinfrastructuur en hebben aandacht besteed aan klimaatneutraal inkopen en duurzaam aanbesteden. Het thema wonen is enorm in ontwikkeling. Twenterand staat voor een woningbouwopgave. Met de woonvisie als basis is ingezet op het ontwikkelen van inbreidingslocaties en het zoeken naar uitbreidingslocaties. In Vriezenveen Noord is grond aangekocht voor woningbouw. Ook is een start gemaakt het de gebiedsontwikkeling Vriezenveen Zuid. De oorlog in de Oekraïne heeft veel tijd en inzet gevraagd voor de (tijdelijke) opvang van Oekraïners. De oorlog heeft ook gevolgen voor beschikbaarheid en de prijzen van grondstoffen en materialen. Materialen waren soms maar beperkt beschikbaar. Hierdoor zijn niet alle ambities gehaald. Sommige zijn deels gehaald. Sommige worden doorgeschoven naar 2023. Door krapte op de arbeidsmarkt is het lastiger om nieuwe mensen aan te trekken.

7

Economie en Sport Het werkprogramma economie omvat twee programmalijnen, namelijk “versterken werkgelegenheid” en “meedoen”. In 2022 is de eerste fase van het bedrijventerrein Oosterweilanden gevuld en is een volgende fase in voorbereiding. De tweede lijn “meedoen” gaat over vrijetijdsbesteding. De actualisatie van de Nota Vrijetijdseconomie is verschoven naar 2023. Voor de Engbertsdijksvenen zijn stappen gezet op het gebied van toegankelijkheid en inclusie. Wij zetten steeds meer in op het versterken van netwerken en onze relaties daarbinnen en maken steeds meer gebruik van regionale, provinciale, landelijke en grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden. Dit belang is ook onderkend door de gemeenteraad door voor in ieder geval drie jaar deel te nemen aan de Agenda voor Twente. Verder is in 2022 de Sport en Beweegvisie opgesteld en is de bouw van het nieuwe zwembad gestart. Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering omvat het verzorgen van randvoorwaardelijke zaken, informatie en advies. In 2022 hebben we gesprekken gevoerd met de gemeente Ommen over samenwerking op het gebied van Publieksdiensten. Het overleg heeft ertoe geleid dat we de taken uitvoeren voor Ommen met ingang van 1 januari 2023. Ook hebben we actie ondernomen tegen de opgelegde verbreking van het Gazprom-contract.

In november is duidelijk geworden dat de bestaande contracten, die lopen tot en met 2024, van kracht mogen blijven.

Over de jaarstukken De jaarstukken maken onderdeel uit van de cyclus begroten (via kadernota en begroting) en verantwoorden (via jaarstukken en Berap). Bij de Berap 2022 is de gemeenteraad tussentijds geïnformeerd over de voortgang in beleid en de stand van zaken van de budgetten. Dit gebeurt op basis van de gemaakte keuzes in de begroting 2022. Met deze programmaverantwoording, de jaarrekening, het rapport rechtmatigheid 2022 en de actualisatie exploitatieopzetten wordt het begrotingsjaar 2022 afgesloten. In de paragrafen wordt gerapporteerd aan de hand van de uitgangspunten zoals opgenomen in de begroting 2022.

Leeswijzer In het jaarverslag wordt met behulp van de doelenbomen verantwoording afgelegd over het begrotingsjaar 2022. Binnen de programma’s wordt per doelenboom toegelicht in hoeverre de (sub)doelen bereikt zijn en wat daarvoor gedaan is. Voor de leesbaarheid van de jaarstukken hebben we ervoor gekozen om alleen teksten toe te voegen bij subdoelen en activiteiten, waarover iets afwijkends of opvallends te melden valt. Staat er geen tekst bij een subdoel of wordt een activiteit niet benoemd, dan kunt u ervan uitgaan dat deze volgens planning verliep. Het overzicht van baten en lasten maakt aan het einde van de programma’s duidelijk wat het heeft gekost. Dit is een verplichting vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Daarin zijn de wettelijke eisen vastgelegd waaraan de begroting en de jaarrekening van een gemeente moet voldoen. De rapporten Actualisatie exploitatieopzetten en Rechtmatigheid 2022 worden afzonderlijk aangeboden.

8

Programma Sociaal Domein

9

Inleiding Programma Sociaal Domein Inleiding Perspectief 2022 sociaal domein Zorg en ondersteuning, werk en inkomen, (passend) onderwijs en overig preventief beleid met name rond jeugd en gezondheid vormen het hart van het Programma Sociaal Domein. Dit programma streeft er naar dat de inwoners van Twenterand zo veel mogelijk zelf hun dagelijkse dingen kunnen doen en daar zelf over beslissen om mee te kunnen doen in de samenleving. Thuis, in de buurt, bij een vereniging of organisatie of op het werk. Alle mogelijkheden (eigen kracht) van inwoners en hun omgeving worden hierbij benut. Waar dat niet lukt worden inwoners hierbij geholpen of ondersteund. Dit is een forse opgave. De sociaaleconomische problematiek in onze gemeente is stevig en dus de opgave in het sociaal domein is eveneens groot. De gemeente heeft een wettelijke taak in het sociaal domein. Wij verliezen niet uit het oog dat er altijd een vangnet moet zijn voor de meest kwetsbaren. Ook zullen er de juiste voorzieningen moeten zijn ter ondersteuning van die eigen kracht. Het inhoudelijk kader van dit programma wordt gevormd door onze integrale beleidsnota Sociaal Domein 2019-2023 . Inmiddels is deze nota geëvalueerd en is een nieuwe nota is in de maak.

Terugkijkend zijn de meest bijzondere zaken binnen het sociaal domein in 2022: de bestrijding van de energie-armoede, de aanpak van het vluchtelingenvraagstuk (Oekraïeners), het opzetten van het preventie akkoord, de regiovisie jeugdhulp is vastgesteld, er waren vele ontwikkelingen in het dossier jongerenwerk, haalbaarheidsonderzoek oranjeschool, de invoering van de was- en strijkvoorziening en regionaal zijn diverse inkooptrajecten gestart. Lokaal blijft het bij de uitvoering Jeugd en Wmo in verband met teveel aanvragen druk hetgeen wachttijden onvermijdelijk maakte. Diverse volumeontwikkelen kenmerken het open einde karakter binnen het sociaal domein, niet alleen financieel maar ook de werkvoorraad beweegt hierin mee. Voor de financiën (zie voor de hoofdlijnen op alle onderdelen de tekst binnen de doelenboom maatschappelijke ondersteuning waar alles bijeenkomt) eindigen wij saldo positief, met name door incidentele effecten. Hierin zien wij ook de vruchten van ons ingezette beleid in de versterking van het voorliggend veld in combinatie met sterke sturing aan de voorkant door inzet van onze toegang en contractmanagement. Denk hierbij ook o.a. aan het woonplaatsbeginsel waarbij eerst is gekeken vanuit vernieuwde wet- en regelgeving of de verantwoordelijkheid voor een jeugdige nog wel bij Twenterand lag.

Hoewel wij binnen de begroting blijven, de urgentie om te besparen en te vernieuwen (transformeren) blijft, gezien de financiële situatie van de gemeente, het open einde karakter, alsmede ontwikkelingen in de crises (inflatie) en landelijk rond bijvoorbeeld de hervormingsagenda jeugd.

10

Doelenboom Sociale Zaken Doelenboom

Inhoudelijk perspectief Binnen de doelenboom Sociale Zaken gaat het om werk, inkomen en schuldhulpverlening. We streven naar zelfredzame inwoners (zowel financieel als sociaal) die naar hun vermogen participeren. Dat betekent betaald werk voor wie dit mogelijk is en andere vormen van participatie (vrijwilligerswerk, mantelzorg) voor wie betaald werk (nog) niet tot de mogelijkheden behoort. De gemeente Twenterand wil een inclusieve arbeidsmarkt realiseren. Hierin wordt iedereen met arbeidsvermogen in staat gesteld om mee te doen op de arbeidsmarkt. Om dit te realiseren moeten organisaties en ondernemers inclusief denken en inwoners zoveel mogelijk in staat stellen om een bijdrage te leveren. Ook als het gaat om duurzame plekken voor mensen met een arbeidsbeperking of (grote) afstand tot de arbeidsmarkt. Hiervoor is draagvlak en creativiteit nodig. Met ons lokale minimabeleid zorgen we dat inwoners met een lager inkomen en/of schulden toch zoveel mogelijk mee kunnen doen aan de samenleving. Via bijvoorbeeld de meedoenregeling krijgen inwoners extra financiele middelen voor maatschappelijke particpatie. Via organisaties in het voorliggend veld als het Sport- en cutuurfonds en Stichting Leergeld verstrekken we middelen in natura voor sport- en cuturele activiteiten. Inwoners kunnen met hun vragen of financiën terecht bij het meldpunt Geldzorgen.

Door deze laagdrempelige insteek kan het meldpunt Geldzorgen tevens voorkomen dat inwoners problematische schulden krijgen. Daarnaast lossen we bestaande problematische schuldsituaties op via Stadsbank Oost Nederland (curatief).

Beoogd maatschappelijk effect Participerende en financieel zelfredzame inwoners

Doel: Naar vermogen participerende doelgroep Participatiewet In de maatschappij Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uit gegaan van de eigen kracht van de inwoner.

11

Doel: Financieel en sociaal zelfredzame inwoners Het hebben van werk of een zinvolle dagbesteding is een van de dingen die meedoen in de samenleving mogelijk kan maken. Het zorgt voor ritme en structuur en het geeft eigenwaarde. We willen dat elke inwoner van de gemeente Twenterand de mogelijkheid krijgt om naar vermogen mee te doen aan de samenleving. We ondersteunen inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien met een uitkering. Voor de meest kwetsbaren uit onze samenleving ligt er een opgave wat betreft het vinden van passend werk. Kinderen moeten zich kunnen ontplooien, hun eigen mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de samenleving. Belangrijk is dat zij perspectief houden op een gelukkig leven. Elk kind moet niet alleen kunnen beschikken over voedsel, kleding en andere basisbehoeften, maar moet ook mee kunnen op schoolreis, lid van de bibliotheek kunnen worden en bijvoorbeeld wekelijks kunnen sporten of muziek maken.

Wat hebben we bereikt Subdoel: De zelfredzaamheid van de doelgroep participatiewet is bevorderd middels eigen kracht en de arbeidscapaciteit is geoptimaliseerd

Wat hebben we daarvoor gedaan  In samenwerking met programma Economie en Vrijetijdsbesteding, creëren van duurzame werkgelegenheid en samen te werken aan een inclusieve arbeidsmarkt. Omschrijving Voor Twenterand willen we graag een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen met arbeidsvermogen in staat wordt gesteld om mee te doen in de samenleving. Mede als gevolg van het in eigen regie nemen van de WSW. Hierbij gaat het ook om duurzame plekken voor mensen met een arbeidsbeperking of een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt. Hier is niet alleen draagvlak voor nodig, maar ook creativiteit. Bij diverse organisaties is deze creativiteit te vinden. Zo zijn er voorbeelden van ondernemers die zorgen dat werknemers aan het werk kunnen blijven door bij collega-ondernemers een baan te creëren maar ook ondernemers die samen met de werknemer kijken naar de persoonlijke omstandigheden, om uitval te voorkomen. Als mensen met een arbeidsbeperking meer kansen krijgen en vaker bij een reguliere werkgever aan de slag gaan, ontstaat er een meer inclusieve arbeidsmarkt. De opgave is om bedrijven – vanuit hun bedrijfsbelang – meer te laten bijdragen aan de gemeentelijke programmadoelen. Deze doelen richten zich niet alleen op economie, maar zeker ook op bevorderen van (arbeids-)participatie (in het bijzonder ouderen en vluchtelingen), duurzaamheid en leefbaarheid.

Twenterand onderneemt initiatieven met ondernemers op dit punt. Ten aanzien van de inclusieve arbeidsmarkt is er jaarlijks gerapporteerd aan de raad. We zien steeds meer werkgevers die vanuit sociaal ondernemerschap mensen aan het werk helpen of houden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van functiecreatie of werkplekaanpassingen voor mensen met een arbeidshandicap. We hebben contact met ongeveer 100 werkgevers binnen en buiten de gemeente Twenterand. Veelal begint een traject bij een werkgever met een werkervaringsplek. Vaak mondt dit uit tot een betaalde baan of een betaalde baan elders. We zien een afname van het aantal mensen wat beroep doet op een bijstandsuitkering. Dit is uniek aangezien met de intrede van de Participatiewet de groep die beroep kán doen op het aanvragen van een bijstandsuitkering groter is geworden. Het gaat hier om de groep mensen met een arbeidsbeperking met werkvermogen die voorheen een beroep kon doen op het UWV voor een Wajong uitkering. In2022 kwamen er 80 aanvragen binnen voor een bijstandsuitkering maar werden er ook bijna 100 uitkering beëindigd. Gelukkig zijn er veel bedrijven en organisaties die een maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen.

12

Wat hebben we bereikt Subdoel: Inwoners met onvoldoende draagkracht beschikken over voldoende middelen om te participeren Wat hebben we daarvoor gedaan  Inzet van wettelijke regelingen en lokale minimaregelingen (m.n. minimabeleid) Omschrijving In 2022 hebben we te maken gehad met snel stijgende prijzen voor stroom en gas. Hierdoor kwamen veel huishoudens in de problemen met het betalen van hun rekeningen. Op verzoek van het Rijk hebben we huishoudens met een inkomen tot 120 % van het sociaal minimum een energietoeslag van € 1300 toegekend en uitbetaald. Een deel ambtshalve, een deel op aanvraag. In totaal hebben we ruim 1250 energietoeslagen verstrekt. We hebben hiermee meer dan 90 % van de doelgroep bereikt, het budget is nagenoeg geheel besteed. Het college heeft ook een tijdelijke subsidieregeling opgesteld voor sport-, cultuur en maatschappelijke organisaties die in de problemen zijn gekomen door de hoge energiekosten. Deze regeling is ingegaan per 1 januari 2023.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Bijstandsgerechtigden beschikken ten minste (gezamenlijk) over een inkomen op bijstandsniveau Wat hebben we daarvoor gedaan  Begeleiden naar arbeid middels o.a. ons eigen leerbedrijf en/of participatie en/of tegenprestatie en/of garantiebanen en/of nieuw beschut Omschrijving Met de komst van de Participatiewet is de sociale werkvoorziening op slot gegaan en zijn de instrumenten nieuw beschut werk en structurele loonkostensubsidies toegevoegd aan het palet van instrumenten om mensen aan het werk te helpen. De gemeente Twenterand is een van de koplopers op het gebied van nieuw beschut en het inzetten van loonkostensubsidies voor met name de doelgroep afkomstig van het VSO/PRO onderwijs. De gemeente Twenterand vindt het belangrijk dat deze kinderen voortijdig worden begeleid richting duurzame arbeid. Het voordeel van dit succesvolle beleid is dat er weinig jongeren thuis op de bank zitten. Dit beleid wordt met ingang van 2022 door het rijk beloond doordat het aantal loonkostensubsidies meetelt in de bijdrage die de gemeente ontvangt van het rijk. Het budget voor loonkostensubsidies (dat onderdeel uitmaakt van het BUIGbudget) is vanaf 2022 verdeeld op basis van de historische uitgaven. Dat betekent dat als gemeenten meer uitgeven aan loonkostensubsidies, het budget omhooggaat.

Zoals hierboven vermeld is de sociale werkvoorziening op slot gegaan en wordt de uitvoering van de sociale werkvoorziening meer lokaal opgepakt in samenwerking met de nieuwe uitvoeringsorganisatie Ontplooj en Larcom. Komende tijd is aandacht voor een toekomstbestendige uitvoering van de Sociale werkvoorziening.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Nieuwe Twenteranders hebben huisvesting en maatschappelijke begeleiding en zijn ingeburgerd

Wat hebben we daarvoor gedaan  Inburgering Omschrijving In het kalenderjaar 2022 heeft de gemeente Twenterand 57 nieuwe Twenteranders gehuisvest. Daarmee hebben we de wettelijke taakstelling van 45 ruimschoots gehaald. Wel is er nog een cumulatieve achterstand (uit voorgaande jaren) van 6. Door deze prestatie hebben we ruime voldoende gehaald in het kader van het interbestuurlijk toezicht van de provincie. Door de goede

13

samenwerking met zowel Mijande als Vluchtelingenwerk is het bovengenoemde resultaat bereikt. Opvang Oekraïners in de gemeente Twenterand In het kalenderjaar 2022 heeft onze gemeente ontheemde Oekraïners opgevangen, die als gevolg van de Russisch-Oekraïense oorlog gevlucht zijn. De meeste Oekraïners waren zelfstandig gehuisvest in de Oale Bouw in Westerhaar; een aantal is ook door inwoners in onze gemeente opgevangen. Op 1 september 2022 bedroeg het aantal gehuisveste ontheemde Oekraïners in onze gemeente 144. Deze opvang toont het type gemeente dat Twenterand is, namelijk een humane en betrokken gemeente. Conform de afspraak met Mijande, is het aantal zelfstandig wonende ontheemde Oekraïners, wonende in de Oale Bouw, in de periode van 1 oktober tot en met 31 december 2022 elders in Twente gehuisvest.

Metingen Beleidsdoelen

2022 2021 2020 2019 2018

Bron

Aantal uitkeringsgerechtigden* (participatiewet)

394

403

432

442

462

CIV

Aantal personen met een loonkostensubsidie (nieuwe indicator 2021)

135

115

97

-

-

CIV

Aantal uitkeringsgerechtigden (IOAW/IOAZ)

17

22

22

24

25

CIV

Aantal activeringstrajecten

320

235

330

334

366

CIV

Aantal Wsw 'zittend bestand' in arbeidsjaren

223

221

255

267

267

meicirculaire

Aantal taakstelling vergunninghouders

57

29

38

28

50

-

Aantal aanvragen bijzondere bijstand**

458

553

432

562

471

CIV

Aantal personen die uitgestroomd zijn naar werk***

116

59

44

70

76

CIV

Aantal aanvragen inkomenstoeslag**

310

338

404

327

307

CIV

Aantal personen die beroep doen op de studietoeslag**

14

17

11

8

11

CIV

Aantal personen die beroep doen op de Meedoenregeling**

359

309

218

423

400

CIV

Aantal personen die beroep doen op de jeugd sport en cultuurfonds

105

165

124

163

105

extern

Beschut werk

17

17

11

11

5

-

Aantal kinderen schoolpakket

66

70

95

79

60

Interne systemen

Naar vermogen participerende (niet) uitkeringsgerechtigden

Financieel zelfredzame inwoners

Sociaal zelfredzame inwoners

* betreft het aantal uitkeringspartijen ** betreft per 2021 het aantal toegekende aanvragen *** vanaf 2022 vermelden we het totale aantal uitgestroomde personen uit de bijstand

14

Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning Doelenboom

Inhoudelijk perspectief Grootste uitdagingen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning zijn de vergrijzing en het langer zelfstandig wonen (extramuralisering van de zorg). Hierdoor zijn er grote financiële risico's en zijn de financiële opgaven fors . We zijn daarom al geruime tijd bezig met vernieuwing en transformatie. Zo zijn we medio 2022 van start gegaan met de was- en strijkservice als algemene voorziening. Bij de beoordeling van maatwerkvoorzieningen kijken we steeds meer naar de noodzaak. Als een inwoner de zorg vanuit een maatwerkvoorziening nodig heeft dan wordt dit snel en efficient toegekend. Als het probleem op een andere manier opgelost kan worden en de toekenning van een maatwerkvoorziening kan (nog) worden voorkomen dan zetten we eerst daar op in. Wat betreft beschermd wonen en maatschappelijke opvang (opvang van dak- en thuislozen) hebben we de komende jaren te maken met forse ambities. Beschermd wonen dient steeds meer in de wijk of zelfs thuis te gebeuren en naar alle waarschijnlijkheid zullen vanaf 2024 alle gemeenten zelf financieel verantwoordelijk worden ( en niet meer alleen de centrumgemeente). Deze financiële verantwoordelijkheid volgt voor maatschappelijke opvang waarschijnlijk vanaf 2026. Beide hebben als doel dat ook regio gemeenten inzetten op het voorkomen van beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

In 2022 hebben we de governance rondom beschermd wonen en maatschappelijke opvang geregeld. Op basis van de norm voor opdrachtgeverschap hebben we als regio een centrumgemeenteregeling ingesteld waarin Almelo als centrumgemeente gemandateerd wordt om de taken voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang te komende jaren te blijven uitvoeren.

Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam Doel: Inwoners wonen langer zelfstandig thuis Wij streven als Twenterand na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven, het liefst in de eigen woning. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers om in dit doel te voorzien.

15

Doel: Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om nog meer op eigen kracht en samen met het eigen netwerk te komen tot oplossingen. De inwoner en zijn omgeving staan daarbij centraal. We stimuleren inwoners op hun eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in te zetten. Daar waar nodig zetten we een maatwerkvoorziening in om in de ondersteuningsbehoefte van de inwoner te voorzien.

Doel: Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Wat hebben we daarvoor gedaan  Voorstel: Financiële ontwikkelingen Sociaal Domein Omschrijving In deze paragraaf worden de belangrijkste ontwikkelingen in het sociaal domein geschetst. Sociale Zaken Allereerst is het zo dat er sprake is van een incidenteel voordeel van € 866.000 op Algemene Bijstand. Dit voordeel wordt verklaard door een lager aantal personen in de algemene bijstand, uitstroom in de IOAW en IOAZ, een hoger BUIG-budget en een voordeel op loonkostensubsidies. Het Participatiebudget laat een incidenteel voordelig saldo zien van € 268.000 over 2022. Overall is er per saldo sprake van een incidenteel voordelig saldo van € 1.134.000 euro op Sociale Zaken. Wmo Sinds juli 2022 is er gestart met de was- en strijkvoorziening als algemene voorziening. Dit heeft gezorgd voor een daling circa 200 inwoners met een maatwerkvoorziening voor wassen en strijken (een maatwerkvoorziening wordt nog steeds toegekend wanneer hier noodzaak toe is, bijv. vanwege medische redenen). Eind 2022 maakten 15 inwoners gebruik van de was- en strijkservice als algemene voorziening. Per saldo is er voor de was- en strijkservice in 2022 circa € 150.000 minder uitgegeven t.o.v. 2021, waarmee het beoogde financiële effect over 2022 (een voordeel van € 50.000) is gerealiseerd.

Tegelijkertijd is het zo dat overall huishoudelijke ondersteuning (HO) een incidenteel nadeel van € 78.000 over 2022 laat zien. Dit wordt verklaard door een toename van het aantal indicaties en cliënten HO in 2022 t.o.v. 2021 en een verlenging van zorg vanwege wachttijden bij de Wmo. Wmo voorzieningen laat een incidenteel voordelig saldo zien van € 245.000. Dit voordelig saldo wordt verklaard doordat er een nieuwe verordening is en er sterker wordt ingezet op contractmanagement (o.a. voorraadbeheer in het magazijn, welke hulpmiddelen opnieuw kunnen worden uitgegeven i.p.v. nieuw aanschaffen etc.). Voor rolstoel- en scootmobielvoorzieningen is een volume-effect zichtbaar voor wat betreft cliënten en indicaties. Ditzelfde volume-effect is ook voor woningaanpassingen zichtbaar. Zoals gebruikelijk worden de bedragen verrekend met de reserve sociaal domein. Wmo-Begeleiding laat een incidenteel nadelig saldo zien van € 406.000. Belangrijk is om hierbij in acht te nemen dat er bij de bestuursrapportage het budget naar beneden is bijgesteld met € 500.000. Belangrijkste verklaring voor de toename in kosten ten opzichte van de eerdere prognoses op waarvan is bijgesteld, is dat er in het tweede halfjaar sprake is geweest van een toename van cliënten en indicaties. Wmo PGB laat een voordelig saldo zien van € 120.000.

Dit voordelig saldo wordt verklaard door een lager aantal cliënten t.o.v. waarop begroot is. De saldi van Wmo (nieuw per 2015) worden verrekenend met de reserve sociaal domein. Jeugd Op het gebied van Jeugd is voor Maatwerkdienstverlening 18- sprake van een voordelig saldo van € 422.000. Dit heeft te maken met volume-effecten vanuit het Woonplaatsbeginsel; Twenterand is verantwoordelijk geworden voor minder jeugdigen, waardoor er minder is uitgegeven aan zorgkosten. In het voordelig saldo zit ook de afwikkeling van het GGiD-dossier, waarvoor € 94.000 voor rekening van Twenterand komt. Daarnaast heeft Twenterand een succesvolle aanvraag gedaan voor de compensatieregeling voogdij/18+. Over de jaren 2020 en 2021 wordt met terugwerkende kracht bij de Meicirculaire 2023 een bedrag ontvangen van circa 1 miljoen euro (het uiteindelijke definitieve bedrag wordt bij de meicirculaire bekend). Dit bedrag wordt tegenover de taakstelling 'Maatregelen Sociaal Domein' gezet, welke in het verleden vanwege de dreiging met financieel toezicht door de Provincie

16

Overijssel is opgenomen, maar dus nu ook gehaald is!. Op Jeugdbescherming is sprake van een voordelig saldo van € 447.000 en € 235.000 voor Individuele Voorzieningen Natura Jeugd. De voordelen worden verklaard door het woonplaatsbeginsel: Twenterand is voor minder jeugdigen met Jeugdbescherming verantwoordelijk geworden (circa 50 jeugdigen minder), wat zich heeft door vertaald naar minder uitgaven aan zorg, vervoers- en verblijfskosten (waaronder het OMD-vervoer). Per saldo komt het saldo van Jeugd daarmee op € 1,1 miljoen (voordelig). Het saldo wordt nog verrekend met de reserve sociaal domein. Leerlingenvervoer Leerlingenvervoer kent een nadelig saldo van € 67.000. Dit heeft te maken met een hogere toename (+33 leerlingen) van het aantal leerlingen met leerlingenvervoer gedurende het schooljaar t.o.v. waar op was begroot

Metingen Beleidsdoelen

2022 2021 2020 2019 2018 Bron

Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Toegekende maatwerkvoorzieningen totaal

3270 3554 3434 3325 2756

Interne systemen

Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend Aantal mantelzorgers dat de waardebonnen heeft ontvangen

803

885

986

1003

682

Aantal individueel ondersteunde mantelzorgers

236

265

306*

162

203*

Stichting Evenmens Stichting Evenmens

Aantal behandelde cliëntsystemen

436

407

437

454

400

Avedan Maatschappelijk werk

Aantal behandelde cliënten

197

192

252

275

313

MEE IJsseloevers

Aantal verzekerden collectieve zorgverzekering

1099 1209 1221 1416 1408

Menzis

*In 2018 is er op een andere manier en met een ander systeem geregistreerd. De korte contacten zoals doorverwijzingen, korte vragen en deelname aan cursussen zijn niet meer meegenomen om een beter beeld te krijgen van de individueel ondersteunde mantelzorger.

17

Doelenboom Gezondheidszorg Doelenboom

Inhoudelijk perspectief We streven naar gezonde inwoners, nu en in de toekomst. Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Positieve gezondheid is een brede opvatting over gezondheid en raakt daarmee veel facetten van het leven en laat zien dat ondersteuning van diverse partijen/netwerk nodig (kunnen) zijn voor gezondheid. Meedoen aan de participatiesamenleving staat voorop. Gezondheid is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van inwoners zelf. De gemeente voert regie en is wettelijk verantwoordelijk voor het op peil houden van de bescherming van de gezondheid van inwoners. Ook zetten we net als in het gehele sociaal domein in op preventie, zodat gezondheidsklachten en inzet van zorg zoveel mogelijk wordt voorkomen. We verwachten dat dit voor de inwoners bijdraagt aan de kwaliteit van leven en participatie in de maatschappij, tegelijkertijd kunnen investeringen in preventie de gemeentelijke zorgkosten doen verminderen. Bij het voorkomen van gezondheidsklachten blijven komende jaren de volgende thema’s spelen: leefstijl, gezondheid en milieu, sociaaleconomische gezondheidsverschillen, kwetsbare en eenzame ouderen en gezondheid van statushouders (in relatie tot integratie).

Gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Vooral op de aspecten participatie, eigen kracht en zelfredzaamheid zien wij kansen voor verbindingen met het sociaal domein. Ons lokale gezondheidsbeleid zet deze lijn voort en kijkt naar integratie met beleidsdocumenten in het sociaal domein. Maar ook met andere ontwikkelingen zoals het ontwikkelprogramma invoering omgevingswet (zie doelenboom bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling en VTH). In het coalitieakkoord is opgenomen dat we bij (echt)scheidingen richten op het toerusten, faciliteren en begeleiden van de partners, hun kinderen en hun omgeving in de overgang naar de nieuwe situatie. Van meet af aan is continu aandacht voor het belang en de positie van het kind via een steunfiguur cruciaal. Dit wordt vorm gegeven door een scheidingspunt. Ook de bestrijding van eenzaamheid krijgt onze aandacht. In 2022 is in samenspraak met maatschappelijke organisaties en verenigingen een lokaal preventieakkoord opgesteld. Hierin zijn de volgende lokale prioriteiten opgenomen: tegengaan overgewicht, alcohol- en drugsgebruik verminderen, inzetten op tegengaan roken, voorkomen van

18

eenzaamheid en meer aandacht voor gezondheidsproblemen in relatie tot armoede, schulden en laaggeletterdheid.

Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond.

Doel: De gezondheid en vitaliteit van inwoners is bevorderd Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren, In het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Hier in wordt ook nauw samengewerkt met andere partijen, zoals het voorliggend veld en GGD Twente. Voor de gemeente is het van belang dat haar inwoners gezond en vitaal zijn. Door het bevorderen van gezondheid en vitaliteit kunnen zorgkosten verminderd en soms voorkomen worden. Inwoners die gezond en vitaal zijn kunnen daarnaast een grote bijdrage leven aan de samenleving door bijvoorbeeld het uitvoeren van vrijwilligerswerk.

Doel: De gezondheid van inwoners is beschermd Naast het bevorderen van de gezondheid en vitaliteit van inwoners is het ook nodig om deze gezondheid te beschermen. Er zijn meerdere bedreigingen die de gezondheid van mensen kunnen schaden. Door het organiseren van beschermingsmaatregelen probeert de gemeente dit te voorkomen. Gezondheidsbescherming is het geheel van activiteiten en maatregelen dat er toe bijdraagt dat mensen minder worden blootgesteld aan schadelijke omstandigheden.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Inwoners zijn zich bewust van de invloed van leefstijl op hun gezondheid Wat hebben we daarvoor gedaan  Uitvoering lokaal gezondheidsbeleid en inclusief beleid Omschrijving Preventieakkoord In 2022 hebben we samen met vrijwilligers, verenigingen, welzijnsorganisaties, huisartsen en vele anderen meerdere bijeenkomsten plaatsgevonden om een lokaal preventieakkoord op te stellen voor de gemeente Twenterand. In dit akkoord zijn vier speerpunten genoemd: 1. Het tegengaan van overgewicht/bevorderen van een gezonde leefstijl 2. Verminderen middelengebruik (alcohol, drugs en roken) 3. Het signaleren en bestrijden van eenzaamheid 4. Gezondheidsproblemen in relatie tot armoede, schulden en laaggeletterdheid. De eerste 2 zijn ook landelijke prioriteiten en onderdeel van het Nationaal Preventieakkoord. Het preventieakkoord is uitgemond in een lokaal actieplan preventie dat begin 2023 wordt vastgesteld. GGiD In november 2022 is door het algemeen bestuur van Samen Twente besloten te stoppen met de ontwikkeling van een eigen digitaal dossier voor jeugdgezondheidszorg (JGZ), dit heeft financiële consequenties. Meer hierover in de verschillenverklaring.

Beleidsdocumenten Krachtige Coalities, Lokaal gezondheidsbeleid 2018-2023

19

Metingen Beleidsdoelen

2022 2021 2020 2019 2018

Bron

Hulp is geboden waar nodig Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom)

91

91

81

80

88

Hartslagnu.nl

Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl

1100

1011

917

900

1.039

Hartslagnu.nl

Mate waarin hulpverlening bij tijdelijk huisverbod wordt aangeboden (%)*

100% 100% 100% 100% 100%

Avedan Maatschappelijk werk

Mate van acceptatie hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (%)

100% 100% 100% 100% 100%

Avedan Maatschappelijk werk

Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik

0

1**

2**

17

8

Tactus Verslavingszorg

* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand ** In verband met de coronamaatregelen zijn verschillende voorlichtingen niet doorgegaan. Met de scholen is afgestemd hoe hiermee om te gaan. *** In verband met de coronamaatregelen hebben er 7 scholen tot aan de zomervakantie voorlichtingen afgenomen. De aantallen voor de tweede helft na de zomervakantie zullen wederom afhankelijk zijn van corona.

20

Doelenboom Onderwijs Doelenboom

Inhoudelijk perspectief De samenleving verandert snel en “een leven lang leren” is ook voor inwoners van Twenterand actueel. We willen als gemeente dat onze inwoners in staat worden gesteld om zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de samenleving. De opgave hierin is dat kansen worden benut voor een zo goed mogelijke positie op de arbeidsmarkt. Hiervoor moeten we de komende jaren blijven investeren in het verder naar beneden brengen van laaggeletterdheid. De doorgaande lijn van voorschool naar basisschool wordt versterkt. In 2021 is gestart met overleg over de verdeling van de zogenaamde NPO-gelden (Nationaal Programma Onderwijs) met vve-aanbieders, basisscholen en voortgezet onderwijs. Dit programma loopt tot en met 2025 om door corona opgelopen onderwijsachterstanden in te lopen. Lokaal is in overleg met onderwijs en kinderopvang besloten om vooral in te zetten op het vergroten van de mentale weerbaarheid en de mentale gezondheid van kinderen en jongeren.

Beoogd maatschappelijk effect: Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam.

Doel: Onderwijsachterstanden zijn teruggedrongen Het doel van onderwijsachterstandenbeleid is in een vroegtijdig stadium achterstanden en problemen bij kinderen signaleren. Zo kan tijdig de juiste ondersteuning geboden worden en hebben kinderen op vervolgonderwijs een betere start. Tevens hopen we met deze preventieve inzet in de toekomst minder vaak jeugdhulpvoorzieningen in te zetten.

Doel: Laaggeletterdheid is afgenomen Laaggeletterden zijn niet of sterk verminderd in staat om gedrukte of geschreven informatie te gebruiken en kunnen hierdoor minder goed functioneren in de samenleving, thuis en op het werk. Onze doelstelling is om te komen tot een vermindering van de laaggeletterdheid in Twenterand met als resultaat een grotere kans op geluk, gezondheid en groei van onze inwoners.

21

Doel: Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen zijn vastgelegd. Tevens zorgt de gemeente dat er in specifieke gevallen extra ondersteuning beschikbaar is voor kinderen in aanvulling op een passende onderwijsplek, zoals het passend onderwijs beoogt.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoet aan vastgestelde norm De schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor het buitenonderhoud, de aanpassingen en het binnen onderhoud. De normen voor onderwijshuisvesting zijn vastgelegd bij verordening, evenals de normen voor leerlingenvervoer.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Onderwijshuisvesting en IHP Omschrijving Er zijn diverse ontwikkelingen op het gebied van onderwijshuisvesting: het leerlingenaantal van SBO De Sleutel is behoorlijk gegroeid en lijkt structureel. De belangrijkste ontwikkeling is echter de Oranjeschool. Deze is opgenomen in het coalitie-akkoord. De noodzaak voor vervangende nieuwbouw is in het college besproken in verband met onze zorgplicht. Hierbij is eind 2022 een bestuurlijk gesprek geweest, waarbij ook de mogelijkheid voor de realisatie van een tweede brede school in Vroomshoop ter sprake is gekomen. Voor het vervangen van de klimaatinstallatie voor de brede school Den Ham is in de BERAP eenmalig op voorhand €100.000 beschikbaar gesteld. Over de verdeling van de kosten tussen de gemeente en de Vereniging van Eigenaren is inmiddels consensus. De uitgaven zullen in 2023 plaatsvinden, dan zal ook het definitieve bedrag bekend worden. Er zal worden voorgesteld om deze €100.000 te bestemmen bij de jaarrekening.

Metingen Beleidsdoelen

2022 2021 2020 2019 2018

Bron

506 452 418 313 170

Opgave instellingen

Laaggeletterdheid is afgenomen Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE)) Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC

58

42

38

40

50

ROC

Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt

58** 18*

31

90

37

Taalpunt

Nieuwe indicatoren

2022 2021 2020

Aantal leerlingen leerlingenvervoer

333 366 298

2019 282

* dit aantal is lager als gevolg van corona ** dit aantal is hoger, na coronaperiode stijging van het aantal (ook de digitale cursisten zijn meegerekend)

22

Doelenboom Jeugd Doelenboom

Inhoudelijk perspectief Inhoudelijk perspectief Ook in 2022 ging het met de meeste jeugdigen en gezinnen in onze gemeente goed. We hebben extra aandacht gehad voor het mentaal welzijn van jongeren waar dat door Corona onder druk was komen te staan. Er zijn in samenwerking met onderwijs en inzet van NPO-subsidie trajecten opgestart zoals schooljudo, extra inzet POH-Jeugd, SOVA (Sociale Vaardigheden), sportclinics en extra inzet van Schoolgericht Maatschappelijk Werk. Verder is in aanvulling op de wensen van de gemeenteraad om jongerenparticipatie opnieuw vorm te geven een behoefte-onderzoek onder jongeren uitgevoerd. Hieruit lijkt onder meer dat jongeren graag meepraten met en betrokken zijn bij onderwerpen die hen aangaan. Ook heeft dit onderzoek een eerste groep jongeren opgeleverd, die deel wil nemen aan het jongerenpanel. Dit jongerenpanel 2.0 heeft in 2022 een eerste advies uitgebracht, dat inhoudelijk ingaat op de mentale gezondheid onder jongeren. Voorliggende oplossingen In 2022 zagen we een toename van het aantal ‘lichte’ zorgvragen van jongeren bij de huisartsen op het gebied van geestelijke gezondheid. We zijn daarom zeer content met de uitgebreide samenwerking die we met de huisartsen hebben door middel van praktijkondersteuners Jeugd (POHJeugd). De uitbereiding die in 2021 gerealiseerd is, is in 2022 gecontinueerd door blijvende drukte.

Eerder leek de toegenomen drukte met name een effect van corona, echter blijkt uit de data van 2022 dat dit maar een klein gedeelte is. Vanuit het coalitieakkoord zijn er in het jeugdbeleid enkele wijzigingen voorbereid in 2022. Deze worden in de praktijk merkbaar in 2023 en 2024. Hierbij kan gedacht worden aan extra inzet gezinswerk, het gedeeltelijk stopzetten van de subsidie aan het Centrum voor Jeugd en Gezin en het verlagen het bedrag voor de pedagogische gezinsondersteuning van de jeugdgezondheidszorg. In 2022 werd het jongerenwerk nog steeds uitgevoerd door de vier bestaande organisaties. Hierover later meer. Veiligheid We zagen in Twenterand in 2022 een daling van het aantal meldingen en adviezen bij VTT, terwijl er

23

Twentebreed juist weer sprake van een stijging van het aantal meldingen. Wachtlijstvrij werken kwam daardoor wederom onder druk te staan. Door personele wijzigingen was de inzet van VTT lokaal soms minder zichtbaar. Regionaal is in 2022 gewerkt aan een regionale visie Huiselijk geweld en Kindermishandeling en een Regionale aanpak Mensenhandel. In 2023 zorgen we voor een lokaal plan van aanpak. Het huidige stelsel van Jeugdbescherming was in 2022 meermaals negatief in het nieuws. De Jeugdbescherming moet effectiever en slimmer georganiseerd worden. In het kader van het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming zijn in Twente de eerste verkennende gesprekken gevoerd over de manier waarop we dat in Twente vorm willen geven. De samenwerking tussen de procesmanagers en het Kenniscentrum Mensenhandel Twente (KMT) komt steeds meer van de grond. Zij hebben een sterke verbinding met professionals en zijn op een laagdrempelige manier te consulteren. Regio en geïndiceerde hulp In 2021 is de Regiovisie Jeugdhulp vastgesteld en in 2022 zijn de eerste stappen gemaakt om de visie te laten landen in een regionale samenwerkingsagenda en de strategische inkoop jeugdhulp 2025. In 2022 zijn in de sub-regio Almelo concrete projecten gestart rondom onderwijs en zorg.

Op de Elimschool is er een onderwijs-zorg klas gestart en daarnaast is er in Twenterand een bijeenkomst georganiseerd over hoogbegaafdheid voor de partners in het voorliggend veld. In de totale geïndiceerde jeugdhulp is in 2022 een afname te zien ten opzichte van 2021. De afname kan verklaard worden door een wijziging in de financiering van jeugdigen, ook wel het woonplaatsbeginsel jeugdwet genoemd. In het woonplaatsbeginsel blijft de gemeente van herkomst (financieel) verantwoordelijk voor de jeugdige. Er is dan ook een totale afname zichtbaar, echter is de zorgdichtheid per 1000 inwoners van Twenterand gedaald met 0,1%. Het is van belang om voldoende pleegouders te hebben. Er is daarom in juni een bijeenkomst over pleegouderschap georganiseerd voor pleegouders en andere inwoners die interesse hebben in het pleegouderschap. Ook zijn er in de Week van de Pleegzorg in november bezoeken geweest van de wethouder aan pleeggezinnen.

Beoogd maatschappelijk effect Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij.

Doel: Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor de jeugd op alle leefgebieden De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waarin de Twenterandse jeugd zich kan ontwikkelen.

Doel: Er is preventie van problemen bij jeugd De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen.

Doel: Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien mogelijk te maken of te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Met deze verantwoordelijkheden heeft de gemeente meer instrumenten in handen om hierop te sturen.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Jeugd in (tijdelijk) kwetsbare posities wordt ondersteund Wat hebben we daarvoor gedaan  Ontwikkeling: Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Omschrijving Verordening en beleidsregels Jeugdhulp (lokaal) In de verordening en beleidsregels Jeugdhulp beschrijven we hoe we als gemeente uitvoering geven aan de Jeugdwet. Hierbij gaan we in op wat bijvoorbeeld de voorwaarden voor toekenning van hulp zijn, wat de manier van beoordelen is en welke afwegingen we maken bij het afgeven van een

24

individuele voorziening. Om beter aan te sluiten bij uitspraken van de Centrale Raad van Beroep en de praktijk zijn in 2022 een nieuwe verordening en beleidsregels vastgesteld. Hervormingsagenda jeugdzorg (nationaal) Het doel van de Hervormingsagenda jeugdzorg is dat het stelsel rondom jeugdigen beter gaat werken en financieel weer houdbaar zal worden. Gemeenten hebben voor 2022 ruim 1,3 miljard euro extra gekregen om tekorten in de jeugdzorg te dekken. Voor het realiseren van verbeteringen in de jeugdzorg is een gezamenlijke inspanning vereist van het Rijk, VNG/gemeenten, zorgaanbieders, professionals en cliënten (vertegenwoordigers). De Hervormingsagenda 2022–2028 die wordt ontwikkeld heeft de volgende doelen: • Betere en tijdige hulp en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is; • Een beheersbaar en daarmee duurzaam en financieel houdbaar stelsel. Dit betekent een forse transformatie. Medio 2022 zijn de werkzaamheden rond de Hervormingsagenda weer hervat en zijn er inhoudelijk grote stappen gezet, maar dit heeft nog niet geleid tot overeenstemming over de financiën en de risicoverdeling tussen gemeentes en het Rijk. Er is wel meer duidelijk over de richting van de aanpassingen: een inperking van de reikwijdte van de Jeugdwet, een verbetering van de toegang en integraliteit van het sociaal domein en een versteviging van de sociale basis.

In Twenterand werken we hier al enige tijd concreet aan. Voorbeelden hiervan zijn de beïnvloeding van externe verwijzingen en praktijkondersteuners bij huisartsen voor jeugdigen (POH Jeugd GGZ).

 Regiovisie jeugd Omschrijving In februari 2022 is de Regiovisie Jeugdhulp Twente vastgesteld in Twenterand. In de regiovisie staat wat er regionaal georganiseerd dient te worden. Dat kan gaan over de aansluiting op onze sociale basisinfrastructuur, de basis voor de inkoop van vrijwillige jeugdhulp en gedwongen jeugdhulp. Tevens wordt aangegeven hoe we Twentebreed werken aan wachttijden, administratie vermindering en financiële tekorten. De regiovisie vormt de basis voor de regionale strategie voor de inkoop van jeugdzorg vanaf 2025. Op basis van het strategisch inkoopdocument is in 2022 gewerkt aan inkoopdocumenten in de segmenten Wonen, Verblijf, Crisis, Ambulant en Advies en Expertise. De regiovisie krijgt tevens een uitwerking in een Meerjarige Samenwerkingsagenda. In voorgaande jaren hebben zorgaanbieders van jeugdhulp, gemeenten, onderwijssamenwerkingsverbanden en vertegenwoordigers van het gedwongen kader regionaal kennis gedeeld en initiatieven ontwikkeld in de Ontwikkeltafels. De samenwerkingsagenda is erop gericht om de Regiovisie tot uitvoering te brengen en nog niet afgeronde initiatieven uit de Ontwikkeltafels zoals afspraken in het speciaal (basis) onderwijs te borgen. De oplevering wordt medio 2023 verwacht. De Jeugdbeschermingstafels zijn in 2022 een structureel onderdeel van de keten geworden.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Er zijn voor alle jeugdigen voldoende toegankelijke basisvoorzieningen gericht op activering en preventie Wat hebben we daarvoor gedaan  Subsidiëren en afspraken continueren op het gebied van jongerenwerk en straathoekwerk Omschrijving Jongerenwerk heeft in 2022 onder andere een rol gespeeld in het betrekken van jongeren bij de ‘Week van Respect’ en in de begeleiding van het jongerenpanel. Het jongerenwerk is een langlopend dossier met een wisselende samenwerkingsdynamiek. Doordat het de vier jongerenwerkorganisaties in de gemeente na meerdere jaren niet gelukt was om invulling te geven aan de herpositioneringsopdracht 'outreachend jongerenwerk', is in 2021 een motie aangenomen om hiermee te stoppen, een nieuwe opdracht te formuleren en te laten uitvoeren door één organisatie die sociaal verankerd is in alle dorpskernen van de gemeente. In mei heeft het College besloten om de volledige subsidie voor het jongerenwerk via een begrotingssubsidie toe te kennen aan een van de vier bestaande organisaties. Voor deze organisatie is gekozen vanwege de reeds bestaande sociale verankering in de gemeente en mogelijkheden voor een integrale aanpak. Hierop zijn de nodige bezwaren gekomen vanuit de andere organisaties en andere betrokkenen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=f214e471-342e-48f7-a7ae-ba4a48955b2c