Bijlage Jaarstukken 2025 Tubbergen
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
1
2
3
4
5
6
7
Behorend bij onze controleverklaring d.d. 30 juni 2026 Caroline Louise Willems 2026.06.30 13:28:09 +02'00'
INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING . ........................................................................................................................................................................ 3
4. PARAGRAFEN. ............................................................................................................................................................ 65 Lokale heffingen........................................................................................................................................................... 65
2. NOTA VAN AANBIEDING. ...................................................................................................................................... 5
Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................................................. 70
Resultaat en analyse................................................................................................................................................... 5
Onderhoud kapitaalgoederen............................................................................................................................ 74
Reserves en voorzieningen................................................................................................................................. 11
Financiering..................................................................................................................................................................... 80
Financiële positie en bestemming resultaat............................................................................................ 11
Verbonden partijen..................................................................................................................................................... 82 Grondbeleid..................................................................................................................................................................... 85
3. INLEIDING AMBITIEBEGROTING................................................................................................................ 12
Bedrijfsvoering. ............................................................................................................................................................. 88
Programma Leefbare kernen............................................................................................................................. 12
Wet Open Overheid (WOO)................................................................................................................................ 91
Programma Buitengebied in Balans............................................................................................................. 20 Programma Leefomgeving van de toekomst. ........................................................................................ 24
5. JAARREKENING........................................................................................................................................................ 92
Programma Positieve Gezondheid................................................................................................................ 29
Balans.................................................................................................................................................................................. 92
Programma Toekomstbestendige gemeente Tubbergen
Overzicht baten en lasten..................................................................................................................................... 93
en ambtelijke organisatie Noaberkracht..................................................................................................... 34
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling......................................................................... 95
Programma’s basisdeel.......................................................................................................................................... 38
Toelichting op de balans per 31 december.............................................................................................. 99
Programma Bestuur & middelen..................................................................................................................... 38
Toelichting en analyse op de baten en lasten...................................................................................... 117
Programma Dienstverlening & burgerzaken. ......................................................................................... 41
Rechtmatigheidsverantwoording...................................................................................................................126
Programma Veiligheid............................................................................................................................................. 43 Programma Openbare ruimte & mobiliteit................................................................................................ 45
6. BIJLAGEN..................................................................................................................................................................... 127
Programma Economie. ........................................................................................................................................... 48
Bijlage 1: Overzicht van incidentele baten en lasten. ................................................................... 127
Programma Onderwijs. ........................................................................................................................................... 50
Bijlage 2: Wet normering bezoldiging
Programma Sport & accommodaties........................................................................................................... 51
topfunctionarissen publieke en semipublieke sector..................................................................... 129
Programma Cultuur & recreatie........................................................................................................................ 53
Bijlage 3: Toelichting beleidsindicatoren................................................................................................. 130
Programma Sociaal domein. .............................................................................................................................. 54
Bijlage 4: Overzicht taakvelden..................................................................................................................... 131
Programma Milieu...................................................................................................................................................... 60
Bijlage 5: Single information Single audit (SiSa).............................................................................. 136
Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening....................................................................... 62 7. OVERIGE GEGEVENS........................................................................................................................................ 154
OVERIGE GEGEVENS......................... 154 Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
2
1
2
3
4
5
6
7
INLEIDING Voor u liggen de jaarstukken 2025 van de gemeente Tubbergen. Met deze jaarstukken leggen wij verantwoording af over wat we het afgelopen jaar hebben bereikt, welke keuzes we hebben gemaakt en hoe de beschikbare middelen zijn ingezet. Deze inleiding biedt u als raadslid een samenhangend overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten, zodat u de uitwerking in de programma’s goed kunt duiden. Het jaar 2025 stond in het teken van het verder uitvoeren van de ambities uit het coalitieakkoord. Daarbij zien we dat grote maatschappelijke opgaven steeds meer samenkomen: wonen, zorg, economie, duurzaamheid en het buitengebied beïnvloeden elkaar en vragen om integrale keuzes. Tegelijkertijd blijven landelijke ontwikkelingen, zoals veranderingen in beleid rond landbouw en migratie, van invloed op de lokale uitvoering. Leefbare kernen: bouwen aan wonen, voorzieningen en economie
In de kernen is stevig ingezet op het vergroten van de leefbaarheid. Woningbouw was daarbij een belangrijk speerpunt. In vrijwel alle kernen zijn plannen ontwikkeld of in uitvoering gebracht, met extra aandacht voor betaalbare woningen, starters en ouderen. Tegelijkertijd is gewerkt aan een volkshuisvestingsprogramma om meer regie te voeren op vraag en aanbod. Naast wonen is geïnvesteerd in de vitaliteit van de kernen. Dit zien we terug in de ontwikkeling van bedrijventerreinen, de versterking van het centrum van Tubbergen en de samenwerking met ondernemers en onderwijs. Ook maatschappelijke voorzieningen blijven een belangrijk aandachtspunt. In meerdere dorpen zijn multifunctionele accommodaties gerealiseerd of in ontwikkeling, waarmee ontmoeting, onderwijs, sport en zorg steeds vaker worden gecombineerd. Daarmee wordt niet alleen in ‘stenen’ geïnvesteerd, maar vooral in sociale samenhang en toekomstbestendige voorzieningen.
Buitengebied in balans: omgaan met onzekerheid
Het buitengebied bevindt zich in een periode van verandering en onzekerheid. Landelijke beleidswijzigingen hebben geleid tot het wegvallen van eerder ingezette programma’s, waardoor richting en duidelijkheid voor agrariërs en andere betrokkenen ontbreken. In deze context heeft de gemeente ingezet op het blijven ondersteunen van ondernemers, het onderhouden van contacten en het voorbereiden op toekomstige keuzes. Tegelijkertijd blijft het zoeken naar balans tussen landbouw, natuur en leefomgeving een centrale opgave. Leefomgeving van de toekomst: stappen in duurzaamheid
Op het gebied van duurzaamheid zijn concrete stappen gezet. Inwoners zijn actief ondersteund bij het verduurzamen van hun woning, onder andere via informatievoorziening en gerichte ondersteuning bij energiearmoede. Ook is gewerkt aan de opwek van duurzame energie, waarbij keuzes rondom windenergie en regionale samenwerking nadrukkelijk op de agenda stonden. Deze trajecten laten zien dat de energietransitie niet alleen technisch, maar ook bestuurlijk en maatschappelijk complex is. Positieve gezondheid: ondersteuning dichtbij Binnen het sociaal domein is verder gebouwd aan het uitgangspunt van positieve gezondheid: het versterken van eigen regie en het bieden van ondersteuning zo dicht mogelijk bij inwoners. De inzet van dorpsondersteuners is uitgebreid naar meerdere kernen en speelt een belangrijke rol in het vroeg signaleren van hulpvragen. Daarnaast zijn stappen gezet in preventie, met name voor jeugd, en in de aanpak van schulden en financiële problematiek. De uitdaging blijft om deze ondersteuning toegankelijk en betaalbaar te houden, gezien de druk op het sociaal domein.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
3
1
2
3
Toekomstbestendige organisatie en financiën
Tot slot
Ook is gewerkt aan een toekomstbestendige gemeente en organisatie. Dit betekent
De jaarstukken laten zien dat er in 2025 veel in gang is gezet en gerealiseerd, maar ook dat
investeren in samenwerking met inwoners en partners, maar ook in een sterke ambtelijke
de gemeente voor complexe opgaven staat die meerdere jaren vragen. In de programma’s
organisatie. Tegelijkertijd vraagt de financiële positie blijvende aandacht. Hoewel er veel is
die volgen, wordt per thema concreet inzicht gegeven in de behaalde resultaten en de inzet
gerealiseerd, zien we dat de lasten – met name in het sociaal domein – onder druk staan en
van middelen. Daarmee vormen deze jaarstukken de basis voor uw kaderstellende en
dat keuzes nodig blijven om financieel gezond te blijven.
controlerende rol. Voor een verdere inhoudelijke en financiële toelichting op het jaar 2025
4
5
6
7
verwijzen wij u daarom naar de verschillende onderdelen van deze jaarstukken 2025.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
4
1
2
3
4
5
6
7
NOTA VAN AANBIEDING Het college biedt hierbij de jaarstukken 2025 ter vaststelling aan de gemeenteraad aan. Met de aanbieding van de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer in 2025. Uitgangspunt hierbij is het leveren van een gedegen kwaliteit, waarbij het verkrijgen van een goedkeurende verklaring, ook voor de rechtmatigheid, een voorwaarde is. De in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) genoemde jaarstukken bestaan uit: Programmaverantwoording Jaarverslag Paragrafen Jaarstukken
Verloop begroting 2025 versus jaarstukken 2025 Naast de specifieke verantwoording, zoals u die in het vervolg van de jaarrekening zult aantreffen, gaan wij in dit algemene deel in hoofdlijnen in op de financiële uitkomsten. Allereerst een financiële samenvatting van de verschillende onderdelen van dit hoofdstuk, gevolgd door een opbouw van het uiteindelijke resultaat, zowel vóór als na bestemming. Nadelig resultaat jaarverantwoording 2025
- € 560.000
Af: budgetoverheveling
- € 77.000
Af: specifieke resultaatbestemming
- € 740.000
Uiteindelijk nadelig resultaat jaarverantwoording 2025
- € 1.377.000
Balans en toelichting Jaarrekening Baten en lasten en toelichting
De jaarstukken zijn het sluitstuk van de Planning & Control-cyclus. In het eerste gedeelte, het jaarverslag, staat het gevoerde beleid centraal. In het jaarverslag wordt de indeling van de begroting 2025 gevolgd en wordt de realisatie van de doelstellingen uit de ambitiebegroting en basisbegroting nader beschouwd. In het tweede gedeelte, de jaarrekening, worden de cijfers gepresenteerd. RESULTAAT EN ANALYSE RESULTAAT
RAMING 2025 NA WIJZIGING
REALISATIE 2025
Baten
56.978
68.798
71.301
Lasten
-60.373
-71.895
-73.854
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-3.395
-3.097
-2.553
Ontrekking aan reserves
3.938
5.413
5.318
Toevoeging aan reserves
-543
-2.317
-3.325
0
0
560
BEDRAGEN X € 1.000
Saldo primitieve begroting (overschot)
374
Saldo Perspectiefnota 2026 (jaarschijf 2025) (overschot)
570
Saldo programmajournaal (overschot)
578
Saldo 2025 op begrotingsbasis (overschot) ten gunste van de algemene reserve
RAMING 2025 VÓÓR WIJZIGING
(BEDRAGEN X € 1.000)
Het gerealiseerde resultaat
Verloop resultaten producten Planning & Control op begrotingsbasis 2025 P&C CYCLUS 2025
Dit uiteindelijk nadelige resultaat van de jaarverantwoording 2025 van € 1.377.000 onttrekken we aan de algemene reserve (het weerstandsvermogen).
1.522
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
5
1
Analyse verschillen reserves Onder de programma’s en in de staat van reserves (en voorzieningen) wordt uitvoerig ingegaan op de verschillende mutaties betreffende de reserves (en voorzieningen). Ook wordt verderop in deze nota van aanbieding een nadere toelichting gegeven op het (ontstaan van het) totaal van onze reserves (en voorzieningen). Voor een verklaring van het resultaat voor bestemming (dus zonder de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves) in relatie tot het resultaat na bestemming wordt kort stilgestaan bij de verschillen tussen de raming en de realisatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves. De afname van de reserves heeft voor het overgrote deel te maken met de winsten verliesnemingen binnen het grondbedrijf welke leiden tot een onttrekking aan de algemene reserve en onttrekkingen m.b.t. de ambitiebegroting. Tevens zijn er lagere onttrekkingen aan de reserves, welke te maken hebben met werkzaamheden die in 2025 niet of niet volledig zijn uitgevoerd en in 2026 verder worden opgepakt. Zie hiervoor ook het voorstel met betrekking tot budgetoverheveling.
VOORDEEL
NADEEL
Programma ambitiedeel Landelijke beeindigingsregeling veehouderijlocatie
50
Werkbudget Positieve gezondheid
54
Realisatiestimulans
406
Programma basisdeel Juridische controlling
53
Algemene uitkering
1.138
Taakmutaties algemene uitkering
66
Terugontvangen gelden Noaberkracht
127
Voorziening pensioenen wethouders
384
VOORDEEL
3
4
125
Loonheffing WKR
57
Wegen
74
Lokaal onderwijsbeleid
64
Leerlingenvervoer
51 128
Participatie en re-integratie
136
Hulpmiddelen
190
Huishoudelijke hulp
167
Wmo Eigen bijdragen
54
Jeugd
1.275 85
Bestemmingsplanwijzigingen op verzoek Overige mee- en tegenvallers
7
56
Participatiewet
Omgevingsvergunningen
6
92
Bermen en sloten
Regiotaxi
5
NADEEL
Overige gronden en terreinen
Totaal
Analyse uitkomsten op hoofdlijnen na bestemming Hierna wordt ter verklaring van het voordelige resultaat (na bestemming) een analyse op hoofdlijnen gegeven. Vergeleken zijn de werkelijke baten en lasten met de ramingen na verwerkte begrotingswijzigingen. OMSCHRIJVING (BEDRAGEN X € 1.000)
OMSCHRIJVING (BEDRAGEN X € 1.000)
2
52 69 2.195
2.755
Zoals uit het overzicht blijkt wordt het nadelige resultaat over het jaar 2025 ten bedrage van -/- €560.000 (€2.195.000 minus €2.755.000) voor het overgrote deel veroorzaakt door tegenvallers binnen het sociaal domein en dan met name jeugd (€ 1.275.000), Wmo (€ 411.000) en de voorziening pensioenen wethouder (€ 384.000). tegenover deze tegenvallers staan ook een aantal meevallers zoals de realisatiestimulans (€406.000), algemene uitkering (€1.138.000), taakmutaties algemene uitkering (€66.000), terugontvangen gelden Noaberkracht (€127.000), De overige verschillen betreffen veelal afwijkingen die betrekking hebben op de reguliere taken. Deze worden nader verklaard en toegelicht in het jaarverslag en de toelichting op de jaarrekening onder de programma’s. Uit bovenstaand overzicht blijkt dus dat de jaarstukken 2025 met een negatief saldo van -€560.000 is afgesloten. Dit negatieve saldo is positief beïnvloed voor een bedrag van €77.000 omdat budgetten in 2025 niet volledig zijn aangewend. Deze niet aangewende budgetten worden overgeheveld naar het jaar 2026 waardoor het nadelige saldo over 2025 hoger wordt.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
6
1
TOTAAL
T.L.V. RESERVES
(Bedragen x € 1.000)
3
0
3
Bodemkwaliteit
13
0
13
Gebiedsgericht geluidsbeleid
8
0
8
Overbrenging archief naar statische fase
3
0
3
Positieve gezondheid transformatiebudget dorpsondersteuners
20
20
0
OVER TE HEVELEN BUDGETTEN 2025
T.L.V. ALG. MIDDELEN
Armoedebeleid
12
12
0
Adviseurskosten grondaankoop toekomstige woningbouw
139
139
0
Migratie
46
46
0 50
Landelijke beeindigingsregeling veehouderijlocatie
50
0
Reserve coalitieakkoord
651
651
0
Te storten in reserve verplichtingen voorgaande jaren
945
868
77
Toelichting op de budgetoverheveling
Evaluatie Anti discriminatievoorziening Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een antidiscriminatievoorziening (ADV) voor hun inwoners in te richten en hebben hiervoor middelen ontvangen via de algemene uitkering. Het over te hevelen budget zal worden ingezet op het verder versterken van deze wettelijke taken. Bodemkwaliteit In de begroting 2025 is een incidenteel bedrag van € 12.500 beschikbaar gesteld voor het invoeren van de bodemgegeven in het Bodeminformatiesysteem (BIS). Het opstarten van het project heeft vertraging opgelopen en zal verder worden uitgevoerd in 2026. Gebiedsgericht geluidsbeleid In de begroting 2025 is een incidenteel bedrag van € 10.000 beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van gebiedsgericht geluidsbeleid. In 2025 zijn de bouwkundige voorzieningen geluidswering voor Tubbergen uitgevoerd en zijn de nota’s betaald. Het resterende bedrag voor verdere geluidsaneringen en voor de uitvoering moeten worden overgeheveld naar 2026. Deze gelden zijn nodig voor het nog verplicht uitvoeren van eindrapportages geluid.
2
3
4
5
6
7
Overbrenging archief naar statische fase Volgens de Archiefwet 1995 is de gemeente verplicht haar archieven, 20 jaar na ontstaan, bewerkt en geïnventariseerd over te brengen naar de daarvoor aangewezen archiefbewaarplaats. Inmiddels zijn we bezig met de laatste fase (archiefblok 18111895) die in de loop van 2026 wordt afgerond. Vandaar de overheveling van het resterende budget Positieve gezondheid - transformatiebudget en activiteitengeld dorpsondersteuners Om te komen tot een gefaseerde uitbreiding van de inzet van de dorpsondersteuners en de structurele dekking daarvan zijn incidentele budgetten gereserveerd om deze gefaseerde uitbreiding mogelijk te maken. Deze gereserveerde budgetten zullen in 2026 en 2027 worden ingezet. Armoedebeleid In 2024 is de kadernota armoede en schulden vastgesteld en zijn we ook begonnen met de uitvoering. Het restant van het incidenteel beschikbaar gestelde budget ten bedrage van € 12.000 willen we in 2026 inzetten voor een tijdelijke projectleider om het laatste stukje van de implementatie op te pakken Adviseurskosten grondaankoop toekomstige woningbouw Deze kosten ramen we zodra de verplichting wordt aangegaan. De daadwerkelijke (uit)betaling van deze kosten loopt normaliter gelijk met het passeren van de akte van de grondoverdracht. Dit is (nog) niet gebeurd in 2025 en zal naar verwachting plaatsvinden in 2026.
Migratie We hebben besloten de formatie migratie en inburgering voor twee jaar uit te breiden. Dekking hiervan loopt via de reserve migratie. Omdat vacatures pas in de loop van 2025 zijn ingevuld, is de periode van twee jaar later in het jaar 2025 van start gegaan maar loopt deze ook langer door. Dit betekent dat de raming van de kosten maar ook de onttrekking aan de reserve moet worden overgeheveld.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
7
1
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties Sinds 3 juli 2023 zijn de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) opengesteld, waarmee veehouders hun bedrijfslocaties tegen subsidie kunnen beëindigen. Gemeenten worden via de algemene uitkering (decembercirculaire) gecompenseerd voor het werk en de kosten die ze maken. Deze middelen zijn bedoeld ter dekking van de gemeentelijke uitvoeringskosten, waaronder de leges die aan deelnemende agrarische locaties in rekening worden gebracht voor de ruimtelijke procedures. We zijn bezig beleid op te stellen hoe hier mee om te gaan. In afwachting hiervan hevelen we het beschikbaar gestelde bedrag via de decembercirculaire 2025 over naar het jaar 2026 zodat we de betreffende regeling in 2026 kunnen uitvoeren en dekken. Reserve coalitieakkoord 20222026 Als onderdeel van het huidige coalitieakkoord is besloten te gaan werken met een reserve coalitieakkoord van waaruit inspanningen en activiteiten met een incidenteel middelen beslag kunnen worden gedekt. Deze reserve houdt aan het einde van de huidige coalitieakkoord op te bestaan. De in de reserve coalitieakkoord resterende middelen vallen op dat moment in principe vrij ten gunste van de algemene middelen tenzij er harde verplichtingen voor het jaar 2026 onder liggen.
Deze actie wordt in maart 2026 uitgevoerd. Het bedrag dat vrijvalt ten gunste van de algemene middelen kan daarna middels een integrale afweging opnieuw worden ingezet waarbij uiteraard ook rekening kan worden gehouden met de ambities voor de nieuwe raads- en collegeperiode. Wetende dat er in april 2026 een totale en kritische beschouwing van de resterende middelen in de reserve coalitieakkoord plaatsvindt maakt dat we de overheveling van de verschillende budgetten met als dekking de reserve coalitieakkoord van 2025 naar 2026 als totaal meenemen in dit voorstel.
BESTEMMING RESULTAAT 2025 (BEDRAGEN X € 1.000)
2
3
4
5
6
7
TOTAAL
1 Leefbaarheidsfonds
40
2 Implementatie Participatiewet in balans (september circulaire)
18
3 Versterking omgevingsveiligheidsdiensten (september circulaire)
3
4 Register Externe Veiligheidsrisico’s (september circulaire)
2
5 Spreidingswet (december circulaire) (september circulaire)
32
6 Kinderopvang pleegouders (december circulaire)
13
7 Landelijke beeindigingsregeling veehouderijbedrijven (december circulaire)
62
8 Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (december circulaire)
8
9 Implementatie plateau 2 (december circulaire)
13
10 Decentralisatie uitkering Veilig vergaderen (december circulaire)
142
11 Realisatiestimulans
406
Totale mutatie te bestemmen resultaat
740
Toelichting op de onderdelen uit de resultaatbestemming 1 Leefbaarheidsfonds Medio 2024 heeft de herijking van het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen (MAT) plaatsgevonden. Als onderdeel van de besluitvorming heeft de gemeenteraad een incidenteel werkbudget van € 150.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van ondersteuning van de uitwerking van grote maatschappelijke initiatieven van schetsfase naar ontwerpfase. Inmiddels ontstaat de verwachting dat dit werkbudget niet volledig nodig zal zijn omdat een deel van de bedoelde kosten lopen via het leefbaarheidsfonds. Het leefbaarheidsfonds heeft hierdoor wel weer extra voeding nodig vandaar dat bij deze resultaatbestemming wordt voorgesteld een bedrag van € 40.000 te onttrekken aan het werkbudget herijking MAT en toe te voegen aan het leefbaarheidsfonds.
Na deze storting in de reserve verplichtingen voorgaande jaren bedraagt het negatieve saldo -€637.000 (-€560.000 minus €77.000). Voordat dit volledige negatieve saldo wordt onttrokken aan de algemene reserve wordt een specifieke resultaatbestemming voorgesteld. Hierover is door de raad nog geen besluit genomen. Het gaat hierbij om de volgende mutaties:
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
8
1
2 Implementatie Participatiewet in balans (september circulaire) Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. In totaal wordt er € 58,1 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Dit betekent voor de gemeente Tubbergen een bedrag van € 18.000 in 2025, € 8.000 in 2026 en daarna gemiddeld € 1.000 per jaar. In de loop van het jaar 2026 verwachten we de impact van dit wetsvoorstel in beeld te hebben en ook de financiele consequenties. Vandaar dat we het bedrag voor 2025 voegen we toe aan het budget voor 2026. 3 Versterking omgevingsveiligheidsdiensten (september circulaire) De VNG, namens de gemeenten, en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) zijn overeengekomen dat bepaalde taken van het vervolg op de Meerjarenagenda Versterking Omgevingsveiligheid (MVO) door gemeenten worden uitgevoerd. Het gaat om wettelijke taken op het terrein van de omgevingsveiligheid. Het gaat om een bedrag van € 3,9 miljoen in 2025, € 4,9 miljoen in 2026 en in 2027 en € 3,8 miljoen in 2028. Dit betekent voor de gemeente Tubbergen een bedrag van gemiddeld € 3.500 per jaar (2025 tot en met 2028). Wat dit exact gaat betekenen moet nog verder worden uitgezocht vandaar dat we het in 2025 ontvangen bedrag overhevelen naar 2026.
4 Register Externe Veiligheidsrisico’s (september circulaire) Het ministerie van IenW is met medeoverheden verantwoordelijk voor het beheer van het REV. Gemeenten ontvangen via deze decentralisatie-uitkering een bijdrage als tegemoetkoming in de kosten voor het inregelen van de beheerwerkzaamheden voor de Kwetsbare gebouwen en locaties (KGL)-module binnen het REV. De bijdrage is bedoeld voor het inregelen en het mee uitwerken van een efficiënte beheeraanpak, waarbij optimaal gebruik gemaakt wordt van bestaande (basis)registraties. Dit betekent voor de gemeente Tubbergen een bedrag van € 2.000 in 2025 en 2026. De werkzaamheden vinden plaats in 2026 vandaar dat we het budget voor 2025 overhevelen naar het jaar 2026.
2
3
4
5
6
7
5 Spreidingswet (december circulaire) (september circulaire) Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken. Zij ontvangen hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Voor gemeenten is er een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen beschikbaar. Tubbergen ontvang in 2025 een bedrag van € 32.000. Dit bedrag wordt evenals eerdere bijdragen in het kader van de spreidingswet toegevoegd aan de reserve Migratie. 6 Kinderopvang pleegouders (december circulaire) Bij Voorjaarsnota 2025 is door de Rijksoverheid extra geld beschikbaar gesteld als bijdrage voor de kosten die pleegouders maken voor kinderopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. Deze bijdrage geldt voor alle pleegouders die gebruik maken van (vormen van formele) kinderopvang en buitenschoolse opvang (bso), ook in het vrijwillig kader. Pleegouders betalen nu een eigen bijdrage in de kosten van kinderopvang. De eenmalige bijdrage voor Tubbergen bedraagt € 13.000 en hevelen we over naar het jaar 2026 zodat we de betreffende regeling in 2026 kunnen uitvoeren en betalen.
7 Landelijke beeindigingsregeling veehouderijbedrijven (december circulaire) Sinds 3 juli 2023 zijn de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) opengesteld, waarmee veehouders hun bedrijfslocaties tegen subsidie kunnen beëindigen. Voor de decentralisatie-uitkering Uitvoeringskosten Lbv en Lbv-plus is er voor beide fases nu aanvullend in totaal € 3 miljoen beschikbaar gekomen. Voor de decentralisatie uitkering Uitvoeringskosten Lbv en Lbv-plus (kleinere sectoren) is voor beide fases in totaal € 1,3 miljoen beschikbaar gekomen. Het gaat hier voor Tubbergen om een bedrag van € 62.000. Dit bedrag hevelen we over naar het jaar 2026 zodat we de betreffende regeling in 2026 kunnen uitvoeren en dekken.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
9
1
8 Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (december circulaire) Met deze decentralisatie-uitkering krijgen gemeenten extra middelen om de lokale ondersteuning voor huishoudens met een laag inkomen en hoge energielasten te versterken. Omdat gemeenten de doelgroep niet altijd goed bereiken, is door SZW, TNE en de VNG een portaal ontwikkeld waarmee – met toestemming – contactgegevens van huishoudens kunnen worden gedeeld. Dit stelt gemeenten in staat huishoudens gerichter te benaderen en bestaande hulp effectiever in te zetten. In 2025 is hiervoor € 9,8 miljoen beschikbaar, verdeeld op basis van het percentage energiearmoede per gemeente. Dit komt voor Tubbergen neer op een bedrag van € 8.000. Dit bedrag hevelen we over naar het jaar 2026 zodat we de betreffende regeling in 2026 kunnen uitvoeren en dekken. 9 Implementatie plateau 2 (december circulaire) Gegevens over inburgeraars die vallen onder de Wet inburgering 2021 worden op dit moment veelal handmatig (via portalen en bestanden) uitgewisseld. Dit is niet alleen foutgevoelig, maar ook zeer arbeidsintensief. Om die reden worden op dit moment voorbereidingen getroffen om de geautomatiseerde uitwisseling van gegevens binnen de inburgeringsketen (“plateau 2”) mogelijk te maken. De bijdrage die gemeenten ontvangen, kan worden gebruikt voor eventuele investeringen die voor deze overstap nodig zijn.
Het gaat om een totaalbedrag van € 4,6 miljoen en deze middelen worden evenredig over alle gemeenten verdeeld. Dit komt voor de gemeente Tubbergen neer op een bedrag van € 13.000. In afwachting van meer duidelijkheid over eventuele noodzakelijke investeringen hevelen we het beschikbare bedrag over naar het jaar 2026. 10 Decentralisatie uitkering veilig vergaderen De afgelopen periode is gebleken dat vergaderingen van gemeenteraden, Provinciale Staten en algemeen besturen van waterschappen gepaard kunnen gaan met maatschappelijke onrust, ongeregeldheden en zelfs bedreigende situaties. Om gemeenten en provincies te ondersteunen met het treffen van maatregelen om beter voorbereid te zijn op mogelijke verstoringen van vergaderingen van het volksvertegenwoordigend orgaan, wordt aan vijfentwintig gemeenten en drie provincies vanuit het programma Weerbaar bestuur een eenmalige financiële bijdrage verstrekt. De betrokken gemeenten en provincies zijn ingegaan op een
2
3
4
5
6
7
algemene uitnodiging van het ministerie van BZK om hier gezamenlijk mee aan de slag te gaan. Het gaat voor de gemeenten om een totaalbedrag van € 2,4 miljoen. Voor de gemeente Tubbergen gaat dit om een eenmalig bedrag van € 142.000. Dit bedrag hebben we ontvangen in december 2025 maar gaan we naar verwachting aanwenden in de loop van 2026. Vandaar de overheveling van 2025 naar 2026. 11 Realisatiestimulans We hebben in 2025 aanvraag gedaan voor 58 gerealiseerde woningen met een bijdrage van € 7.000 per gerealiseerde woning De middelen van de Realisatiestimulans kunnen uitsluitend worden gebruikt voor activiteiten die aantoonbaar bijdragen aan de woningbouwopgave van de gemeente. Ze kunnen worden ingezet om woningbouw te versnellen, bijvoorbeeld door financiële knelpunten op te lossen, extra capaciteit in te zetten en procedures te versnellen. Daarnaast mogen ze worden gebruikt voor het realiseren van extra betaalbare woningen, zoals sociale huur, betaalbare koop en woningen voor doelgroepen zoals starters en senioren. Ook ondersteunende en strategische investeringen zijn toegestaan, zoals het verwerven van grond, gebiedsontwikkeling en infrastructuur die woningbouw mogelijk maakt. Verder kunnen stimuleringsregelingen via tenders worden ingezet om betaalbare woningbouw te bevorderen. Er is geen automatische aanspraak op de middelen per woning.
De inzet is altijd projectgebonden en afhankelijk van prestaties. Bovendien moet deze aansluiten bij de gemeentelijke volkshuisvestelijke doelen en prioriteiten.
Samenvatting Na besluit van de raad wordt voorgenoemd bedrag gedoteerd aan de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. Het negatieve saldo over 2025 bedraagt dan -€ 1.377.000 (-€637.000 minus €740.000) en wordt, conform bestendige gedragslijn, onttrokken aan de algemene reserve. In de perspectiefnota komen wij terug op de actuele stand van de reserves en het eventueel vrij te besteden bedrag in de reserves. Dit alles rekening houdend met de benodigde weerstandscapaciteit.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
10
1
RESERVES EN VOORZIENINGEN
In samenvattende vorm geven wij hieronder een overzicht van de mutaties in de reserves en voorzieningen. (BEDRAGEN X € 1.000)
SALDO 1-1-2025
SALDO 31-12-2025
MUTATIE
Algemene reserve
5.776
5.629
-147
Bestemmingsreserves
22.999
21.153
-1.846
Totaal reserves
28.775
26.782
-1.994
Voorzieningen algemeen
5.090
5.823
733
Totaal voorzieningen
5.090
5.823
733
ALGEHEEL TOTAAL
33.865
32.605
-1.260
De afname van de reserves van € 1.994.000 wordt deels veroorzaakt door dotaties van resultaatnemingen van de begroting en tussentijdse rapportages ten bedrage van € 1.522.000, het kernenfonds voor een bedrag van € 326.000 en door mutaties in het grondbedrijf ten bedrage van -€ 56.000. Onttrekkingen worden veroorzaakt door de dekking van de ambitiebegroting/coalitieakkoord voor een bedrag van € 884.000, onderhoud gebouwen voor een bedrag van € 340.000, Aloysiusschool te Geesteren voor een bedrag van €448.000, onderhoud kunstwerken voor een bedrag van € 400.000. Verdere onttrekkingen betreffen versnelling organisatieontwikkeling voor een bedrag van € 435.000, transformatiebudget dorpsondersteuners voor een bedrag van € 149.000, Tijdelijke (financiële) oplossing zwembad (SSRT) voor een bedrag van € 675.000, afschrijvingslasten majeure projecten € 182.000 en uitvoeringsplan KOG € 121.000. De vermeerdering van de voorzieningen heeft vooral betrekking op de pensioenaanspraken en wachtgelden wethouders van € 300.000 en exploitatieoverschotten op riolering en afval van € 433.000.
2
3
4
5
6
7
In de toelichting op de jaarrekening is een overzicht van alle mutaties van reserves en voorzieningen opgenomen, met daaraan toegevoegd een overzicht van alle mutaties per reserve en voorziening. Verder verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen. Voor de volledigheid moet worden opgemerkt dat in bovenstaande opstelling van de reserves en voorzieningen (nog) geen rekening is gehouden met de voorgestelde toevoegingen op grond van de resultaatbestemming 2025. FINANCIËLE POSITIE EN BESTEMMING RESULTAAT BEOORDELING FINANCIËLE POSITIE
Bij het beoordelen van de financiële positie dienen wij ook naar financiële vooruitzichten te kijken, met daarin opgenomen een weging van de risico’s van de gemeente. Verder is de reservepositie en de aanwendbaarheid daarvan van belang en speelt de hoogte en (onbenutte) belastingcapaciteit een belangrijke rol. De beoordeling op deze plek houden wij beperkt omdat ook in de separaat aan de orde zijnde meerjarenbegroting 20262029 wordt ingegaan op de vooruitzichten voor 2026 e.v. De jaarstukken kunnen met een nadelig saldo (voor bestemming) worden afgesloten. BESTEMMING RESULTAAT
Het negatieve eindresultaat van deze jaarstukken 2025 bedraagt € 560.000. Dit negatieve eindresultaat is een resultante van de in deze nota van aanbieding genoemde voorstellen. Wij stellen uw raad voor om dit als volgt te bestemmen: a) Toevoeging reserve verplichtingen voorgaand dienstjaar € 77.000; b) Toevoegen reserve incidenteel algemene middelen € 740.000. Uiteindelijk blijft een negatief resultaat over van € 1.377.000. Conform bestaand beleid wordt dit bedrag onttrokken aan de algemene reserve.
Voor een bedrag van € 127.000 werd nog geen beroep gedaan op de reserves (zie budgetoverheveling).
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
11
1
INLEIDING AMBITIEBEGROTING Deze jaarrekening neemt het coalitieakkoord van de gemeente Tubbergen 20222026 met de naam “En noe, met mekaar, vedan!” als basis. Het zogenaamde ambitiedeel van deze begroting is gebaseerd op de volgende vijf opgaven uit dit coalitieakkoord:
2
3
LEEFBARE KERNEN
•
BUITENGEBIED IN BALANS
•
LEEFOMGEVING VAN DE TOEKOMST
•
POSITIEVE GEZONDHEID
ACTIELIJN 1 WONEN: PERSPECTIEF OP WONINGBOUW
TOEKOMSTBESTENDIGE GEMEENTE TUBBERGEN EN
Wij willen dat het aantal en het type woningen in onze kernen passen bij de vraag. Het uitgangspunt is daarbij dat inwoners voor hun woning zoveel mogelijk in hun eigen gemeente terecht kunnen. Ook is het belangrijk dat woningen voor elke doelgroep bereikbaar en toegankelijk zijn. Vanuit de gemeente willen we bouwen binnen de grenzen van een kern. In de meeste gevallen gaat het om plekken die verbeterd moeten worden of plekken waarvan de bestaande functie vervalt. Denk hierbij aan het verdwijnen van een bedrijf, het transformeren van bestaand vastgoed of het slopen van oude woningen. Als er binnen de kern geen plekken zijn om te bouwen, kijken we naar bouwmogelijkheden aan de rand van een kern. Inbreiding waar het kan, uitbreiding waar het moet.
AMBTELIJKE ORGANISATIE NOABERKRACHT
Deze vijf opgaven zijn in eerste instantie verder beschreven en uitgewerkt in actielijnen en doelen, waarna op hoofdlijnen wordt aangegeven hoe we hier een bijdrage aan denken te gaan leveren. Per opgave wordt afgesloten met een financieel overzicht. In dit overzicht zijn ook de beschikbare werkbudgetten opgenomen. PROGRAMMA LEEFBARE KERNEN
Leefbare kernen gaat over het wonen, werken en verblijven in onze kernen. Wij stimuleren kernen waar het aangenaam wonen is, waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Waar ruimte is voor jeugd en ontwikkeling van talent. Maar vooral ook kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en samen te komen. Kernen met een veilige leefomgeving. We zien onze leefomgeving veranderen. Het wordt moeilijker om voorzieningen in stand te houden. Dit geldt voor winkels, horeca, kerken, kulturhusen, sportvoorzieningen en scholen. Aan de andere kant zien we initiatieven uit de kernen waarbij nieuwe plannen en combinaties van functies ontstaan. Dit maakt de kernen krachtiger. Van oudsher zijn onze inwoners gewend om de leefbaarheid van hun omgeving in eigen hand te nemen en te zorgen dat het er goed vertoeven is. Het versterken van de leefbaarheid van onze kernen wordt door inwoners
5
6
7
en gemeente samen opgepakt. We realiseren ons dat het leefbaar houden van de kernen een doorlopende inspanning vraagt. In de huidige vier jaar zullen we vooral inzetten op de meerjarige woningbouwprogrammering, versterking van maatschappelijk vastgoed en het vitaal houden van verblijfsgebieden. We vertalen onze ambities naar vier actielijnen: • Wonen • Economie, arbeidsmarkt, 3O’s, Recreatie en vrijetijdseconomie • Ruimte en maatschappelijk vastgoed • Integrale veiligheid
•
•
4
Kernen zijn verschillend in de behoefte aan woningen. Daarom blijven we in gesprek om te kijken wat bij elke kern past. We willen diversiteit in woningbouw. Het gaat hierbij om huur en koop voor verschillende doelgroepen, door elkaar heen gebouwd. We willen inzetten op een nog actiever grondbeleid en gaan de mogelijkheden hiervoor in beeld brengen. Er is verschil in hoeveel en welk soort woningen nu nodig en gewenst zijn en wat de vraag over 15 jaar is. Huidige knelpunten zijn bijvoorbeeld betaalbare woningen voor starters en woningen voor ouderen. In onze Woonvisie kijken we op basis van onderzoek en gesprekken met alle betrokkenen vooruit op de vraag naar woningen. We proberen te sturen op het aanbod van woningen dat daarop aansluit. Hierbij houden we de behoefte op de lange termijn en de bestaande voorraad in het oog.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
12
1
Ons doel Wij willen sturen op een meerjarige woningbouwprogrammering. Via ons grondbedrijf treden wij op als ontwikkelaar. Via ons ruimtelijk en planologisch instrumentarium faciliteren wij particuliere initiatiefnemers en projectontwikkelaars. Wij willen het grootste gedeelte van de geprognosticeerde woonbehoefte tot 2030 in de huidige bestuursperiode faciliteren.In 2026 kijken we terug op een woonbeleid dat uitvoeringsgericht is geweest, waarbij in elke kern nieuwe mogelijkheden voor woningbouw zijn ontstaan, passend bij de lokale behoefte. Hoe leverenden we een bijdrage aan Perspectief op woningbouw In 2025 hebben we gewerkt aan verschillende woningbouwplannen om zoveel mogelijk te kunnen voorzien in de vraag. Daarbij zien wij dat naast een continue woningbouwproductie de behoefte aan een daadkrachtig Volkshuisvestingsprogramma is toegenomen. Onze volkshuisvestelijke opgaven gaan over het vinden van balans tussen beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit. • Strategische grondaankopen: in elke kern blijven we sturen op het bieden van een goed perspectief op nieuwe woningbouwmogelijkheden. Zowel door inbreiding als uitbreiding. In alle kernen hebben we een strategische grondpositie die wordt ontwikkeld of faciliteren we één of meerdere projectontwikkelingen.
• Betaalbaarheid: in het kader van betaalbaarheid hebben we in onze uitgifteplannen aangestuurd op meer sociale woningbouw en betaalbare woningen. We hebben de verdeling 30-40-30 (sociaal-betaalbaar-vrij) zoveel mogelijk gehanteerd, tenzij specifiek maatwerk nodig was door lokale omstandigheden (behoefte) of een (te) beperkte omvang van het plangebied. Ook leggen we dit als kader neer bij particuliere ontwikkelingen. • Afstemming woningstichting: met de Woningstichting Tubbergen, onze eerste partner op het gebied van volkshuisvesting, voeren we de prestatieafspraken uit waarbij onder meer ingezet wordt op het toevoegen van 130 sociale huurwoningen. Het gaat dan om 40 woningen in Tubbergen, 40 in Geesteren, 30 in Albergen en 20 in Harbrinkhoek-Mariaparochie. Wij zien dat de woningstichting hier daadkrachtig invulling aan geeft. In 2025 zijn de prestatieafspraken tussen gemeente Tubbergen, Woningstichting Tubbergen en de Huurdersvereniging opnieuw vastgesteld. De keuze is gemaakt om de
•
•
•
•
2
3
4
5
6
7
huidige, aangevulde afspraken nog één jaar aan te houden. De organisaties willen 2026 gebruiken om een gezamenlijke woonagenda met een actieprogramma per jaar op te stellen. Woonzorgbeleid: in het verlengde van de Woonvisie is het woonzorgbeleid vastgesteld. Sociaal-demografische ontwikkelingen, zoals vergrijzing en meer kleine huishoudens, hebben een sterke invloed op de woning- en zorgmarkt. Daarom willen we vanuit verschillende beleidsterreinen tot passende oplossingen komen. Op basis van het woonzorgbeleid hebben we in onze plannen meer ruimte gemaakt voor levensloopbestendige woningen. Daarnaast sturen we aan op het realiseren van zorgwoningen. Deze inzet en doorvertaling van beleid moet verder worden geïntensiveerd. Actualisatie woningbouwprogrammering: we actualiseren periodiek ons woningbouwprogramma, waarbij wij onze woningbouwproductie hebben gemaximaliseerd binnen de regionale afspraken. De taakstelling voor huisvesting van statushouders is een volkshuisvestelijke taak. Wij integreren deze opgave in onze uitgifteplannen door huurwoningen te realiseren, gebaseerd op de omvang van de taakstelling. Wij hebben in 2025 de achterstand in de taakstelling niet voldoende ingelopen. De instroom van statushouders die aan de gemeente gekoppeld zijn is slechts beperkt afgenomen, waardoor de opgave fors blijft.
Wij kijken met Woningstichting Tubbergen opnieuw naar het plaatsingsproces binnen de bestaande woning voorraad. Dat leidt tot een effectievere toewijzing, maar het probleem (achterstand toewijzing) wordt niet voldoende opgelost en blijft in 2026 een opgave. Wij hebben deze problematiek met de Provincie Overijssel (gedeputeerde) besproken en continueren onze afstemming in het kader van het bestuurlijk toezicht. Wij hebben in 2025 een uitvraag gedaan naar de provinciale Adviespool om ons te ondersteunen bij deze opgave. Wij hebben in 2025 gewerkt aan het opstellen van een Volkshuisvestingprogramma. Het Volkshuisvestingsprogramma beschrijft hoe we ons woonbeleid concreet gaan uitvoeren en welke woningbouwopgave we gaan realiseren. We leggen afspraken over aantallen en typen woningen, betaalbaarheid en doelgroepen vast. Daarnaast hebben we verschillende inspanningen verwoord hoe we de onbalans tussen vraag en aanbod per doelgroep verder willen inlopen. Het Volkshuisvestingsprogramma kan in 2026 worden vastgelegd.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
13
1
Realisatiestimulans De gemeente heeft een subsidie aangevraagd uit de Realisatiestimulans om de realisatie van woningbouwprojecten te versnellen. De voorlopige inschatting is dat € 406.000 kan worden toegekend. Deze middelen worden binnen onze gemeente ingezet om onze volkshuisvestelijke doelen te behalen. Besteding van de middelen zal concreet worden bepaald aan de hand van een nog op te stellen verordening. Het doel is om het aanbod aan betaalbare woningen te vergroten en het woningtekort verder terug te dringen. Een deel van de subsidie kan worden gebruikt voor het wegnemen van financiële knelpunten die de start van projecten vertragen. Daarnaast investeren wij in de ontwikkeling van sociale huurwoningen en goedkope en betaalbare koopwoningen, zodat verschillende doelgroepen passende huisvesting kunnen vinden. Ook kunnen wij de middelen inzetten voor plankosten en capaciteit, om procedures te versnellen en projecten sneller tot uitvoering te brengen. De inzet van de subsidie is daarmee direct gekoppeld aan het realiseren van extra woningen binnen de vastgestelde planning op basis van ons (in 2026 vast te stellen) Volkshuisvestingsprogramma. Volgens de voorwaarden van de regeling worden de middelen uitsluitend aangewend voor activiteiten die aantoonbaar bijdragen aan de woningbouwopgave. ACTIELIJN 2 ECONOMIE, ARBEIDSMARKT, 3 O’S, RECREATIE EN VRIJETIJDSECONOMIE
Het bieden van een economisch perspectief en werkgelegenheid heeft een nauwe relatie met voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en voor locaties waar bedrijven zich kunnen vestigen. Daarbij ligt de nadruk op het behouden en versterken van het lokale bedrijfsleven. Goede vestigingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven betekent voldoende en passende bedrijventerreinen in de grote kernen. We geven lokale ondernemers in alle kernen de ruimte door in te zetten op maatwerk. Wij verbinden partijen aan elkaar en helpen met het vinden van de juiste routes.
2
3
4
5
6
7
Hierbij wordt ingezet op samenwerkingen met de ondernemers(verenigingen), verbindingen tussen de 3 O’s (ondernemers, onderwijs, overheid) en het collectieve belang van een brede welvaart. Hierbinnen is veel ruimte voor onze lokale arbeidsmarkt, vrijetijdseconomie en ontwikkeling van talent. Met betrekking tot de vrijetijdseconomie zit er nog veel potentie in het economisch perspectief van de sector. Om dit te kunnen verzilveren, willen we blijvend inzetten op het verbeteren van de kwaliteit en de producten die worden geleverd. Ons doel
Wij willen een bijdrage leveren aan een sterke economische sector. Wij willen dat ons bedrijfsleven participeert en profiteert van de ontwikkelingen in Noordoost Twente en de regio Twente. Wij verbinden partijen via ons netwerk binnen de 3O’s. Daarnaast herkennen wij in onze gemeente een sterke vorm van vrijetijdseconomie, waarbij wij inzetten op kwalitatief toerisme. In 2026 kijken we terug op: • Nieuw gerealiseerde bedrijventerreinen in de grote kernen. • Een versterkt centrum van de kern Tubbergen (waarbij uitvoering is en wordt gegeven aan het centrumplan 2022). • Een goed onderhouden relatie met onze ondernemers inclusief perspectief op wat wij verstaan onder goed centrum/ondernemersmanagement. • Een bijdrage geleverd aan talentontwikkeling via de 3 O’s. • Een goede balans tussen de landschapskwaliteiten van ons gebied, de leef- en werkomgeving voor inwoners en de groeimogelijkheden van de toeristische sector. • Geboden mogelijkheden voor marktconforme en gebiedspassende bedrijvigheid. • Uitvoering van projecten en ideeën die gericht zijn op toerisme of dagrecreatie als aanvulling op het bestaande aanbod, gericht zijn op interessante doelgroepen of zorgen voor seizoenverlenging. • Ingerichte toeristisch interessante locaties in de kernen en in het buitengebied.
Centraal staan het behoud en de versterking van de bedrijvigheid, de werkgelegenheid en ons verdienvermogen. Er is een collectief belang voor het versterken van de brede economie in Tubbergen en in Twente. Met Twente in zijn geheel als aantrekkelijke en bereikbare regio voor wonen, werken en recreëren.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
14
1
Hoe leverden we een bijdrage aan Economie, arbeidsmarkt en 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie
Strategische visie In 2025 hebben we de contouren voor de strategische economische visie uitgewerkt. Deze visie geeft inzicht in onze bedrijfssectoren, kansen voor werkgelegenheid en verwachtingen van ons economisch perspectief. Het eerder verrichte onderzoek naar talentbehoud is geïntegreerd in de conceptvisie. Door middel van trends & ontwikkelingen wordt er in de visie toegewerkt naar een beeld over ons verdienpotentieel in de toekomst en welke rol de gemeente inneemt in de economische sector. In 2025 hebben er verschillende participatieve ronden plaatsgevonden om meer inhoud te geven aan de visie. Saxion is betrokken en ondernemers zijn geïnterviewd. In de visie is vanuit data een profiel van verschillende sectoren uitgewerkt. De verhaallijn naar de toekomst is uitgewerkt. Deze wordt vertaald naar een strategisch kader, met behulp van een expertpanel (gevormd door ondernemers). Tot slot zal er een uitvoeringsprogramma worden uitgewerkt, waarna de visie kan worden vastgesteld. Bedrijventerreinen We hebben ons georiënteerd op uitbreidingen van de bedrijventerreinen in de drie grote kernen, op basis van een actieve grondpolitiek. In Geesteren hebben wij in 2024 al een grondpositie verworven en in 2025 is de planvorming gestart om het terrein te ontwikkelen.
In Albergen hebben constructieve gesprekken geleid tot de aankoop van een nieuwe grondpositie aan de noordoostzijde van de kern. En in Tubbergen zijn particuliere ontwikkelaars actief. Voorts hebben wij in 2025 een nieuwe bedrijventerreinenvisie (Ruimte voor ondernemen) vastgesteld. 3O’s Afgelopen jaar hebben we opnieuw ondernemers en onderwijs met elkaar verbonden. Met Saxion hebben we workshops georganiseerd, die jaarlijks succesvol worden ontvangen. Daarnaast hebben we samen met agrarische hogescholen via de Agrohub ook weer ondernemers geholpen met diverse vraagstukken op het gebied van voeding, verduurzaming of aanvullende inkomensstromen. Ook hebben we de Innovatiehub verder gestimuleerd en kunnen meer lokale ondernemers profiteren van de koppeling met studenten en kennisinstellingen.
2
3
4
5
6
7
Recreatie en toerisme Wij hebben in 2025 uitvoering gegeven aan het ambitiedocument Toerisme & Recreatie. Dit was een co-creatieproces met Twente Marketing, Marketing Oost, de lokale VVV’s en Tourist info’s, lokale ondernemers en stakeholders uit de sector van Noordoost Twente, de gemeenten in Noordoost Twente en het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Er is gewerkt aan: 1. Organisatorische bundeling: samenvoeging en professionalisering van de backoffices van Tourist Info Tubbergen en Dinkelland. 2. Ruimtelijke borging: verankering van het verblijfsrecreatiebeleid in het Buitengebied met Kwaliteit. 3. Ondernemers ondersteuning: het realiseren en openen van de subsidieregeling Toeristische Initiatieven 2025-2026. 4. Regionale versterking Twente: beleidsmatige ontwikkeling van onder meer de visie op de Recreatieparken Twente en het opzetten van de Kopgroep Vrijetijdseconomie Twente waar Noaberkracht onderdeel van uitmaakt. Centrumplan Tubbergen In 2025 zijn binnen het Centrumplan Tubbergen concrete stappen gezet om de herontwikkeling van het centrum verder vorm te geven. Een belangrijk onderdeel is de voorgenomen verplaatsing van de supermarkt naar de nieuwe locatie aan de Oude Markt. Hiermee ontstaat op de huidige plek ruimte voor herontwikkeling, wat kansen biedt voor versterking van de verblijfsfunctie en een evenwichtiger programma voor detailhandel.
Voor het Raadhuisplein is gekozen voor een ontwikkelstrategie waarbij via een partijselectie wordt toegewerkt naar een private partner die de horeca-invulling gaat realiseren. In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen om deze selectieprocedure zorgvuldig in te richten, met duidelijke kaders voor kwaliteit, uitstraling en bijdrage aan de levendigheid van het plein. Hiermee wordt beoogd een duurzame en toekomstbestendige invulling te realiseren die past bij de ambities van het centrumplan.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
15
1
2
3
De gemeenteraad heeft in oktober 2025 een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van een nieuw gemeentehuis op de locatie van de voormalige Verdegaalhal. Dit besluit markeert een omvangrijke vervolgstap in de uitwerking van de centrumontwikkeling. We willen met een nieuw, compact en duurzaam gemeentehuis vooral een toekomstgericht dienstverleningsgebouw realiseren. Het ontwerp moet bijdragen aan efficiënt ruimtegebruik en lagere exploitatiekosten. Bovendien past een duurzaam en compact gemeentehuis in de ruimtelijke doelstelling om het centrumgebied rondom de Oude Markt levendig, gastvrij en multifunctioneel te maken, met een aantrekkelijkere openbare ruimte voor inwoners en bezoekers.
organisatie als bezoekers) te bewerkstelligen. Wanneer deze beweging vanuit de samenleving zelf komt, moedigen wij dat aan. De bestaande initiatieven blijven we ondersteunen. Wij horen graag welke ideeën leven en welke opgaven men in de kernen wil aanpakken. Een breed draagvlak is een vereiste. Daarbij vinden wij het belangrijk dat het niet om de stenen zelf gaat, maar vooral om het maatschappelijk effect dat tot stand wordt gebracht als functies worden gecombineerd. Ten aanzien van het maatschappelijk vastgoed herkennen wij de opgaven rondom herbestemming van kerkelijk vastgoed. Als wij een vraag krijgen uit de dorpen, kunnen we het proces faciliteren. Hierbij vinden wij draagvlak in de kernen belangrijk.
In 2025 is ingezet op een uitgebreide rol voor de bibliotheek als dorpshuiskamer, oftewel een centrale ontmoetings- en cultuurvoorziening voor alle inwoners. Het plan betreft de ver- en aanbouw van de huidige bibliotheek, zodat deze zich kan ontwikkelen tot een culturele, maatschappelijke belevings- en ontmoetingsaccommodatie in het centrum. In de plannen voor de centrumontwikkeling is ook opgenomen dat de bibliotheek in samenhang met de andere dorpshuiskamer, De Delle (naast de protestantse kerk), wordt gepositioneerd als een plek in het centrum voor ontmoeting en activiteiten van verenigingen en inwoners.
Ons doel
Daarnaast is in 2025 ingezet op een participatieve aanpak om het centrum autoluw(er) te maken. Een aantal lokale ondernemers worden in 2026 betrokken bij het verkennen van maatregelen rond verkeerscirculatie, parkeren en verblijfskwaliteit. Doel is te komen tot een breed gedragen inrichting waarbij bereikbaarheid behouden blijft, maar de openbare ruimte meer ruimte biedt aan ontmoeting, groen en verblijf. ACTIELIJN 3 RUIMTE EN MAATSCHAPPELIJKE VOORZIENINGEN
Vanuit het perspectief van leefbaarheid is het van belang dat er in de kernen ruimte is om elkaar te ontmoeten. Maatschappelijk vastgoed (cultuur, sport, onderwijs) voorziet hierin, maar staat vaak onder druk door een moeizame exploitatie, verouderd vastgoed of kwetsbaarheden in bestuur of beheer. Er is een trend waarneembaar dat maatschappelijk vastgoed in kernen wordt geclusterd op één locatie om voldoende toekomstbestendig te zijn en kruisbestuiving (in zowel
4
5
6
7
Wij willen een bijdrage leveren aan een robuust voorzieningenniveau. Wij zijn van mening dat maatschappelijk vastgoed duurzaam moet worden geëxploiteerd en dat kan het beste tot stand komen vanuit de kernen zelf. Wij dragen bij door te adviseren en processen te ondersteunen. In 2026 kijken we terug op: • Kansrijke clustering van voorzieningen met een duurzaam perspectief op exploitatie en beheer. • Effectieve regeling verduurzaming vastgoed. • Een goede samenwerking in en met onze kernen bij vraagstukken waarbij onderwijs, cultuur, sport en aanpalende (commerciële) dienstverlening worden gecombineerd. Hoe leverden we een bijdrage aan Ruimte en maatschappelijke voorzieningen
De clustering van maatschappelijk vastgoed heeft de laatste jaren geleid tot verschillende plannen in de kernen Manderveen, Fleringen, Langeveen en Geesteren. Vanuit het Maatschappelijk Akkoord is ruimte gegeven aan dorpen om planvorming op te starten zodat de toekomstbestendigheid van een kern kan worden gewaarborgd. We hebben ook in 2025 via de verschillende projectgroepen een bijdrage geleverd aan de voortgang van deze initiatieven.
Jaarstukken 2025 I Gemeente Tubbergen
16
1
• De huiskamer in Manderveen is opgeleverd. De afronding van het totale project met betrekking tot de buitenruimte rondom het gebouw was nog een zorg, maar daarvoor is in 2025 dekking gevonden. • n Geesteren is de Aloysiusschool nieuwgebouwd met behoud van het • authentieke gedeelte. De school is in 2025 in gebruik genomen met de • bijbehorende kinderopvang en buitenschoolse opvang. • De planvorming voor een integrale MFA in Langeveen is voortgezet. De • ruimtelijke procedures en wijzigingen zijn in gang gezet, waaronder de • omgevingsvergunning voor de bouw van de multifunctionele accommodatie (die in januari 2026 formeel is verleend). In 2025 is de stichting gestart met de aanbesteding van de bouw. De gemeente heeft de stichting in 2025 gemachtigd voor de subsidieaanvraag “Grote projecten” (Leefbaar Platteland) bij de Provincie, die succesvol is toegekend. • De aanbesteding voor de bouw van de MFA in Fleringen is gestart en gegund. Het plan is inmiddels volledig van dekking voorzien en wordt uitgevoerd. Het plan betreft de integratie van de Heilig Hart-school in het bestaande Kulturhus De Spil, wat feitelijk een verbouwing/uitbreiding van dat gebouw is om de schoolfuncties samen te brengen met dorpshuisactiviteiten. De bouw is in 2025 ver gevorderd. • De integrale sport/gezondheidscluster in Geesteren had 2023 niet geleid tot een aanvaardbaar dekkingsvoorstel.
De werkgroep heeft in 2024 een doorstart gemaakt en toegewerkt naar een nieuw voorstel voor een “Vitaal en leefbaar Geesteren” met betrekking tot een multifunctionele sporthal. De huidige sporthal is bijna 40 jaar oud en verkeert in slechte technische en functionele staat, met een binnenklimaat, akoestiek en kleedkamers die niet meer voldoen aan huidige eisen, wat voor de werkgroep in 2025 aanleiding is geweest een plan voor vernieuwbouw in te zetten. Er is een concreet plan uitgewerkt waarbij bestaande structuren worden gecombineerd met vernieuwbouw-elementen voor vergroting en modernisering. De sporthal wordt verruimd met een geoptimaliseerd bezettingsplan, er worden multifunctionele ruimtes aange bracht en een horecafaciliteit/kantine gerealiseerd aan de zijde waar ook de tennisvereniging gevestigd is; met het oog op potentiële samenwerking in de toekomst. Er is een solide investeringsplan en exploitatieoverzicht uitgewerkt. In 2025 is gebleken dat de uitvoering onder druk staat door een tekort aan
2
3
4
5
6
7
dekking. Gemeente heeft uitgesproken een uiteindelijke bijdrage van 3 miljoen te willen leveren, waarbij inmiddels 1,5 miljoen gegarandeerd is. • De ideeën voor een multifunctioneel plein (herinrichting van het kerkplein) in Geesteren zijn in 2025 verder uitgewerkt. De nieuwe werkgroep heeft met ondersteuning van gemeente toegewerkt naar een nieuw planvoorstel. Doormiddel van een combinatie met een onderzoeksopdracht door studenten van Saxion zijn twee varianten uitgewerkt en teruggelegd in het dorp. Hiermee is onder andere het draagvlak geïnventariseerd. Beide varianten genoten nagenoeg evenveel draagvlak, waardoor met een combinatie van de twee één ontwerp is gerealiseerd. Dit ontwerpidee wordt verder technisch uitgewerkt, waarbij ook alle (gemeentelijke) belangen op het gebied van openbare ruimte, duurzaamheid en gezondheid moeten worden geborgd. Parallel aan de hiervoor genoemde concrete projecten zijn er in 2025 ook in andere kernen initiatieven kenbaar gemaakt om maatschappelijk vastgoed door te ontwikkelen of duurzaam te transformeren. Daarbij wordt onder andere gerefereerd aan de kern Reutum, Vasse en Fleringen, waarbij plannen zijn voor herinvulling van kerkelijk vastgoed.