Bijlage Motivering.pdf

Motivering ten behoeve van een TAMomgevingsplan

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Buitengebied Schouwdijk 4 Tubbergen

Plannaam: Plantype: Status: Datum:

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Buitengebied Schouwdijk 4 Tubbergen Motivering behorende bij een TAM-omgevingsplan Vastgesteld Maart 2025

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ............................................................................................................................................ 4 1.1 1.2.1 1.3

2.

Toekomstige situatie ........................................................................................................................ 7 2.1 2.2 2.3

3.

Inleiding en aanduiding plangebied ..................................................................................... 4 Beoordelingskader en belangenafweging ........................................................................... 4 Leeswijzer ............................................................................................................................ 5

Huidige situatie .................................................................................................................... 7 Gewenste ontwikkeling ........................................................................................................ 9 Ruimtelijke uitstraling en inpassing in de omgeving .......................................................... 10

Toetsing aan omgevingsplan van rechtswege ............................................................................... 12 3.1 3.2

Omschrijving gevraagde activiteiten .................................................................................. 12 Toetsing aan omgevingsplan van rechtswege .................................................................. 12

3.2.1 3.2.2 3.2.3

Bestemmingsplan “Tubbergen Buitengebied 2016 Veegplan” .......................................... 12 Strijdigheden met het bestemmingsplan ‘Buitengebied Tubbergen 2016 Veegplan’ ........ 14 Bruidsschat ........................................................................................................................ 14

4. Toetsing aan visie en beleid .............................................................................................................. 15

5.

4.1

Visie en beleid voor het plangebied................................................................................... 15

4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5

Nationale omgevingsvisie .................................................................................................. 15 Omgevingsvisie en Omgevingsverordening Overijssel 2024 ............................................ 15 Omgevingsvisie Tubbergen ............................................................................................... 21 Woonvisie 2021+ ............................................................................................................... 23 Buitengebied met kwaliteit ................................................................................................. 23

Aspecten fysieke leefomgeving en milieu ...................................................................................... 25 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14

6.

Financiële haalbaarheid ................................................................................................................. 38 6.1 6.2

7.

Algemeen ........................................................................................................................... 38 Kostenverhaal .................................................................................................................... 38

Maatschappelijke uitvoerbaarheid .................................................................................................. 39 7.1 7.2 7.3

8.

Ladder voor duurzame verstedelijking............................................................................... 25 m.e.r.-beoordeling.............................................................................................................. 26 Verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren .................................................................... 26 Soortenbescherming en gebiedsbescherming .................................................................. 27 Luchtkwaliteit ..................................................................................................................... 29 Geluid ................................................................................................................................ 29 Geur ................................................................................................................................... 30 Omgevingsveiligheid.......................................................................................................... 30 Trillingen ............................................................................................................................ 32 Archeologie ........................................................................................................................

32 Bodem ............................................................................................................................... 33 Waterbelang ...................................................................................................................... 34 Gezondheid ....................................................................................................................... 36 Duurzaamheid ................................................................................................................... 37

Participatie ......................................................................................................................... 39 Afstemming overlegpartners .............................................................................................. 39 Zienswijzen ........................................................................................................................ 39

Juridische verantwoording.............................................................................................................. 40 8.1 8.2

Inleiding ............................................................................................................................. 40 Opzet van de regels........................................................................................................... 40

8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.2.4 8.2.5

Algemeen ........................................................................................................................... 40 Preambule ......................................................................................................................... 40 Toepassingsbereik van het wijzigingsbesluit ..................................................................... 41 Algemene regels ................................................................................................................ 41 Overgangsregels ............................................................................................................... 41

8.3

Verantwoording van de regels ........................................................................................... 41

Bijlagen bij de ruimtelijke onderbouwing ............................................................................................... 43 Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7

Landschappelijke inpassingstekening ....................................................................... 43 AERIUS-berekening .................................................................................................. 43 Quickscan Natuurwaardenonderzoek ....................................................................... 43 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai ................................................................ 43 Bodemonderzoek....................................................................................................... 43 Wateradvies ............................................................................................................... 43 Participatieverslag ..................................................................................................... 43

1. Inleiding 1.1

Inleiding en aanduiding plangebied

Aan de Schouwdijk, net buiten de bebouwde kom van Tubbergen, staan 2 agrarische bedrijfswoningen en verscheidene gebouwen behorende bij een voormalige intensieve veehouderij. De bedrijfsactiviteiten van de veehouderij zijn onlangs beëindigd. Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet in een herontwikkeling van het plangebied. Het uitgangspunt is het regulier bewonen van de bestaande woningen, het slopen van de bebouwing die niet langer als agrarische bebouwing in gebruik is, en het bouwen van een nieuw akkerbouwbedrijf met bedrijfswoning. Dit akkerbouw bedrijf wordt begrensd op een maximale oppervlakte van 1.500 m 2. De sloopmeters van de voormalige agrarische bebouwing van de intensieve veehouderij worden gebruikt ten behoeve van het bouwen van een nieuwe agrarische bedrijfswoning en de bedrijfsbebouwing van het nieuwe akkerbouwbedrijf. De ontwikkeling voorziet in een kwalitatieve verbetering van het buitengebied van Tubbergen doordat verouderde bebouwing wordt gesloopt, een kwalitatieve bijdrage wordt geleverd aan het landschap en de (planologisch toegestane) verharding naar ratio afneemt. Om de ontwikkeling mogelijk te maken worden de wijzigingsbevoegdheden voor een ontwikkeling toegepast die zijn verwoord in het beleidsstuk “Buitengebied met Kwaliteit”. Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Tubbergen.

Het perceel heeft de kadastrale aanduidingen TBG02-L-8279, TBG02-L-8278, TBG02-L-5285 (deels), TBG02-L-6197 en TBG02-L5282 (deels). In onderstaande afbeeldingen wordt de ligging van het plangebied ten opzichte van Tubbergen en de omliggende bebouwing weergegeven. Het plangebied wordt respectievelijk aangeduid met een ster en de rode omlijning.

Afbeelding 1.1: Ligging plangebied ten opzichte van de omgeving (Bron: openstreetmap.org)

1.2.1

Beoordelingskader en belangenafweging

Beoordelingskader De voorgenomen activiteit voldoet niet aan de regels van het omgevingsplan. Het initiatief kan alleen leiden tot een wijziging van het omgevingsplan als er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Om dit te kunnen beoordelen moeten alle voor de fysieke leefomgeving en milieu relevante aspecten (voor zover betrekking hebbend op de gevraagde activiteit) nader worden onderzocht en afgewogen.

De taak om te voorzien in een evenwichtige toedeling van functies aan locaties ligt primair bij de gemeente. De beleidsruimte van de gemeente wordt op verschillende manieren ingekaderd. De belangrijkste zijn de instructieregels van het Rijk en de provincie. Op basis van artikel 8.0b lid 1 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de volgende regels en instructies van toepassing: • • •

de instructieregels van hoofdstuk 5 van het Bkl; de instructieregels uit de provinciale omgevingsverordening; eventuele andere instructies van het Rijk en provincie.

In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zijn niet alleen de in het Bkl geregelde milieu aspecten beoordeeld, maar zijn alle relevante aspecten van de fysieke leefomgeving en milieu beoordeeld. Bij de beoordeling of wij een besluit willen nemen tot wijziging van het omgevingsplan is rekening gehouden met deze regels dan wel zijn de regels betrokken of in acht genomen. Daarnaast heeft de gemeente haar beleidsruimte ingevuld met beleidsregels voor de fysieke leefomgeving, zodat de buitenplanse omgevingsplanactiviteit ook hieraan wordt getoetst. Het gaat hier om de omgevingsvisie en de andere beleidsdocumenten voor de verschillende specifieke onderdelen. De evenwichtige toedeling van functies aan locaties brengt met zich mee dat alle in het geding zijnde (individuele) belangen die bij dit projectgebied aan de orde zijn op een zorgvuldige wijzen zijn afgewogen. De aanvrager wenst de gevraagde activiteiten te realiseren. De gemeente wenst de doelen uit haar beleid te verwezenlijken. De belangen van de omwonenden zijn gelegen in een goed woon- en leefklimaat. De omliggende bedrijven hebben belang bij een ongehinderde bedrijfsvoering en een goed werkklimaat.

Belangenafweging De raad heeft bij het bepalen om een besluit tot wijziging van het omgevingsplan vast te stellen beleidsruimte om te bepalen of een bepaalde ontwikkeling met de daarbij behorende functies en maatvoering vanuit het oogpunt van evenwichtige toedeling van functies aan locaties aanvaardbaar is. Een dergelijk besluit is immers in belangrijke mate afhankelijk van de inzichten die bij de gemeente bestaan over de wenselijk geachte ontwikkelingen in het projectgebied. Verder mag het project niet in strijd zijn met de instructie(regels)s van het Rijk en de provincie. Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties brengt met zich mee dat alle in het geding zijnde (individuele) belangen die bij dit projectgebied aan de orde zijn op een zorgvuldige wijzen worden afgewogen. Ondanks dat het initiatief in strijd is met het omgevingsplan kan worden besloten tot wijziging van het omgevingsplan, omdat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Zoals uit de hierna opgenomen hoofdstukken blijkt draagt het initiatief bij aan de visie en beleid die de gemeente voor dit plangebied heeft en blijkt dat wordt voldaan de instructieregels van het Rijk en provincie. In de voorbereidingsfase heeft bestuurlijke afstemming plaatsgevonden. Provincie en het waterschap zijn akkoord met het project.

Verder is het project afgestemd met omwonenden en heeft initiatiefnemer daarvan een verslag overgelegd. Voorts zijn in hoofdstuk 5 de ruimtelijk relevante aspecten voor het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit afgewogen. Gelet op alle aspecten die zijn afgewogen en de belangen van omwonenden, levert het besluit tot wijziging van het omgevingsplan geen onaanvaardbare aantasting van deze belangen op. Het besluit tot wijziging van het omgevingsplan is evenwichtig en geschikt om het project te realiseren. 1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een omschrijving gegeven van de gewenste ontwikkeling. In hoofdstuk 3 wordt het voorgenomen plan getoetst aan het omgevingsplan van rechtswege en worden de strijdigheden in beeld gebracht. Hoofdstuk 4 omschrijft de toetsing van de ontwikkeling aan de visie en beleid voor het plangebied op rijks-, provinciaals en gemeentelijk niveau. In hoofdstuk 5

wordt getoetst aan de aspecten met betrekking tot de fysieke leefomgeving waarbij eveneens wordt ingegaan op de verschillende milieuaspecten. In hoofdstuk 6 komt de financiële haalbaarheid van het initiatief aan de orde. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op het contact met omwonenden en de afstemming met de wettelijke overlegpartners en eventuele zienswijzen die worden ontvangen. Tot slot worden in hoofdstuk 8 de opzet van de planregels en de juridische verantwoording uiteengezet.

2. Toekomstige situatie 2.1 Huidige situatie Het plangebied ligt op een kleine afstand buiten de kern van Tubbergen. Het plangebied bestaat uit 2 (agrarische bedrijfs-) woningen en bebouwing behorende bij een veehouderij. Aan de overzijde van de Schouwdijk zijn tevens twee kapschuren aanwezig. De omgeving van het plangebied bestaat uit een mengvorm van agrarische bedrijfsfuncties en woonfuncties. Tevens zijn op korte afstand enkele recreatieve functies zoals een camping en een vakantiepark aanwezig. Het plangebied aan de Schouwdijk heeft momenteel de functie ‘Agrarisch – 1’. De gronden zijn bestemd voor het uitoefenen van een agrarische bedrijf en het wonen ten behoeve van het agrarisch bedrijf. Onderstaande afbeelding toont een recente luchtfoto waarin de grens van het plangebied wordt omlijnd met een rode lijn. Vervolgens worden in de afbeeldingen 2.2, 2.3 en 2.4 enkele straataanzichten van het plangebied weergegeven.

Afbeelding 2.1

Luchtfoto plangebied (Bron: PDOK)

Afbeelding 2.2: Straataanzicht Schouwdijk 4 en de stallen van de veehouderij (Bron: Google Streetview)

Afbeelding 2.3: Straataanzicht plangebied met beide bedrijfswoningen en de stallen van de veehouderij (Bron: Google Streetview)

Afbeelding 2.4: Straataanzicht van de twee kapschuren in de noordelijke helft van het plangebied (Bron: Google Streetview)

2.2 Gewenste ontwikkeling Binnen het plangebied is wonen enkel toegestaan ten behoeve van het aanwezige agrarisch bedrijf. Het gewenste reguliere woongebruik van Schouwdijk 2 en 4 is strijdig met het plaatselijke planologisch regime. Om dit strijdige gebruik op te lossen wordt aan de twee voormalig agrarische bedrijfswoningen een reguliere woonfunctie toegekend. De agrarische bedrijfsbebouwing bij Schouwdijk 4, die gebruikt werd door de veehouderij, wordt gesloopt. Het te slopen oppervlakte aan bedrijfsbebouwing bedraagt ca. 2.150 m2. Een deel van de bijgebouwen bij deze woning zal blijven staan. Het gaat om een oppervlakte van ca. 350 m 2. De woningen aan Schouwdijk 2 en 4 sluiten hiermee aan bij de maximale inhouds- en oppervlakte maten die in het bestemmingsplannen ‘Tubbergen Buitengebied 2016’ en ‘Tubbergen Buitengebied 2016 Veegplan’. De agrarische schuren aan de noordzijde van de Schouwdijk worden gesloopt waarmee op de noordelijke helft van het plangebied voldoende ruimte ontstaat voor de bouw van twee agrarische bedrijfsgebouwen en een nieuwe agrarisch bedrijfswoning. De woning en de twee schuren zullen ten dienste komen te staan van een nieuw agrarisch akkerbouwbedrijf. Het bouwrecht voor dit nieuwe agrarische akkerbouwbedrijf is verworven door de beëindiging van de intensieve veehouderij en het verwijderen van alle bebouwing die ten dienste stond van de veehouderij.

Concreet gaat het om het verwijderen van de bouwmogelijkheid van ca. 15.000 m 2 aan bebouwing ten behoeve van een intensieve veehouderij. Ter compensatie mag een akkerbouwbedrijf met een oppervlakte van maximaal 1.500 m2 en een agrarische bedrijfswoning met een inhoud van maximaal 1.000 m 3 worden gebouwd. Het bijgevoegde erfinrichtingsplan is richtinggevend voor de bouwlocatie van de nieuwe agrarische bedrijfsbebouwing en de gewenste landschappelijke inpassing van het geheel. De gemeente Tubbergen heeft de gronden van de agrariër aangekocht in het algemeen belang van de gemeente. Ten behoeve van het bouwen van nieuwe woningen als onderdeel van de woningbouwontwikkeling Tubbergen-Oost heeft de gemeente de omliggende gronden verworven. Voorliggende ontwikkeling maakt onderdeel uit van het mogelijk maken van de woningbouwontwikkeling Tubbergen-Oost doordat een intensieve veehouderij wordt verwijderd. Met de eigenaar van de intensieve veehouderij zijn afspraken gemaakt over de sloop van de huidige bebouwing en de nieuwbouw van het nieuwe bedrijf aan de overkant van de Schouwdijk. Het voornemen is mogelijk op basis van het beleid ‘Buitengebied met kwaliteit’ van de gemeente Tubbergen. Omdat bij voorliggende ontwikkeling meer wordt gesloopt dan nodig is voor een nieuwe woning en er ook een akkerbouwbedrijf mogelijk wordt gemaakt, wordt voor voorliggende ontwikkeling

maatwerk toegepast. In paragraaf 4.1.5 wordt het voornemen getoetst aan de voorwaarden uit het beleid ‘Buitengebied met kwaliteit’. 2.3 Ruimtelijke uitstraling en inpassing in de omgeving Om de gehele ontwikkeling goed in te passen in het landelijke gebied is door Tuulk een landschappelijk inrichtingsplan opgesteld. Uitgangspunten bij het inpassingsplan is het herstel en de versterking van de landschappelijke structuur rondom het plangebied. Het gehele landschappelijke inrichtingsplan is bij de motivatie gevoegd als Bijlage 1 bij de motivatie. Het uitvoeren van het inrichtingsplan is in de regels van het TAM-omgevingsplan opgenomen als voorwaardelijke verplichting. Noordelijk deel plangebied In het noordelijke deel van het plangebied, waar het akkerbouwbedrijf wordt gerealiseerd, wordt een bedrijfswoning en twee agrarische bedrijfsgebouwen gebouwd. De bedrijfsgebouwen zullen samen maximaal 1.500 m2 groot zijn. De twee bestaande opslagschuren worden gesloopt (rode omlijning in afbeelding 2.5). Het erfinrichtingsplan weergeeft op de noordelijke helft van het plangebied daarnaast de aanplant van een fruitgaard met appel- kersen- en perenbomen. Daarnaast zullen enkele zomerlindes en een walnootboom worden geplant. Een boerenhaag van veldesdoorn wordt geplant langs de oprit naar de woning en de agrarische bebouwing.

Rondom de noordelijke helft van het plangebied op verscheidene plekken een nieuw bosplantsoen aangeplant welke uit verschillende soorten streekeigen bomen mag bestaan, en wordt de natuurlijke hoogte in het landschap, het kamp, hersteld. Ten slotte worden langs de Schouwdijk een tiental nieuwe bomen aangeplant. Onderstaande afbeelding weergeeft een uitsnede van het erfinrichtingsplan van de noordelijke helft van het plangebied.

Afbeelding 2.5

Uitsnede erfinrichtingsplan noordelijke zijde (Bron: Tuulk)

Zuidelijk deel plangebied In het zuidelijke deel van het plangebied blijven de bestaande bomen behouden en worden twee nieuwe bomen aangeplant. Daarnaast wordt een boerenhaag aangelegd langs de oprit van Schouwdijk 4. Verder bestaat de kwaliteitsbijdrage in dit deel van het landschap voornamelijk uit het

verwijderen van de oude agrarische bebouwing van de voormalige veehouderij. Onderstaande afbeelding weergeeft de nieuwe situatie van het zuidelijke deel van het plangebied.

Afbeelding 2.6 (Bron: Tuulk)

Uitsnede erfinrichtingsplan zuidelijke zijde (rode omlijning betreft de te slopen bebouwing)

3. Toetsing aan omgevingsplan van rechtswege 3.1 Omschrijving gevraagde activiteiten Het gehele plangebied heeft de bestemming ‘Agrarisch – 1’ waarbinnen een agrarisch bedrijf van maximaal 15.000 m2 is toegestaan en waarbinnen wonen is toegestaan ten behoeve van het agrarische bedrijf. Het beoogde gebruik van de gronden en bebouwing past echter niet in de bouw- en gebruiksmogelijkheden van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Het beoogde akkerbouwbedrijf met bedrijfswoning is namelijk buiten het bestaande bouwvlak gesitueerd en de twee voormalig agrarische bedrijfswoningen mogen niet bewoond worden zonder functionele relatie met een agrarisch bedrijf. Voorliggende wijziging van het omgevingsplan ziet dan ook toe op het mogelijk maken van reguliere bewoning van de bestaande woningen en het toevoegen van de bouw- en gebruiksmogelijkheden van een nieuw akkerbouwbedrijf met bijbehorende bedrijfswoning met een begrensd gebruiksoppervlakte van 1.500 m 2. 3.2 Toetsing aan omgevingsplan van rechtswege Ter plaatse van het plangebied geldt het tijdelijke omgevingsplan van de gemeente Tubbergen. Ter plaatse van het plangebied is sprake van het omgevingsplan van rechtswege zoals dat in werking is getreden op 3 juli 2024. Het omgevingsplan van rechtswege bestaat ter plaatse uit de volgende documenten: • • •

Omgevingsplan gemeente Tubbergen (in werking vanaf 01-07-2024); Tubbergen Buitengebied 2016 Veegplan (vastgesteld 15-12-2020); Tubbergen Buitengebied 2016 (vastgesteld 23-05-2016).

Daarnaast maken ook gemeentelijke verordeningen onderdeel uit van het omgevingsplan van rechtswege. 3.2.1 Bestemmingsplan “Tubbergen Buitengebied 2016 Veegplan” Voor de duiding van het planologisch regime zijn met name het bestemmingsplan “Tubbergen Buitengebied 2016” en “Tubbergen Buitengebied 2016 Veegplan” van belang. Het omgevingsplan bevat in de huidige situatie namelijk uitsluitend de regels van de bruidsschat. In afbeelding 3.1 is een uitsnede van de verbeelding behorende bij het geldende bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is hierin indicatief weergegeven met de rode contour.

Afbeelding 3.1: Uitsnede bestemmingsplan “Tubbergen Buitengebied 2016” uit het tijdelijk omgevingsplan (Bron: omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart)

Ter plaatse is sprake van de volgende functies en (gebieds)aanduidingen: •

Agrarisch – 1;

•

Water - 2;

•

Waarde – Archeologie 3;

•

Waarde – Archeologie 4;

•

Bouwvlak, met een relatieteken;

•

Functieaanduiding: Intensieve veehouderij;

•

Overige zone – geen boom- en sierteelt toegestaan.

Agrarisch – 1 De voor 'Agrarisch - 1' aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor het agrarisch gebruik en het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de natuurlijke, landschappelijke, geomorfologische en cultuurhistorische waarden. Water - 2 De voor ‘Water – 2’ aangewezen gronden zijn bestemd voor beken, sloten en daarmee gelijk te stellen waterlopen ten behoeve van de wateraanvoer en -afvoer, het behoud van de natuurlijke landschappelijke waarden en de waterberging.

Waarde - Archeologie 3 De voor 'Waarde - Archeologie 3' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud van de archeologische waarden. Er geldt een onderzoeksplicht voor activiteiten die een oppervlakte groter dan 2.500 m2 beslaan en dieper dan 0,4 meter onder het maaiveld plaatsvinden. Waarde - Archeologie 4 De voor 'Waarde - Archeologie 4' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud van de archeologische waarden. Er geldt een onderzoeksplicht voor activiteiten die een oppervlakte groter dan 5.000 m2 beslaan en dieper dan 0,4 meter onder het maaiveld plaatsvinden. Overige zone – geen boom- en sierteelt toegestaan De voor 'overige zone - geen boom- en sierteelt toegestaan' aangeduide gronden zijn mede bestemd voor het tegengaan van het gebruik van de gronden ten behoeve van sierteelt, boomteelt, houtteelt of overige opgaande teeltvormen, niet zijnde boom- en sierteelt binnen de bouwpercelen. 3.2.2

Strijdigheden met het bestemmingsplan ‘Buitengebied Tubbergen 2016 Veegplan’

Deze wijziging van het omgevingsplan voorziet in de functieverandering van agrarische bedrijfswoningen naar reguliere woningen en in het toevoegen van de bouw en gebruiksmogelijkheden van een akkerbouwbedrijf. Omdat deze activiteiten strijdig zijn met het omgevingsplan is een wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk. Het voorliggende TAMomgevingsplan voorziet hierin. In voorliggende motivering wordt aangetoond dat met deze ontwikkeling sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 3.2.3 Bruidsschat In hoofdstuk 5 wordt de ontwikkeling getoetst aan regelgeving omtrent de fysieke leefomgeving, waaronder de bruidsschat.

4. Toetsing aan visie en beleid 4.1

Visie en beleid voor het plangebied

4.1.1 Nationale omgevingsvisie Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Duurzaam economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio’s 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd.

Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het Rijksbeleid De voorgenomen ontwikkeling betreft het transformeren van een intensieve veehouderij naar twee reguliere woonfuncties aan Schouwdijk 2 en 4. Verder wordt aan de noordzijde van de Schouwdijk een nieuw akkerbouwbedrijf met bedrijfswoning gerealiseerd. Omdat de ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt middels de regeling ‘Buitengebied met Kwaliteit’ en een bijdrage wordt geleverd aan de landschappelijke kwaliteit middels een KGO bijdrage wordt voldaan aan de uitgangspunten belangen die worden beschreven in de NOVI. Het voornemen is daarmee niet in strijd met de belangen zoals genoemd in de NOVI. 4.1.2

Omgevingsvisie en Omgevingsverordening Overijssel 2024

Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie Overijssel is het integrale provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Leidende thema’s voor de Omgevingsvisie zijn: 1. Duurzaamheid; 2. Ruimtelijke kwaliteit.

Enkele belangrijke beleidskeuzes waarmee de provincie haar ambities wil realiseren zijn: • • • •

door meer aandacht voor herstructurering wordt ingezet op een breed spectrum aan woon-, werk- en mixmilieu’s; dorpen en steden worden gestimuleerd hun eigen kleur te ontwikkelen; investeren in een hoofdinfrastructuur voor wegverkeer, trein, fiets en waarbij veiligheid en doorstroming centraal staan; zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik; deze methode gaat ervan uit dat eerst het gebruik van de ruimte wordt geoptimaliseerd, dan de mogelijkheid van meervoudig ruimtegebruik wordt onderzocht en dan pas de mogelijkheid om het ruimtegebruik uit te breiden, wordt bekeken; ruimtelijke plannen ontwikkelen aan de hand van gebiedskenmerken en keuzes voor duurzaamheid.

Omgevingsverordening Overijssel De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie Overijssel. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie Overijssel te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities wordt gebruik gemaakt van het 'Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel'. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal.

Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristischrecreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, et cetera kun je aan de hand van deze drie stappen bepalen of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd kan worden. De eerste stap, het bepalen van de of-vraag, lijkt in strijd met de wens zoveel mogelijk ruimte te willen geven aan nieuwe initiatieven. Met het faciliteren van initiatieven moet echter wel gekeken worden naar de (wettelijke) verantwoordelijkheden zoals veiligheid of gezondheid. Het uitvoeringsmodel maakt helder wat kan en wat niet kan. Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, varieert de provinciale sturing: soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend.

Afbeelding 4.1

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

Hierna worden de lagen nader toegelicht. Of – generieke beleidskeuzes Maatschappelijke opgaven zijn leidend in ons handelen. Allereerst is het dan ook de vraag of er een maatschappelijke opgave is. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk hierbij aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. In de omgevingsvisie zijn de provinciale beleidskeuzes hieromtrent vastgelegd. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Dit betekent dat ze opgevolgd moeten worden: het zijn randvoorwaarden waarmee iedereen rekening moet houden vanwege zwaarwegende publieke belangen. De normstellende beleidskeuzes zijn vastgelegd in de omgevingsverordening. Waar – ontwikkelingsperspectieven Na het beantwoorden van de of-vraag, is de vraag waar het initiatief past of ontwikkeld kan worden. In de omgevingsvisie op de toekomst van Overijssel onderscheidt de provincie zes ontwikkelingsperspectieven. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn.

De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend. Dit betekent dat er ruimte is voor lokale afweging: een gemeente kan vanwege maatschappelijke en/of sociaaleconomische redenen in haar Omgevingsvisie en bestemmings- of omgevingsplan een andere invulling kiezen. Die dient dan wel te passen binnen de – voor dat ontwikkelingsperspectief – geldende kwaliteitsambities. Daarbij dienen de nieuwe ontwikkelingen verbonden te worden met de bestaande kenmerken van het gebied, conform de Catalogus Gebiedskenmerken (de derde stap in het uitvoeringsmodel). Naast ruimte voor een lokale afweging t.a.v. functies en ruimtegebruik, is er ruimte voor een lokale invulling van de begrenzing: de grenzen van de ontwikkelingsperspectieven zijn signaleringsgrenzen. Hoe – gebiedskenmerken Ten slotte is de vraag hoe het initiatief ingepast kan worden in het landschap. De gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij deze vraag. Onder gebiedskenmerken worden verstaan de ruimtelijke kenmerken van een gebied of gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. Voor alle gebiedstypen in Overijssel is in de Catalogus Gebiedskenmerken beschreven welke kwaliteiten en kenmerken van provinciaal zijn en behouden, versterkt of ontwikkeld moeten worden.

De gebiedskenmerken zijn soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. Voor de normerende uitspraken geldt dat deze opgevolgd dienen te worden; ze zijn dan ook in onze omgevingsverordening geregeld. De richtinggevende uitspraken zijn randvoorwaarden waarmee in principe rekening gehouden moet worden. Hier kan gemotiveerd van worden afgeweken mits aannemelijk is gemaakt dat met het alternatief de kwaliteitsambities even goed of zelfs beter gerealiseerd kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden. Initiatiefnemers kunnen zich hierdoor laten inspireren, maar dit hoeft niet. Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel van de Omgevingsvisie Overijssel Wanneer het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel van de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. Of - Generieke beleidskeuzes In het kader van voorliggende ontwikkeling zijn bij het toetsen aan de 'generieke beleidskeuzes' voornamelijk de artikelen 4.4 (principe van concentratie), 4.5 (zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik), 4.8 (ontwikkelen met ruimtelijke kwaliteit), 4.14 (woonafspraken), 4.39 (Kwaliteitsimpuls agro en food) en 4.55 (nieuwe ontwikkelingen in Nationaal Landschap Noordoost-Twente) van belang.

De hiervoor genoemde artikelen worden hierna nader toegelicht.

Artikel 4.4: Principe van concentratie In omgevingsplannen worden alleen de ontwikkeling van woningbouw, bedrijventerrein, stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen mogelijk gemaakt als die voorzien in een lokale behoefte of in de behoefte van bijzondere doelgroepen. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.4 van de Omgevingsverordening Overijssel Voorliggende ontwikkeling voorziet in de realisatie van één nieuwe woning die ten dienste zal staan van het nieuwe akkerbouwbedrijf. De andere twee woningen die voor het eerst worden aangeduid met een reguliere woonfunctie worden al bewoond en blijven dit ook. De nieuwe woning voorziet in de behoefte van de bedrijfsvoering van het akkerbouwbedrijf. Hiermee is sprake van een concrete behoefte, aan zowel de nieuw te bouwen woning als de bestaande woningen. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met het principe van concentratie. Artikel 4.5: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Omgevingsplannen maken alleen extra ruimtebeslag voor stedelijke functies in de Groene Omgeving mogelijk aansluitend op bestaand bebouwd gebied en als aannemelijk gemaakt is dat: a. er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied; b. de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en transformatie; en c.

mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.5 van de Omgevingsverordening Overijssel De voorgenomen ontwikkeling voorziet in een functiewijziging van twee bedrijfswoningen en de sloop en nieuwbouw van een agrarisch bedrijf. Met de functiewijziging van de twee bedrijfswoningen gaat het niet om het feitelijk bouwen van een stedelijke functie, enkel om een gewijzigd gebruik. Met deze ontwikkeling vindt daarom geen extra ruimtebeslag plaats. Het akkerbouwbedrijf wordt eveneens niet gezien als een stedelijke functie maar als een functie behorende bij het buitengebied. Daarnaast heeft de realisatie van het akkerbouwbedrijf geen toename van het ruimtebeslag in het buitengebied tot gevolg doordat dit een ontwikkeling betreft waarin een grotere intensieve veehouderij wordt gesloopt. Met de sloop van de oude veehouderij en de bouw van het nieuwe akkerbouwbedrijf vindt er een afname plaats van het oppervlakte aan bebouwing in het buitengebied. Daarnaast wordt het gehele plangebied een inspanning geleverd ten behoeve van de landschappelijke inpassing. De ontwikkeling wordt verder toegelicht bij het gemeentelijk beleid in paragraaf 4.1.5. Gesteld wordt dat wordt voldaan aan het principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik.

Artikel 4.8: Ontwikkelen met ruimtelijke kwaliteit In omgevingsplannen worden alleen nieuwe ontwikkelingen mogelijk gemaakt die de ruimtelijke kwaliteit versterken. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.8 van de Omgevingsverordening Overijssel De voorgenomen ontwikkeling versterkt de ruimtelijke kwaliteit. Er is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld, waarin de landschappelijke maatregelen die genomen worden binnen het plangebied zijn omschreven. Hiervoor wordt verwezen naar Bijlage 1 van de motivering. Er worden diverse groenstructuren aangelegd die de ruimtelijke kwaliteit versterken. Daarnaast neemt het oppervlakte aan bebouwing en verharding in het buitengebied af. Gesteld wordt dat het voornemen voldoet aan artikel 4.8 van de Omgevingsverordening.

Artikel 4.11: Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO) 1. Omgevingsplannen laten alleen nieuwvestiging en grootschalige uitbreiding van bestaande functies toe in de Groene Omgeving als: a. daarvoor sociaaleconomische of maatschappelijke redenen voor zijn; b. het verlies aan ecologische of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen in versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. 3.

Het eerste lid is niet van toepassing op: a. de bedrijfsontwikkeling en nieuwvestiging van agrarische bedrijven.

Toetsing van het initiatief aan artikel 4.11 van de Omgevingsverordening Overijssel De voorgenomen ontwikkeling vindt in zijn geheel plaats in de Groene Omgeving en betreft het verplaatsen en verkleinen van de vestigingsmogelijkheden van een agrarisch bedrijf. Ten behoeve van een goede landschappelijke inpassing van het gehele plangebied is een landschappelijk inrichtingsplan opgesteld. De uitvoering van de maatregelen uit dit inrichtingsplan zijn voorwaardelijk verplicht gesteld in de regels van dit TAM-omgevingsplan. Het landschappelijk inrichtingsplan en de maatregelen die hierin zijn verwoord is opgesteld ten behoeve van de kwaliteitsimpuls van de nieuw te bouwen agrarische bedrijfswoning en ter versterking van de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap. Het landschappelijk inpassingsplan is bij de motivering gevoegd als Bijlage 1. Gesteld wordt dat hiermee wordt voldaan aan artikel 4.11 van de Omgevingsverordening. Artikel 4.39 Kwaliteitsimpuls agro en food, nieuw agrarisch bouwperceel Een omgevingsplan kan in afwijking van Artikel 4.38 voorzien in een nieuw agrarisch bouwperceel voor de verplaatsing van een agrarisch bedrijf als een ondernemer: a. zijn agrarisch bedrijf verplaatst voor het realiseren van publieke belangen of b. op de huidige locatie geen ontwikkelingsmogelijkheden meer heeft; en c.

een volwaardig agrarisch bedrijf verplaatst naar een locatie waar wel ontwikkelingsmogelijkheden zijn. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.39 van de Omgevingsverordening Overijssel In voorliggend initiatief wordt voorzien in de functiewijziging van het agrarische bedrijf dat is toegestaan binnen het bouwvlak. In de noordelijke helft van het plangebied is reeds een bouwvlak aanwezig, maar dit bouwvlak is niet groot genoeg en niet juist gepositioneerd voor het nieuwe akkerbouwbedrijf met bedrijfswoning. Voorliggend plan voorziet daarom in het verplaatsen van het bouwvlak ter plaatse van het nieuwe akkerbouwbedrijf. Daarnaast voorziet het voornemen in het beperken van de toegestane agrarische bedrijfsvoering. Voorheen was een intensieve veehouderij toegestaan, in de nieuwe situatie zal enkel een akkerbouwbedrijf mogelijk zijn en wordt het agrarische bouwvlak in de zuidelijke helft van het plangebied verwijderd. Voorliggende ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt door compenserende bouwrechten uit de sloop van de gebouwen van de intensieve veehouderij aan de Schouwdijk 4. Reden voor het stoppen van de intensieve veehouderij is de wens om het ontwikkelen van een uitbreiding van Tubbergen, aan de oostzijde. Het toevoegen van nieuwe woningen in dit gebied was niet mogelijk wanneer de intensieve veehouderij bleef bestaan.

In deze zin heeft het initiatief een maatschappelijk belang, omdat met de voorziene uitbreiding van Tubbergen wordt voorzien in de grote vraag naar woningen in de gemeente. Gesteld wordt dat het initiatief aansluiting vindt bij de uitgangspunten van artikel 4.39 van de Omgevingsverordening. Artikel 4.55: Nieuwe ontwikkelingen in Nationaal Landschap Noordoost-Twente 1. Een omgevingsplan voorziet alleen in nieuwe ontwikkelingen binnen het nationaal Landschap Noordoost-Twente als die nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan het behoud of de ontwikkeling van de kernkwaliteiten van dat landschap.

2. De kernkwaliteiten van het nationaal Landschap Noordoost-Twente zijn a. het samenhangend complex van beken, essen, kampen en moderne ontginningen; b. de grote mate van kleinschaligheid; c. het groene karakter. 3. Het omgevingsplan bevat een onderbouwing waaruit blijkt rekening is gehouden met het Ontwikkelperspectief nationaal Landschap Noordoost-Twente en met Bijlage IX van deze verordening (Nader uitgewerkte kernkwaliteiten Nationaal Landschap Noordoost-Twente) waarin de kernkwaliteiten nader zijn uitgewerkt. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.55 van de Omgevingsverordening Overijssel Het landschappelijk inpassingsplan voorziet zowel in het versterken van de bestaande bomenrijen en het originele kamp als in het toevoegen van nieuwe bosschages, en het inpassen van het nieuwe erf van het toekomstig akkerbouwbedrijf. De voorgestelde maatregelen uit het erfinrichtingsplan zijn conform het beleidsstuk ‘Buitengebied met Kwaliteit’ van de gemeente Tubbergen. De kwaliteiten van het omliggende landschap worden verder beschreven bij de gebiedskenmerken van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’. Het landschappelijk inrichtingsplan is opgesteld volgens de uitgangspunten van deze gebiedskenmerken en- kwaliteiten.

Geconcludeerd wordt dat de in dit plan beschreven ontwikkeling landschappelijk wordt ingepast, op een manier die passend is in het Nationaal Landschap Noordoost-Twente. Hiermee wordt tevens het groene karakter van het landschap in en rond het plangebied versterkt. Waar- Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied is op de Ontwikkelingsperspectievenkaart aangemerkt als ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’. ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ Het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. Toetsing van het initiatief aan het ‘Ontwikkelingsperspectief’ Binnen het ontwikkelperspectief is ruimte voor een verscheidenheid aan ontwikkelingen voor de lokale vraag. Voorliggend initiatief voorziet onder andere in het verplaatsen en verkleinen van agrarische bedrijvigheid. Dit heeft tot gevolg dat een intensieve veehouderij uit het landschap verdwijnt en een akkerbouwbedrijf op enige afstand (overzijde van de Schouwdijk) wordt teruggebouwd.

De intensieve veehouderij is een functie die minder goed samengaat met de bestaande omliggende woonfuncties, en tevens ook invloed kan hebben op recreatieve functies. Het afschalen naar een minder belastende agrarische activiteit past beter bij de andere functies in een agrarisch mixlandschap dan de intensieve veehouderij. Het uitvoeren van het landschappelijk inpassingsplan zorgt daarnaast voor een betere inpassing en herstel van de kernkwaliteiten van het omliggende landschap. In hoofdstuk 5 van deze motivering wordt onderbouwd dat de nieuwvestiging van het akkerbouwbedrijf niet voor belemmeringen zorgt bij omliggende bedrijven of woningen. Geconcludeerd wordt dat het voornemen passend is binnen het ontwikkelingsperspectief wonen en werken in het kleinschalig mixlandschap. Hoe - Gebiedskenmerken Op basis van de vier lagen gebiedskenmerken (natuurlijke laag, laag van het agrarischcultuurlandschap, de stedelijke laag, en de laag van de beleving) Voor iedere laag gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Voor voorliggende ontwikkeling zijn geen gebiedskenmerken opgenomen in de Stedelijke laag en de Laag van beleving, een toetsing van het initiatief aan deze lagen is dan ook achterwege gelaten. Hierna wordt het voornemen getoetst aan de twee gebiedskenmerken. Toetsing aan de gebiedskenmerken 1.

Natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt.

Binnen het plangebied zijn de gebiedstypen ‘Dekzanden en ruggen’ en ‘Beekdalen en laagtes’ van toepassing. Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en van de overgang tussen beekdalen en stuwwallen. Toetsing van het initiatief aan de 'Natuurlijke laag' De gronden in het gebied zijn reeds bebouwd, of in agrarisch gebruik. De van oorsprong voorkomende natuurlijke laag is daardoor niet of nauwelijks meer aanwezig. Wel wordt met een landschappelijk inpassingsplan ingespeeld op de plaatselijke gebiedskenmerken. Het erf en de uitbreiding daarvan worden landschappelijk ingericht conform de hier geldende gebiedskenmerken. 2. Laag van het agrarisch cultuurlandschap De 'Laag van het agrarisch cultuurlandschap' is het resultaat van de wisselwerking tussen verschillen in de natuurlijke ondergrond en de manier waarop gebieden in cultuur werden gebracht. Door de eeuwen heen is een patroon van akkers, weiden, hooiland en bebouwing (hoeven, kernen en dorpen) gegroeid. Op de locatie is het gebiedstype ‘Jong heide- en broekontginningslandschap’ van toepassing. Nieuwe ontwikkelingen in deze landschapstypen dienen bij te dragen aan het behoud en de versterking van de dragende lineaire structuren van lanen, bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de kenmerkende ruimtematen.

Toetsing van het initiatief aan de 'Laag van het agrarisch cultuurlandschap' Door de inpassing met streekeigen beplanting, en het versterken en terugbrengen van de bomenlinten worden de kenmerken van het oorspronkelijke landschap van het landschapstype versterkt. De erven worden daarnaast tevens aangevuld met inheemse (fruit)bomen en bosplantsoenen. Zie tevens het landschappelijk inpassingsplan in Bijlage 1. Daarmee is de ontwikkeling in overeenstemming met deze laag. 4.1.3 Omgevingsvisie Tubbergen Algemeen De gemeente Tubbergen beschikt over een omgevingsvisie. MijnOmgevingsvisie Tubbergen gaat over de toekomst van de leefomgeving; de visie van samenleving én gemeente. Hierin bouwt men verder op de basis die al in proces van MijnDorp gelegd is. De visie gaat namelijk over leefbaarheid van de kernen én over het buitengebied, gezondheid, veiligheid en duurzaamheid. De visie geeft aan hoe de gemeente, samenleving en gemeenteraad, wil sturen; wat men wil behouden, versterken en ontwikkelen. MijnOmgevingsvisie gaat in op: • • • •

de uitdagingen die op de gemeente afkomen (het verhaal achter de speerpunten); hoe men daarop kan inspelen (speerpunten); hoe plannen die bewoners of ondernemers inbrengen worden afgewogen (stappenplan); welke waarden daarbij belangrijk zijn (waardenkaart).

Mijn Omgevingsvisie gaat uit van vier kernprincipes. Kernprincipes zijn manieren van werken; werkwijzen die altijd gelden. Als keuzes worden gemaakt, als plannen worden gemaakt en gewoon als we wonen, leven, ondernemen of verblijven past men de kernprincipes toe. De vier kernprincipes zijn: • • • •

We doen het samen; We geven het goed voorbeeld; We combineren zoveel mogelijk functies, zodat de beschikbare ruimte optimaal wordt gebruikt; We wentelen niet af op volgende generaties.

Speerpunten In de omgevingsvisie zijn speerpunten opgenomen op verschillende thema's. In voorliggend geval is gezien de ontwikkeling met name het thema ‘Buitengebied in Balans' van belang. Buitengebied in Balans De gemeente Tubbergen streeft naar een economisch sterk buitengebied met veel verschillende functies waarin alle bewoners en gebruikers aan hun trekken komen. Het faciliteren van de goede

functie op de goede plek is daarom zeer belangrijk. Voor voorliggend initiatief is met name de uitgangspunten van een toekomstbestendige agrarische sector uit de omgevingsvisie van belang. De gemeente vindt het belangrijk dat in het buitengebied toekomstgerichte agrarische bedrijven bestaan. De huidige landbouw loop in situaties tegen grenzen aan. Gemeente en inwoners zijn verantwoordelijk voor een overgang naar meer duurzame vormen van landbouw. Bij de beëindiging van een agrarisch bedrijf wordt in de omgevingsvisie uitgegaan van het hergebruiken voor bedrijven die een bijdrage leveren aan de leefbaarheid en goed in te passen zijn in het buitengebied. Waardenkaart Het plangebied ligt op de waardenkaart binnen het lichtgroene landschap met de waarde ‘Gericht op ontwikkeling door lage waarde en hoge dynamiek’. In onderstaande afbeelding is een uitsnede van de waardenkaart weergegeven.

Afbeelding 4.2

Uitsnede waardenkaart (Bron: Omgevingsvisie gemeente Tubbergen)

De waarden die in dit deelgebied worden benoemd in de Omgevingsvisie spelen in op: het agrarisch karakter, gemengde functies, een opgeruimd landschap, geclusterde bebouwing en heldere structuren. De waarden die hier gelden zijn: • • • • •

open met vergezichten; efficiënt agrarisch landschap; kavelsloten; wegen met bomenrijen; moderne erfopzet.

Toetsing van het initiatief aan de omgevingsvisie Voorliggende ontwikkeling voorziet in het versterken van de natuurlijke waarden, het verwijderen van voormalig agrarische bebouwing en het toevoegen van een nieuw agrarisch erf. Het geheel wordt opnieuw landschappelijk ingepast volgens het landschappelijk inpassingsplan in Bijlage 1. Het inpassingsplan gaat uit van het toevoegen van gebiedseigen beplanting en het versterken van de bestaande bomenrijen, houtopstanden terwijl de kenmerkende openheid van het landschap behouden blijft. Door de inpassing van de beide helften van het plangebied ontstaat een nieuw erf dat ten goede komt aan de ruimtelijke kwaliteit.

4.1.4 Woonvisie 2021+ Algemeen Het woonbeleid van de gemeente Tubbergen voor de komende jaren is weergegeven in de 'Woonvisie 2021+'. De afgelopen jaren hebben aangetoond dat de woningmarkt zeer dynamisch is. De woonvisie beschrijft daarom de gemeentelijke koers voor de komende jaren, maar er wordt flexibiliteit gehouden om tussentijds bij te sturen, mochten de ontwikkelingen op de woningmarkt daarom vragen. Om de CO₂ uitstoot te beperken, moet er anders om worden gegaan met de beschikbare energie. In het Klimaatakkoord is als doelstelling opgenomen om in 2050 100% van onze energie duurzaam op te wekken. Alle huishoudens zijn dan van het aardgas af. In het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen hebben we als ambitie opgenomen om de komende jaren meer vormen van duurzame energieopwekking toe te passen, waardoor het gebruik van fossiele brandstoffen af gaat nemen. Hierbij ligt een belangrijke opgave bij de woningvoorraad. Voor de nieuwbouw zijn al duidelijke kaders gesteld. Nieuwbouw dient sinds 1 juli 2018 aardgasloos te zijn en bijna energieneutraal (BENG). Maar nieuwbouw vormt slechts een klein deel van de totale woningvoorraad. Het grootste deel bestaat uit bestaande woningen die nog zijn aangesloten op het aardgasnetwerk. Ook deze woningen zullen uiteindelijk gebruik moeten maken van duurzame energiebronnen.

De komende jaren wil gemeente Tubbergen voldoende woningen bouwen om te voorzien in de verwachte vraag. De afgelopen vijf jaar is het aantal huishoudens in Tubbergen gegroeid met ongeveer +300. Het zijn vooral jongeren tussen 15 en 25 jaar die de gemeente verlaten. Dat komt voor een belangrijk deel vanwege werk of studie elders. Maar voor een deel van de vertrekkende jongeren speelt het woningaanbod mee. Voor hen zijn er niet of nauwelijks betaalbare woningen beschikbaar. Een deel van de jongeren keert na verloop van tijd terug als men een gezin gaat stichten en meer financiële mogelijkheden heeft om een woning te kopen. Daarnaast ziet de gemeente zeker de laatste jaren een vestigingsoverschot van 50-plussers. Door de stijgende woningprijzen in de steden is Tubbergen als groene, rustige woongemeente met ruime woningen steeds aantrekkelijker geworden voor vestigers. De gemeente Tubbergen gaat uit van een woningbehoefte van 640 woningen voor de periode 20202030. Toetsing initiatief aan de woonvisie Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling is er vanuit planologisch opzicht sprake van het toevoegen van twee reguliere woningen aan de woningvoorraad van Tubbergen. De twee bestaande bedrijfswoningen krijgen een reguliere woonfunctie en zijn daarmee voor een veel bredere doelgroep beschikbaar.

Daarnaast wordt met voorliggende ontwikkeling een nieuwe agrarische bedrijfswoning toegevoegd, ten behoeve van het nieuwe akkerbouwbedrijf. Het voornemen voorziet hiermee in zeer kleinschalige positieve bijdrage aan de woningbehoefte van 640 woningen voor de gemeente Tubbergen. De nieuw te bouwen woning zal volgens de laatste duurzaamheidsnormen worden gebouwd. De woning wordt niet aangesloten op het aardgas. Het voornemen is daarmee in overeenstemming met de woonvisie 4.1.5 Buitengebied met kwaliteit Algemeen In 2023 is door de gemeente Tubbergen het Ruimtelijk beleid 'Buitengebied met kwaliteit' vastgesteld. Het buitengebied kenmerkt zich door een mix van functies als landbouw, natuur, toerisme en bedrijvigheid, recreatie en wonen, al deze functies vragen om ruimte. Al deze functies leggen samen veel druk op het buitengebied. Daarom wordt voor de toepassing van deze beleidsregel het uitgangspunt gehanteerd: de goede functies op de goede plek. Enerzijds is deze beleidsregeling bedoeld om de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied in stand te houden en te verbeteren. Anderzijds is het doel van deze beleidsregeling om (economische)

ontwikkelingen in het buitengebied mogelijk te maken om zo een bijdrage te leveren aan een vitaal en leefbaar buitengebied. Toetsing initiatief aan ‘Buitengebied met Kwaliteit’ Voorliggend initiatief is niet beoordeeld op de gebruikelijke paragrafen 3 en 4 voor ontwikkelingen die betrekking hebben op wonen en agrarische bedrijven. Bij voorliggend geval is sprake van een maatwerkontwikkeling. In het beleid is de mogelijkheid opgenomen dat er kan worden afgeweken indien specifieke omstandigheden van een concreet geval daartoe aanleiding geven. In het kader van een grondaankoop door de gemeente van de agrariër om te komen tot een woningbouwontwikkeling buiten het plangebied en binnen het plangebied tot een herontwikkeling naar een agrarisch akkerbouwbedrijf en het toevoegen van 2 reguliere woningen. In voorliggend geval wordt de bouwmogelijkheid van 15.000 m 2 aan agrarische bouwmogelijkheden verwijderd uit het omgevingsplan, evenals nagenoeg alle huidige voormalig agrarische bebouwing. Daarvoor in de plaats wordt ontwikkelruimte geboden aan een veel kleiner akkerbouwbedrijf met bedrijfswoning met een maximaal gebruiksoppervlakte van 1.500 m 2. In het beleid is de mogelijkheid opgenomen dat er kan worden afgeweken indien specifieke omstandigheden van een concreet geval daartoe aanleiding geven.

Geconcludeerd wordt dat aan de randvoorwaarden van het beleid Buitengebied met Kwaliteit wordt voldaan. Zo leidt de ontwikkeling per saldo leiden tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, er wordt invulling gegeven aan de KGO basisinspanning in de vorm van een goede landschappelijke inpassing, en met het initiatief wordt ontwikkelruimte geboden aan een nieuw initiatief dat naar aard en omvang passend is op de locatie en de gebiedskenmerken.

5. Aspecten fysieke leefomgeving en milieu Zoals blijkt uit hoofdstuk 1.2 geldt bij het doorlopen van een wijziging van het omgevingsplan dat de voorgenomen activiteit enkel wordt verleend wanneer bij de ontwikkeling of activiteit sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 4.2 lid 1 Ow). Om dit te kunnen beoordelen zijn alle voor de fysieke leefomgeving relevante aspecten (voor zover betrekking hebbend op de gevraagde activiteit) nader onderzocht en afgewogen. Voor de beoordeling van de wijziging van het omgevingsplan zijn op basis van artikel 8.0b lid 1 Bkl de volgende regels en instructies van toepassing: - de instructieregels van hoofdstuk 5, met name afdeling 5.1 ‘Instructieregels met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ van het Bkl; - de instructieregels uit de provinciale omgevingsverordening; - eventuele andere instructies van het Rijk en provincie. In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zijn niet alleen de in het Bkl geregelde milieu aspecten beoordeeld, maar zijn alle relevante aspecten van de fysieke leefomgeving en milieu beoordeeld, zoals bijvoorbeeld het effect van cumulatie. Voor zover relevant is er voor de aspecten fysieke leefomgeving en milieu ook getoetst aan het gemeentelijk beleid.