CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2020 OUD.pdf

Raadsvergadering 6 juli 2021, gemeente TwenterandBij agendapunt: Jaarstukken 202033.156 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2020

2

3

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................4 Inleiding Jaarstukken 2020 ......................................................................................................................6 Programma Sociaal Domein ...................................................................................................................9 Inleiding Programma Sociaal Domein................................................................................................10 Doelenboom Sociale Zaken ...............................................................................................................11 Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning ..................................................................................16 Doelenboom Gezondheidszorg .........................................................................................................20 Doelenboom Onderwijs......................................................................................................................23 Doelenboom Jeugd ............................................................................................................................26 Doelenboom Ontwikkelprogramma Transformatie Sociaal Domein ..................................................31 Wat heeft het

gekost ..........................................................................................................................33 Programma Ruimte ...............................................................................................................................36 Inleiding Programma Ruimte .............................................................................................................37 Doelenboom Openbare orde en veiligheid ........................................................................................39 Doelenboom Openbare ruimte en verkeer ........................................................................................42 Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH......................................................................................45 Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling en VTH ........................................................52 Doelenboom Ontwikkelprogramma Invoering Omgevingswet ...........................................................56 Doelenboom Ontwikkelprogramma Agenda duurzaam Twenterand .................................................58 Wat heeft het gekost ..........................................................................................................................60 Programma Economie en vrije tijdsbesteding

.......................................................................................63 Inleiding Programma Economie en vrije tijdsbesteding .....................................................................64 Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme .................................................................................65 Doelenboom Economie en werkgelegenheid ....................................................................................68 Doelenboom Sport .............................................................................................................................71 Wat heeft het gekost ..........................................................................................................................73 Programma Fundament ........................................................................................................................75 Inleiding Programma Fundament.......................................................................................................76 Doelenboom Dienstverlening en klantcontact ...................................................................................77 Doelenboom Bedrijfsvoering ..............................................................................................................80 Wat heeft het gekost

..........................................................................................................................84 Beleidsindicatoren programma's conform BBV .....................................................................................87 Algemene dekkingsmiddelen 2020 .......................................................................................................88 Paragrafen .............................................................................................................................................90 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................91 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................100 Paragraaf Financiering.....................................................................................................................104 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................................107 Paragraaf Verbonden partijen ..........................................................................................................110 Paragraaf Grondbeleid.....................................................................................................................121 Paragraaf Lokale heffingen

..............................................................................................................125 Paragraaf Corona ............................................................................................................................131 Jaarrekening 2020 ...............................................................................................................................150 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ......................................151 Balans 2020 .....................................................................................................................................154 Toelichting op de balans ..................................................................................................................157 SiSa - verantwoording 2020.............................................................................................................172 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................182 Wet normering topinkomens ............................................................................................................187 Analyse begrotingsafwijkingen ........................................................................................................188 Overzicht incidentele baten en lasten

..............................................................................................190 Staat van reserves en voorzieningen ..............................................................................................192

4

Inzicht gebruik onvoorzien 2020 ......................................................................................................204 Overzicht taakvelden .......................................................................................................................205 Bijlagen ................................................................................................................................................207 Begrotingsrechtmatigheid ................................................................................................................208 Staat van restant kredieten ..............................................................................................................209 Emu-saldo 2020 ...............................................................................................................................212 Lijst met verklarende afkortingen .....................................................................................................214 Ondertekening Jaarstukken 2020 ....................................................................................................218

5

Inleiding Jaarstukken 2020 Inleiding De jaarrekening 2020 laat een positief resultaat zien van ruim 2,4 miljoen euro. Op het eerste gezicht een goed resultaat en voor de korte termijn is dat zeker zo. Echter, het resultaat wordt veroorzaakt door incidentele meevallers. En daarmee is het geen resultaat dat ons voor de lange termijn financieel gezond maakt en dat is wel de ambitie van het college van burgemeester en wethouders. De financiële situatie van de gemeente Twenterand is in meerjarig perspectief zorgelijk. Het college van B en W is zich daar voortdurend van bewust en maakt er werk van om onze gemeente structureel, financieel gezond te maken. De uitdaging om daarbij de voorzieningen en daarmee de leefbaarheid in Twenterand op peil te houden, is groot. Het college gaat deze uitdaging graag aan. Een stap daarin is door het positieve resultaat van het jaar 2020 ten goede te laten komen aan een bestemmingsreserve corona en door het toevoegen van het batig saldo aan de Algemene Risico Reserve (ARR). Hierdoor komt De ARR weer boven het vastgestelde minimumniveau en de weerstandsratio weer boven 1,0. Corona Het woord is gevallen: corona. De uitbraak van dit virus eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De pandemie leidt tot zorgelijke situaties voor jong en oud.

Voor de aanpak van corona hebben we in 2020 vooral gekeken wat we, aanvullend op de landelijk maatregelen, konden doen. Ook hebben we gestreefd naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen. Dit raakt veel beleidsterreinen van onze organisatie. Daarbij bewaken we zoveel mogelijk de continuïteit van reguliere werkzaamheden en van (digitale) besluitvorming. Daarvoor zijn de nodige interne maatregelen genomen. Financieel gezien hebben we in 2020 meer compensatie ontvangen dan dat we aan kosten hebben gemaakt. Omdat de kosten in 2021 doorlopen, en soms betrekking hebben op compensatie die we in 2020 hebben ontvangen, wordt de raad voorgesteld het restant van € 632.538,- te storten in de nieuw te vormen reserve corona. Voor een nadere toelichting op de inkomsten en de uitgaven per regeling verwijzen we u naar de paragraaf ‘corona’. Financiële situatie Het positieve resultaat van het jaar 2020 (exclusief corona en het voordeel grondbedrijf) van ruim 1,5 miljoen is vooral ontstaan door een eenmalige winstbijdrage uit de vof Vroomshoop Oost van ruimt € 700.000,- en een vrijval uit de voorziening riool door lagere kapitaallasten van € 200.000,-. De Algemene Uitkering laat een positief resultaat zien over 2020 van ruim € 800.000,- dat voornamelijk wordt veroorzaakt door de septembercirculaire. Hiervoor verwijzen wij u naar de raadsbrief.

De kapitaallasten zijn € 300.000,- lager dan geraamd. Dit komt door een lager rentepercentage dan waar in de begroting mee is gerekend. Tegenover deze voordelen staat een nadeel van € 170.000,-. Dit gaat om een verplichte storting in de voorziening pensioen politieke ambtsdragers die is gedaan om de voorziening op het vereiste niveau te brengen. Daarnaast is er een nadeel op de post onderhoud software van € 280.000,-. Dit komt o.a. doordat in de begroting de vervanging en uitbreiding van software niet meegenomen is. Dit betreft grotendeels een structurele kostenpost. Grondbedrijf sluit met een voordeel van € 237.851,-. Dit komt door de goede verkoop van bedrijfs- en woningbouwkavels in de plannen Kruidenwijk (nagenoeg alle kavels verkocht) en Oosterweilanden (1½ ha verkocht en opties op de resterende grond). Voorgesteld wordt dit saldo toe te voegen aan de reserve risico’s grondbedrijf. Al met al kan gesteld worden dat het rekeningresultaat voornamelijk veroorzaakt is door incidentele meevallers. Dit ondersteunt de eerdere gemaakte opmerking dat met dit saldo de financiële situatie van gemeente Twenterand niet is opgelost. Een nadere analyse van de begrotingsafwijkingen en een uitgebreide verschillenverklaring is opgenomen bij de programma’s en bij de analyse begrotingsafwijkingen. Samengevat:

6

Eenmalige winstbijdrage vof Vroomshoop Oost

€ 700.000,-

Vrijval uit voorziening riool

€ 200.000,-

Hogere algemene uitkering

€ 800.000,-

Lagere kapitaallasten door lager rentepercentage

€ 300.000,-

Verplichte storting voorziening politieke ambtsdragers

€ 170.000,- -/-

Hogere kosten software

€ 280.000,- -/-

Positief resultaat (exclusief corona en voordeel Grondbedrijf)

€ 1.550.000,-

Programma's Programma Sociaal Domein 2020 was voor het Sociaal Domein een intensief jaar. De uitbraak van corona betekende dat er vele nieuwe en ook andere activiteiten uitgevoerd moesten worden. Daarnaast kwam interactie met de samenleving deels stil te liggen. Dit raakt mensen (zoals ouderen waar eenzaamheid toenam) en het raakt voorzieningen (noodopvang kinderopvang/scholen). Er is oog geweest voor continuïteit van (zorg)instellingen en vervoerders, maar ook bij ondernemers. Gezondheid valt onder dit programma en er is uiteraard intensief samengewerkt met de GGD Twente en andere betrokkenen om de pandemie te bestrijden. Naast corona gingen andere werkzaamheden ook volop door zoals de veranderingen in de WSW (Soweco) en de transformatie in het sociaal domein moest op volle kracht worden doorgezet. Financiële zorgen en de noodzaak voor structurele oplossingen blijven het gesprek over het sociaal domein beheersen. En ook in 2020 was er sprake van extra financiële effecten zoals bij jeugdhulp en vooral ook de (oude) taken Wmo (voorzieningen, huishoudelijke ondersteuning). Binnen de beperkte mogelijkheden is er veel bereikt binnen het Sociaal Domein en is er sprake van een stabiele dienstverlening. In alles blijft de zelfredzaamheid en goede ondersteuning van onze inwoners centraal staan. Programma Ruimte Ook binnen het programma Ruimte is de invloed van corona groot geweest.

Reguliere controles kwamen in de periode maart tot en met mei 2020 tot stilstand. Noodzakelijke uitzonderingen daargelaten. Daar stond tegenover dat er wel meer toezicht moest worden gehouden op het naleven van de coronamaatregelen. Daar is veel capaciteit op ingezet. In de zomer van 2020 zijn de regels versoepeld en zijn de reguliere controletaken beetje bij beetje weer opgepakt. De naleving van de coronamaatregelen bleef echter capaciteit vragen van de boa’s. De vergunningverlening was ook gericht op de aanpassingen vanwege de coronamaatregelen. Binnen het programma Ruimte is in 2020 gewerkt aan een aantal visies zoals de Omgevingsvisie, het actualiseren van de Woonvisie en er wordt gewerkt aan een Warmtevisie, misschien wat onderbelicht, maar ook met grote effecten voor inwoners. Andere belangrijke ontwikkelingen binnen het programma Ruimte zijn de klimaatdialoog, de Regionale Energie Strategie en de verkoop van kavels op bedrijventerrein Oosterweilanden. Een onderwerp met een enorme impact op de gedupeerde bewoners is de problematiek rondom het Kanaal Almelo – de Haandrik. In het jaar 2020 werd op basis van een onderzoek een schaderegeling vastgesteld. Als gemeente zijn wij voor duurzaam herstel van de schade en rust in het gebied zodat bewoners weer veilig kunnen wonen. In 2021 wordt een aanvullend onderzoek uitgevoerd die hopelijk bijdraagt aan dat herstel.

Programma Economie en vrijetijdsbesteding Voor dit programma was 2020 een intensief jaar als gevolg van corona. De werkzaamheden binnen de domeinen sport, cultuur, economie en detailhandel, recreatie en toerisme stonden voornamelijk in het teken van het informeren en bijstaan van verenigingen, stichtingen, ondernemers en de diverse andere stakeholders. Met name over de te nemen coronamaatregelen, de consequenties daarvan en het aanvragen van faciliteiten. Beoogde (beleids)doelen zijn daardoor niet altijd bereikt. Wel heeft dit geleid tot een nog intensievere en betere samenwerking tussen de gemeente en partijen (onderling). 2020 was ook het jaar waarin werd ingestemd met de bouw van een nieuw zwembad, een mijlpaal. Programma Fundament Dit programma gaat over bedrijfsvoering, organisatieontwikkeling en dienstverlening. In 2020 zijn de gevolgen van corona zoals het thuiswerken, soepel opgevangen. Er zijn stappen gezet op het gebied van informatisering, automatisering, digitalisering en professionalisering. De ambtelijke organisatie verzet met weinig mensen veel werk. Eind 2020 is duidelijk geworden dat de balans tussen capaciteit en opgaven ontbreekt en is een begin gemaakt met een herstel hiervan.

7

Over de jaarstukken De jaarstukken maken onderdeel uit van de cyclus begroten (via kadernota en begroting) en verantwoorden (via jaarstukken en Berap). Bij de Berap 2020 is de gemeenteraad tussentijds geïnformeerd over de voortgang in beleid en de stand van zaken van de budgetten. Dit gebeurt op basis van de gemaakte keuzes in de begroting 2020. Met deze programmaverantwoording, de jaarrekening, het rapport rechtmatigheid 2020 en de actualisatie exploitatieopzetten wordt het begrotingsjaar 2020 afgesloten. In de paragrafen wordt gerapporteerd aan de hand van de uitgangspunten zoals opgenomen in de begroting 2020. Leeswijzer In het jaarverslag wordt met behulp van de doelenbomen verantwoording afgelegd over het begrotingsjaar 2020. Binnen de programma’s wordt per doelenboom toegelicht in hoeverre de (sub)doelen bereikt zijn en wat daarvoor gedaan is. Voor de leesbaarheid van de jaarstukken hebben we ervoor gekozen om alleen teksten toe te voegen bij subdoelen en activiteiten, waarover iets afwijkends of opvallends te melden valt. Staat er geen tekst bij een subdoel of wordt een activiteit niet benoemd, dan kunt u ervan uitgaan dat deze volgens planning verliep. Het overzicht van baten en lasten maakt aan het einde van de programma’s duidelijk wat het heeft gekost. Dit is een verplichting vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Daarin zijn de wettelijke eisen vastgelegd waaraan de begroting en de jaarrekening van een gemeente moet voldoen. De rapporten Actualisatie exploitatieopzetten en Rechtmatigheid 2020 worden afzonderlijk aangeboden.

8

Programma Sociaal Domein

9

Inleiding Programma Sociaal Domein Inleiding In het programma Sociaal Domein wordt gewerkt aan de sociaal-maatschappelijke opgaven binnen onze gemeente. Dit programma streeft er naar dat de inwoners van Twenterand zo veel mogelijk zelf hun dagelijkse dingen kunnen doen en daar zelf over beslissen om mee te kunnen doen in de samenleving. Thuis, in de buurt, bij een vereniging of organisatie of op het werk. Alle mogelijkheden (eigen kracht) van inwoners en hun omgeving worden hierbij benut. Waar dat niet lukt worden inwoners hierbij geholpen of ondersteund. Wat we willen bereiken en doen wordt weergegeven in 5 doelenbomen met alle sociale programma-onderdelen: Sociale Zaken, Onderwijs, Maatschappelijke Ondersteuning, Jeugd en Gezondheid. Ook is er een ontwikkelprogramma Transformatie met een doelenboom. Dit is een speciale opgave om het sociaal domein te vernieuwen en door te ontwikkelen. Terugkijkend was 2020 voor het sociaal domein weer een intensief jaar. De uitbraak van corona betekende dat er vele nieuwe en ook andere activiteiten uitgevoerd moesten worden, maar ook dat interactie met samenleving deels stil kwam te liggen. Dit raakt voorzieningen (noodopvang kinderopvang/scholen), maar vooral ook doelgroepen (zoals ouderen, waarbij bijvoorbeeld eenzaamheid toenam). Er is oog geweest voor continuïteit van (zorg)instellingen en vervoerders, maar ook bij ondernemers.

Gezondheid valt onder dit programma en er is uiteraard intensief samengewerkt met de GGD Twente en andere betrokkenen om de pandemie te bestrijden. Naast corona gingen andere werkzaamheden ook volop door. De veranderingen in de WSW (Soweco) vergden wederom veel inzet, waarbij oog voor de doelgroep is gehouden. De Transformatie in het sociaal domein (vernieuwen en kostenbesparingen) moest op volle kracht worden doorgezet, met naast inzet op verwijzers/POH jeugd, ook ruimte voor de schuldenaanpak en scheidingsproblematiek. Financiële zorgen en de noodzaak voor structurele oplossingen blijven het gesprek over het sociaal domein beheersen. Er blijven ook - naast vele positieve zaken die bereikt worden - in het afgelopen jaar extra financiële effecten. Dit betreft naast jeugdhulp vooral nu ook de (oude) taken Wmo (voorzieningen, huishoudelijke ondersteuning). Het zorglandschap en de keten waarin wordt samengewerkt staan onder druk door beperkte middelen en wachtlijsten en dit blijft (vooral op Twents niveau) ook aandacht vragen. Samenwerken in Twente heeft een vervolg gekregen door werken aan regionale transformatie maar ook door vroegtijdige controle van aanbieders. Zorgfraude en kwaliteit had en houdt onze aandacht, net zoals het toekomstige zorglandschap, mede in het licht van de komende wetswijziging jeugd.

In alle activiteiten en processen blijft het belangrijk dat het gaat om zelfredzaamheid en goede ondersteuning van onze inwoners. Er is weer een slag gemaakt in de dienstverlening door meer stabiliteit in de formatie bij onze consulenten te creëren en ook zijn onze kernteams positief geëvalueerd.

10

Doelenboom Sociale Zaken Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect Participerende en financieel zelfredzame inwoners

Doel: Naar vermogen participerende doelgroep Participatiewet In de maatschappij Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uit gegaan van de eigen kracht van de inwoner.

Doel: Financieel en sociaal zelfredzame inwoners Het hebben van werk of een zinvolle dagbesteding is een van de dingen die meedoen in de samenleving mogelijk kan maken. Het zorgt voor ritme en structuur en het geeft eigenwaarde. We willen dat elke inwoner van de gemeente Twenterand de mogelijkheid krijgt om naar vermogen mee te doen aan de samenleving. We ondersteunen inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien met een uitkering. Voor de meest kwetsbaren uit onze samenleving ligt er een opgave wat betreft het vinden van passend werk. Kinderen moeten zich kunnen ontplooien, hun eigen mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de samenleving. Belangrijk is dat zij perspectief houden op een gelukkig leven. Elk kind moet niet alleen kunnen beschikken over voedsel, kleding en andere basisbehoeften, maar moet ook mee kunnen op schoolreis, lid van de bibliotheek kunnen worden en bijvoorbeeld wekelijks kunnen sporten of muziek maken. Er wordt een actieve beleid gevoerd om deze doelgroep te bereiken.

Wat hebben we bereikt Subdoel: De zelfredzaamheid van de doelgroep participatiewet is bevorderd middels eigen kracht en de arbeidscapaciteit is geoptimaliseerd Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht van de mens. Als betaald werk voor

11

langere tijd niet mogelijk is, dan kijken we op welke manier iemand toch actief kan blijven. Dat kan vrijwilligerswerk zijn of een creatieve dagbesteding. Natuurlijk kan onderwijs ook helpen om sneller een baan te vinden. Het doel is dat iedereen mee kan blijven doen en zich actief inzet voor de samenleving. Met de introductie van de Participatiewet, de wet banenafspraak en het quotum arbeidsbeperkten is de toon gezet om een inclusieve arbeidsmarkt te ontwikkelen. Een arbeidsmarkt waarin iedereen met arbeidsvermogen in staat wordt gesteld om mee te doen op de arbeidsmarkt. Dit is een flinke opgave, waar we aan werken in het ontwikkelprogramma Economie-Werk. Om dit doel te realiseren moeten organisaties en ondernemers inclusief gaan denken en iedereen zoveel mogelijk in staat te stellen om naar vermogen bij te dragen in de organisatie. Hierbij gaat het ook om duurzame plekken voor mensen met een arbeidsbeperking (denk hierbij aan beschut en garantiebanen) of een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt. Hier is niet alleen draagvlak voor nodig, maar ook creativiteit. De gemeente probeert hierin sociaal ondernemen te bevorderen, goede social return (SROI) afspraken te maken, advisering op het gebied van de banenafspraak, functiecreatie etc. Om het sociaal ondernemen te meten, zetten we in op de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO).

Daarnaast werken we samen met ondernemers, Werkplein, onderwijs en SW-bedrijven aan creatieve oplossingen voor deze opgave.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Uitvoeren sociale werkvoorziening Op dit moment voert de Gemeenschappelijke Regeling SOWECO (verder Soweco) de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit voor de gemeenten Almelo, Hellendoorn, Rijssen-Holten, Tubbergen, Wierden en Twenterand. In juni 2020 hebben de gemeenten echter besloten om Soweco op te heffen en vanaf 1 januari 2021 zijn de SW-medewerkers in dienst bij de gemeente. De noodzakelijke documenten, zoals liquidatieplan en inrichtings- en sociaalplan, komen gereed voor besluitvorming in 2021.

 Begeleiden naar arbeid middels o.a. ons eigen leerbedrijf en/of participatie en/of tegenprestatie en/of garantiebanen en/of nieuw beschut Loonkostensubsidies / BUIG Vanuit de BUIG (de rijksuitkering Participatiewet c.a.) worden loonkostensubsidies (garantiebanen) betaald. Dit instrument is succesvol in het voorkomen van instroom in de uitkering (bespaart uitkeringslasten), bevordert uitstroom en heeft vooral ook maatschappelijke winst in participatie, maar de kosten/ verplichtingen nemen bij ongewijzigde inzet fors toe hetgeen tot overschrijdingen op dit budget leidt. Deze overschrijding wordt gedekt uit de reserve Sociaal Domein. Belangrijkste oorzaak is de toegenomen doelgroepen in ons bestand, met name de doelgroep VSOPRO. (Deze groep kwam voorheen terecht in de Wajong bij het UWV maar valt vanaf 2015 onder de Participatiewet (gemeente). Het uitstroompercentage is nagenoeg gelijk aan de voorgaande jaren. En het aantal mensen in de bijstand blijft gelijk ondanks corona.

 Zoekrichting: renderende en vitale netwerken: versterken van de MO SOWECO Met de kadernota 2018 en begroting 2019 is ook de zoekrichting renderende en vitale netwerken vastgesteld. Deze zoekrichting biedt perspectief om meer samen met de samenleving voor elkaar te krijgen door te investeren in netwerken. Maar ook om meer inkomsten te genereren en strategische allianties te sluiten met partijen die eveneens maatschappelijke verantwoordelijkheid dragen. Een onderdeel van deze zoekrichting is de samenwerkingsovereenkomst met Extend. Vanuit de gemeente Twenterand zijn er 122 personen doorverwezen naar Extend. Er zijn eind 2020 20 kandidaten uitgestroomd naar betaald werk. Dit komt neer op een rendement van 16%. De norm is 25% na drie jaar. Het uitstroompercentage is nog niet naar wens. Naar aanleiding van de voorlopige cijfers (berap) is de zoekrichting voor begroting 2021 en verder verlaagd.

12

Subdoel: Inwoners met onvoldoende draagkracht beschikken over voldoende middelen om te participeren De gemeente Twenterand heeft met de investering in het minimabeleid de afgelopen jaren een stevige basis neergezet.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Inzet van wettelijke regelingen De intensivering van het gebruik van het Minimabeleid (meedoen regeling, schoolpakket, jeugdsporten cultuurfonds) en een groter beroep op bijzondere bijstand (met name bewindvoeringskosten) de afgelopen vier 4 jaar is terug te zien in de uitgaven op het budget voor minima. Het is ons sociale beleid om oog te hebben voor de doelgroep minima en tevens een open einde regeling. De uitgaven zijn de afgelopen jaren sneller gestegen maar lijken nu gestabiliseerd. Het laatste zou te maken kunnen hebben met corona.

 Updaten integrale beleidsplan Handhaving Sociaal Domein Het integrale beleidsplan Handhaving Sociaal Domein is inmiddels uitgesteld tot het tweede kwartaal 2021.

Subdoel: Bijstandsgerechtigden beschikken ten minste (gezamenlijk) over een inkomen op bijstandsniveau De bijstandsuitkering is bedoeld als 'het vangnet van de sociale zekerheid in Nederland'. Een bijstandsuitkering wordt verstrekt wanneer de middelen (gedeeltelijk) ontbreken voor levensonderhoud.

Subdoel: Afname van het aantal inwoners met niet beheersbare problematische schulden Het Meldpunt Schulden, dat gevestigd is in het gemeentehuis, voert regie over de gemeentelijke schuldhulpverlening.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Inzet schuldhulppreventie en -verlening. Schuldenaanpak Twenterand In mei 2020 is de nieuwe Agenda Schuldenaanpak Twenterand vastgesteld door het college. Met deze nieuwe schuldenaanpak wil de gemeente Twenterand nieuwe inzichten over wat het hebben van schulden met mensen doet en de gevolgen hiervan nadrukkelijker toepassen. We willen inwoners met schulden eerder en beter bereiken. Speerpunten in de aanpak zijn: preventie, onderwijs, samenwerking, toegankelijkheid, perspectief en outreachend. De nieuwe schuldaanpak is inmiddels een succes in Twenterand. Er zijn nieuwe samenwerkingsverbanden met de St. Leergeld Twenterand en de Stichting Urgente Noden Twente opgestart. Het Meldpunt Schulden wordt steeds bekender, zowel intern als extern. We kunnen steeds meer stellen dat het Meldpunt Schulden de toegangspoort is voor schuldhulpvragen. Naast het Meldpunt Schulden hebben we in 2020 een armoederegisseur gekregen. De armoederegisseur wordt uitgevoerd door Incluzio. Door deze functie buiten de gemeente te plaatsen verlagen we de drempel voor inwoners om hulp te zoeken bij financiële problemen. De armoederegisseur werkt nauw samen met het Meldpunt. De armoederegisseur werkt ook outreachend, wat wil zeggen: gaat af op inwoners over wie we schuldensignalen krijgen van derden.

Deze vroegsignalering is ingezet in 2020 en is vanaf 2021 een wettelijke taak voor de gemeente. Er is een begin gemaakt met de uitvoering van de Wet Adviesrecht en de gemeente Twenterand werkt in Twents verband aan de Vroegsignalering Schulden. Dit laatste is een (nieuw) onderdeel van de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.

13

Subdoel: Nieuwe Twenteranders hebben huisvesting en maatschappelijke begeleiding en zijn ingeburgerd De gemeente is op grond van de Huisvestingswet verplicht om aan de (halfjaarlijkse) taakstelling te voldoen.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Inzet van Vluchtelingenwerk Oost Nederland Vluchtelingenwerk Oost Nederland (=VWON) zet zich in voor het meedoen op alle gebieden van de nieuwe Twenteranders in onze gemeente en is een belangrijke partner van de gemeente Twenterand op het gebied van inburgering, maatschappelijke begeleiding en participatie. Voor de kalenderjaren 2022 en volgende zal de gemeente, VWON en ketenpartners invulling moeten geven aan de veranderopgave inburgering. De gemeente Twenterand werkt in Twenteverband samen om deze uitdaging goed te laten landen in onze gemeente. Gelet op de wijzigingen in de wet, zal nog meer moeten worden ingezet op de zogeheten duale trajecten, een combinatie van werk en het leren van de Nederlandse taal.

 Voldoen aan wettelijke taakstelling statushouders De doelstelling van de gemeente Twenterand is om te voldoen aan de wettelijke taakstelling statushouders. Belangrijk daarbij is en blijft de samenwerking met Vluchtelingenwerk Oost Nederland, COA, Mijande en andere (lokale) ketenpartners zoals de St. Boot en de St. Manna. In het kalenderjaar 2020 heeft de gemeente Twenterand voldaan aan de wettelijke taakstelling en heeft hiervoor de complimenten, mede gelet op de (corona)omstandigheden, ontvangen van de provincie.

14

Metingen Beleidsdoelen

2020 2019 2018

2017

2016

Bron

Naar vermogen participerende (niet) uitkeringsgerechtigden Aantal uitkeringsgerechtigden* (participatiewet)

432

442

462

511(01-7)

489 (31/5)

CIV

Aantal personen met een loonkostensubsidie uit de BUIG (nieuwe indicator)

97

-

-

-

-

CIV

Aantal uitkeringsgerechtigden (IOAW/IOAZ)

22

24

25

36(01/07)

38 (31/5)

CIV

Aantal activeringstrajecten

330

334

366

490

434 (31/5)

CIV

Aantal Wsw 'zittend bestand' in arbeidsjaren

255

267

267 285

(01-

295

07) Aantal taakstelling vergunninghouders

meicirculaire

38

28

50

65 (31-12)

40 (31/5)

-

Aantal aanvragen bijzondere bijstand**

532

562

471

275(01-07)

169 (31/5)

CIV

Aantal personen die uitgestroomd zijn naar werk

44

70

76

62

26 (31/5)

CIV

Aantal aanvragen inkomenstoeslag**

404

327

307

257

128 (31/5)

CIV

Aantal personen die beroep doen op de studietoeslag**

11

8

11

2 (01-07)

2 (31/5)

CIV

Aantal personen die beroep doen op de Meedoenregeling**

218

423

400

400

147 (31/5)

CIV

Aantal personen die beroep doen op de jeugd sport en cultuurfonds

124

163

105

105

56

extern

Beschut werk

11

11

5

5

-

-

Aantal kinderen schoolpakket

95

79

60

60

-

CIV

Financieel zelfredzame inwoners

Sociaal zelfredzame inwoners

* betreft het aantal uitkeringspartijen ** betreft per 2021 het aantal toegekende aanvragen

15

Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam Doel: Inwoners wonen langer zelfstandig thuis Wij streven als Twenterand na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven, het liefst in de eigen woning. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers om in dit doel te voorzien.

Doel: Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte (kanteling) Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte. De kanteling is onze nieuwe werkwijze binnen de Wmo. Er wordt niet meer zoals voorheen gedacht in voorzieningen als oplossing, maar de aandacht is veel meer gericht op de inwoner (en zijn of haar behoefte en hier op gebaseerd het beoogde resultaat). Hierdoor kan meer maatwerk worden geboden.

Doel: Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. De principes van de kanteling staan hierbij centraal: mensen worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Een maatwerkvoorziening is een voorziening op individueel niveau, bijvoorbeeld, een scootmobiel, huishoudelijke ondersteuning of dagbesteding.

16

Wat hebben we daarvoor gedaan  Financiële ontwikkelingen Sociaal Domein Financiën Wmo en Jeugd De financiën sociaal domein blijven ongewijzigd urgent onze nadrukkelijke aandacht vragen. Vol energie wordt via transformatie en aanvullende onderzoeken zoals de VNG-visitatiecommissie en VNG-uitvoeringskracht dieper dan ooit gekeken naar onze situatie en bijgestuurd. Daarbij is onvoldoende rijksfinanciering steeds een terugkerend punt, daarover is ook door ons college de noodklok geluid richting Den Haag. Met wederom de nodige onzekerheden in het sociaal domein, waaronder corona, komt ook deze jaarrekening weer tot stand. Met de kennis van nu is het wederom bemoedigend dat we per saldo binnen de begroting zullen blijven voor wat betreft Wmo begeleiding en jeugdhulp. Een negatief beeld jeugdhulp ( ca. 860.000 N) wordt door een positief financieel beeld Wmo-begeleiding gecompenseerd (ca. 1,1 miljoen ). Voor jeugdhulp geldt de volgende toelichting: We zien met name inzet van duurdere (zwaardere) zorg en meer jeugdbescherming, maar minder PGB en beschikbaarheidsvoorzieningen (zoals Weinig Voorkomende Hoog Specialistische (WVHS) 24-uurszorg en crisisbedden). Verklaringen binnen Wmo betreffen met name minder inzet van begeleiding, minder PGB en minder vervoer naar dagopvang.

Per saldo dus een voordeel ten opzichte van de begroting 2020 van afgerond ruim € 276.000,Beïnvloeding budgetten Bij deze uitkomst moet beseft worden dat onze maatregelen (zoals interventies in verwijsprocessen) succesvol blijven en al fors bijdragen hierin. Wij zijn ook blij dat de interventie POH-jeugd breder is uitgezet richting vrijwel alle huisartsen. Ondertussen zijn er grotere invloeden die het plaatje zullen gaan bepalen. Denk aan landelijke ontwikkelingen (verdeelmodel en onderzoek middelen sociaal domein [AEF-rapport]), uitstel woonplaatsbeginsel naar 2022 (en verrekeningen hierin) en wij verwachten corona-effecten. Deze zijn nog niet geheel te duiden voor het sociaal domein, maar er zijn wel signalen in sociale (psychische) problematiek rond corona, er kan sprake zijn van inhaalzorg c.q. een boeggolf in zorgverlening en meerkosten/continuïteitsbijdragen voor instellingen met daarbij de vraag of er (uiteindelijk) voldoende compensatie voor coronakosten komt. Positief is dat eenmalig een bedrag van € 794.000 is toegekend vanuit de compensatieregeling voogdij en 18+, in verband met een tekort op ons budget voor voogdij. In tegenstelling tot het bemoedigende beeld voor Wmo begeleiding, blijkt dat voor de Wmovoorzieningen het beeld minder rooskleurig is. Huishoudelijke ondersteuning en Woonvoorzieningen vergen fors extra middelen.

Huishoudelijke ondersteuning Er is al enige tijd sprake van kostenstijgingen rond de huishoudelijke ondersteuning. Dit heeft diverse oorzaken: Op grond van de AMvB reële prijs zijn gemeenten en zorgaanbieders gehouden een reële kostprijs te berekenen, waaronder rekening houden met de geldende CAO, die daarmee tot herijking van de tarieven leidt om zo te voldoen aan de AMvB, het uitvoeringsbesluit Wmo2015 en onze contractuele verplichting. De uitkomst van de actualisatie heeft geleid tot nieuwe tarieven per 1 januari 2020 en een procentuele stijging van het uurtarief van 5,25%. Daarnaast is sprake van volumestijgingen (ca.7% meer klanten tot ruim 1140) en speelt hierbij het abonnementstarief. Met deze kostenstijgingen komen we uit op een rekeningtekort op de huishoudelijke ondersteuning van ruim € 560.000 voor 2020 inclusief € 170.000 die reeds bij de Berap is verwerkt. Voor de meerkosten in deze paragraaf zal de reserve sociaal domein worden aangewend. Voorzieningen Wmo De voorzieningen Wmo kennen een toename, die zich doorzet na de Berap. Dit betreft vooral een toename in woonvoorzieningen: woningaanpassingen en trapliften. Dit is ons inziens het gevolg van de vergrijzing en het langer thuis blijven wonen van ouderen ondanks toenemende lichamelijke beperkingen. Ook hier kan als oorzaak het abonnementstarief genoemd worden. Dit heeft een drempelverlagend effect.

In de meerjarenbegroting was al een budgetgroei voorzien. Komend jaar nemen wij dit dossier onder de loep om te analyseren en te onderzoeken of er kostenbesparingen mogelijk zijn. Op deze wijze hopen wij meer grip te krijgen op het toekomstperspectief. Ook de hulpmiddelen kennen een lichte stijging maar de schommelingen in deze kosten zijn vaak minder aan externe invloeden onderhevig. Uiteraard speelt ook hier de extramuralisering (zorg bieden buiten een instelling) een rol maar eigen bijdragen en het abonnementstarief zijn slechts beperkt van toepassing (rolstoelen zijn uitgezonderd) . Zo kunnen enkele dure elektrische rolstoelen bijv. al een schommeling verklaren. Het geheel komt nu bij de jaarrekening uit op ruim € 321.000,- nadelig, hetgeen ten laste komt van de reserve sociaal domein. Overig Goed nieuws is dat vervoer binnen het budget blijft. Dit geldt zowel voor het regiotaxivervoer, als voor

17

het dagbestedings- en jeugdwet- en leerlingenvervoer. Voor een deel heeft dit te maken met uitvallend vervoer ten gevolge van corona, dat overigens deels is gecompenseerd in de vorm van continuïteitsbijdragen. Binnen het leerlingenvervoer worden de successen die behaald worden met de persoonlijke vervoersplannen steeds beter zichtbaar en binnen het dagbestedingsvervoer is een daling zichtbaar in het aantal vervoersindicaties als gevolg van ombuigingen naar dichterbij gelegen zorgaanbieders en verwijzingen naar het voorliggende veld (inlopen e.d.) Voor jeugdhulp spelen met name zaken rond aanbieders en Veilig Thuis Twente (zie doelenboom jeugd).

 Doordecentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang Beschermd wonen (BW) en maatschappelijke opvang (MO) is een centrumgemeentetaak. Twenterand valt onder subregio Almelo. Door centrumgemeente Almelo wordt deze taak uitgevoerd. In 2020 is het Regioplan vastgesteld. Dit Regioplan heeft als doel dat we in de subregio Almelo in ieder geval tot en met 2023 zowel inhoudelijk als financieel blijven samenwerken aan beschermd wonen en maatschappelijke opvang met Almelo als centrumgemeente. Hiermee willen we als gemeenten zoveel mogelijk duidelijkheid verschaffen aan cliënten en zorgaanbieders en de rust zoveel mogelijk behouden binnen de veranderende regelgeving. Eind 2020 is bekend geworden dat er per 1 januari 2022 gestart wordt met de doordecentralisatie van beschermd wonen. Dat betekent dat niet alleen de 43 centrumgemeenten, maar alle 355 gemeenten zich volledig gaan inzetten voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. Hiervoor moeten opnieuw regionale samenwerkingsafspraken gemaakt worden middels de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). Vanaf 1 januari 2023 komt er een nieuw financiële verdeling over gemeenten en een zogeheten woonplaatsbeginsel. Daarmee wordt geregeld dat gemeenten voortaan verantwoordelijk zijn voor beschermd wonen voor de eigen inwoners en daartoe ook in staat zijn, omdat ze daarvoor ook de middelen ontvangen.

In de gemeente Almelo is sinds 2017 het Project Integrale ketenaanpak maatschappelijke opvang opgezet. Het kabinet wil dak- en thuisloosheid zoveel mogelijk voorkomen en wil ervoor zorgen dat niemand op straat hoeft te slapen. Het kabinet stelt voor de aanpak van dak- en thuisloosheid een financiële impuls beschikbaar van in totaal €200 miljoen voor de jaren 2020 en 2021. Voor de gemeente Twenterand gaat het voor 2020 om een bedrag van €18.000,- en voor 2021 om een bedrag van €32.000,-. Deze middelen zijn lokaal toegewezen aan de subregionale samenwerking rond de integrale ketenaanpak.

Subdoel: Algemene maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend Onder algemeen maatschappelijke voorzieningen worden voorzieningen verstaan die voor iedere inwoner uit de gemeente Twenterand van 0-100+ jaar beschikbaar zijn. Bijvoorbeeld; maatschappelijk werk, bibliotheek en activiteiten georganiseerd door een welzijnsstichting. Daarnaast zijn er ook maatschappelijke voorzieningen gericht op zorg, denk hierbij aan dak- en thuislozenopvang, vrouwenopvang en verslavingszorg.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Uitvoeren transformatieprogramma sociaal domein (Innovatiefonds) In 2020 zijn in totaal drie tranches gehouden waarbij in totaal zeven aanvragen voor een subsidie uit het Innovatiefonds zijn ingediend. Daarvan zijn twee aanvragen toegekend. De initiatieven vielen op door hun vernieuwende ideeën of het feit dat organisaties met elkaar samenwerken die dat voorheen niet deden. Daarnaast is één aanvraag teruggetrokken en vier aanvragen werden afgewezen. De reden hiervoor is dat het subsidieplafond voor die tranche reeds was bereikt of anders zou worden overschreden. In 2020 zijn aanzienlijk minder aanvragen ingediend dan in de voorgaande jaren. Dit heeft mogelijk te maken met corona. Daardoor hebben veel activiteiten van organisaties stil gelegen. Desalniettemin zijn er sterke projecten gegund waar de gemeente Twenterand hoge verwachtingen bij heeft. Tevens is in oktober 2020 de subsidieregeling inhoudelijk geëvalueerd.

 Versterken voorliggend veld Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht, samen met het netwerk of met een vrij toegankelijke voorziening te komen tot oplossingen. Door het versterken van het voorliggend veld/preventie, onder andere met het functioneren van de kernteams, is er een verschuiving van geïndiceerde zorg naar voorliggende voorzieningen. Vier partners van de kernteams,

18

te weten Stichting Avedan Maatschappelijk Werk, Stichting Evenmens informele zorg voor elkaar, Stichting MEE IJsseloevers en Stichting ZorgSaam Twenterand, hebben met name hierdoor een stijging in het aantal inwoners dat zij ondersteunen. In 2020 was een incidenteel bedrag van €75.000 opgenomen in de begroting. Deze middelen waren echter niet toereikend. Deze middelen zijn onder andere ingezet voor weerbaarheidstrainingen voor jongeren en extra uren voor het maatschappelijk werk en schoolgericht maatschappelijk werk. Stichting Evenmens heeft in samenwerking met ZorgSaam Twenterand een pilot gedraaid in Den Ham met een ontmoetingscentrum voor licht dementerenden en hun mantelzorgers. In de inloop kunnen bezoekers vrijblijvend elkaar ontmoeten en gezamenlijk ontspannende activiteiten ondernemen. De inloop blijkt duidelijk in een behoefte te voorzien en draagt bij aan een dementievriendelijke samenleving. Het ontmoetingscentrum is daarom structureel aanbod geworden binnen de gemeente. In Den Ham kwamen er in totaal 21 zorgvragers en mantelzorgers in 2020. Gezien de grote behoefte is vanaf september 2020 een tweede inloop gestart in Vriezenveen. Hier hebben in 2020 in totaal 6 zorgvragers en mantelzorgers het ontmoetingscentrum bezocht. Door corona zijn de ontmoetingscentra helaas vanaf 20 januari 2021 gesloten.

Subdoel: Het gebruik van de vier woonservicegebieden Een woonservicegebied is een kern waarin het voor iedereen van alle leeftijden goed leven is. Jong en oud, gezonde mensen en mensen met functiebeperkingen wonen hier door elkaar. In een woonservicegebied zijn de omstandigheden voor een samenhangend aanbod van wonen, welzijn en zorg, tot en met 24-uurs zorg op afroep, optimaal geregeld. Het betreft inclusief integraal beleid. Ouderen en mensen een beperking worden op deze manier ondersteund om zelfstandig te blijven wonen en zelfredzaam te blijven.

Subdoel: Er is meer aanspraak gedaan op informele zorg (mantelzorg en vrijwilligers) We spreken inwoners altijd eerst aan op eigen kracht, samen-kracht of de onderlinge maatschappelijke kracht om te komen tot oplossingen. Mantelzorgers en vrijwilligers zijn hierin onmisbare schakels die wij zeer waarderen . Wij treffen voorzieningen waardoor mantelzorgers ontlast worden.

Metingen Beleidsdoelen

2020 2019 2018 2017

2016

Bron

3434 3325 2756 2680

2404

Interne systemen Stichting Evenmens

Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Toegekende maatwerkvoorzieningen totaal

Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend Aantal mantelzorgers dat de waardebonnen heeft ontvangen

986

1003

682

649

645

Aantal individueel ondersteunde mantelzorgers

306*

162

203*

455

413

Stichting Evenmens

Aantal behandelde cliëntsystemen

437

454

400

322

270

Avedan Maatschappelijk werk

Aantal behandelde cliënten

252

275

313

210

210

MEE IJsseloevers

Aantal verzekerden collectieve zorgverzekering

1221 1416 1408 1475

1849 (1/6)

Menzis

*In 2018 is er op een andere manier en met een ander systeem geregistreerd. De korte contacten zoals doorverwijzingen, korte vragen en deelname aan cursussen zijn niet meer meegenomen om een beter beeld te krijgen van de individueel ondersteunde mantelzorger.

19

Doelenboom Gezondheidszorg Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond.

Doel: De gezondheid en vitaliteit van inwoners is bevorderd Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Voor de gemeente is het van belang dat haar inwoners gezond en vitaal zijn. Door het bevorderen van gezondheid en vitaliteit kunnen zorgkosten verminderen en soms voorkomen worden. Inwoners die gezond en vitaal zijn kunnen daarnaast een grote bijdrage leven aan de samenleving door bijvoorbeeld het uitvoeren van vrijwilligerswerk.

Doel: De gezondheid van inwoners is beschermd Naast het bevorderen van de gezondheid en vitaliteit van inwoners is het ook nodig om deze gezondheid te beschermen. Er zijn meerdere bedreigingen die de gezondheid van mensen kunnen schaden. Door het organiseren van beschermingsmaatregelen probeert de gemeente dit te voorkomen. Gezondheidsbescherming is het geheel van activiteiten en maatregelen dat er toe bijdraagt dat mensen minder worden blootgesteld aan schadelijke omstandigheden.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Inwoners zijn zich bewust van de invloed van leefstijl op hun gezondheid Leefstijl is de manier van leven van een individu. Inwoners zijn zich niet altijd bewust van de invloed die een bepaalde leefstijl kan hebben op hun eigen gezondheid en vitaliteit. Door middel van voorlichting en preventieve activiteiten wordt deze bewustwording ondersteund.

20

Wat hebben we daarvoor gedaan  Aanpak drugsproblematiek In 2020 is het GHB-casusoverleg voortgezet en dient de gemeente Twenterand als voorbeeldfunctie voor andere gemeentes in Nederland. Er is regelmatig afstemming gezocht met andere gemeentes om van elkaar te blijven leren, daarbij weten andere gemeenten ons ook goed te vinden. Het Trimbosinstituut heeft van alle opgedane ervaringen – ook vanuit andere gemeentes- weer een handleiding gemaakt. Deze is aanvullend op de handreiking en is gevuld met onder andere Twenterandse informatie. In 2020 zijn alle congressen rondom het onderwerp GHB gecanceld vanwege corona. De ontwikkelingen van de menukaart (preventie) hebben in 2020 vrijwel stilgelegen, dit wordt in 2021 weer opgepakt. De inloop drank en drugs heeft vanwege corona in het grootste deel van 2020 geen fysieke inloop gekend. Wel zijn er digitale aanmeldingen blijven binnenkomen op het daarvoor bestemde emailadres. Het aantal meldingen is iets afgenomen ten opzichte van 2019. Er zijn ontwikkelingen op het gebied van E33-meldingen (verwarde personen). Deze meldingen gaan regelmatig samen met genotsmiddelengebruik. Enkele Twentse gemeenten hebben in 2020 voorbereidingen getroffen voor een pilot ten aanzien van deze groep. Deze zal in de eerste helft van 2021 van start gaan.

 Uitvoeren transformatieprogramma sociaal domein (Innovatiefonds) In 2020 zijn in totaal drie tranches gehouden waarbij in totaal zeven aanvragen voor een subsidie uit het Innovatiefonds zijn ingediend. Daarvan zijn twee aanvragen toegekend. De initiatieven vielen op door hun vernieuwende ideeën of het feit dat organisaties met elkaar samenwerken die dat voorheen niet deden. Daarnaast is één aanvraag teruggetrokken en vier aanvragen werden afgewezen. De reden hiervoor is dat het subsidieplafond voor die tranche reeds was bereikt of anders zou worden overschreden. In 2020 zijn aanzienlijk minder aanvragen ingediend dan in de voorgaande jaren. Dit heeft mogelijk te maken met corona. Daardoor hebben veel activiteiten van organisaties stil gelegen. Desalniettemin zijn er sterke projecten gegund waar de gemeente Twenterand hoge verwachtingen bij heeft. Tevens is in oktober 2020 de subsidieregeling inhoudelijk geëvalueerd.

Subdoel: Het zorgnetwerk biedt vroegtijdige ondersteuning Het zorgnetwerk is het geheel van overleggen ter ondersteuning van inwoners (bijv. kernteams, zorgadviesteams, wijk- en veiligheidsoverleg). Een groot deel van onze inwoners heeft geen ondersteuning nodig bij het deelnemen aan de maatschappij. Echter een deel van de inwoners kan het niet alleen en heeft die ondersteuning wel nodig. Vanuit het zorgnetwerk wordt met ketenpartners gezocht naar een zo vroeg mogelijke effectieve ondersteuning.

Subdoel: Hulp in nood is geboden waar nodig Naast het organiseren van preventieve activiteiten en het ondersteunen van inwoners is specifieke hulp soms nodig. Inwoners redden het niet altijd alleen en zijn dan afhankelijk van voorzieningen. De gemeente heeft er voor gekozen op bepaalde gebieden deze hulp aan te bieden.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Implementatie en uitvoering Wet Verplichte GGZ De WvGGZ is per 1 januari 2020 in werking getreden en vervangt de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ). Waar bij de Wet BOPZ de focus op gedwongen opname lag, staat bij de Wvggz verplichte zorg (behandeling, begeleiding, etc), die ook in de thuissituatie kan plaats vinden, centraal. Daarnaast kan iedereen een melding doen op basis van de Wvggz. De wet geldt voor personen als hun gedrag: • Als gevolg van een psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel; • Dit nadeel geldt voor de persoon zelf en/of voor anderen; • Verplichte zorg de enige mogelijkheid is om dit nadeel weg te nemen. Op grond van de Wvggz kan verplichte zorg worden opgelegd op basis van een wettelijke grondslag op twee manieren: op basis van een crisismaatregel door de burgemeester of op basis van

21

een zorgmachtiging door de rechter. De Wvggz regelt de procedure en de rechten en plichten rondom de verplichte zorg. De wet heeft beleidsmatig en organisatorisch gevolgen voor gemeenten, aangezien er extra taken bijkomen voor de gemeente. Gemeenten hebben een meldfunctie ingericht en een werkproces opgesteld om verkennend onderzoek te doen. Deze meldfunctie is door 13 van de 14 Twentse gemeenten - waaronder Twenterand - ingericht bij de GGD. Regionaal is een projectorganisatie ingericht dat onder het bestuurlijk platform van de Bestuurscommissie Publieke gezondheid (GGD) valt. Deze meldfunctie is in 2020 positief geëvalueerd. Daarnaast is in 2020 de pilot streettriage succesvol gebleken. Deze is daarom voor drie jaar verlengd. Een koppeling met de aanpak personen voor verward gedrag (die daar ook al ligt) wordt gelegd. Veiligheid en Zorg werken eendrachtig samen om deze nieuwe ontwikkeling vorm te geven.

 Ontwikkeling Scheidingsloket Het Scheidingspunt – zoals genoemd in het Coalitieakkoord - is per maart 2020 van start gegaan. Het aantal contactverzoeken is boven verwachting. De vragen hebben betrekking op de zaken rondom financiën, omgangsregelingen en mediation. De medewerker van het scheidingspunt zoekt uit en verwijst door. Kortdurende begeleiding biedt “het loket” zelf. Per juni 2020 is ook de armoederegisseur begonnen. Beide initiatieven zijn op basis van een pilot van anderhalf jaar en werken samen vanuit Incluzio. De armoederegisseur is één van de onderwerpen in onze Agenda Schuldenaanpak die in het voorjaar 2020 is gepresenteerd. Onder andere preventie, samenwerking, educatie en outreachend werken zijn pijlers in onze aanpak.

Metingen Beleidsdoelen

2020

2019

2018

2017

2016

Bron

Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom)

81

80

88

90

90

Hartslagnu.nl

Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl

917

900

1.039 1.166 1.011

Hartslagnu.nl

Mate waarin hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (thv) wordt aangeboden (%)*

100% 100% 100% 100% 100%

Avedan Maatschappelijk werk

Mate van acceptatie hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (%)

100% 100% 100% 100% 100%

Avedan Maatschappelijk werk

Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik

2**

Tactus Verslavingszorg

Hulp is geboden waar nodig

17

8

-

-

* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand ** In verband met de coronamaatregelen zijn verschillende voorlichtingen niet doorgegaan. Met de scholen is afgestemd hoe hiermee om te gaan.

22

Doelenboom Onderwijs Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect: Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam Doel: Onderwijsachterstanden zijn teruggedrongen Wanneer een kind ten opzichte van leeftijdgenoten achter is in onderwijs of opleiding, is sprake van een onderwijsachterstand. Een kind met een onderwijsachterstand noemen we een achterstandsleerling.

Doel: Laaggeletterdheid is afgenomen Laaggeletterden zijn niet in staat gedrukte of geschreven informatie te gebruiken en kunnen hierdoor minder goed functioneren in de samenleving, thuis en op het werk. In de gemeente Twenterand wordt het aantal inwoners tussen de 16 en 65 jaar dat moeite heeft met lezen en schrijven geschat op 3.500.

Doel: Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen zijn vastgelegd. Tevens zorgt de gemeente dat er in specifieke gevallen extra ondersteuning beschikbaar is voor kinderen in aanvulling op een passende onderwijsplek, zoals het passend onderwijs beoogt.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Zoveel mogelijk kinderen van 2½ - 4 jaar krijgen een aanbod De gemeente is verantwoordelijk voor het aanbieden van voldoende vve-plaatsen voor kinderen die tot de doelgroep behoren. Voor kinderen van 2½ tot 4 jaar die behoren tot de doelgroep voor vve is een vve-plaats beschikbaar. Voor- en vroegschoolse educatie (vve) is onderwijs voor peuters en kleuters met een risico op taalachterstand, of waarvan de ouders een laag inkomen hebben, op een voorschoolse voorziening of de basisschool. Zoveel mogelijk kinderen krijgen een aanbod voor een gesubsidieerde reguliere peuterplaats en zoveel mogelijk geïndiceerde doelgroepkinderen kunnen een voorschoolse voorziening met een vve-peuterprogramma bezoeken.

23

Wat hebben we daarvoor gedaan  Subsidiëren van peuterplaatsen en plaatsen voor- en vroegschoolse Educatie (VVE) Vanaf 1 augustus 2020 is het vve-aanbod uitgebreid van 10 naar 16 uur per week. Met deze wettelijke urenuitbreiding hebben we ook de reguliere peuteropvang uitgebreid van 6 naar 8 uur per week. Op deze manier kunnen we de samengestelde groepen in stand houden.

Subdoel: Inwoners verlaten het onderwijs met een startkwalificatie Een startkwalificatie is een diploma HAVO, VWO, MBO niveau 2 of hoger. Jongeren van 16 tot 18 jaar vallen onder de kwalificatieplicht. Met een startkwalificatie hebben jongeren meer kans op een baan. Tevens is de link te leggen met onderwijs—arbeidsmarkt, waar we aan werken in het ontwikkelprogramma Economie-Werk.

Subdoel: Afname van het aantal inwoners die laaggeletterd zijn Laaggeletterde inwoners kunnen taalcursussen volgen die worden aangeboden door het ROC van Twente of via het Taalpunt Twenterand.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Uitvoering geven aan het actieplan laaggeletterdheid Laaggeletterde inwoners hebben taalcursussen gevolgd die worden aangeboden door het ROC van Twente of via het Taalpunt Twenterand. De Taalmeter (herkenningsinstrument op laaggeletterdheid) is wederom ingezet. De Week van Lezen en Schrijven is aangepast doorgegaan. Door gedeeltelijke afwezigheid van de coördinator en corona heeft dit in 2020 helaas in grote mate stilgelegen. Tenslotte is er landelijk gelobbyd voor extra geld.

Subdoel: Onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoet aan vastgestelde norm Zoals bekend zijn de schoolbesturen zelf verantwoordelijk voor het buitenonderhoud, de aanpassingen en het binnenonderhoud (vanaf januari 2015). De normen voor onderwijshuisvesting zijn vastgelegd in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Twenterand 2015. De normen voor leerlingenvervoer zijn vastgesteld in de Verordening leerlingenvervoer gemeente Twenterand 2014.

Wat hebben we daarvoor gedaan  Uitvoeren leerlingenvervoer Financieel gaan veel middelen om in deze openeinderegeling (zie ook de risico's bij de paragraaf weerstandsvermogen). Onderdeel is ook het leerlingenvervoer (relatie doelenboom onderwijs). Voor 2020 blijven de kosten voor leerlingenvervoer binnen de begroting. In 2020 is een positief effect bereikt door het inzetten van de persoonlijke vervoersplannen voor meerdere leerlingen. Hiermee heeft de gemeente zelfs een landelijk vakblad gehaald. Tevens fungeerde het als voorbeeld voor de nieuwe modelverordening leerlingenvervoer waaraan dit onderdeel nieuw is toegevoegd en voor de update van het landelijke Handboek Leerlingenvervoer. Omdat er door de lockdownmaatregelen en het thuisonderwijs veel ritten in 2020 niet zijn uitgevoerd hebben de verantwoordelijke taxibedrijven een continuiteitsbijdrage ontvangen conform het advies van de VNG.

 ONTWIKKELING: Onderwijshuisvesting en IHP Er zijn diverse ontwikkelingen op het gebied van onderwijshuisvesting: het leerlingenaantal van SBO De Sleutel is behoorlijk gegroeid en lijkt structureel. De kwestie van het dak van de Joh. Bogermanschool is nog niet opgelost. Beide ontwikkelingen worden naar de toekomst geschoven zolang dit wettelijk kan, omdat er geen middelen zijn. Daarnaast is er een Integraal Huisvestingsplan (IHP) in ontwikkeling, dat verantwoordelijkheden, planning en efficiency, medegebruik en kosten meer inzichtelijk moet maken. In basisschool Nieuwoord zal op korte termijn een vestiging komen van kinderopvangorganisatie Humankind. Vanaf 1 augustus zal kinderopvangorganisatie De Hooiberg stoppen met haar locatie in basisschool Trotz! Schoolbestuur Varietas is voornemens om hier zelf een

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=c756af30-c7db-4a2e-8cfa-bfb8ba6f9239