Bijlage Jaarstukken 2023 Tubbergen.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave Inleiding jaarstukken ...................................................................................................................................... 5 Nota van aanbieding...................................................................................................................................... 8 Indeling jaarstukken ................................................................................................................................... 8 Resultaat en analyse .................................................................................................................................. 8 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................................... 12 Financiële positie en bestemming resultaat ............................................................................................. 13 Inleiding ambitiebegroting............................................................................................................................ 14 Programma Leefbare kernen....................................................................................................................... 15 Actielijn 1 Wonen: Perspectief op woningbouw ....................................................................................... 15 Actielijn 2
Economie, arbeidsmarkt, 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie ...................................... 16
Actielijn 3
Ruimte en maatschappelijke voorzieningen ...................................................................... 18
Actielijn 4
Integrale veiligheid............................................................................................................. 19
Financiën Leefbare kernen ...................................................................................................................... 20 Programma Buitengebied in Balans ............................................................................................................ 27 Actielijn 1 Agrarische sector: Perspectief bieden aan de agrarische sector ............................................ 27 Actielijn 2 Landschap en natuur ............................................................................................................... 29 Financiën Buitengebied in Balans ............................................................................................................ 30 Programma Leefomgeving van de toekomst ............................................................................................... 33 Actielijn 1
Verduurzamen - Op weg naar energieneutraal en aardgasvrij wonen en werken ............ 35
Actielijn 2
Opwek - Duurzame energievoorziening ........................................................................... 36
Actielijn 3
Duurzame Mobiliteit ........................................................................................................... 39
Financiën Leefomgeving van de toekomst............................................................................................... 39 Programma Positieve Gezondheid .............................................................................................................. 43 Actielijn 1 Zorg dichtbij en op orde ........................................................................................................... 43 Actielijn 2 Gezond in je hoofd en in je vel ................................................................................................ 45 Actielijn 3 Iedereen kan en mag meedoen ............................................................................................... 46 Financiën Positieve Gezondheid .............................................................................................................. 47 Programma Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht ............ 50 Actielijn 1 Samenlevingsgerichte bestuursstijl ......................................................................................... 50 Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht....................................................................... 51 Actielijn 3 Financieel gezond blijven ........................................................................................................
53 Financiën Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht ............ 54 Programma's basisdeel ............................................................................................................................... 55
2
Programma Bestuur & middelen ................................................................................................................. 56 Programma Dienstverlening & burgerzaken ............................................................................................... 63 Programma Veiligheid ................................................................................................................................. 65 Programma Openbare ruimte & mobiliteit ................................................................................................... 69 Programma Economie ................................................................................................................................. 72 Programma Onderwijs ................................................................................................................................. 75 Programma Sport & accommodaties .......................................................................................................... 77 Programma Cultuur & recreatie ................................................................................................................... 79 Programma Sociaal domein ........................................................................................................................
81 Programma Milieu ....................................................................................................................................... 90 Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening .................................................................................. 93 Paragrafen ................................................................................................................................................... 96 Lokale heffingen ....................................................................................................................................... 96 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 106 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................. 114 Financiering ............................................................................................................................................ 124 Verbonden partijen ................................................................................................................................. 126 Grondbeleid ............................................................................................................................................
142 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................ 145 Wet Open Overheid (WOO) ................................................................................................................... 149 Jaarrekening 2023 ..................................................................................................................................... 152 Balans .................................................................................................................................................... 152 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................ 154 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................................. 155 Toelichting op de balans per 31 december ............................................................................................ 159 Toelichting en analyse op de baten en lasten ........................................................................................ 176 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................................
176 Bijlagen ...................................................................................................................................................... 189 Bijlage 1: Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................. 189 Bijlage 2: Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector .................. 193 Bijlage 3: Single information Single audit (SiSa) .................................................................................... 194 Bijlage 4: Overzicht taakvelden .............................................................................................................. 215 Bijlage 5: Toelichting beleidsindicatoren ................................................................................................ 219
3
Overige gegevens ..................................................................................................................................... 223 Controleverklaring .................................................................................................................................. 223 Raadsvoorstel en raadsbesluit ............................................................................................................... 223
4
Inleiding jaarstukken Dit document betreft de jaarstukken 2023. Hierin leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid in het afgelopen jaar. Naast de verantwoording over dit gevoerde beleid, uitvoerig opgenomen onder de verschillende programma's, willen we in deze inleiding stilstaan bij een aantal gebeurtenissen en opvallende omstandigheden. Asielopgaven Toen miljoenen mensen uit Oekraïne op de vlucht sloegen voor de oorlog met Rusland heeft de Raad van de Europese Unie op 4 maart 2022 de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) in werking gesteld. Hiermee hebben vluchtelingen uit Oekraïne in alle EU-lidstaten tijdelijk recht op opvang, medische zorg, werk en onderwijs. Op dit moment van schrijven is de situatie in Oekraïne zorgelijk en niet verbeterd. De oorlog in Oekraïne blijft daarmee ook directe en indirecte gevolgen hebben voor de dienstverlening door gemeenten. Sinds 1 april 2022 zijn de burgemeesters verantwoordelijk voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne zoals geformuleerd op basis van het staatsnoodrecht. Het staatsnoodrecht kan slecht tijdelijk worden toegepast. Verwachting is dan ook dat de zogenaamde 'Tijdelijke Wet opvang ontheemden Oekraïne' het staatsnoodrecht op zal volgen zodat gemeenten langer, maar wel tijdelijk, in deze opvang voorzien.
Naast de opvang van ontheemden uit Oekraïne is de situatie in de zogenaamde 'Migratieketen' eveneens onvoldoende verbeterd en blijft er sprake van een precaire situatie. Er blijft landelijk, regionaal en lokaal extra vraag naar opvangplekken voor vluchtelingen. Ook is er sprake van oplopende taakstellingen voor gemeenten voor de huisvesting van statushouders. Dit betekende dat in 2023, evenals de jaren daarvoor, een enorme flexibiliteit is gevraagd van ons allemaal. Met veel inzet en veerkracht is verder vorm en inhoud gegeven aan de vraagstukken voortkomende uit de komst van de azc locatie in Albergen. Er is duidelijkheid geboden aan inwoners, ondernemers en andere betrokkenen over de komst van het azc door middel van het aangaan van een bestuursovereenkomst en de uitwerking financiële regeling. De maatschappelijke onrust is daarmee niet weggenomen; er blijft sprake van veel wantrouwen richting de overheid (Rijk, COA en gemeente) door de manier waarop het proces azc Albergen is gelopen. De komst van het AZC blijft veel tijd en capaciteit vragen van de ambtelijke organisatie. Leefomgeving van de toekomst Het thema duurzaamheid heeft landelijk, regionaal en ook in onze gemeente op de agenda gestaan. Veel mensen zijn er inmiddels van doordrongen dat de opwarming van de aarde moet worden beperkt en dat de klimaatverandering moet worden tegengegaan.
Ook is er het besef dat de mensheid daar iets aan moet doen. De stijging van de energieprijzen heeft het bewustzijn en de noodzaak van het nemen van maatregelen versterkt. Wij hebben ingezet op het pro-actief ondersteunen van onze inwoners in het verduurzamen van woningen richting uiteindelijk energieneutraal en aardgasvrij wonen en werken. Speciale aandacht en maatregelen zijn uitgegaan naar inwoners die te maken hebben met energiearmoede en/of inwoners in slecht geïsoleerde woningen. Hoewel veel mensen doordrongen zijn van de noodzaak van de energietransitie, zien we ook in onze gemeente dat als maatregelen dichterbij komen ook de weerstand hiertegen groeit. Met name op het gebied van de grootschalige opwek. Vergroten van de bewustwording en de dialoog voeren om samen invulling te geven aan mogelijke oplossingen is belangrijk. We hebben in de grootschalige opwek als gemeente echter een opgave. Aan de hand van een routekaart wind en zon zijn stappen gezet in het wind- en zonneveldenbeleid. De provincie Overijssel heeft medio 2023 besloten om geen zonnepanelen meer op landbouw- en natuurgrond toe te staan, waardoor het ontwikkelen van gemeentelijk zonneveldenbeleid niet meer nodig bleek te zijn. Als basis voor het windbeleid heeft de gemeenteraad in mei 2023 allereerst een kadernota vastgesteld dat de basis is geweest om verder in gesprek te gaan met inwoners.
Het windbeleid is in de raadvergadering van 19 december 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin zijn de zoekgebieden voor wind vastgesteld met aanvullende geluid- en afstandsnormen ter extra bescherming van onze inwoners. Daarnaast zijn kaders vastgesteld om zo maximaal mogelijk lokaal maatschappelijk eigendom af te dwingen. Voor het clustergebied wind AlmeloTubbergen-Twenterand, waarin één van de zoekgebieden van Tubbergen ligt, een ontwikkelkader vastgesteld. Het gaat hierbij om een set van afspraken waarbinnen de ontwikkeling moet plaatsvinden. De kaders van het windbeleid van de gemeente Tubbergen zijn hierin als uitgangspunt genomen.
5
Positieve gezondheid Ook in 2023 is onze aandacht uitgegaan naar het sociaal domein. De kwaliteit en de betaalbaarheid van de zorg staat onder druk. In het landelijk afgesloten Integraal Zorg Akkoord (IZA) wordt duidelijk dat bij onveranderd beleid de druk op de zorg onhaalbaar en onbetaalbaar wordt. Het bevorderen van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving wordt gezien als een voorwaarde waaraan we met inwoners en partners moeten werken. Zowel landelijk, regionaal als lokaal wordt daarom volop ingezet op preventie en het versterken van de sociale basisvoorzieningen. Dit draagt bij aan een positieve gezondheid op langer termijn en het betaalbaar en bereikbaar houden van de zorg. Landelijk is het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) gesloten. Het GALA richt zich hoofdzakelijk op het bouwen aan een fundament voor een gerichte aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis, waarin een gezonde samenleving centraal staat. Dit hebben wij regionaal vertaald naar een Twents Regiobeeld en een Twentse gezondheidsvisie. Lokaal heeft dit geleid tot een nieuw sport en beweegbeleid en gezondheidsbeleid. Hiermee hebben wij beter inzicht gekregen in de uitdagingen voor de toekomst en hoe wij daar preventief op in kunnen spelen ter bevordering van de gezondheid.
Onder andere het leefbaarheidsfonds is ingezet om samen met inwoners en stakeholders te werken aan het versterken van onze sociale basis voorzieningen. Tevens willen we de zorg dichtbij organiseren en kwalitatieve zorg en ondersteuning verlenen passend bij de vraag. De realisatie van de dorpsondersteuners in meerdere kernen is een goed voorbeeld waarbij de zorg gebiedsgericht en dichterbij de inwoners is georganiseerd. Op die manier hebben wij de samenwerking met de inwoners en onze partners kunnen verstevigen. En ook is in 2023 volop gewerkt aan het herijken van de inkoop op jeugdzorg en de Wmo. Dit levert een belangrijke bijdrage aan het bieden van kwalitatieve zorg. Tot slot vinden wij het belangrijk dat iedereen kan en mag meedoen. Wie of wat je bent of hoeveel geld je hebt te besteden, mag daarbij geen belemmering zijn. Het jaar 2023 stond daarom ook in het teken van evalueren van ons armoede en schuldenbeleid. Buitengebied in Balans In 2023 is nog duidelijker geworden dat ons buitengebied met een stapeling van opgaven te maken krijgt op het gebied van onder meer stikstof, water en klimaat. De vele Natura2000 gebieden, de hoge zandgronden en stuwwallen, de vele water- en beeklopen en de intensieve veeteelt maken de transitie in onze gemeente complex. De agrarische sector staat onder druk net als de kwaliteit van de natuur en de biodiversiteit.
De provinciale en Tweede Kamer verkiezingen hebben ertoe geleid dat de onzekerheid voortduurt over te behalen doelen, de kaders en beschikbare middelen. Als gemeente hebben wij ons ingezet als verbinder tussen beleidsmakers op landelijk, regionaal en lokaal niveau. We hebben geregeld keukentafel gesprekken gehad met onze inwoners en ondernemers in het buitengebied. We proberen onze zichtbaarheid en beschikbaarheid te vergroten. Daarnaast hebben we gefaciliteerd in het zoeken naar oplossingen voor deze opgaven in onder andere onze deelname aan Natura2000 samenwerkingsverbanden, maar ook de Gebiedsteams NOT voor de opgaven vanuit het Nationaal en Provinciaal Plan Landelijk Gebied. Omdat de oplossing voor deze opgaven niet (alleen) op lokaal niveau zijn op te lossen, trekken we hiervoor intensief samen op met de andere drie gemeenten in NoordoostTwentse. Leefbare Kernen Het behoud en versterken van de leefbaarheid in onze kernen verdient doorlopend aandacht. Wij willen kernen waar het goed wonen is en waar voldoende aanbod voor handen is; waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Daarnaast zetten wij in op kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en om samen te komen. Het is een prachtige opgave om onze voorzieningen in stand te houden en participatief plannen in ontwikkeling te brengen.
Wij hebben in 2023 ons woningbouwprogramma verder uitgebouwd op basis van de in 2021 vastgestelde woonvisie. Ons speerpunt is geweest om in elke kern een gemeentelijk woningbouwplan in uitgifte te hebben of in het vooruitzicht te hebben. Daarnaast hebben wij de nodige grondposities ingenomen. Wij zijn begonnen met het aanbrengen van meer balans en doorstroming op de woningmarkt door een gevarieerd(er) woningbouwaanbod na te streven.
6
Daarbij richten wij ons op sociale woningbouw, wonen met zorg en betaalbaarheid van woningen. In onze plannen houden wij meer rekening met de opgaven voor natuur en klimaat adaptief bouwen. Daar waar wij groene structuren aanbrengen, zijn deze kwalitatief hoogwaardig. Onze inspanningen op het gebied van wonen monden uit in een volkshuisvestingsprogramma. Aan de hand van de door de Raad vastgesteld "Ruimtebehoefte bedrijventerreinen" zijn wij gestart met het innemen van nieuwe grondposities. Er is een lokale uitbreidingsbehoefte waarneembaar die wij op korte en middellange termijn willen faciliteren. De mogelijkheden voor nieuwe bedrijventerreinen richt zich op de grote(re) 3 kernen in de gemeente. Op het gebied van maatschappelijk vastgoed hebben wij doorgewerkt aan verschillende verzelfstandigingsopgaven. Een gunstig perspectief op meerjarig beheer, exploitatie en onderhoud is hiermee bereikt. Verder hebben wij ingezet op het versterken van centra en clusteringsopgaven van maatschappelijk vastgoed. Voor een verdere inhoudelijke en financiële toelichting op het jaar 2023 verwijzen wij u naar de verschillende onderdelen van deze jaarstukken 2023.
7
Nota van aanbieding Indeling jaarstukken Het college biedt hierbij de jaarstukken 2023 ter vaststelling aan de gemeenteraad aan. Met de aanbieding van de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer in 2023. Uitgangspunt hiervoor is het leveren van een gedegen kwaliteit waarbij het verkrijgen van een goedkeurende verklaring, ook voor de rechtmatigheid, een voorwaarde is. De in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) genoemde jaarstukken bestaan uit:
De jaarstukken zijn het sluitstuk van de Planning & Control-cyclus. In het eerste gedeelte, het jaarverslag, staat het gevoerde beleid centraal. In het jaarverslag wordt de indeling van de begroting 2023 gevolgd en wordt de realisatie van de doelstellingen uit de ambitiebegroting en basisbegroting nader beschouwd. In het tweede gedeelte, de jaarrekening, worden de cijfers gepresenteerd.
Resultaat en analyse Resultaat Verloop resultaten producten Planning & Control op begrotingsbasis 2023 Verloop resultaten producten Planning & Control op begrotingsbasis 2023 P&C cyclus 2023
(Bedragen x € 1.000)
Saldo primitieve begroting (overschot)
739
Saldo financiële rapportage (overschot)
1.146
Saldo programmajournaal (overschot)
1.222
Saldo 2023 op begrotingsbasis (overschot) ten gunste van de algemene reserve
3.106
Verloop begroting 2023 versus jaarstukken 2023 Naast de specifieke verantwoording, zoals u die in het vervolg van jaarrekening zult aantreffen gaan wij in dit algemene deel in hoofdlijnen in op de financiële uitkomsten. Onderstaand een opbouw van het uiteindelijke resultaat, zowel vóór als na bestemming.
8
(Bedragen x € 1.000)
Raming 2023 vóór wijziging
Raming 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Baten
50.663
62.646
62.498
Lasten
-53.531
-67.437
-63.945
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-2.868
-4.792
-1.447
Ontrekking aan reserves
4.572
11.018
9.192
Toevoeging aan reserves
-1.704
-6.227
-6.335
0
0
1.411
Het gerealiseerde resultaat
Analyse Analyse verschillen reserves Onder de programma’s en in de staat van reserves (en voorzieningen) wordt uitvoerig ingegaan op de verschillende mutaties betreffende de reserves (en voorzieningen). Ook wordt verderop in deze nota van aanbieding een nadere toelichting gegeven op het (ontstaan van het) totaal van onze reserves (en voorzieningen). Voor een verklaring van het resultaat voor bestemming (dus zonder de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves) in relatie tot het resultaat na bestemming wordt kort stilgestaan bij de verschillen tussen de raming en de realisatie betreffende de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves. De afname van de reserves heeft voor het overgrote deel te maken met de winst- en verliesnemingen binnen het grondbedrijf welke leiden tot een onttrekking in de algemene reserve en onttrekkingen m.b.t. de ambitiebegroting. Tevens zijn er lagere onttrekkingen aan de reserves welke te maken hebben met werkzaamheden die in 2023 niet of niet volledig zijn uitgevoerd en in 2024 verder worden opgepakt. Zie hiervoor ook het voorstel met betrekking tot budgetoverheveling. Analyse uitkomsten op hoofdlijnen na bestemming Hierna wordt ter verklaring van het voordelig resultaat (na bestemming) een analyse op hoofdlijnen gegeven. Vergeleken zijn de werkelijke baten en lasten met de ramingen na verwerkte begrotingswijzigingen.
9
omschrijving
voordeel
nadeel
(Bedragen x € 1.000) Programma ambitiedeel Groot onderhoud gymzaal Reutum
85
Masterplan de Eeshof
55
Tubbergen Bruist
29
Programma basisdeel Griffie
30
Opbrengst gronden
50
Pachten/inschrijfgelden
28
Juridische controlling
39
Overbrenging archief naar statische fase
100
Rente (stelpost, schatkistbankieren, etc.)
378
Onroerendezaakbelasting Algemene uitkering Taakmutaties algemene uitkering
87 1.630 495
Burgemeester en wethouders
44
Voorziening pensioenen wethouders
101
Rente leningen
264
Organisatieondersteuning
36
Integrale veiligheid
36
Toeristenbelasting
50
Huisvesting bijzonder basisonderwijs
66
Leerlingenvervoer
65
Onderwijsachterstandenbeleid
27
Wet inburgering
71
Vluchtelingen Oekraïne
224
Sociale werkvoorziening
34
Regiotaxi
44
Wmo vervoer dagbesteding
33
Beleid en uitvoering Maatwerkdienstverlening 18+
115
Wmo ondersteuning groep
231
Bijstandsuitkeringen
635
Energiearmoede
686
Hulpmiddelen
70
Huishoudelijke ondersteuning
36
Wmo ondersteuning individueel
79
Wmo verblijf
49
Jeugd
688
Bestemmingsplanwijzigingen op verzoek
143
Dangsommen toezicht/handhaving bouwen en slopen
40
Omgevingsvergunningen Overige mee- en tegenvallers Totaal
27 109 4.210
2.799
Zoals uit het overzicht blijkt wordt het voordelige resultaat over het jaar 2023 ten bedrage van €1.411.000 (€4.210.000 minus €2.799.000) voor het overgrote deel veroorzaakt door de rente (€114.000), algemene uitkering €1.630.000, taakmutaties algemene uitkering (€495.000), sociaal domein (-€1.415.000) en bestemmingsplanwijzigingen op verzoek (€143.000). De overige verschillen betreffen veelal afwijkingen die betrekking hebben op de reguliere taken. Deze worden nader verklaard en toegelicht in het jaarverslag en de toelichting op de jaarrekening onder de programma’s.
10
Uit bovenstaand overzicht blijkt dus dat de jaarstukken 2023 met een positief saldo van €1.411.000 is afgesloten. Dit positieve saldo is voor een deel €546.000 ontstaan omdat budgetten in 2023 niet volledig zijn aangewend. We stellen voor deze budgetten over te hevelen naar 2024. Over te hevelen budgetten 2023 (Bedragen x € 1.000)
Totaal
t.l.v.
t.l.v. alg.
reserves
middelen
Leefbaarheidsfonds
132
Gymzaal te Reutum
85
Plan van aanpak gebiedsgerichte aanpak zorglandschap
25
25
0
Cultuurnota
13
13
0
Belang en behoud van cultureel erfgoed
9
9
0
Maatschappelijk vastgoed irt demografie
365
365
0
Stimuleringsregeling binnenstedelijke herontwikkeling
100
100
0
Gymzaal te Geesteren
150
150
Voorschoolse voorziening peuters
11
Inburgering
98
17
81
Ijslands preventie model
78
78
0
Boomveiligheidscontrole
49
49
0
Mantelzorgbeleid
50
50
0
Aloysiusschool Geesteren
682
682
0
Adviseurskosten grondaankoop toeomstige woningbouw
37
37
0
Plan van aanpak inclusiviteit/toegankelijkheid
13
13
0
Integraal veiligheidsbeleid
34
34
Werving en vervanging Griffier
32
Overbrenging archief naar statische fase
100
Particuliere Opvang Oekraine
54
54
0
Preventiebudget
42
24
18
Armoedebeleid
18
18
0
Positieve gezondheid
47
47
0
Toegankelijkheid verkiezingen
2
2
0
Vluchtelingen Oekraine GOO
503
325
178
2.225
546
OZJT
132
0 85
0 11
0 32 100
40
Te storten in reserve verplichtingen voorgaande jaren
2.771
40
Na deze storting in de reserve verplichtingen voorgaande jaren bedraagt het positieve saldo €865.000 (€1.411.000 minus €546.000). Voordat dit volledige positieve saldo wordt gestort in de algemene reserve wordt een specifieke resultaatbestemming voorgesteld. Hierover is door de raad nog geen besluit genomen. Het gaat hierbij om de volgende mutatie: Bestemming resultaat 2023 (Bedragen x € 1.000) Omschrijving
Totaal
1 Nationaal Programma Landelijk Gebied (december circulaire)
50
2 Energietoeslag (december circulaire)
148
3 Europese richtlijn Energieprestatie gebouwen (september circulaire)
7
4 Handhaving energielabel C kantoren (september circulaire)
2
5 Veilig wonen (september circulaire)
7
Totale mutatie te bestemmen resultaat
214
11
Toelichting op de onderdelen uit de resultaatbestemming 1) Nationaal Programma Landelijk Gebied (december circulaire) Deze uitkering is bedoeld voor de gepleegde inzet van onze gemeenten in en voor het buitengebied. We hebben de afgelopen tijd veel tijd gestoken in de aanpak PPLG, onder regie van de provincie. Denk daarbij aan deelname aan overleggen, de organisatie van informatiebijeenkomsten, gesprekken met agrariërs, etc. Hiervoor biedt het Rijk ons dus nu een eenmalige vergoeding. Dit geld kunnen we goed gebruiken in het programma Buitengebied in Balans. De opgaven in het buitengebied zijn complex en soms ook onzeker. Hoe dan ook zal veel van ons gevraagd gaan worden. Derhalve zal behoefte ontstaan aan extra capaciteit en inzet voor het buitengebied van Tubbergen en Dinkelland. Het kan daarbij onder meer om inhuur van externe expertise voor specifieke onderdelen en het zo goed mogelijk faciliteren van de agrarische sector in het transitieproces. 2) Energietoeslag (december circulaire) Het kabinet heeft als prioriteit om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening. Hiervoor zijn in navolging van de decembercirculaire 2022 ook in 2023 middelen aan het gemeentefonds toegevoegd voor het uitkeren van de energietoeslag (€ 1,4 miljard waarvan € 500 miljoen al in 2022).
Concreet betekent dit dat het totaalbedrag van € 1.352 miljoen nu wordt verdeeld op basis van deze maatstaf. Het nog resterende bedrag per gemeente is in de decembercirculaire toegekend. 3) Europese richtlijn Energieprestatie gebouwen (september circulaire) De algemene uitkering wordt vanaf 2023 structureel met circa € 1,8 miljoen verhoogd in verband met de tweede herziening van de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD III). De regeling heeft als doel om de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving. 4) Handhaving energielabel C kantoren (september circulaire) In het Bouwbesluit is vastgelegd dat per 1 januari 2023 een kantoor energielabel C of beter moet hebben om nog als kantoor gebruikt te mogen worden. De gemeente is het bevoegde gezag en handhaaft de wetgeving. Via de algemene uitkering ontvangen gemeenten compensatie voor de handhavingslasten voor de periode 2021 tot en met 2029. 5) Veilig wonen (september circulaire) De veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het openbaar bestuur. Ten behoeve van een veilige woonplek krijgen decentrale bestuurders een beveiligingsadvies op maat aangeboden.
Gemeenten dienen op basis van de nieuwe regeling het beveiligingsadvies altijd over te nemen en de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen te bekostigen. Vanuit het programma Weerbaar Bestuur wordt hier een tegemoetkoming van € 2,4 miljoen per jaar tegenover gesteld voor de periode 2023-2026. Samenvatting Na besluit van de raad word voorgenoemd bedrag gedoteerd aan de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. Het positieve saldo bedraagt dan €651.000 (€865.000 minus €214.000) en wordt, conform bestendige gedragslijn, gedoteerd aan de algemene reserve. In de perspectiefnota komen wij terug op de actuele stand van de reserves en het eventueel vrij te besteden bedrag in de reserves. Dit alles rekening houdend met de benodigde weerstandscapaciteit.
Reserves en voorzieningen In samenvattende vorm geven wij onderstaand een overzicht van de mutaties in de reserves en voorzieningen.
12
Saldo 1-1-2023
Saldo 31-12-2023
Mutatie
(Bedragen x € 1.000) Algemene reserve
4.005
5.158
1.153
Bestemmingsreserves
25.575
21.564
-4.011
Totaal reserves
29.580
26.722
-2.858
Voorzieningen algemeen
4.688
4.474
-214
Totaal voorzieningen
4.688
4.474
-214
ALGEHEEL TOTAAL
34.268
31.196
-3.071
De afname van de reserves en voorzieningen voor een bedrag van €3.071.000 wordt deels veroorzaakt door dotatie van resultaatnemingen van de begroting en tussentijdse rapportages ten bedrage van €3.106.000. Onttrekkingen worden veroorzaakt door mutaties in het grondbedrijf ten bedrage van €531.000, dekking van de ambitiebegroting/coalitieakkoord voor een bedrag van €2.061.000, afwaardering bijdrage Huiskamer Manderveen €1.181.000 en Vennootschapsbelasting voor een bedrag van €33.000. Verdere onttrekkingen zijn voor wegen en kunstwerken €604.000, energietoeslag €263.000, vermindering lokale lasten €493.000, toekomstbestendig maatschappelijk vastgoed €104.000, en uitvoeringsplan KOG €205.000. De vermeerdering van de voorzieningen hebben vooral betrekking op het pensioenaanspraken en wachtgelden wethouders van €48.000. Verminderingen op de voorzieningen hebben vooral betrekking op de exploitatietekort en op rioleringen afval van €262.000. Voor een bedrag van €2.225.000 werd er nog geen beroep gedaan op de reserves (zie budgetoverheveling). In de toelichting op de jaarrekening is een overzicht van alle mutaties van reserves en voorzieningen opgenomen, met daaraan toegevoegd een overzicht van alle mutaties per reserve en voorziening. Verder verwijzen wij tevens naar de paragraaf weerstandsvermogen.
Voor de volledigheid moet worden opgemerkt dat in bovenstaande opstelling van de reserves en voorzieningen (nog) geen rekening is gehouden met de voorgestelde toevoegingen op grond van de resultaatbestemming 2023.
Financiële positie en bestemming resultaat Beoordeling financiële positie Bij het beoordelen van de financiële positie dienen wij ook naar financiële vooruitzichten, met daarin opgenomen een weging van de risico's van de gemeente, te kijken. Verder is de reservepositie evenals de aanwendbaarheid daarvan van belang en speelt de hoogte en (onbenutte) belastingcapaciteit een belangrijke rol. De beoordeling op deze plek houden wij beperkt omdat ook in de separaat aan de orde zijnde meerjarenbegroting 2024-2027 wordt ingegaan op de vooruitzichten voor 2024 e.v. De jaarstukken kunnen met een batig saldo (voor bestemming) worden afgesloten.
Bestemming resultaat Het positieve eindresultaat van deze jaarstukken 2023 bedraagt €1.411.000. Dit positieve eindresultaat is een resultante van de in deze nota van aanbieding genoemde voorstellen. Wij stellen uw raad voor om dit als volgt te bestemmen: a) Toevoeging reserve verplichtingen voorgaand dienstjaar €546.000; b) Toevoeging reserve incidenteel beschikbare algemene middelen €214.000. Uiteindelijk blijft een positief resultaat over van €651.000. Conform bestaand beleid wordt dit bedrag gestort in de algemene reserve.
13
Inleiding ambitiebegroting Deze jaarrekening het coalitieakkoord gemeente Tubbergen 2022-2026 met de naam "En noe, met mekaar, vedan!" als basis. Het zogenaamde ambitiedeel van deze begroting is gebaseerd op de volgende 5 opgaven uit dit coalitieakkoord: •
Leefbare kernen
•
Buitengebied in Balans
•
Leefomgeving van de toekomst
•
Positieve gezondheid
•
Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht
Deze 5 opgaven zijn in eerste instantie verder beschreven en uitgewerkt in actielijnen en doelen waarna op hoofdlijnen wordt aangegeven hoe we hier een bijdrage aan denken te gaan leveren. Per opgave wordt afgesloten met een financieel overzicht. In dit overzicht zijn ook de beschikbare werkbudgetten opgenomen.
14
Programma Leefbare kernen Inleiding Leefbare kernen Leefbare kernen gaat over het wonen, werken en verblijven in onze kernen. Wij stimuleren kernen waar het aangenaam wonen is, waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Ruimte voor jeugd en ontwikkeling van talent. Maar vooral ook kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en om samen te komen. Kernen met een veilige leefomgeving. We zien onze leefomgeving veranderen. Het wordt moeilijker om voorzieningen in stand te houden. Dit geldt voor winkels, horeca, kerken, kulturhusen, sportvoorzieningen en scholen. Aan de andere kant zien we initiatieven uit de kernen waarbij nieuwe plannen en combinaties van functies ontstaan. Dit maakt de kernen krachtiger. Van oudsher zijn onze inwoners gewend om de leefbaarheid van hun omgeving in eigen hand te nemen en te zorgen dat het er goed vertoeven is. Het versterken van de leefbaarheid van onze kernen wordt door inwoners en gemeente samen opgepakt. We realiseren ons dat het leefbaar houden van de kernen een doorlopende inspanning vraagt. In de huidige vier jaar zullen we vooral inzetten op de meerjarige woningbouwprogrammering, versterking van maatschappelijk vastgoed en het vitaal houden van verblijfsgebieden We vertalen onze ambities naar vier actielijnen: •
Wonen
•
Economie, arbeidsmarkt, 3O’s, Recreatie en vrijetijdseconomie
•
Ruimte en maatschappelijk vastgoed
•
Integrale veiligheid
Actielijn 1 Wonen: Perspectief op woningbouw Wij willen dat het aantal en het type woningen in onze kernen passen bij de vraag. Het uitgangspunt is daarbij dat inwoners voor hun woning zoveel mogelijk in hun eigen gemeente terecht kunnen. Ook is het belangrijk dat woningen voor elke doelgroep bereikbaar en toegankelijk zijn. Vanuit de gemeente willen we bouwen binnen de grenzen van een kern. In de meeste gevallen gaat het om plekken die verbeterd moeten worden of plekken waarvan de bestaande functie vervalt. Denk hierbij aan het verdwijnen van een bedrijf, het transformeren van bestaand vastgoed of het slopen van oude woningen. Als er binnen de kern geen plekken zijn om te bouwen, kijken we naar bouwmogelijkheden aan de rand van een kern. Inbreiding waar het kan, uitbreiding waar het moet. Kernen zijn verschillend in de behoefte aan woningen. Daarom blijven we in gesprek om te kijken wat bij elke kern past. We willen diversiteit in woningbouw. Het gaat hierbij om huur en koop voor verschillende doelgroepen, door elkaar heen gebouwd. We willen inzetten op een nog actiever grondbeleid en gaan de mogelijkheden hiervoor in beeld brengen. Er is verschil in hoeveel en welk soort woningen nu nodig en gewenst zijn en wat de vraag over 15 jaar is. Huidige knelpunten zijn bijvoorbeeld betaalbare woningen voor starters en woningen voor ouderen.
In onze Woonvisie kijken we op basis van onderzoek en gesprekken met alle betrokkenen vooruit op de vraag naar woningen. We proberen te sturen op het aanbod van woningen dat daarop aansluit. Hierbij houden we de behoefte op de lange termijn en de bestaande voorraad in het oog.
Ons doel Wij willen sturen op een meerjarige woningbouwprogrammering. Via ons grondbedrijf treden wij op als ontwikkelaar. Via ons ruimtelijk en planologisch instrumentarium faciliteren wij particuliere initiatiefnemers en projectontwikkelaars. Wij willen het grootste gedeelte van de geprognosticeerde woonbehoefte tot 2030 in de huidige bestuursperiode faciliteren. In 2026 kijken we terug op een woonbeleid dat uitvoeringsgericht is geweest, waarbij in elke kern nieuwe mogelijkheden voor woningbouw zijn ontstaan, passend bij de lokale behoefte.
15
Hoe leverenden we een bijdrage aan Perspectief op woningbouw De woningmarkt is in beweging. Hoewel de vraag naar woningen nog steeds groot is zien wij een aantal actuele ontwikkelingen, waardoor wij ons perspectief op woningbouw in 2023 hebben geactualiseerd. Daarbij zien wij dat naast een continue woningbouwproductie de behoefte aan een daadkrachtig volkshuisvestingsprogramma toeneemt. Onze volkshuisvestijke opgaven gaan over het vinden van balans tussen beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit. •
Strategische grondaankopen: in elke kern blijven we aansturen op het bieden van een goed perspectief op nieuwe woningbouwmogelijkheden. Zowel door inbreiding als uitbreiding. In de meeste kernen hebben we inmiddels een strategische grondpositie ingenomen. In de kernen waar we nog geen positie hebben, worden gesprekken gevoerd om tot verwerving te komen.
•
Betaalbaarheid: in het kader van betaalbaarheid hebben we in onze uitgifteplannen aangestuurd op meer sociale woningbouw en betaalbare woningen. We hebben de verdeling 30-40-30 (sociaal-betaalbaar-vrij) zoveel mogelijk gehanteerd, tenzij specifiek maatwerk nodig was door lokale omstandigheden (behoefte) of een (te) beperkte omvang van het plangebied. Ook leggen we dit als kader neer bij particuliere ontwikkelingen.
•
Afstemming woningstichting: met de Woningstichtging Tubbergen, onze eerste partner op het gebied van volkshuisvesting, zijn prestatieafspraken gemaakt waarbij onder meer ingezet zal worden op het toevoegen van 130 sociale huurwoningen in met name de grote kernen en de dubbelkern Harbrinkhoek Mariaparochie.
•
Woonzorgbeleid: in het verlengde de woonvisie zijn we gestart met het opstellen van woonzorgbeleid. Sociaal-demografische ontwikkelingen, zoals vergrijzing en meer kleine huishoudens, hebben een sterke invloed op de woning- en zorgmarkt. Daarom willen we vanuit verschillende beleidsterreinen tot passende oplossingen komen. Een integrale woonzorgvisie biedt daarbij uitkomst. Dit in nauwe samenwerking met de Woningstichting en de zorgpartijen.
•
Actualisatie woningbouwprogrammering: we actualiseren periodiek ons woningbouwprogramma, waarbij wij onze woningbouwproductie hebben gemaximaleerd binnen de regionele afspraken.
•
Flexwonen: we hebben samen met de woningstichting verkend of flexibele woonproducten kansrijk zijn. De woonstichting geeft daarbij aan kansen te zien voor prefab bouw.
In meerdere kernen is een vervolg gegeven aan het realiseren van gemeentelijke woningbouwplannen; in 2023 zijn in de kernen Manderveen en Geesteren bestemmingsplannen voor woningbouw vastgesteld. In de kern Harbrinkhoek Mariaparochie is de bestemmingsplanprocedure gestart. Bij particuliere planvorming in de kernen Vasse, Albergen, Tubbergen, Geesteren en Harbrinkhoek Mariaparochie is gestuurd op het realiseren van woningen en appartementen die passend zijn bij de in de gemeentelijke Woonvisie 2021+ opgenomen behoefte van de doelgroepen en wordt aangesloten op de vanuit het Rijk gevraagde (passende) verdeling sociaal – betaalbaar – duur. In verschillende kernen is grond aangekocht ten behoeve van woningbouw; genoemd kunnen hier worden de kernen Geesteren en Tubbergen.
Actielijn 2
Economie, arbeidsmarkt, 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie
Het bieden van een economisch perspectief en werkgelegenheid heeft een nauwe relatie met voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en voor locaties waar bedrijven zich kunnen vestigen. Daarbij ligt de nadruk op het behouden en versterken van het lokale bedrijfsleven. Goede vestigingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven betekent voldoende en passende bedrijventerreinen in de grote kernen. We geven lokale ondernemers in alle kernen de ruimte door in te zetten op maatwerk. Wij verbinden partijen aan elkaar en helpen met het vinden van de juiste routes. Centraal staan het behoud en de versterking van de bedrijvigheid, de werkgelegenheid en ons verdienvermogen. Er is een collectief belang voor het versterken van de brede economie in Tubbergen en in Twente. Twente in zijn geheel als aantrekkelijke en bereikbare regio voor wonen, werken en recreëren. Hierbij wordt ingezet op samenwerkingen met de ondernemers(verenigingen), verbindingen tussen de 3 O’s (ondernemers, onderwijs, overheid) en het collectieve belang van een brede welvaart. Hierbinnen is veel ruimte voor onze lokale arbeidsmarkt, vrijetijdseconomie en ontwikkeling van talent.
16
Met betrekking tot vrijetijdseconomie zit er nog veel potentie in het economisch perspectief van de sector. Om dit te kunnen verzilveren, willen we blijvend inzetten op het verbeteren van de kwaliteit en de producten die worden geleverd.
Ons doel Wij willen een bijdrage leveren aan een sterke economische sector. Wij willen dat ons bedrijfsleven participeert en profiteert van de ontwikkelingen in Noordoost Twente en de regio Twente. Wij verbinden partijen via ons netwerk binnen de 3O’s. Daarnaast herkennen wij in onze gemeente een sterke vorm van vrijetijdseconomie, waarbij wij inzetten op kwalitatief toerisme. In 2026 kijken we terug op: •
Nieuw gerealiseerde bedrijventerreinen in de grote kernen.
•
Een versterkt centrum van de kern Tubbergen (waarbij uitvoering is en wordt gegeven aan het centrumplan 2022).
•
Een goed onderhouden relatie met onze ondernemers inclusief perspectief op wat wij verstaan onder goed centrum/ondernemersmanagement.
•
Een bijdrage geleverd aan talentontwikkeling via de 3 O’s.
•
Een goede balans tussen de landschapskwaliteiten van ons gebied, de leef- en werkomgeving voor inwoners en de groeimogelijkheden van de toeristische sector;
•
Geboden mogelijkheden voor marktconforme en gebiedspassende bedrijvigheid;
•
Uitvoering van projecten en ideeën die gericht zijn op toerisme of dagrecreatie als aanvulling op het bestaande aanbod, gericht zijn op interessante doelgroepen of zorgen voor seizoenverlenging;
•
Ingerichte toeristisch interessante locaties in de kernen en in het buitengebied.
Hoe leverden we een bijdrage aan Economie, arbeidsmarkt en 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie Strategische visie Afgelopen jaar zijn we gestart met het opstellen van de economische visie. De intentie is een kort en krachtig document. Daarvoor is eerst een onderzoek naar talentbehoud uitgevoerd dat opgenomen zal worden in de visie. Komend jaar werken we aan een plan van aanpak om daarna met de visie aan de slag te gaan. Bedrijventerreinen Doordat de laatste kavels zijn uitgegeven oriënteren wij ons op uitbreidingen van de bedrijventerreinen in de 3 grote kernen, op basis van een actieve grondpolitiek. Wij hebben daarvoor de behoefte aan bedrijventerreinen voor de komende jaren geïnventariseerd. Tevens zijn in regionaal verband over de (regionale behoefte aan) bedrijventerreinen programmeringsafspraken gemaakt. De behoefteraming en de regionale afspraken zijn in juni 2023 door de raad vastgesteld. De door de raad bij de vaststelling aangenomen motie is in behandeling. Ook voeren wij gesprekken m.b.t. verwerving van gronden ten behoeve van uitbreidingen van bedrijventerreinen. In Geesteren zijn daartoe inmiddels gronden aangekocht. Samenwerking grensregio De huidige samenwerking in de grensregio en de verdere mogelijkheden voor Tubbergen zijn in het derde en het vierde kwartaal verkend.
Dit is gedaan aan de hand van de thema’s in het collegeprogramma, waarbij vooralsnog de meeste kansen in vrijetijdseconomie liggen. Ook zijn bestaande netwerken en structuren in beeld gebracht en eerdere betrekkingen weer aangehaald, zoals met Uelsen, Nordhorn, Hardenberg en Coevorden. Verder is de facilitering weer opgepakt van de gebruikelijke wederzijdse bezoeken aan/met Uelsen, zoals aanwezigheid bij de Volkstrauertag.
17
3O's Afgelopen jaar hebben we binnen de samenwerking tussen Onderwijs, Ondernemers en Overheid bijgedragen door ondernemers en onderwijs met elkaar te verbinden. Een paar voorbeelden om het tastbaar te maken. Zo hebben we samen met Saxion een workshop “Vindbaarheid” georganiseerd voor ondernemers die binnen een week was volgeboekt en tot veel tevreden reacties heeft geleid. Dit krijgt daarom ook een structureel vervolg. Daarnaast hebben we samen met agrarisch hogescholen via de Agrohub ook afgelopen jaar weer ondernemers geholpen met diverse vraagstukken op gebied van voeding, verduurzaming of aanvullende inkomensstromen. Ook hebben we het onderzoek naar talentbehoud nagenoeg afgerond en delen we deze uitkomsten komend jaar met ondernemers en wordt hier een programma voor ontwikkeld binnen de te ontwikkelen economische visie. Recreatie en toerisme Wij hebben op Noordoost Twentse schaal de vraag- en aanbodzijde binnen de verblijfssector onderzocht. Het onderzoek is zowel kwantitatief (is er ruimte voor nieuwe initiatieven) als kwalitatief (voor welke doelgroepen/leefstijlen is er ruimte) uitgevoerd. Met de data wordt toegewerkt naar toekomstbestendig beleidskaders voor de verblijfsrecreatieve sector. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de huidige ontwikkelingen in het buitengebied.
Daarnaast is er een onderzoek uitgevoerd naar de druk (aanwezigheid van bezoekers en de invloed van hun activiteiten op een gebied) en draagkracht (kan het gebied de bezoekers aan) in Noordoost Twente. Met deze data wordt samen met de sector toegewerkt naar een plan voor aanbodontwikkeling, vraagsturing en bezoekersmanagement. Concreet wordt er een visie met een uitvoeringsagenda opgeleverd. Deze werkwijze sluit aan bij deze van het Ministerie van EZK en het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Verder heeft er een verkenning plaatsgevonden naar een samenwerking tussen de VVV OotmarsumDinkelland en de TTI van Tubbergen. De markt staat achter een organisatorische samenwerking van beide toeristische organisaties. Vanaf 2024 zullen beide partijen samen gaan opereren. De plannen hiervoor zijn in december 2023 aangeleverd bij de gemeenten.
Actielijn 3
Ruimte en maatschappelijke voorzieningen
Vanuit het perspectief van leefbaarheid is het van belang dat er in de kernen ruimte is om elkaar te ontmoeten. Maatschappelijk vastgoed (cultuur, sport, onderwijs) voorziet hierin, maar staat vaak onder druk door een moeizame exploitatie, verouderd vastgoed of kwetsbaarheden in bestuur of beheer. Er is een trend waarneembaar dat maatschappelijk vastgoed in kernen wordt geclusterd op één locatie om voldoende toekomstbestendig te zijn en kruisbestuiving (in zowel organisatie als bezoekers) te bewerkstelligen. Wanneer deze beweging vanuit de samenleving zelf komt, moedigen wij dat aan. De bestaande initiatieven blijven we ondersteunen. Wij horen graag welke ideeën leven en welke opgaven men in de kernen wil aanpakken. Een breed draagvlak is een vereiste. Daarbij vinden wij het belangrijk dat het niet om de stenen zelf gaat, maar vooral om het maatschappelijk effect dat tot stand wordt gebracht als functies worden gecombineerd. Ten aanzien van het maatschappelijk vastgoed herkennen wij de opgaven rondom herbestemming van kerkelijk vastgoed. Als wij een vraag krijgen uit de dorpen, kunnen we het proces faciliteren. Hierbij vinden wij draagvlak in de kernen belangrijk.
Ons doel Wij willen een bijdrage leveren aan een robuust voorzieningenniveau. Wij zijn van mening dat maatschappelijk vastgoed duurzaam moet worden geëxploiteerd en dat kan het beste tot stand komen vanuit de kernen zelf. Wij dragen bij door te adviseren en processen te ondersteunen. In 2026 kijken we terug op: •
Kansrijke clustering van voorzieningen met een duurzaam perspectief op exploitatie en beheer.
•
Effectieve regeling verduurzaming vastgoed.
18
•
Een goede samenwerking in en met onze kernen bij vraagstukken waarbij onderwijs, cultuur, sport en aanpalende (commerciële) dienstverlening wordt gecombineerd.
Hoe leverden we een bijdrage aan Ruimte en maatschappelijke voorzieningen De clustering van maatschappelijk vastgoed heeft de laatste jaren geleid tot verschillende plannen in de kernen Manderveen, Fleringen, Langeveen en Geesteren. (In Reutum wordt eveneens gewerkt aan een toekomstplan voor maatschappelijk vastgoed). Vanuit het Maatschappelijk Akkoord is ruimte gegeven aan dorpen om planvorming op te starten zodat de toekomstbestendigheid van kern kan worden gewaarborgd. We hebben in de afgelopen periode in de verschillende projectgroepen de haalbaarheid en betaalbaarheid van deze initiatieven besproken. Daar waar gemeentelijke dekking noodzakelijk is hebben we dit onderdeel gemaakt van de perspectiefnota en begroting 2024. •
Manderveen (separaat raadsbesluit)
•
Basisschool Geesteren (separaat raadsbesluit)
•
MFA Langeveen (Begroting 2024)
•
MFA Fleringen (Begroting 2024)
•
Sport/gezondheidscluster Geesteren (Strategisch accommodatiebeleid)
•
Multifunctioneel plein Geesteren (Begroting 2024)
Strategisch accommodatiebeleid We hebben eind 2023 besloten om toe te werken naar een strategisch accommodatiebeleid. Tubbergen beschikt over verschillende vormen van maatschappelijke voorzieningen, die in de meeste gevallen wordt beheerd en gexploiteerd door stichtingen. Op zowel de korte als lange termijn kan dit vastgoed onder druk komen te staan, terwijl dit soort voorzieningen vitaal zijn voor onze samenleving. Wij plaatsen daarmee de discussie over maatschappelijke voorzieningen in het licht van demografische ontwikkelingen en het algemene voorzieningenniveau in de kernen. Vanuit het perspectief van leefbaarheid streven wij kansengelijkheid na. Het behouden of realiseren van een maatschappelijke voorziening is impliciet een investering in de jeugd en daarmee de toekomst. Met strategisch accommodatiebeleid beogen wij te beschikken over een meerjarig toekomstperspectief voor onze voorzieningen. Subsidieregeling Toekomstbestendig maatschappelijk vastgoed Tubbergen We hebben succesvol uitvoering kunnen geven aan de subsidieregeling maatschappelijk vastgoed. De regeling is goed ingezet en heeft verenigingen en stichtingen hoofdzakelijk geholpen bij hun opgaven om gebouwen te verduurzamen.
Actielijn 4
Integrale veiligheid
Tubbergen is al jarenlang een van de veiligste gemeentes van ons land. Dit willen we graag zo houden. Op het gebied van veiligheid spelen uiteenlopende vraagstukken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. Dit complexe terrein kent niet alleen veel vraagstukken, partijen en instrumenten, maar ook tal van verbindingen met ander gemeentelijk en regionaal beleid. We hebben de behoefte om focus aan te brengen in dit speelveld en de speerpunten in nieuw integraal veiligheidsbeleid met een uitvoeringsprogramma vorm te geven. Daarbij zien wij als gemeente een regierol. Wij zorgen voor afstemming met onze inwoners en (veiligheids)partners, zoals politie en het openbaar ministerie. Afhankelijk van het onderwerp worden ook andere partijen betrokken, zoals scholen, sociale (wijk)teams, ondernemers en de brandweer. Op het vlak van veiligheid is een verschuiving gaande naar andere criminaliteitsvormen, zoals ondermijning (inclusief zorgfraude) en cybercriminaliteit. Om te zorgen dat de gemeente Tubbergen hoog blijft scoren op het gebied van veiligheid, zal ook in de aankomende periode op het thema ondermijning worden ingezet. Naast de doorontwikkeling van de lokale aanpak ondermijning is een gemeentegrensoverschrijdende aanpak nodig. Wij willen als samenleving weerbaarder worden en onze inwoners daarover informeren.
Wij houden de voedingsbodem voor ondermijnende activiteiten zo klein mogelijk.
19
Ons doel Wij willen een van de veiligste gemeenten van Nederland blijven. Wij hebben vertrouwen in onze huidige aanpak en in de cultuur die onze inwoners in zich dragen. Wij willen de komende periode de nadruk leggen op een viertal overstijgende thema’s, gebaseerd op de laatste burgerpeiling veiligheid (2021). In 2026 kijken we terug op: •
Een meer integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken.
•
Een strategisch meerjarenperspectief op het thema veiligheid.
•
Uitlijning van onze lokale inspanningen met regionale inspanningen.
Hoe leverden we een bijdrage aan Integrale veiligheid We willen als gemeente als volgt werken aan een het perspectief op integrale veiligheid: •
Strategische agenda. Wij sturen op strategisch niveau. De uitkomsten van de burgerpeiling Veiligheid zijn leidend bij het vormen van onze strategische agenda. Wij zijn koersvast in het volgen van deze agenda en gebruiken onze koers om ook deze vraagstukken op andere overlegtafels te agenderen (veiligheidspartners).
•
Rollen en bevoegdheden. Wij geven inzicht in waar verantwoordelijkheden liggen. Welke bevoegdheden heeft de raad? Welke besluiten neemt de burgemeester? Wat is de verhouding tussen gemeentelijke taken, regionale taken en overstijgende verantwoordelijkheden (politie).
Wat hebben we daarvoor gedaan? Medio 2023 hebben we in samenwerking met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) een startsessie gehouden over de urgente thema's die spelen in het veiligheidsdomein. De opbrengst van deze startsessie vormt samen met onze regionale prioriteiten en lokale inzichten de basis voor het (nader op te stellen) Integraal Veiligheids Plan (IVP). In het najaar hebben we opdracht gegeven aan een adviesbureau om samen met ons het Integrale Veiligheidsbeleid op te zetten. De genoemde strategische agenda, rollen en bevoegdheden, alswel het brede palet aan veiligheidsvraagstukken maken hier onderdeel van uit.
Financiën Leefbare kernen Werkbudget leefbare kernen In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €400.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022 – 2026”. De coalitieperiode is in 2022 gestart. De uitgaven 2022 zijn op de begroting 2023 in mindering gebracht. In de perspectiefnota 2024 is het bedrag verlaagd met €50.000.
20
Voor de jaarschijf 2023 was €120.000 beschikbaar gesteld. De verlaging uit de perspectiefnota van €50.000 is daarop in mindering gebracht. In 2023 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2023: Subsidie herstructuring authentieke schuur aan de Hardenbergerweg. In het kader van de leefbaarheid en het behoud van het aangezicht van de dorpsentree
€14.000
Bodemonderzoeken
€12.000
Externe adviezen
€10.000
Project woonzorgvisie
€6.000
Koopstromenonderzoek bedrijven
€3.000
Overige kosten
€2.000
Totaal
€47.000
De te verwachten uitgaven, over de gehele coalitieperiode, zien we in relatie tot het bij de uitgaven 2023 genoemde “koopstromenonderzoek bedrijven”. In het verlengde daarvan zullen we in 2024 een bedrag afsplitsen als “Werkbudget bedrijfsuitbreiding”. Inbreiding voor uitbreiding In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €400.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022 – 2026”. In de perspectiefnota 2024 is €200.000 van het budget overgeboekt naar de Stimuleringsregeling. De resterende €200.000 is bij de actualisatie van het coalitieakkoord teruggestort.
21
Stimuleringsregeling In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €600.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022 – 2026”. In de perspectiefnota 2024 is €200.000 van “Inbreiding voor uitbreiding” toegevoegd aan de Stimuleringsregeling. Totaal is daardoor €800.000 beschikbaar.
Voor de jaarschijf 2023 was €600.000 beschikbaar gesteld. In 2023 zijn géén uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Instellen fonds arbeidsmarkt/3O's In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €150.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022 – 2026”.
Voor de jaarschijf 2023 was €55.000 beschikbaar gesteld. In 2023 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2023: Innovatiehub Tubbergen
€40.000
Samenwerkingsverband Hettrix (Heracles, UT, Saxion, ROC, bedrijfsleven, gemeenten waaronder Tubbergen)
€10.000
Samenwerking onderwijs
€7.000
22
Ondernemers
€3.000
Overige kosten
€5.000
Totaal
€65.000
De te verwachten uitgaven over de gehele coalitieperiode betreft de doorontwikkeling van de Innovatiehub Tubbergen. Evaluatie centrummanagement In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €100.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022 – 2026”.
Voor de jaarschijf 2023 was €80.000 beschikbaar gesteld. In 2023 is van dit budget €13.000 ingezet voor de kosten van de centrummanager. We verwachten voor de jaarschijf 2024 €47.000 in te zetten. Een eventuele voortzetting van de inzet van de centrummanager zullen we betrekken bij de perspectiefnota 2025. Het resterende deel van het incidentele budget "Evaluatie centrummanagement" kunnen we dan terugstorten in de "reserve incidenteel beschikbare algemene middelen". Werkbudget recreatie en toerisme In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022 – 2026”. In de perspectiefnota 2024 is het bedrag verlaagd tot €150.000.
23
Voor de jaarschijf 2023 was €40.000 beschikbaar gesteld. In 2023 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2023: Verkenning toekomstbestendige VVV-organisatie
€14.000
Onderzoek verblijfsrecreatie NOT 2022-2023
€6.000
Analyse Impact en draagkracht toerisme Noordoost Twente
€4.000
Stichting behoud Twents Landschap
€15.000
Totaal
€39.000
Werkbudget maatschappelijk vastgoed In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €75.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022 – 2026”.
Voor de jaarschijf 2023 was €52.500 beschikbaar gesteld. In 2023 zijn gemaakte kosten ten behoeve van Maatschappelijk Vastgoed van “MV Langeveen” vergoed.
24
De te verwachten uitgaven over de gehele coalitieperiode betreffen de “binnensportaccommodaties NOT gemeentes”, Subsidies Hieronder een overzicht van de in 2023 lopende subsidies. Deze middelen van externe geldverstrekkers lopen vaak over meerdere jaarschijven.
Toegekend subsidiebedrag: Per verstrekker/project; Toegezegde cofinanciering: Wat hebben we afgesproken minimaal bij te dragen per project. Besteding: Hoeveel is er in 2023 en tot en met 2023 besteed als subsidiabele uitgaven; (Tubbergen Bruist Vitaliteit 2 correctie van €30.000 op voorgaande jaren. Zie ook analyse verderop.) Welke subsidies zijn definitief vastgesteld. Specifieke uitkeringen van het Rijk Hieronder een overzicht van de in 2023 lopende “Specifieke uitkering van het Rijk”.