Bijlage Jaarstukken 2025 Tubbergen
Tekst van het document
Kengetallen
Binnen het programma Cultuur en recreatie maken we gebruik van de volgende kengetallen: • Aantal historische molens: 7 • Aantal archeologische rijksmonumenten: 36 • Aantal bibliotheekfilialen: 1 • Aantal leerlingen muziekonderwijs inclusief HaFaBra: 136
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
53
1
2
3
PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN
Kengetallen
Portefeuillehouder
Binnen het programma Sociaal domein maken we gebruik van de volgende kengetallen: • Percentage volledig gevaccineerde inwoners (Rijksvaccinatieprogramma): 96,1% (RIVM 2025) • Huishoudens met bijstandsuitkeringen: 130 (CBS augustus 2025) • Werkloosheidspercentage: 2,7% (CBS 2024) • Aandeel (%) huishoudens met een bijstandsuitkering: 1,5% (CBS 2025)
Wethouder Berning-Everlo Wethouder Bekhuis: Interbestuurlijk toezicht provincie Algemeen
Iedere inwoner moet in staat zijn om zo lang en zo veel mogelijk zelfredzaam te zijn. We hechten veel waarde aan het welzijn van onze inwoners. Daarnaast moeten inwoners zoveel mogelijk zelf de regie over hun leven kunnen voeren en mee kunnen doen in de samenleving. Waar dat kan op eigen kracht, of anders met hulp van mensen uit hun sociale netwerk. Inwoners die hiertoe niet (volledig) in staat zijn, bieden we ondersteuning om hun zelfregie en participatie te bevorderen. De ondersteuning is bij voorkeur zo licht en zo dichtbij mogelijk en preventief als het kan. Team Ondersteuning & Zorg is ervoor om inwoners hierbij te helpen. In de gemeente Tubbergen werken we samen met verschillende organisaties om de zorg voor onze inwoners zo optimaal mogelijk in te richten. Dit zijn bijvoorbeeld organisaties de re-integratietrajecten begeleiden en organisaties die vrij toegankelijke voorzieningen aanbieden, maar ook Veilig Thuis voor inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld. We zetten in op vroegsignalering en het preventief aanpakken van problemen. Daarnaast kennen we verschillende regelingen voor inwoners met (tijdelijke) financiële problemen, bijvoorbeeld bijstand voor zelfstandige ondernemers en kindpakketten. We vinden het belangrijk dat onze inwoners de weg naar ondersteuning en hulpverlening gemakkelijk weten te vinden.
Daarom werken we binnen het sociaal domein samen binnen Schakel. Schakel is de toegang van het sociaal domein, waarbinnen alle organisaties samenwerken en daardoor passende hulp- en ondersteuning kunnen bieden aan de inwoners.
4
5
6
7
Wat hebben we in 2025 gedaan? Wmo
Eigen bijdrage CAK Een wetsvoorstel om de bijdrage inkomens- en vermogensafhankelijk te maken, is uitgesteld. De verwachting is dat deze van kracht wordt per 1 januari 2027. Inkoop hulpmiddelen Het contract met twee leveranciers van hulpmiddelen (zoals rolstoelen en scootmobielen) liep eind 2025 af. In het eerste kwartaal van 2025 is daarom gestart met de inkoopprocedure om te komen tot nieuwe contracten. De inkoopprocedure duurt langer dan verwacht en loopt door tot medio 2026. De contracten zijn daarom eind 2025 met maximaal vijf maanden verlengd. Huishoudelijke ondersteuning In 2025 is er door de 12 Twentse gemeenten die gezamenlijk de aanbesteding huishoudelijke ondersteuning hebben doorlopen, een kostprijsonderzoek uitgevoerd met als doel een reëel tarief voor 2026 vast te stellen dat aansluit bij de actuele ontwikkelingen in de kostprijs. Het kostprijsonderzoek is inmiddels afgerond. Begin 2026 wordt het nieuwe tarief vastgesteld. Respijtzorg Ook in 2025 hebben Menzis en de 14 Twentse gemeenten, in nauwe afstemming met zorgorganisaties, planbare logeerzorg beschikbaar gesteld en is de pilot geëvalueerd. In 2026 wordt deze voortgezet en wordt onderzocht op welke wijze de pilot regulier kan worden ingezet.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
54
1
Heronderzoeken indicaties Ook in 2025 zijn heronderzoeken uitgevoerd bij cliënten die langere tijd geen gebruik maakten van voorzieningen. Dit onderzoek werd naast de regiotaxi en de scootmobiel, uitgebreid naar uitstaande driewielfietsen en incidenteel toegekende rolstoelen, in totaal dus vier voorzieningen. Zo sluit ondersteuning weer aan bij het actuele gebruik en de behoeften van cliënten, De opschoning sloot ook aan bij de voorbereidingen voor de aanbesteding van hulpmiddelen voor het nieuwe contract per 2026. Indicatieproces Beschermd Wonen LVB 18+ De hulpvraag van de LVB 18+ doelgroep sluit aan bij reguliere Beschermd Wonen. Het beoordelen van aanvragen duurde vaak lang door complexe problematiek en onduidelijkheid over toezicht. In 2025 is de toegang gecentraliseerd via de Centrumgemeente en wordt de indicatiestelling door CIMOT uitgevoerd. Hierdoor gaat het proces sneller en krijgen inwoners eerder passende ondersteuning.
2
3
4
5
6
7
Wmo en Jeugd
Verordeningen Jeugd en Wmo In het tweede kwartaal van 2025 zijn de Verordening maatschappelijke ondersteuning 2025, de Verordening jeugdhulp 2025 en alle daarbij behorende regelingen geactualiseerd en vastgesteld. Deze actualisatie draagt bij aan een duidelijke en actuele juridische basis voor de uitvoering van de Wmo en Jeugd, passend bij de huidige beleids- en uitvoeringskaders. Cliëntervaringsonderzoek (CEO) Gemeenten zijn wettelijk verplicht jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek (hierna: CEO) voor de Wmo en Jeugd uit te voeren. Dit onderzoek richt zich op de ervaren toegankelijkheid, kwaliteit en effecten van de geboden ondersteuning. Ook in 2025 is het CEO Jeugd en Wmo nieuwe stijl, waarin continu wordt gemeten, uitgevoerd. Dit heeft ertoe geleid dat in het tweede kwartaal van 2025 een analyse en rapportage zijn opgeleverd.
Huis van Herstel In het Huis van Herstel Twente kunnen Twentse mannen met complexe problematiek in de laatste fase van hun detentie toewerken naar een succesvolle terugkeer in de samenleving. In 2025 hebben de 14 Twentse gemeenten besloten de financiering voor 2 jaar en dus tot en met 2027 over te nemen, zodat het Huis van Herstel kan blijven bestaan. De 14 Twentse gemeenten kunnen hierdoor hun wettelijke taak ‘nazorg detentie’ eerder oppakken, waardoor de overgang van detentie naar het terugkeren in de samenleving versoepelt. De bijdrage wordt voor een periode van 2 jaar gefinancierd vanuit de regionale arbeidsmarktmiddelen en het beschermd wonen budget van centrumgemeenten Almelo en Enschede. In 2027 wordt een besluit genomen over structurele voortzetting na 2027.
Jeugd
Beschermd Wonen en maatschappelijke Opvang De Centrumgemeenteregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang regio Almelo is verlengd met 1 jaar, tot 1 januari 2027. Ook het regioplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2020–2023 en de bijbehorende dienstverleningsovereenkomst zijn voor dezelfde periode verlengd. Daarnaast is een start gemaakt met het opstellen van een nieuwe visie.
Op regionaal niveau is in 2025 een samenwerkingsovereenkomst ondertekend waarin de samenwerkingsafspraken tussen de Twentse gemeenten en de Raad voor de Kinderbescherming zijn vastgelegd. De prioritaire agenda Jeugd wordt in februari 2026 vastgesteld. In deze agenda zijn de hervormingsagenda Jeugd, de regionale samenwerkingsagenda en de regiovisie samengebracht en vertaald naar regionale opgaven.
In Tubbergen is in 2025 gewerkt aan betere samenwerking tussen basisscholen en voortgezet onderwijs voor de zorg van leerlingen. In 2026 worden hierover concrete afspraken gemaakt. Daarnaast is ingezet op het versterken van het preventieve voorveld. Door middel van Quick-wins, het scheidingsadviesteam, SamenSterk PMT, jongerenwerk (onder andere binnen Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)) en de inzet van steungezinnen zijn hulpvragen zo vroeg mogelijk opgepakt. De capaciteit van steungezinnen is in 2025 uitgebreid, waardoor meer gezinnen ondersteund konden worden. Binnen de POH Jeugd, een samenwerking tussen Mediant, huisartsen en de gemeente, is afgestemd op vraag en aanbod. Huisartsen zijn zeer tevreden over deze samenwerking.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
55
1
De prioritaire agenda richt zich op het toekomstbestendig, beheersbaar en betaalbaar houden van de jeugdzorg. Daarbij ligt de nadruk op het afbouwen van residentiële voorzieningen en het versterken van ambulante ondersteuning, waarbij het uitgangspunt is dat jeugdigen zoveel mogelijk in de thuissituatie of een vergelijkbare leefomgeving opgroeien.
2
3
Veilig Thuis Twente
Meldcode Huiselijk geweld en Kindermishandeling De meldcode is een stappenplan dat professionals helpt om signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling te herkennen en zorgvuldig te handelen. De bijbehorende handleiding voor de meldcode is opgesteld en zal in 2026 formeel worden vastgesteld.
Beleidsregels algemene- en bijzondere bijstand De regels zijn geactualiseerd, met name over de draagkracht. De draagkrachtgrens voor alle vormen van bijzondere bijstand is vastgesteld op 120% van de bijstandsnorm. Dit zorgt voor meer uniformiteit en eenvoud.
Participatiewet
Basisvaardigheden (laaggeletterdheid)
Alleenverdienersproblematiek In 2024 zijn voorbereidingen getroffen voor een wetswijziging in de Participatiewet. Het gaat om huishoudens waarin één partner een uitkering krijgt en de ander weinig of geen inkomen heeft. Deze huishoudens ontvangen minder toeslagen en komen soms onder het minimum om rond te komen. De wet is per 1 januari 2025 ingegaan. In 2025 en 2026 zijn alle betrokken inwoners gecompenseerd.
Samen met diverse partners (SWTD/ROC/bibliotheek/Stichting Lezen en Schrijven) is er in 2025 verder gewerkt aan een meerjarenbeleidsplan basisvaardigheden. De verwachting is dat dit beleidsplan in het tweede kwartaal van 2026 wordt vastgesteld.
De sociaal ontwikkelbedrijven In 2025 zijn verschillende scenario’s uitgewerkt ten behoeve van de toekomstige inrichting van de sociale werkvoorziening in Tubbergen. Uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat de huidige inrichting goed functioneert en aansluit bij de
5
6
7
bestuurlijke wensen en behoeften. Op basis hiervan is besloten de samenwerking met SPN en Ontplooj voort te zetten. De huidige dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Ontplooj loopt af per 1 januari 2027. Eind 2025 zijn afspraken gemaakt over voortzetting van deze samenwerking. Deze afspraken worden in 2026 regionaal verder uitgewerkt en geïmplementeerd.
Regionaal Werkcentrum Twente (RWC) Voor de komst van het RWC zijn in 2025 verschillende voorbereidingen getroffen. De manager RWC is aangesteld en een onderzoek naar ICT-aanpassingen is gestart. De gidsfunctie voor inwoners wordt uitgevoerd door werkconsulenten van Schakel en wordt begin 2026 verder uitgewerkt met de regionale coördinator. De landelijke voorlichtingscampagne start eind maart 2026. De gemeente Enschede is als centrumgemeente van de arbeidsmarktregio Twente verantwoordelijk voor de realisatie van het RWC. Het RWC krijgt een fysieke locatie in Hengelo.
4
Inburgering
Taakstelling huisvesting statushouders De gemeente moet jaarlijks een aantal statushouders huisvesten, de zogenaamde taakstelling die voortvloeit uit de Wet inburgering 2021. Door een tekort aan beschikbare sociale huurwoningen is de gemeente er de laatste jaren niet in geslaagd aan de taakstelling te voldoen. Dit heeft er toe geleid dat er een plan van aanpak moest komen. Dit plan is in februari 2025 aan de provincie aangeboden. In 2025 is de trede op de interventieladder ten opzichte van 2024 gelijk gebleven. Beleidsregels Wet inburgering 2021 De beleidsregels Wet inbugering 2021 zijn in 2025 vastgesteld. Hierin staat hoe de gemeente uitvoering geeft aan de wet.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
56
1
Publieke Gezondheid
Bestuurlijke ontwikkelingen Samen Twente In 2025 zijn bij SamenTwente enkele belangrijke ontwikkelingen doorgevoerd. In het voorjaar is de kerntakendiscussie afgerond met een bestuurlijk besluit. Twee onderwerpen kregen een eigen proces. Het eerste was het ‘samen’ van SamenTwente. Kartrekkers verbeterden in het tweede deel van 2025 stap voor stap de samenwerking met de methode Action Learning. Dit loopt door in 2026. Het tweede onderwerp was de regionale Prioritaire Agenda Jeugd, gericht op besluitvorming in het eerste kwartaal van 2026. Na de kerntakendiscussie is in 2025 gewerkt aan het strategische programma 2027–2030, dat in het eerste kwartaal van 2026 wordt vastgesteld. Ook is de evaluatie van Twentse Koers afgerond. In december 2025 is een richtinggevend besluit genomen, met als doel een definitief besluit op 1 juli 2026. Het programma wordt herzien op basis van de evaluatie en passend gemaakt bij de toekomstige organisatie en besturing. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Het AZWA-akkoord is op 8 september 2025 formeel ondertekend. Het is een afspraak tussen het Rijk, zorg- en welzijnsorganisaties en gemeenten, voortkomend uit intensieve onderhandelingen. Het bouwt voort op het Integraal Zorgakkoord en richt zich op samenwerking, preventie en betere toegang tot zorg, ook voor kwetsbare groepen. De precieze uitwerking voor gemeenten volgt in 2026.
Transformatieplan Mentaal Gezond Twente Het Transformatieplan Mentaal Gezond Twente is een regionaal plan waarin de 14 Twentse gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties, ervaringsdeskundigen, zorgverzekeraars en andere partners samenwerken om de mentale gezondheid van inwoners in Twente te versterken. Het plan is in juni 2025 goedgekeurd door de gemeenten en zorgverzekeraars. Gemeente Enschede vervult de kassierfunctie en de samenwerkingsovereenkomst is ondertekend. Twente ontvangt circa €16,2 miljoen voor uitvoering van juli 2025 tot december 2027.
2
3
4
5
6
7
Suïcidepreventie Vanaf medio 2025 heeft de GGD, samen met afgevaardigden van Twentse gemeenten, gewerkt aan het opstellen van een regionaal werkplan suïcidepreventie voor een periode van twee jaar. Per 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidepreventie in werking als onderdeel van de Wet publieke gezondheid. Met deze wetswijziging krijgen gemeenten een wettelijke taak om beleid te ontwikkelen en maatregelen te organiseren ter voorkoming van suïcides. In 2026 stellen gemeenten daarnaast een lokaal beleidsplan suïcidepreventie op. Voor de uitvoering van dit lokale beleid ontvangen gemeenten beperkte structurele middelen. Gezondheidsmonitor GGD Twente Kinderen: monitor afgenomen najaar 2025, resultaten volgen maart 2026. Jeugd: monitor afgenomen april-juli 2024, resultaten opgeleverd in januari 2025. Volwassenen/ouderen: afname in het najaar van 2024, resultaten opgeleverd in de zomer van 2025. De resultaten zijn vertaald naar factsheets en gepresenteerd aan collega’s, raad en college. Mentale gezondheid scholen Eind 2025 is in Tubbergen een subsidie van €750 per school ter beschikking gesteld, na een verzoek van de kinderraad om chillplekken in te richten. 8 van de 9 scholen hebben de subsidie aangevraagd. In 2026 worden deze chillplekken gerealiseerd.
Daarnaast heeft de Gezonde School Adviseur contact gelegd met de scholen om hen te ondersteunen bij een bredere aanpak van mentale gezondheid en welzijn. Preventie -en handhavingsplan Eind 2025 is het ontwikkelen van een preventie -en handhavingsplan opgestart. Ambtelijke en bestuurlijke verantwoordelijkheid zijn vastgesteld. Verdere stappen volgen in 2026.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
57
1
Evaluatie Jeugdkamperen In 2025 is besloten om het informatiemoment vanaf 2026 meer te richten op de kern van het jeugdkamperen. De focus komt daarbij te liggen op de oorsprong, de aanmeldprocedure, veiligheidsaspecten, de reden van handhaving, ouderlijke verantwoordelijkheid en het maken van onderlinge afspraken tussen ouders. Hiermee wordt beter aangesloten bij de behoeften van ouders en kinderen en bij de OKO-gedachte. Het onderwerp alcohol blijft onderdeel van het programma, maar zal beknopter worden behandeld, zodat het thema benoemd blijft zonder de overhand te hebben tijdens het informatiemoment.
2
3
4
5
6
7
Overzicht baten en lasten (BEDRAGEN X € 1.000)
RAMING BEGR. VOOR WIJZIGING
RAMING BEGR. NA WIJZIGING
REALISATIE BEGROTINGSJAAR
VERSCHIL REALISATIE VS. BEGR. NA WIJZ.
Baten
3.346
6.908
7.381
473
Lasten
23.238
28.016
30.391
-2.375
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-19.892
-21.108
-23.009
-.1902
Onttrekkingen aan reserves
0
89
55
-34
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
-19.892
-21.019
-22.954
-1.936
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
Beleidsindicatoren INDICATOR
2023
2024
2025
Banen (per 1.000 inwoners van 1564 jaar)
722,3
735,3
nnb
Jongeren met een delict voor de rechter (percentage 16 t/m 22 jaar als werkzoekend ingeschreven)
0,0%
nnb
nnb
Kinderen in uitkeringsgezin (percentage tot 18 jaar)
2,0%
2,0%
nnb
Werkloze jongeren (percentage 16 t/m 22 jaar als werkzoekend ingeschreven)
1,0%
1,0%
nnb
Netto arbeidsparticipatie (percentage werkzame beroepsbevolking t.o.v. beroepsbevolking)
75,4%
75,9%
76,7%
Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners 18+)
79,5
79,5
79,0
Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners van 1564 jaar)
58,5
51,8
nnb
Jongeren met jeugdhulp (percentage van alle jongeren tot 18 jaar)
9,7%
10,4%
nnb
Jongeren met jeugdbescherming (percentage van alle jongeren tot 18 jaar)
1,0%
0,9%
nnb
Jongeren met jeugdreclassering (percentage van alle jongeren van 12 t/m 23 jaar)
nnb
nnb
nnb
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (aantal per 10.000 inwoners
650
670
680
Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/sociaal-domein - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.
Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Huishoudelijke hulp en Wmo eigen bijdragen (nadeel € 221.000) In totaal is een bedrag begroot van € 2.462.000 voor alle modules huishoudelijke ondersteuning samen. De werkelijke kosten in het jaar 2025 zijn € 2.683.000 (t.o.v. € 2.274.000 in 2024). Dit betekent een nadeel van € 220.000. Het nadeel ontstaat doordat het aantal cliënten gedurende het jaar gestaag gestegen is. Het aantal cliënten dat gebruikmaakt van de HO is gedurende het jaar met 15 toegenomen. Hulpmiddelen (nadeel € 190.000) Voor hulpmiddelen is een bedrag begroot van € 837.000. De werkelijke kosten in 2025 zijn afgerond € 1.027.000 (t.o.v. € 789.000 in 2024). Dit betekent een nadeel van € 190.000 in 2025. Het betreft een nadeel op woningaanpassingen. Er waren voor 2025 twee woningaanpassingen begroot, er hebben zes woningaanpassingen plaatsgevonden. Daarnaast is het aantal geplaatste trapliften twee keer zo hoog als waarmee op basis van historische cijfers rekening werd gehouden. Regiotaxi (voordeel € 56.000) De kosten voor de regiotaxi waren in 2025 ruim € 20.000 lager dan in 2024, terwijl er wel een indexatie op de tarieven plaats heeft gevonden. Dat betekent dat er in 2025 minder ritten en kilometers gereden zijn dan begroot op basis van ervaringscijfers.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
58
1
Jeugd (nadeel € 1.275.000) De gemeente Tubbergen heeft in 2025 weer sterk in gezet op verlaging van de jeugdzorgkosten, waarbij zo goed mogelijk passende zorg bieden aan jeugdigen uiteraard prioriteit blijft. Dit gebeurt onder andere door de inzet van praktijkondersteuners bij de huisartsen en door de inzet van een coördinator externe verwijzers. Deze coördinator externe verwijzers controleert of de verwijzing die externe partijen afgeven wel de meest passende indicatie is (zowel inhoudelijk als financieel gezien). Dit heeft ons de afgelopen jaren veel opgeleverd. Helaas worden de effecten van deze inspanningen momenteel volledig ondergesneeuwd door een extreem hoge kostenpost voor jeugdzorg. De grootste oorzaak hiervoor is dat de 20 duurste jeugdindicaties (4% van het totale aantal jeugdigen met een indicatie), door het maatwerktraject dat geboden dient te worden, verantwoordelijk zijn voor meer dan 50% van de jeugdzorgkosten in 2025. De jeugdzorgkosten van deze 20 jeugdigen bedroegen in 2025 maar liefst 4 miljoen euro. Met als resultaat een tekort van 1,3 miljoen op de begroting 2025 (na wijziging in het programmajournaal). In het programmajournaal afgelopen zomer is het budget voor jeugdzorg al naar boven bijgesteld met € 1 miljoen.
Dit kwam enerzijds door de hogere kosten als gevolg van de nieuwe inkoop (€ 500.000) waarvoor we een stelpost hadden opgenomen in onze begroting. Anderzijds zagen we afgelopen zomer al dat de kosten stegen door een aantal extreem dure maatwerkindicaties. In de zomer van 2025 is er een doorrekening gemaakt voor de kosten voor de rest van het jaar met de informatie die toen bekend was. Daar waar in de zomer nog de verwachting was dat een tweetal jeugdigen via andere middelen buiten de gemeente gefinancierd zouden kunnen worden voor het tweede halfjaar, is later helaas gebleken dat dit toch niet mogelijk was. Daarnaast heeft zich in december 2025 een nieuwe jeugdindicatie aangediend die vraagt om maatwerkvoorzieningen. Er is sprake van een maatwerkvoorziening als het reguliere aanbod binnen jeugdhulp niet toereikend is voor de jeugdige. Een zware maatwerkvoorziening wordt door de gemeente Tubbergen zeker niet zomaar afgegeven, hier gaat een heel traject aan vooraf. In een aantal casussen is in 2025 zelfs een externe commissie betrokken geweest om de casus te beoordelen. Dit is een commissie met zeer ervaren professionals uit het hele land. Zelfs zij gaven aan dat dit zeer extreme
2
3
4
5
6
7
gevallen zijn. Kiezen voor het reguliere aanbod van zorg, dat is ingekocht binnen de 14 Twentse gemeenten, zou ernstige gevolgen hebben voor de jeugdige en zijn/haar omgeving. Bij iedere casus wordt zorgvuldig afgewogen of er andere manieren van verblijf en/of behandeling mogelijk zijn (met een lager prijskaartje). Pas als dit allemaal bekeken is en beoordeeld is en hieruit blijkt dat dit echt niet wenselijk en/ of werkbaar is, dan wordt de dure zorg ingezet, veelal maatwerkzorg. Hierbij wordt continue geschakeld tussen gemeente en verschillende gespecialiseerde zorgpartijen en externe adviespartijen. We kunnen helaas niet anders concluderen dan dat Tubbergen veel inspanningen levert om de kosten voor jeugdzorg zo laag mogelijk te houden. Echter waren er in 2025 veel casussen waar we geen invloed op hadden en deze jeugdigen verdienen wel passende zorg, daar staan wij ook voor. Daarnaast zijn we hiertoe als gemeente verplicht in het kader van de jeugdwet. Deze hoge zorgkosten zijn op lange termijn niet te dragen binnen de gemeentebegroting van een relatief kleine gemeente. Dat baart zorgen, omdat we verwachten dat deze duurdere indicaties de komende jaren door zullen lopen. Tot op heden wordt een gemeente die deze extreem hoge kosten moet maken voor een zeer beperkte groep cliënten niet gecompenseerd.
Via de VNG vragen wij al jaren aandacht voor een meer rechtvaardige vorm van financiering van de jeugdzorg. In maart 2026 heeft de wethouder in het Algemeen Bestuur van SamenTwente opnieuw aandacht voor een rechtvaardige wijze van financieren van de jeugdzorg en heeft ze alle Twentse gemeenten opgeroepen de krachten opnieuw te bundelen en een krachtig signaal af te geven richting Den Haag. Een zogenaamde “vangnetregeling” zoals we die kennen binnen de partricipatiewet zullen we hier ook benoemen als mogelijke oplossing om de financiële uitdagingen wat eerlijker te verdelen. Dit neemt echter niet weg dat wij in eerste instantie blijven opteren voor een rechtvaardige en volledige financiering van de jeugdzorg vanuit Den Haag. We blijven de jeugdzorgkosten monitoren en rapporteren hierover in het volgende P&C document.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
59
1
Participatiewet (nadeel € 128.000) Het participatiewet-budget bestaat uit het budget voor algemene bijstand, IOAW, IOAZ en loonkostensubsidie. Het totale budget bedroeg in 2025 € 2.865.500. Het budget voor loonkostensubsidie is gebaseerd op de werkelijke uitgaven van een aantal jaren eerder. Ongeveer de helft van het nadeel heeft betrekking op dit onderdeel, voor deze uitgaven worden we pas later gecompenseerd. Dat we meer geld uitgeven aan loonkostensubsidie is een goed teken, dat betekent dat we meer inwoners aan een baan helpen met een loonkostensubsidie. Onder Participatie en re-integratie wordt een nadeel op de loonkostensubsidie genoemd van € 67.000, wat ook onderdeel is van de Participatiewet. Daarnaast zien we nog een voordeel op de IOAW/IOAZ, ook onderdeel van Participatie, voor een bedrag van € 25.000. Dit meenemend zien we per saldo een nadeel van € 170.000 op de Participatiewet. Participatie en re-integratie (nadeel € 136.000) De kosten voor begeleiding nieuw beschut, loonwaardemetingen en re-integratie door Stichting Participatie Noaberkracht vallen in 2025 hoger uit dan begroot. Daar staat tegenover dat SPN over 2025 een hoog positief resultaat heeft behaald waardoor Tubbergen een bedrag terug krijgt. Een deel van dit resultaat is al meegenomen in het programmajournaal 2025 van Tubbergen, waardoor dit in de jaarrekening nu niet meer naar voren komt.
In dit nadeel zit ook een nadeel op de loonkostensubsidie van € 67.000, wat feitelijk thuishoort onder Participatie. Dat maakt het nadeel op Participatie en re-integratie eigenlijk € 69.000. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen m.b.t. armoedebeleid voor €12.000 (zie voorstel budgetoverheveling) en Migratie voor €22.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2025 onder “Toelichting en analyse op de baten en lasten”.
2
3
4
5
6
7
PROGRAMMA MILIEU Portefeuillehouder
Wethouder Niens Algemeen In 2024 heeft de gemeenteraad het gemeentelijk Grondstoffenplan vastgesteld. Uitgangspunt is dat we meer grondstoffen van het restafval willen scheiden en dat de ingezamelde grondstoffen zo hoogwaardig mogelijk worden verwerkt. Wij willen de hoeveelheid restafval verder verminderen en de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen verbeteren. Voor de inzameling van huishoudelijk afval zijn wij aangesloten bij ROVA. Daarnaast kunnen onze inwoners gebruikmaken van een gemeentelijk afvalbrengpunt in Tubbergen en particuliere afvalbrengpunten in Tilligte en Denekamp. Kringloopbedrijf De Beurs zamelt textiel en kringloopgoederen in. Ook haalt De Beurs overige grof huishoudelijk afval tegen een kostendekkend tarief aan huis op. Kengetallen
Binnen het programma Milieu maken we gebruik van de volgende kengetallen: • Restafval per inwoner: 61 kg • Gft per inwoner: 155 kg • PMD per inwoner: 32 kg • Scheidingspercentage: 79 % Wat hebben we in 2025 gedaan?
Inzameling Huishoudelijk Afval Rova verzorgt de huis aan huis inzameling van restafval, GFT en PMD. Voor grof huishoudelijk afval kunnen inwoners gebruik maken van afvalbrengpunten in Denekamp, Tilligte en Tubbergen. In 2025 hebben wij het ophalen van grof huishoudelijk afval en de inzameling van textiel aanbesteed aan kringloopbedrijf De Beurs. Oud papier wordt door scholen en verenigingen ingezameld. Voor de verwerking van restafval en GFT zijn wij aangesloten bij Twence.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
60
1
Aanbesteding Kringloopactiviteiten en inzameling grof huisvuil en textiel gemeenten Dinkelland en Tubbergen Op 31 december 2025 liep het contract met kringloopbedrijf De Beurs voor het aan huis ophalen grof huishoudelijk afval, kringloopgoederen en de inzameling van textiel af. Rova heeft deze werkzaamheden voor een periode van 5 jaar aanbesteed, opnieuw aan De Beurs. Na deze periode kan het contract nog twee maal voor een periode van 2 jaar worden verlengd. Nieuwe samenwerkingsovereenkomst VNG/Verpact Voor de inzameling van plastic en metalen verpakkingen en drankenkartons (PMD) ontvangen wij een vergoeding van Verpact. In september 2025 heeft de algemene ledenvergadering van de VNG ingestemd met de nieuwe samenwerkingsovereenkomst. In december 2025 zijn wij een nieuwe deelnemersovereenkomst met Verpact aangegaan. Per 1 januari 2026 gelden er nieuwe afspraken voor de inzameling van PMD. Gemeenten ontvangen een vergoeding voor de inzameling die gebaseerd is op de kwaliteit. Hoe beter die is, hoe hoger de vergoeding. Rova ondersteunt ons bij het verbeteren van die kwaliteit. Prullenbakkenvergoeding en SUP vergoeding Sinds 2024 ontvangen wij een vergoeding voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke prullenbakken. De vergoeding wordt betaald door Verpact aan gemeenten voor het aandeel verpakkingen in openbare prullenbakken.
In 2025 bedroeg de vergoeding € 0,98 per inwoner. De producenten van wegwerpplastic producten moeten sinds 2023 meebetalen aan de kosten die gemeenten maken voor het opruimen van zwerfafval zoals bijvoorbeeld plastic bekers, flesjes en zakjes. De SUP-vergoeding komt voort uit de EU-richtlijn Single-Use Plastics. Ook hiervoor krijgen wij een bedrag per inwoner. In 2025 is de vergoeding over 2023 en 2024 met terugwerkende kracht uitbetaald. Wij gebruiken de bijdrage die wij ontvangen voor extra inzet bij straatreiniging, het faciliteren van onze zwerfvuilvrijwilligers en educatie op scholen.
2
3
4
5
6
7
Inzameling GFT bij hoogbouw In 2025 hebben wij op 10 verschillende locaties GFT zuilen geplaatst. Hierdoor is het voor bewoners van appartementen mogelijk om GFT van het restafval te scheiden. Beleidsindicatoren
De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren. INDICATOR
2023
2024
2025
Omvang huishoudelijk restafval (kilogram per inwoner)
53
56
nnb
Hernieuwbare elektriciteit (percentag nnb)
nnb
nnb
nnb
Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/volksgezondheid-en-milieu Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met de landelijke cijfers is ook te vinden op deze website. Overzicht baten en lasten
Inzameling Huishoudelijk Afval Rova verzorgt de huis aan huis inzameling van restafval, GFT en PMD. Voor grof huishoudelijk afval kunnen inwoners gebruik maken van afvalbrengpunten in Denekamp, Tilligte en Tubbergen. In 2025 hebben wij het ophalen van grof huishoudelijk afval en de inzameling van textiel aanbesteed aan kringloopbedrijf De Beurs. Oud papier wordt door scholen en verenigingen ingezameld. Voor de verwerking van restafval en GFT zijn wij aangesloten bij Twence. Nieuwe samenwerkingsovereenkomst VNG/Verpact Voor de inzameling van plastic en metalen verpakkingen en drankenkartons (PMD) ontvangen wij een vergoeding van Verpact. In september 2025 heeft de algemene ledenvergadering van de VNG ingestemd met de nieuwe samenwerkingsovereenkomst. In december 2025 zijn wij een nieuwe deelnemersovereenkomst met Verpact aangegaan. Per 1 januari 2026 gelden er nieuwe afspraken voor de inzameling van PMD.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
61
1
Gemeenten ontvangen een vergoeding voor de inzameling die gebaseerd is op de kwaliteit. Hoe beter die is, hoe hoger de vergoeding. Rova ondersteunt ons bij het verbeteren van die kwaliteit. Prullenbakkenvergoeding en SUP vergoeding Sinds 2024 ontvangen wij een vergoeding voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke prullenbakken. De vergoeding wordt betaald door Verpact aan gemeenten voor het aandeel verpakkingen in openbare prullenbakken. In 2025 bedroeg de vergoeding € 0,98 per inwoner. De producenten van wegwerpplastic producten moeten sinds 2023 meebetalen aan de kosten die gemeenten maken voor het opruimen van zwerfafval zoals bijvoorbeeld plastic bekers, flesjes en zakjes. De SUP-vergoeding komt voort uit de EU-richtlijn Single-Use Plastics. Ook hiervoor krijgen wij een bedrag per inwoner. In 2025 is de vergoeding over 2023 en 2024 met terugwerkende kracht uitbetaald. Wij gebruiken de bijdrage die wij ontvangen voor extra inzet bij straatreiniging, het faciliteren van onze zwerfvuilvrijwilligers en educatie op scholen. Inzameling Huishoudelijk Afval Rova verzorgt de huis aan huis inzameling van restafval, GFT en PMD. Voor grof huishoudelijk afval kunnen inwoners gebruik maken van afvalbrengpunten in Denekamp, Tilligte en Tubbergen. In 2025 hebben wij het ophalen van grof huishoudelijk afval en de inzameling van textiel aanbesteed aan kringloopbedrijf De Beurs.
Oud papier wordt door scholen en verenigingen ingezameld. Voor de verwerking van restafval en GFT zijn wij aangesloten bij Twence.
2
3
4
RAMING BEGR. VOOR WIJZIGING
RAMING BEGR. NA WIJZIGING
REALISATIE BEGROTINGSJAAR
VERSCHIL REALISATIE VS. BEGR. NA WIJZ.
Baten
2.093
2.320
2.188
-132
Lasten
2.002
2.262
2.110
152
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
92
58
78
20
Onttrekkingen aan reserves
0
0
0
0
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
92
58
78
20
(BEDRAGEN X € 1.000)
5
6
7
Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder “Toelichting en analyse op de baten en lasten”. PROGRAMMA VOLKSHUISVESTING & RUIMTELIJKE ORDENING Portefeuillehouder
Wethouder Bekhuis Algemeen
Als gemeente is van het van groot belang dat de fysieke leefomgeving zodanig is ingericht dat een goed woon- en leefklimaat is gegarandeerd. Het woningaanbod moet zowel een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte van de samenleving zijn. Er moet echter ook ruimte zijn voor bedrijvigheid. Een integrale blik op de fysieke leefomgeving is hiervoor een vereiste. Kengetallen
Nieuwe samenwerkingsovereenkomst VNG/Verpact Voor de inzameling van plastic en metalen verpakkingen en drankenkartons (PMD) ontvangen wij een vergoeding van Verpact. In september 2025 heeft de algemene ledenvergadering van de VNG ingestemd met de nieuwe samenwerkingsovereenkomst. In december 2025 zijn wij een nieuwe deelnemersovereenkomst met Verpact aangegaan. Per 1 januari 2026 gelden er nieuwe afspraken voor de inzameling van PMD. Gemeenten ontvangen een vergoeding voor de inzameling die gebaseerd is op de kwaliteit. Hoe beter die is, hoe hoger de vergoeding. Rova ondersteunt ons bij het verbeteren van die kwaliteit.
Binnen het programma Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening maken we gebruik van de volgende kengetallen: • Woningvoorraad: 8.940 • Gemiddeld bouwjaar woningvoorraad: 1981 • Gemiddelde koopsom woningen: €476.569
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
62
1
Wat hebben we in 2025 gedaan?
Omgevingswet De Omgevingswet is per 1 januari 2024 in werking getreden. In aanloop naar de inwerkingtreding hebben wij onze werkprocessen volledig ingericht op het behandelen en afhandelen van aanvragen onder de Omgevingswet. Vergunningaanvragen en meldingen worden sindsdien digitaal ingediend via het landelijke systeem. Daarnaast zijn wij gestart met de actualisatie van ons eigen omgevingsplan. Op dit moment hebben we nog een omgevingsplan van rechtswege die moet worden omgezet naar een ‘eigen’ omgevingsplan. Het omgevingsplan van rechtsweg omvat alle vastgestelde bestemmingsplannen, milieuregels en verordeningen. Op uiterlijk 1 januari 2032 moeten we beschikken over één integraal omgevingsplan voor het gehele grondgebied. Wij hebben ervoor gekozen het omgevingsplan gefaseerd op te stellen en per deelgebied ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad van de betreffende gemeente. De werkzaamheden zijn gestart met het gebied “Kernen”. Vervolgens hebben wij voorbereidingen getroffen voor het gebied “Bedrijfsterreinen”, waarna het gebied “Buitengebied” zal volgen. Wonen In 2025 is gewerkt aan diverse woningbouwplannen ter voorbereiding op te volgen planologische procedures. In de diverse kernen van de gemeente zijn in dit jaar ongeveer 90 woningen aan de woningvoorraad toegevoegd.
Ook zijn de werkzaamheden verricht ten behoeve van het opstellen van een gemeentelijk Volkshuisvestingsprogramma. Beleidsindicatoren
De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren.
INDICATOR
2023
Gemiddelde WOZ waarde (duizend euro) Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)
2
2024
3
4
5
6
7
2025
400.0
424.0
432.0
8.9
12,0
nnb 77,1%
Demografische druk (percentage)
75,5%
76,1%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in euro’s)
779,0
929,0
969.0
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in euro’s)
807,0
954,0
992,0
Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/volkshuisvesting--ro-en-stadsvernieuwing - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website. Overzicht baten en lasten (BEDRAGEN X € 1.000)
RAMING BEGR. VOOR WIJZIGING
RAMING BEGR. NA WIJZIGING
REALISATIE BEGROTINGSJAAR
VERSCHIL REALISATIE VS. BEGR. NA WIJZ.
Baten
1.661
5.938
6.464
526
Lasten
2.634
7.391
7.456
-65
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-973
-1.453
-992
461
Onttrekkingen aan reserves
0
208
446
238
Toevoegingen aan reserves
-7
-341
335
-676
-966
-905
-881
23
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Omgevingsvergunningen (voordeel €85.000) Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden de legesinkomsten voor omgevingsvergunningen bepaald door het aantal ingediende aanvragen. In het afgelopen jaar zijn naast reguliere vergunningen ook enkele grotere projecten vergund. Deze projecten hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de gerealiseerde legesinkomsten. De overschrijding heeft een incidenteel karakter en leidt niet tot structureel hogere inkomsten.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
63
1
2
3
4
5
6
7
Bestemmingsplanwijzigingen op verzoek (nadeel €52.000) Sinds de invoering van de Omgevingswet worden aanvragen die voorheen als principeverzoeken en vooroverleggen (twee aparte producten) werden ingediend, beide als vooroverleg aangeduid. De leges hiervoor worden bij omgevingsvergunningen in rekening gebracht. De legesinkomsten voor het wijzigen van een omgevingsplan zijn dit jaar lager uitgevallen door een lager aantal aanvragen. Daarnaast is een aantal aanvragen via een andere procedure verleend, namelijk via een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). De leges voor deze procedure worden via vergunningverlening opgelegd. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft een hogere mutaties m.b.t. winst- en verliesnemingen en mutatie verliesvoorziening van de grondexploitaties voor € 347.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2025 onder “Toelichting en analyse op de baten en lasten”.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
64
1
PARAGRAFEN
2
3
4
In de begroting wordt een uitgebreide beschrijving van en toelichting op de verschillende lokale heffingen gegeven. Dit, omdat bij de vaststelling van de begroting besluiten worden genomen over de gewenste belastingontvangsten en - in aansluiting daarop – daarbij de tariefstructuur en - hoogte wordt bepaald. In de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over de wijze waarop de belastingontvangsten zijn gerealiseerd en in hoeverre daarbij afwijkingen zijn ontstaan ten opzichte van de begroting.
opbrengst bestaande uit 1% index CBS en 1% extra. 2. De tarieven afvalstoffenheffing bestaan uit een basistarief vermeerderd met een capaciteitsafhankelijk tarief per lediging van de restafvalcontainer (grijs) respectievelijk per aanbieding aan de verzamelcontainer; De tarieven zijn voor 2025 t.o.v. van het jaar 2024 verhoogd met €6 naar €173. 3. De tarieven van de rioolheffingen zijn kostendekkend. Voor 2025 is het tarief voor het eigenarendeel ten opzichte van 2024 met €14,62 verhoogd naar € 233,92. 4. De tarieven leges en rechten zijn afgestemd op de lasten ter zake en kostendekkend.
Overzicht belastingopbrengsten jaarrekening 2025
Onroerendezaakbelasting (ozb)
LOKALE HEFFINGEN
BEGROTING 2025 NA WIJZIGINGEN
WERKELIJK 2025
Onroerendezaakbelastingen
5.733
5.733
Afvalstoffenheffing • Vast recht • Diftar (ledigingen) Aanslagen Diftar worden jaarlijks achteraf opgelegd.
1.464 426
1.465 402
Rioolheffingen
2.459
2.456
Toeristenbelasting *Aanslagen toeristenbelasting worden jaarlijks achteraf opgelegd.
245*
218*
SOORT HEFFING/BELASTING (BEDRAGEN X € 1.000)
Forensenbelasting
37
Reclamebelasting TOTAAL
35
53 10.417
48 10.357
Bestaand beleid ten aanzien van de lokale heffingen
De belastingenstructuur en de tarieven van de gemeentelijke belastingen zijn voor het belastingjaar 2025 als volgt vastgesteld: 1. De ozb-tarieven worden zodanig aangepast dat voor 2025 er een meeropbrengst van 5,1% (exclusief areaaluitbreiding) wordt gerealiseerd. De verhoging bestaat uit 2,1% indexcijfer CBS en 3% extra uit eerdere besluitvorming. Vanaf 2026 wordt uitgegaan van 3% meeropbrengst bestaande uit 2% index CBS en 1% extra. Voor 2027 wordt er uitgegaan van 2% meer-
5
6
7
Onder de naam ‘onroerendezaakbelastingen’ worden van binnen de gemeente gelegen onroerende zaken twee directe belastingen geheven: • een gebruikersbelasting van degene die – naar omstandigheden beoordeeld een onroerende zaak die niet in hoofdzaak als woning dient, al dan niet krachtens eigendom, bezit, beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt, en; • een eigenarenbelasting van degene die van een onroerende zaak het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. De gebruikersbelasting wordt uitsluitend geheven over niet-woningen, terwijl de eigenarenbelasting wordt geheven van zowel woningen als niet-woningen. De tarieven worden jaarlijks (opnieuw) bepaald aan de hand van twee factoren, te weten: • de waardeontwikkeling van het WOZ-bestand in de gemeente en • de gewenste ozb-opbrengst in het begrotingsjaar. OPBRENGSTEN ONROERENDE ZAAKBELASTINGEN ( (BEDRAGEN X € 1.000)
2024
2025
Raming ozb
5.415
5.733
Werkelijke opbrengst ozb
5.393
5.733
Verschil tussen raming opbrengst en de werkelijke opbrengst
-/22
0
Oninbare vorderingen voorgaande dienstjaren
-/7
-/3
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
65
1
2
3
4
Afvalstoffenheffing
TARIEVEN EN OPBRENGST AFVALSTOFFENHEFFING (IN €)
2024
Deze heffing heeft als uitgangspunt, dat de kosten voor 100% worden gedekt door de heffing. Naast een basistarief per huishouden betaalt de gebruiker een capaciteitsafhankelijk tarief per lediging restafval voor het gebruik van een verzamelcontainer, een 140-liter container of een 240-liter container. Op deze wijze wordt uitvoering gegeven aan het beginsel van ‘de vervuiler betaalt’. De opbrengst is bestemd voor de kostendekking van de afvalinzameling en -verwerking.
Basistarief (vast recht)
167
173
1 lediging restafvalcontainer (grijs) 240 liter
10,60
10,60
1 lediging restafvalcontainer (grijs) 140 liter
6,50
6,50
1 lediging bij de verzamelcontainer via een chipkaart met een kleine opening
1,35
1,35
1 lediging bij de verzamelcontainer via een chipkaart met een grote opening
2,70
2,70
Opbrengsten afvalstoffenheffing (basistarief + ledigingen) (bedragen x € 1.000)
2024
2025
Raming opbrengst basistarief (vast recht)
1.401
1.464
Werkelijke opbrengst basistarief
1.399
1.465
Verschil tussen werkelijke opbrengst en raming basistarief
-/2
-/- 1 426
BEREKENING KOSTENDEKKENDE AFVALSTOFFENHEFFING (BEDRAGEN X € 1.000)
Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen
BEGROTING 2025
WERKELIJK 2025
1.823
1.475
314
202
Netto kosten taakveld
1.509
1.273
Raming opbrengst ledigingen restafval:
376
1.509
1.273
Werkelijke opbrengst ledigingen restafval
408
402
85
85
Verschil tussen werkelijke opbrengst en raming ledigingen
32
-/24
Oninbare vorderingen voorgaande dienstjaren
-/0
-/1
18.785
18.418
230
230
Totale kosten
Btw
1.824
1.588
Opbrengst afvalstoffenheffing
1.823
1.867
Aantal ledigingen bij de verzamelcontainer via een chipkaart*
Dekkingspercentage*
99,9%
117,6%
6
7
2025
Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente
5
Aantal ledigingen restafvalcontainer (grijs) 140 liter*
8.456
8.800
*Als het dekkingspercentage hoger is dan 100% worden de overtollige middelen aan de voorziening
Aantal ledigingen restafvalcontainer (grijs) 240 liter*
29.443
30.787
gedoteerd
* Gegevens verstrekt door ROVA
De opbrengst van het aantal ledigingen is voor 2025 geraamd op een bedrag van € 426.000. De werkelijke opbrengst ad € 402.000 voor 2025 is € 24.000 lager dan de raming. Oorzaak hiervan is dat het werkelijke aantal ledigingen in 2025 lager is geweest dan het aantal ledigingen waarmee in de raming van de opbrengstberekening 2025 rekening is gehouden.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
66
1
2
3
4
5
6
7
Voorziening afvalstoffenheffing
Deze voorziening wordt ingezet om een gelijkmatige ontwikkeling van de afvalstoffenheffing te waarborgen. De stand van deze voorziening afval bedraagt per 31 december 2025 € 850.000.
TARIEVEN RIOOLHEFFINGEN (IN €)
Rioolheffingen
De eigenaar en gebruiker van een perceel van waaruit regenwater en/of afvalwater direct of indirect wordt afgevoerd via de gemeentelijke riolering is belastingplichtig voor de rioolheffing. Voor de rioolheffing geldt eveneens als algemeen uitgangspunt dat 100% van de kosten worden gedekt. De tarieven zijn gebaseerd op de geraamde kosten, zoals die zijn opgenomen in het gemeentelijk rioleringsplan. Tubbergen heft zowel van de eigenaar als van de gebruiker van objecten, die direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. De eigenaar betaalt een vast bedrag per perceel; het tarief voor de gebruiker is gebaseerd op het waterverbruik. Incidentele over- en onderdekking wordt verrekend met een egalisatievoorziening om sterke tarieffluctuaties op te kunnen vangen. De tarieven voor het belastingjaar 2025 zijn verhoogd met € 14,62 ten opzichte van 2024. BEREKENING KOSTENDEKKENDE RIOOLHEFFING (BEDRAGEN X €1.000)
Kosten taakveld(en) Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen
BEGROTING 2025
WERKELIJK 2025
1.798
1.698
0
0
Netto kosten taakveld
1.798
1.698
Toe te rekenen kosten
1.798
1.698
2024
2025
Rioolheffing eigenaar
219,30
233,92
Rioolheffing eigenaar (uitsluitend hemel-/grondwater)
61,80
65,92
Rioolheffing gebruiker (tot 300 m³)
74,50
79,47
Opbrengsten rioolheffingen (bedragen x €1.000)
2024
2025
Raming rioolheffing eigenaren
2.244
2.459
Werkelijke opbrengst rioolheffing
2.244
2.456
Verschil tussen werkelijke opbrengst en raming
-
-/3
Oninbare vorderingen voorgaande dienstjaren
-/1
-/2
De bestaande voorziening gekoppeld aan het huidige GRP bedraagt per 31 december 2025 € 1.924.000. Reclamebelasting
De reclamebelasting wordt geheven van degene die de openbare aankondiging heeft, dan wel van degene ten behoeve van wie de openbare aankondiging is aangebracht. Deze reclamebelasting betreft een afgebakend gebied in het centrum van Tubbergen. Met de opbrengst van deze belasting wordt het ‘Ondernemingsfonds Tubbergen’ gevoed en op deze wijze komt de opbrengst weer op indirecte wijze ten goede aan de ondernemers. TARIEVEN RECLAMEBELASTING (IN €)
2024
2025
600
600
Overhead incl. (omslag)rente
350
350
Vast bedrag 1e vestiging
Btw
254
254
Vast bedrag 2e vestiging en per volgende vestiging elk
500
500
2024
2025
53
47
Totale kosten
2.402
2.302
Opbrengst reclamebelasting (bedragen x €1.000)
Opbrengst rioolheffing
2.401
2.456
Raming opbrengst reclamebelasting
Dekkingspercentage*
99,9%
106,7%
*Als het dekkingspercentage hoger is dan 100% worden de overtollige middelen aan de voorziening
Werkelijke opbrengst reclamebelasting
51
48
Verschil tussen werkelijke opbrengst en raming
-/2
1
Oninbare vorderingen voorgaande dienstjaren
-
-/1
gedoteerd.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
67
1
Toeristenbelasting
Deze belasting wordt geheven ter zake van het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente tegen vergoeding in welke vorm dan ook door personen, die niet in de gemeentelijke ‘Basisregistratie personen’ zijn opgenomen. De toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. De belasting vindt plaats op basis van aangifte. De aangiftes worden jaarlijks steekproefsgewijs gecontroleerd. Niet alleen om de aangiftes op juistheid en volledigheid te controleren, maar ook om de exploitanten, daar waar nodig, te adviseren bij een doelmatiger opzet van de administratie, zodat het invullen van de aangifte toeristenbelasting correct, eenvoudig en snel kan geschieden. De tarieven zijn al een aantal jaren niet gewijzigd. TARIEVEN TOERISTENBELASTING (PRIJS PER PERSOON PER NACHT IN €)
2024
2025
Tarief per persoon per overnachting
1,05
1,05
Tarief in eigen onderkomen op camping
0,70
0,70
Opbrengst toeristenbelasting (bedragen x €1.000)
2024
2025
Raming toeristenbelasting
245
245
Werkelijke opbrengst toeristenbelasting
245
218
Verschil tussen werkelijke opbrengst en raming
0
27
Oninbare vorderingen voorgaande dienstjaren
-/5
-
Toelichting toeristenbelasting 2025
De aanslagen toeristenbelasting worden eerst na afloop van het belastingjaar opgelegd, omdat deze gebaseerd wordt op het aantal overnachtingen in het belastingjaar (=kalenderjaar). Dit betekent, dat bij het opmaken van de jaarrekening een schatting moet worden gemaakt van de opbrengst. Deze schatting wordt doorgaans gebaseerd op het meest recente kohier, rekening houdend met eventueel gewijzigde omstandigheden. Forensenbelasting
2
3
4
5
6
7
belastingjaar voor zich of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar te houden. De forensenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. De opbrengst forensenbelasting 2025 is nog niet bekend omdat de aanslagen jaarlijks achteraf worden opgelegd. TARIEVEN FORENSENBELASTING (IN €)
2024
2025
Forensenbelasting ‘gehuurde grond’
105
105
Forensenbelasting op eigen grond
286
286
Opbrengst forensenbelasting (bedragen x €1.000)
2024
2025
40
37
Raming opbrengst forensenbelasting Werkelijke opbrengst forensenbelasting
36
35
Verschil werkelijke opbrengst en raming
-/4
-/2
-
-
Oninbare vorderingen voorgaande dienstjaren
Lokale lastendruk
Om een indruk te geven van de lastendruk ontwikkeling als gevolg van aanvaard beleid worden hierna de gevolgen voor een huishouding zonder of met een eigen woning weergegeven. Deze vergelijking is gebaseerd op de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Bij de berekening van de lokale woonlasten is uitgegaan van een gemiddelde woningwaarde van € 426.000 in 2024 respectievelijk € 432.000 in 2025, conform de uitgangspunten van de Waarderingskamer. De ontwikkeling van de lokale lastendruk in de gemeente Tubbergen is als volgt: GEEN EIGEN WONING* (IN €)
2024
2025
VERSCHIL
VERSCHIL IN %
Rioolheffing (tot 300 m³ waterverbruik)
74,50
79,47
4,97
6,7 %
Afvalstoffenheffing: a. basistarief (vast recht) b. 4 ledigingen restafval (container 240 liter)
167,00 42,40
173,00 42,40
6,00 0,00
3,6 % 0,0 %
Totaal
283,90
294,87
10,97
3,86 %
Deze belasting wordt geheven van natuurlijke personen die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er op meer dan negentig dagen van het
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
68
1
GEEN EIGEN WONING* (IN €)
Ozb* Rioolheffing (tot 300 m³ waterverbruik): a. rioolheffing eigenaar b. rioolheffing gebruiker
2024
2025
VERSCHIL
VERSCHIL IN %
391,07
411,01
19,94
5,1%
219,30 74,50
233,92 79,47
14,62 4,97
6,7% 6,7%
Afvalstoffenheffing: a. basistarief (vast recht) b. 4 ledigingen restafval (container 240 liter)
167,00 42,40
173,00 42,40
6,00 0,0
3,6% 0,0%
Totaal
894,27
939,8
45,53
5,1%
AANTAL KWIJTSCHELDINGSVERZOEKEN
2
3
4
2024
2025
Aanvragen: volledige afwijzing
16
14
Aanvragen: gedeeltelijke toewijzing
0
3
Aanvragen: volledige toewijzing
114
115
Totaal
130
132
Kwijtscheldingsbedragen (bedragen x €1.000)
2024
2025
Raming kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen
22
27
Werkelijke kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen
27
27
Verschil tussen werkelijke kwijtschelding en raming
+5
-
5
6
7
Zoals uit vorenstaande tabel blijkt neemt de lokale lasten druk voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning toe met € 45,53. * Rekening houdend met 2,1% inflatiecorrectie + 3% autonome verhoging.
Kwijtscheldingsbeleid
Kwijtschelding is een van de wijzen waarop een schuld teniet gaat. Kenmerk van kwijtschelding is, dat het gaat om belastingschuldigen die niet in staat zijn anders dan met buitengewoon bezwaar de belasting te betalen. Op grond van artikel 255 van de Gemeentewet bestaat de mogelijkheid om belastingplichtigen, die een inkomen en een vermogen beneden bepaalde minimumnormen hebben, kwijtschelding te verlenen van hun belastingschuld. Gemeenten beschikken hierin over een zekere mate van beleidsvrijheid. Gemeenten mogen ook zelf bepalen welke belastingsoorten in aanmerking komen voor kwijtschelding. Tubbergen past kwijtschelding toe voor de volgende heffingen: • Afvalstoffenheffing: het basistarief • Rioolheffing • Onroerendezaakbelastingen
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
69
1
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Risicobeheersing en weerstandsvermogen
Op 15 december 2020 is door de raad de Kadernota Integraal Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2021 vastgesteld. Risicomanagement omvat alles wat we doen om risico’s, kansen en onzekerheden in beeld te brengen en te beheersen. Risicomanagement moet onze organisatie in staat stellen doelstellingen optimaal te realiseren. Dit impliceert prioriteiten stellen en sommige risico’s bewust accepteren. Daartoe is het noodzakelijk gedetailleerd inzicht te hebben in alle risico’s die samenhangen met alle gemeentelijke activiteiten en processen. De uitdaging is om binnen de organisatie het risicomanagement niet alleen onbewust onderdeel van ons werkproces te laten zijn maar risico’s en kansen en de wijze waarop we daarmee om willen gaan juist ook expliciet en transparant te betrekken bij de realisatie van onze doelen als ook bij bestuurlijke besluitvorming Hierbij is een voortdurende balans tussen de systeemwereld en de leefwereld van groot belang. Hierin is de belangrijkste uitdaging binnen de organisatie dat we deze twee werelden samenbrengen in wat gemeenten doen, hoe zij dat doen en hoe ze hierin omgaan met de samenleving en de kracht van de samenleving en de inwoners benutten. Kortom: Nevenheid waar het kan, overheid waar het moet.
Integraal risicomanagement kan hierin bijdragen door het in balans brengen/ houden van deze twee werelden en daardoor een verbetering te bewerkstelligen in geprofessionaliseerde sturing en een verbeterde borging en bestendiging van de organisatie te creëren. Met deze kadernota zetten we een belangrijke stap in het versterken van risicomanagement, met als doel het bewust en verantwoord omgaan met risico’s door een open en transparante manier van samenwerken. Integraal risicomanagement is de nieuwe manier van denken over risico’s, kansen en onzekerheden. Het doel van deze integrale aanpak is het vergroten van het risicobewustzijn van organisatie en bestuur, zodat een goede en verantwoorde balans ontstaat tussen risico’s nemen en risico’s beheersen. Het continu organiseren van aandacht voor en het gesprek over risico’s vormt de basis van deze aanpak. Door regelmatig het gesprek te voeren - zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau - over (strategische) risico’s, ontstaat een gezamenlijk beeld. Niet door te zenden, te vertellen en voor te lichten, maar door te delen, te bespreken en de dialoog aan te gaan. De risicodialoog is een open gesprek met als doel het gezamenlijk bepalen van een constructieve risico-aanpak. Het gesprek en de
2
3
4
5
6
7
communicatie over risico’s is een essentieel onderdeel van integraal risicomanagement. Transparantie is hierbij het uitgangspunt. Risico’s kunnen financiële consequenties met zich meebrengen. De financiële gevolgen van de risico’s worden periodiek tijdens de P&C-cyclus inzichtelijk gemaakt in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. Naast financiële consequenties worden dan ook de impact van imagoschade en de impact op de realisatie van onze organisatiedoelstellingen gewogen. Het weerstandsvermogen kunnen we bepalen door onderstaande stappen te doorlopen: • Een inventarisatie van de risico’s (risicoprofiel); • Benodigde weerstandscapaciteit; • Beschikbare weerstandscapaciteit; • Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
70
1
2
3
Risicoprofiel In onderstaande tabel worden de tien risico’s gepresenteerd met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.
Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico’s is een risicosimulatie uitgevoerd (Monte Carlo). Hieruit volgt dat 90% zeker is dat alle risico’s kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 3,7 miljoen (benodigde weerstandscapaciteit).
RISICO
Beschikbare weerstandscapaciteit
Risicoprofiel en weerstandscapaciteit
KANS
MAXIMAAL
EFFECT
Verhoogde vraag naar voorzieningen met een open-eind karakter zoals WMO, Jeugd en WWB
70
500.000
5,95
Grondbedrijf: Als gevolg van onvoorziene zaken bestaat de kans op extra kosten met als gevolg Tegenvallers bouw- en woonrijp maken (b.v. bodem)
50
500.000
4,21
Datalek: Als gevolg van onjuist en onzorgvuldig handelen van medewerkers en/of systemen bestaat de kans op het weglekken of het onjuist/ongewild verspreiden van informatie aan onbevoegde partijen/ individuen (Noaberkracht werken / privacy en informatiebeveiliging), waardoor en een boete of aansprakelijkstelling volt vanuit AP.
50
810.000
3.97
Als gevolg van het verliezen van bezwaar- en beroepsprocedures inzake ruimtelijke (bestemmings)plannen bestaat de kans op overschrijden van termijnen en budgetten waardoor de gemeente extra kosten moet maken.
40
500.000
3,35
Kunstobjecten: Als gevolg van onvolledige en niet-actueel registratie van bezittingen/kunstobjecten bestaat de kans dat op onrechtmatige wijze bezittingen/kunstobjecten aan de gemeente worden onttrokken of op onrechtmatige wijze gebruik worden gemaakt van bezittingen, met als gevolg dat wij onvolledig zijn verzekerd voor mogelijke schade
30
500.000
2.61
Grondbedrijf: Als gevolg van economische groei bestaat de kans op schaarste met als gevolg Kostenstijging bouw- en woonrijp maken (stijging > cbs index en voor een periode van 2 jaar)
30
500.000
2,58
Frauderisico - Subsidieverlening: Het risico dat subsidiegelden niet worden verantwoord en/of ontvangen door de organisatie
50
250.000
2,15
Proces Subsidies: Als gevolg van onvoldoende functiescheiding bestaat de kans op onjuiste en onvolledige beschikkingen met als gevolg het onterecht verstrekken van een subsidie
50
250.000
2,15
Frauderisico - Subsidieverlening: Het risico dat subsidievoorwaarden niet worden nageleefd en/of subsidies onrechtmatig worden gedeclareerd.
50
250.000
2,14
Proces Subsidies: Als gevolg van foutieve beoordeling van juridische aspecten bestaat de kans op onrechtmatige weigeringsgronden.
50
250.000
2,14
4
5
6
7
BESCHIKBARE WEERSTANDSCAPACITEIT (X €1.000)
Weerstand
Capaciteit 2025
Algemene reserve
€ 5.629
Totale weerstandscapaciteit
€ 5.629
Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven. RICISO’S
WEERSTANDSCAPACITEIT
Bedrijfsproces Financieel Imago / Politiek Informatie / Strategie Juridisch / aansprakeliijkheid Letsel / Veiligheid Materieel Milieu Personeel / Arbo Product
Algemene reserve
WEERSTANDSVERMOGEN
De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
71
1
beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen
=
benodigde weerstandscapaciteit
€ 5.629.000 =
€ 3.700.000
1,5
De normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van de berekende ratio.
2
3
4
(BEDRAGEN X € 1.000)
JAARREKENING 2024
BEGROTING 2025
JAARREKENING 2025
Waarderingscijfer
Ratio
Betekenis
A
Vaste schulden
23.501
21.597
21.597
A
> 2.0
uitstekend
B
Netto vlottende schuld
3.580
4.306
2.893
B
1.4 - 2.0
ruim voldoende
C
Overlopende passiva
6.922
1.299
7.570
C
1.0 - 1.4
voldoende
D
0.8 - 1.0
matig
D
Financiële activa
3.648
2.052
4.086
E
0.6 - 0.8
onvoldoende
E
Uitzettingen < 1 jaar
21.552
12.387
10.637
F
< 0.6
ruim onvoldoende
F
Liquide middelen
210
235
222
G
Overlopende activa
2.316
359
3.255
H
Totale baten
69.055
56.978
71.301
9,1
21,4
19,4
Netto schuldquote (A+B+C-D-E-F-G)/H x 100%
Kengetallen
Om de financiële positie van de gemeente in beeld te brengen, stelt de gemeente Tubbergen jaarlijks een balans en een overzicht van de exploitatie in baten en lasten op. Maar voor een goed oordeel over deze financiële positie zijn aanvullende kengetallen nodig. Deze kengetallen bieden ondersteuning bij de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad. Bovendien kan met deze kengetallen de gemeente Tubbergen goed worden vergeleken met andere gemeenten. Eén afzonderlijk kengetal zegt niet alles en moet altijd in relatie worden gezien met andere kengetallen. We onderscheiden 5 kengetallen: • 1a. netto schuldquote • 1b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen • 2. solvabiliteitsratio • 3. grondexploitatie • 4. structurele exploitatieruimte • 5. belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden