Bijlage programmajournaal 2024 Tubbergen..pdf

73

Onderliggende redenen zijn onder andere de langere duur vanwege het meenemen van geleerde lessen in de evaluatie van het te ontwikkelen digitaal dossier ‘GGiD’ waarmee GGD Twente eind 2022 gestopt is en de hogere kosten dan verwacht voor de implementatie van het nieuwe digitaal dossier. Kosten worden gedekt binnen de begroting van de GGD. Toekomstbestendig werken in de Jeugdgezondheidszorg De Jeugdgezondheidszorg heeft in de eerste helft van 2024 een intensief traject doorlopen om te komen tot een plan om meer toekomstbestendig te gaan werken. De werkwijze van de Jeugdgezondheidszorg wordt hiermee mede aangepast aan de huidige en toekomstige baby’s, kinderen, jongeren en hun ouders. Naast de manier van dienstverlening is hierin ook aandacht voor het inspelen op tekorten in het jeugdartsen bestand die in 2030 verwacht worden. Stijging meldingen meldpunt Zorgwekkend Gedrag De afgelopen jaren zien we een flinke stijging in het aantal meldingen die bij het meldpunt gedaan worden. In de maanden januari tot en met april 2024 73% meer reguliere meldingen gedaan ten opzichte van deze maanden in 2023. In 2023 betrof het 157 meldingen en in 2024 betrof het 272 meldingen. Er is geen duidelijke verklaring te geven voor deze stijging. Behalve dat er in algemene zin sprake is van een grote druk op de zorg: wachtlijsten in de ggz, een huisartsen tekort, wachtlijsten voor beschermd wonen etc.

Casuïstiek is complexer, situaties escaleren sneller en mensen tonen meer verward gedrag. Daarnaast zal ook een rol spelen dat de bekendheid van het meldpunt is toegenomen. Inwoners en professionals weten dat er een plek is waar meldingen gedaan kunnen worden. Vanwege deze stijging is door een subsidie van ZonMw het meldpunt tijdelijk uitgebreid in capaciteit. Hiermee worden de meldingen afgehandeld en kan gemonitord worden waar deze stijging vandaan komt en of het noodzakelijk is om de capaciteit structureel uit te breiden middels een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Lokaal hebben we deze stijging het afgelopen halfjaar ook gezien in casuïstiek en de benodigde inzet van trajecten van bemoeizorg. Migratie Internationaal en nationaal zijn de bestuurlijk en beleidsopvattingen over de opvang en uitstroom van vluchtelingen fors in beweging. Dit heeft echter nog niet geleid tot een afname van de opgave voor Tubbergen, noch tot wijzigingen in het wettelijk kader. Het aantal op te vangen Oekraïners, asielzoekers en statushouders overschrijdt op dit moment (nog) de opvangcapaciteit. Hier wordt voor de asielzoekers op geacteerd door openstelling van de AZC-locatie in Albergen. Voor Oekraïners wordt de komende periode bezien of tot uitbreiding van de opvang kan worden gekomen, mede gezien de verlenging van de Europese kaders tot eind maart 2026.

De opgave voor statushouders neemt verder toe, wat zorgt extra druk op onze organisatie en externe organisaties op het gebied van onderwijs en gezondheid. De kosten voor het AZC in Albergen lopen in 2024 op tot boven de 1 miljoen euro. Deze kosten bestaan uit kosten voor het uitvoeren van WOO-verzoeken, beveiliging, inzet van personeel en het organiseren van voorlichtingsbijeenkomsten. We gaan er vooralsnog vanuit dat we deze kosten kunnen verhalen op het coa, zoals opgenomen is in de bestuursovereenkomst.

Programma Milieu Portefeuillehouder Wethouder Niens

Algemeen Het uitgangspunt van de gemeente Tubbergen is dat we in 2030 leven in een afvalloze en duurzame samenleving. Afval bestaat dan niet meer, we zamelen alleen nog maar waardevolle grondstoffen in. Een meewerkende houding van onze inwoners en bedrijven is hierbij van groot belang. Afval wordt in de gemeente Tubbergen opgehaald door ROVA, daarnaast is er een afvalbrengpunt waar inwoners hun afval kunnen brengen.

74

Kringloopbedrijf De Beurs komt herbruikbare goederen gratis bij onze inwoners ophalen en nemen het overige grof huishoudelijk afval tegen een kostendekkend tarief mee.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheden, UPV Om ervoor te zorgen dat meer grondstoffen langer in de keten blijven en niet worden vernietigd, wordt er door de Rijksoverheid gebruik gemaakt van het instrument uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Met UPV worden producenten verantwoordelijk voor (de kosten van) de inzameling en verwerking van het afval van de producten die zij op de markt brengen. UPV heeft daarmee een belangrijke plek in de overgang naar een circulaire economie. In een circulaire economie blijven grondstoffen zo lang mogelijk in de keten, om uiteindelijk te worden gerecycled en opnieuw gebruikt in producten. Met UPV krijgt de producent de prikkel om dit te doen: door de producent verantwoordelijk te maken voor inname, recycling en hergebruik of enige andere vorm van afvalverwerking komt het product weer bij hem terug. Daarmee worden de organisatie en kosten van het verwerken van het geproduceerde afval gelegd bij degene die het product op de markt brengt, conform het principe dat de vervuiler betaalt. Hierbij gaat het om een UPV voor Textiel, Oud Papier en karton en Verpakkingsglas. De financiële consequenties voor de gemeente zijn nog niet bekend.

Inzameling Plastic, Metalen en Drankkartons (PMD) Om de keten van verpakkingen circulair te maken hebben het verpakkende bedrijfsleven, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Rijk afspraken gemaakt die zijn vastgelegd in de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013–2022. In 2019 hebben de VNG en het Afvalfonds Verpakkingen (AFV) nieuwe afspraken gemaakt over de inzameling en recycling van verpakkingsafval. Deze afspraken zijn vastgelegd in de ‘Ketenovereenkomst 2020-2029’. In de najaarsvergadering van de VNG is een motie namens Losser e.a. ingediend die de VNG oproept om een verlenging van de huidige (herziene) Ketenovereenkomst of de nieuwe afspraken tijdig aan de leden voor te leggen via de (B)ALV in 2024. De motie is met grote meerderheid aanvaard. Aanleiding voor de motie is dat we zien dat het tot op heden nog onvoldoende is gelukt om de afspraken vanuit de Ketenovereenkomst Verpakkingen verder te verbeteren en inhoud te geven op een manier die recht doet aan zowel producentenverantwoordelijkheid als onze gemeentelijke inzamelplicht. We zien in de praktijk dat de verantwoordelijkheid van de producenten grotendeels verlegd is naar de gemeenten. Terwijl het zou moeten gaan om het zoveel mogelijk hergebruiken van grondstoffen, voeren we ellenlange debatten over welles-nietes lijsten en afkeurprotocollen.

Actuele ontwikkeling is dat recyclebedrijven in zwaar weer zijn geraakt. Op de markt wordt nieuw plastic gemaakt uit aardolie afkomstig uit China en de VS inmiddels zo goedkoop aangeboden, dat deze bedrijven hun gerecycled plastic nauwelijks nog kwijt kunnen raken. Daar komt bij dat de vergoeding die wij als gemeenten vanuit het Afvalfonds ontvangen bij lange na niet kostendekkend is en dat er bij afkeur helemaal geen vergoeding wordt uitgekeerd. En ondanks alle maatregelen die de afgelopen jaren zijn getroffen zien we onvoldoende verbeterperspectief. Vrijwel al ons met verzamelcontainers ingezameld PMD wordt stelselmatig afgekeurd, terwijl vrijwel alle huis-aan-huis ingezameld PMD in de tussencategorie belandt. Al met al zitten we met z’n allen vast in een stelsel waarbij te weinig nuttig PMD wordt gegenereerd tegen hoge kosten, die via de afvalstoffenheffing op het bordje van onze inwoners terecht komen. En het materiaal dat wel wordt gerecycled blijft op de plank liggen omdat het bedrijfsleven liever kiest voor goedkoper, nieuw plastic. Een onhoudbare situatie! Op basis van de aangenomen motie heeft de VNG de ketenovereenkomst formeel voor 1 mei 2024 opgezegd, waarbij de ketenovereenkomst per 1 januari 2025 vervalt. Op deze manier willen we de focus leggen op het maximaal beïnvloeden van de onderhandelingen over de nieuwe Ketenovereenkomst.

Welke financiële consequenties voor de gemeente heeft is nog niet in te schatten. Nu deze Ketenovereenkomst is opgezegd verliest de Deelnemersovereenkomst haar feitelijke betekenis. Om die reden heeft de gemeente Tubbergen formeel ook de deelnemersovereenkomst met Verpact opgezegd.

75

Single Used Plastics, SUP Eén van de maatregelen van de Richtlijn SUP is de invoering van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor een aantal SUP-items. Producenten en importeurs van deze items moeten de kosten dragen voor het opruimen en verwerken van hun producten in het zwerfafval door publieke gebiedsbeheerders. De hoogte van de vergoeding is gebaseerd op het aantal inwoners van een gemeente en bedraagt naar verwachting € 2,74 per inwoner. Boxenmodel ROVA Met ingang van 1 januari 2024 heeft ROVA het boxenmodel ingevoerd. Dit is het financiële afrekenmodel tussen ROVA en haar gemeenten. Via dit model worden de verschillende typen dienstverlening verantwoord en in rekening gebracht. Het nieuwe boxenmodel kent een grotere transparantie qua kostenopbouw voor de dienstverlening die ROVA haar aandeelhoudende gemeenten biedt. Het financiële nadeel van het nieuwe boxenmodel is reeds vanaf 2024 structureel verwerkt in het tarief Afvalstoffenheffing. In de AvA van december 2023 van ROVA is echter besloten om de financiële afwikkeling van het nieuwe boxenmodel pas in z’n geheel in 2026 door te berekenen aan de gemeenten. Dat betekent in 2024 en 2025 een financieel voordeel voor de Voorziening Afval.

Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening Portefeuillehouder Wethouder Bekhuis

Algemeen Als gemeente is van het van groot belang dat de fysieke leefomgeving zodanig is ingericht dat een goed woon en leefklimaat is gegarandeerd. Het woningaanbod moet zowel een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte van de samenleving. Er moet echter ook ruimte zijn voor bedrijvigheid. Een integrale blik op de fysieke leefomgeving is hiervoor een vereiste.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Waar in eerste instantie werd verwacht dat we alleen initiatieven zouden kunnen faciliteren met een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA), worden inmiddels ook met een wijziging van het omgevingsplan initiatieven gefaciliteerd. De methode die daarvoor wordt gebruikt is TAM-IMRO. Het TAM-IMRO is een tijdelijke alternatieve maatregel (TAM) ingesteld voor gemeenten die na de inwerktreding van de Omgevingswet nog niet aan de slag kunnen om een omgevingsplan te wijzigen. Met de TAM kan de "oude" techniek voor planvorming nog worden gebruikt onder de Omgevingswet. Binnenkomende aanvragen kunnen we zodoende blijven behandelen. Dit is de voorlopige werkwijze en kan in ieder geval worden gebruikt tot 1 januari 2026. Wonen De werkzaamheden m.b.t. het realiseren van de juiste aantallen en type woningen zijn ook in 2024 voortgezet. De basis hiervoor ligt in reeds vastgestelde Woonvisie 2021+. De werkzaamheden met betrekking tot de verschillende woningbouwplannen in de verschillende kernen zijn voortgezet. Er zijn nieuwe plannen opgestart waarbij is voorzien in de vraag naar koopwoningen en, in afstemming met de woningcorporatie, in de vraag naar huurwoningen. In 2024 is gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma.

Dit instrument zal via de wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting in de Omgevingswet als verplichting voor de gemeenten worden opgenomen.

76

Grondbeleid Huisvesting statushouders Het afgelopen halfjaar hebben we de taakstelling huisvesting statushouders niet gehaald. Hierdoor heeft de toezichthouder, de provincie, ons op een hogere trede geplaatst op de interventieladder. Nu is het afhankelijk van de resultaten van het tweede halfjaar en de plannen hoe we de achterstand gaan inlopen of we onder direct toezicht van de provincie komen t.a.v. de uitvoering huisvesting statushouders. We zijn nu een jaar bezig met de taskforce huisvesting statushouders om ideeën en oplossingen integraal op te pakken om dit probleem ook op de langere termijn op te lossen. Hierover zijn we in gesprek met de provincie. Grondverkopen We zijn gestart met de gronduitgiftes in de plannen School Manderveen (7 kavels in optie), Rotonde Reutum (9 kavels in optie) en Peddemors (3 kavels in optie). Er is vertraging ontstaan in de uitgifte van het plan Dannenkamp als gevolg van een zienswijze en in het plan Kampboer als gevolg van vertraging in de nieuwbouw van de school. Voor 2024 verwachten we in totaal 28 bouwkavels te verkopen. Grondexploitaties Afhankelijk van het aantal werkelijk verkochte bouwkavels en kosten bouw- en woonrijp maken wordt een positief resultaat verwacht van ongeveer € 500.000.

Dit verwachte resultaat betreft het algehele resultaat van het boekjaar 2024, zowel de primitieve begroting als de bijstelling in het programmajournaal 2024. Grondaankopen Schouwdijk te Tubbergen Bij raadsvergadering van 19 december 2023 heeft de raad ingestemd met de aankoop van gronden ten behoeve van toekomstige woningbouwontwikkeling in Tubbergen voor circa € 2,2 miljoen. De overdracht en afrekening van de gronden heeft in januari 2024 plaatsgevonden. De planvoorbereiding is reeds opgestart. Naar verwachting kan de grondexploitatie in 2025 ter vaststelling worden aangeboden.

77