Bijlage Begroting 2022 gemeente Tubbergen.pdf

Voorgesteld wordt om voor het jaar 2022 in te stemmen met de verhoging van het vastrecht met € 15 per aansluiting en een onttrekking aan de voorziening afval van €73.000. De hoogte van het rioolrecht is gebaseerd op het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2019-2023. Belangrijke input voor dit nieuwe GRP zijn de gevolgen van de zogenaamde klimaatadaptie. In de raadsvergadering van 16 maart 2021 is het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie Tubbergen 20212025 vastgesteld. Kern van dit uitvoeringsprogramma is dat de kosten van de verschillende maatregelen die in dit programma zijn opgenomen gedekt kunnen worden binnen de beschikbare ramingen zonder dat de tarieven voor de burgers verhoogd te hoeven worden. Ook de inflatiecorrectie van 1,9% kunnen we achterwege laten. Voorgesteld wordt de hoogte van het rioolrecht voor het jaar 2022 ongewijzigd te laten ten opzichte van het jaar 2021.

11/10/2021

26 Pagina 26 van 198

Samenvattend ontstaat het volgende beeld van de verschillende tarieven en de lokale lastendruk voor het jaar 2022: 2019

2020

2021

2022

verschil in €

in %

OZB (woning € 250.000)

€ 315,00

€ 326,40

€ 333,25

€ 342,92

€ 9,66

2,96%

Rioolrecht eigenaar

€ 263,80

€ 263,80

€ 263,80

€ 263,80

€ 0,00

0,00%

- vastrecht

€ 80,00

€ 80,00

€ 90,00

€ 105,00

€ 15,00

18,75%

Totaal

€ 658,80

€ 670,20

€ 687,05

€ 711,72

€ 24,66

3,59%

Afval

5. Incidenteel beschikbare algemene middelen waaronder de (belangrijkste) reserves In deze paragraaf zoeken we aansluiting bij de gepresenteerde cijfers uit de Perspectiefnota 2022. Met deze cijfers als uitgangspunt gaan we daarna de mutaties benoemen en toelichten zodat het meest recente beeld van de incidenteel beschikbare algemene middelen waaronder de (belangrijkste) reserves ontstaat. Zoals aangegeven nemen we cijfers uit de Perspectiefnota 2022 als vertrekt punt: Beschikbare algemene incidentele middelen - Perspectiefnota 2022

miljoen €

- Weerstandcapaciteit ratio 1,5 (algemene reserve en reserve grondbedrijf)

3,450

- Extra weerstandsvermogen Sociaal Domein

0,513

- Project- en procesgelden duurzaamheid

0,144

- Project- en procesgelden maatschappelijk vastgoed in relatie tot demografie

0,000

- Project- en procesgelden inbreiding voor uitbreiding

0,421

- Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

4,780

Totaal Beschikbare algemene incidentele middelen

9,308

11/10/2021

27 Pagina 27 van 198

Algemene reserve Rekening houdend met een aantal mutaties op grond van bestaand beleid (grondexploitaties) en een aantal specifieke raadsbesluiten ontstaat het volgende beeld van de algemeen reserve: Stand Perspectiefnota 2022

€

3.450.000

Bij: voordelig saldo Tweede programmajournaal 2021

€

1.945.000

Bij: voordelige mutaties grondexploitaties Tweede programmajournaal 2021

€

643.000

Bij: voordelig saldo jaar 2022 Begroting 2022

€

1.352.000

Herziene stand

€

7.290.000

Norm weerstandsvermogen 1,5 (benodigde weerstandscapaciteit € 2.700.000)

€

4.050.000

Surplus

€

3.340.000

Uitgaande van de, in deze begroting bepaalde, weerstandscapaciteit en de daaraan gekoppelde ratio van 1,5 moet de stand van de algemene reserve ten minste €4.050.000 zijn. Conform bestaande beleid wordt het meerder (het zogenaamde surplus) “afgeroomd” en gestort in de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. Voorgesteld wordt in te stemmen met het verloop en de opzet van de algemene reserve en het surplus op de algemene reserve ten bedrage van € 3.340.000 “af te romen” en te storten in de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. Extra weerstandsvermogen sociaal domein We hebben in de begroting 2022 nog de beschikking over een bedrag aan extra weerstandsvermogen sociaal domein van € 513.000. Naast het opvangen van mogelijke risico’s als gevolg van de uitvoering van het bestaande beleid binnen het sociaal domein is deze reserve ook bedoeld om eventuele faseringsverschillen in de realisatie van het uitvoeringsplan sociaal domein te kunnen opvangen. Programmagelden Duurzaamheid In de Perspectiefnota 2022 is aangegeven dat er nog een bedrag aan “programmagelden duurzaamheid” beschikbaar was van € 764.000. Rekening houdend met de doorkijk van mogelijke bestedingen (€ 620.000) resteerde een vrij besteedbaar bedrag van € 144.000. Inmiddels hebben daar de volgende mutaties op plaatsgevonden:

11/10/2021

28 Pagina 28 van 198

Inhuur commercieel adviseur Energie

€

5.000

Informatie en voorlichting windenergie

€

5.000

Thema Kinderraad en educatie scholen

€

1.000

Advisering wijkuitvoeringsplannen

€

7.000

Overige kosten, o.a. catering en voorlichting

€

2.000

Opstellen business case windturbines

€

3.000

Raadsbrief 60 2020 Biogas Vlaskoel en Canisius

€

33.000

Raadsbrief 49 2021 Onderzoek bedrijfsvorm groengas entiteit NOT

€

25.000

Rekening houdend met de doorkijk van de begroting 2022 resteert € 63.000. Project- en procesgelden maatschappelijk vastgoed in relatie tot demografie In de Perspectiefnota 2022 is aangegeven dat “na verplichtingen” er geen middelen resteerden aan programmagelden maatschappelijk vastgoed (project- en procesgeld). Tijdens het opstellen van deze begroting is de status hiervan ongewijzigd.

Programmagelden Inbreiding en uitbreiding In de Perspectiefnota 2022 is aangegeven dat er nog een bedrag aan “programmagelden Inbreiding en uitbreiding” beschikbaar was van € 821.000. Inmiddels heeft de volgende mutatie plaatsgevonden: Woonvisie

€

17.000

Bijstelling op basis van de ervaringscijfers over de afgelopen jaren 1e PJ 2021

€

400.000

Er resteert aan programmagelden inbreiding en uitbreiding € 404.000. Daarnaast is er het nog resterende deel van € 339.000 voor de “stimuleringsregeling binnenstedelijke vernieuwing”. In het Tweede programmajournaal 2021 en in de Perspectiefnota 2022 is dit budget bijgesteld met € 139.000. Er resteert € 200.000. Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen (RIBAM) In de begroting 2021 is weergegeven dat de vrije ruimte in deze reserve € 4.78.000 bedraagt. Inmiddels zijn een aantal besluiten genomen en hebben een aantal autonome ontwikkelingen plaatsgevonden wat

11/10/2021

29 Pagina 29 van 198

maakt dat de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen op dit moment het volgende beeld laat zien: Stand Perspectiefnota 2022

€

4.780.000

Bij: vrijval stelpost corona - Tweede programmajournaal 2021

€

298.000

Bij: surplus algemene reserve

€

3.340.000

herziene stand

€

8.418.000

Beide mutaties zijn dermate duidelijk en een gevolg van eerdere besluiten zodat een aanvullende toelichting niet nodig is. Herziene stand algemene incidentele middelen Beschikbare algemene incidentele middelen - begroting 2022

miljoen €

- Weerstandcapaciteit ratio 1,5 (algemene reserve en reserve grondbedrijf)

4,050

- Extra weerstandsvermogen sociaal domein

0,513

- Programmagelden duurzaamheid

0,063

- Project- en procesgelden maatschappelijk vastgoed in relatie tot demografie

0,000

- Programmagelden inbreiding voor uitbreiding

0,404

- Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

8,418

Totaal Beschikbare algemene incidentele middelen

13,448

11/10/2021

30 Pagina 30 van 198

Maatschappelijk Akkoord Tubbergen (MAT) Inleiding MAT De opbouw van het MAT ziet er als volgt uit:  Hoe werken wij samen: de doorontwikkeling in de manier van samenwerken met de samenleving (o.a. instrumentenkoffer, participatieprocessen en Omgevingswet).  Kernagenda's: per kern de ambities en vraagstukken waar in 2021 aan gewerkt gaat worden.  Kern overstijgende agenda's: agenda voor de overstijgende beleidsthema's waar in 2021 aan gewerkt gaat worden.

11/10/2021

31 Pagina 31 van 198

Hoe werken wij samen? Begroting 2022: Hoe werken wij samen? Wij geloven in de kracht van onze dorpen, onze inwoners, onze ondernemers en onze maatschappelijke organisaties. Samen denken we na over leefbaarheid en maken we keuzes voor de toekomst. De inwoners spelen hierin de hoofdrol. De inwoners kunnen in veel gevallen problemen beter oplossen dan de overheid. Die handschoen pakken de inwoners veelvuldig op. In Mijn Dorp 2030 denken alle kernen na over de leefbaarheid in hun dorp. Ideeën worden omgezet in concrete acties en samen is de agenda voor de komende periode opgesteld. Van de gemeente vraagt het om niet alles dicht te regelen, maar juist initiatieven te faciliteren, te inspireren en motiveren om nieuwe en betere antwoorden te vinden op gemeenschappelijke uitdagingen. Een daadkrachtige partner is wat we willen zijn, die ruimte geeft en voorwaardenscheppend is voor het initiatief. Deze manier van werken zijn we de afgelopen jaren met elkaar aangegaan en willen wij voortzetten en verbeteren.

Wat willen we bereiken? Om in de toekomst de juiste ondersteuning te bieden aan de samenleving, vraagt dit van de gemeente om een doorontwikkeling in de manier van werken met de samenleving. De eerste periode heeft in het teken gestaan van aanjagen en stimuleren. Ideeën zijn ontwikkeld en de eerste concrete projecten zijn een feit. De fase waarin we ons in 2022 bevinden richt zich ook op spiegelen, keuzes maken en prioriteiten stellen. De juiste dingen doen voor de leefbaarheid in de dorpen. In eerste instantie heeft de samenwerking met de samenleving vooral vorm gekregen via Mijn Dorp 2030. In 2022 is het een manier van werken die verankerd moet worden in de gehele organisatie. Van onze eigen ambtelijke organisatie vraagt dit een bewustwordingsproces en een aanpassing op onze manier van werken. Wij willen daarin het volgende bereiken. 1. Bij alle veranderingen en/of initiatieven waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, vindt een bewuste afweging van onze rol plaats. Wie willen we zijn en wat betekent dit in de rol die wij aannemen? Deze rol is maatwerk: soms voeren we de regie, in andere gevallen zijn wij ook een van de spelers. Er bestaat niet één ideale of beste rol. 2. Van debat naar dialoog: bij elk initiatief of project wordt een dialoog gevoerd over de meerwaarde en de duurzaamheid. Als gemeente spiegelen, stellen wij vragen ter overweging bij elk initiatief.

Wij willen een volwaardige gesprekspartner zijn. Vanuit het goede gesprek de juiste inhoud op tafel. Hierbij is de rol van de raad ook aan verandering onderhevig. De raad wil daarom het besluitvormingsproces meer laten aansluiten bij de samenleving. 3. Op thema’s als duurzaamheid en gezondheid stimuleren wij initiatieven vanuit de samenleving. Deze thema’s hebben extra stimulans nodig, omdat het op deze thema’s moeilijker blijkt om initiatieven op te ontwikkelen. Op de andere beleidsthema’s, zoals voorzieningen, zijn we hierin al meer vertrouwd. 4. Wij zijn een daadkrachtige partner voor de lokale samenleving. Daadkracht is doen wat nodig is, met voortdurend een focus op de resultaten en effecten die we met elkaar willen bereiken. Hierbij past geen risicomijdend gedrag en regelzucht, maar lef, creativiteit, denken in mogelijkheden en uitdagingen en ruimte voor de samenleving om met elkaar te kunnen vaststellen of we onze ambities behalen. De samenleving weet wat ze van de gemeente kan verwachten en de

11/10/2021

32 Pagina 32 van 198

gemeente voldoet hieraan. Dit is ook de manier van werken die wij bij de invulling van de Omgevingswet gaan toepassen. Dit vraagt ook voor de samenleving en alle medewerkers van Noaberkracht om dezelfde visie en het juiste gereedschap, zodat wij met plezier de juiste dingen doen voor de samenleving. Daarom willen wij ook inzetten op de juiste kennis, vaardigheden en competenties. 5. De rol van de buurtmannen en –vrouwen wordt versterkt en er wordt ingezet op een "MAT-proof" organisatie. De gemeente wil de rol en betekenis van buurtmannen en -vrouwen als partner voor de dorpen versterken. De buurtmannen en –vrouwen zijn een waardevolle verbinding tussen samenleving en gemeente. Zij vormen de toegang, de schakel tussen beide partijen en zorgen voor partnerschap in de samenwerking. 6. Een andere manier van werken vraagt ook om het verkennen van andere manieren van financieren. De gemeente wil graag samen met inwoners, ondernemers en organisaties experimenteren met de burgerbegroting en de Right to Challenge. Bij de Burgerbegroting mogen inwoners zelf beslissen waaraan het gemeentelijk budget wordt besteed. Right to Challenge houdt in dat inwoners taken van de overheid kunnen overnemen als zij denken dat het anders, beter en/of goedkoper kan. 7. Implementeren van de Omgevingswet. Het landelijke uitgangspunt is om vanuit ambitie en algemene regels gebiedsgericht te gaan werken.

De Omgevingswet is veel meer dan een juridische exercitie. De wet vraagt van gemeenten een andere manier van denken en werken door de integrale benadering van de leefomgeving, meer bestuurlijke afwegingsruimte, meer nadruk op participatie en samenwerking, en de benadering vanuit de initiatiefnemer. Hierbij wordt nauw aangesloten bij de werkwijze die vanuit Mijn Dorp 2030 ontstaan is. Tweede fase Mijn Dorp 2030/MAT: op energie voortbouwen De processen Mijn Dorp 2030 en MAT maken veel energie los in de kernen. Samen met inwoners kijken we naar wat belangrijk is om de kernen binnen onze gemeente op lange termijn leefbaar te houden. Iedere kern werkt, in haar eigen tempo, met haar eigen kernagenda aan de opgaven voor het dorp. We zien initiatieven en projecten tot ontwikkeling komen. In meer en mindere mate wordt een verbinding gelegd met onze grotere maatschappelijke opgaven. Dat is positief. De uitdaging voor de komende jaren is gelegen in het nog sterker leggen van deze verbanden en het gesprek daarover voeren met de kernen. Dat vraagt een andere rolneming: meer vanuit gelijkwaardigheid samenwerken. Na de eerste jaren van aanjagen en stimuleren zijn we in een tweede fase van het proces Mijn Dorp 2030/MAT gekomen, waarbij we nieuwe keuzes moeten maken en onze huidige kaders tegen het licht houden.

In 2020 zijn verschillende heisessies gehouden met college en gemeenteraad en er zijn gesprekken gevoerd met inwoners over het huidige proces van Mijn Dorp 2030 en het MAT. Er is gesproken over wat goed gaat en welke verbeterpunten er zijn. Dit is gedaan op de onderdelen proces en rolneming, inhoud en financiën. Aangezien het proces Mijn Dorp 2030/MAT een samenwerkingsproces is waarin we vanuit gelijkwaardigheid samenwerken wil het college en de gemeenteraad met inwoners in gesprek over de wijze waarop zij het proces ervaren en welke verbeterpunten zij zien. Op deze manier komen we samen tot nieuwe spelregels voor de komende periode. Belangrijkste aandachtspunten waar het college samen met de gemeenteraad aandacht voor wil hebben en met inwoners het gesprek over wil voeren zijn: 1. Aan de voorkant het gesprek voeren.

11/10/2021

33 Pagina 33 van 198

2. Het gesprek voeren op inhoud (maatschappelijke doelen voorop). 3. Aandacht voor wat op lange termijn van belang is voor een dorp. 4. Draagvlak voor een initiatief. 5. Mate van cofinanciering. De gesprekken met inwoners en de werkgroepen Mijn Dorp 2030 hebben vanwege corona helaas vertraging opgelopen. In 2022 worden de spelregels op basis van de uitkomsten van de heisessies en de gesprekken met inwoners herijkt.

Hoe gaan we dat bereiken? De ontwikkelingen in en met samenleving leiden tot een andere vorm van organisatie, een andere werkwijze, andere vormen van samenwerking en financiering. Als gemeentelijke organisatie moeten we hier mee aan de slag. Het is nodig om binnen de gehele organisatie te professionaliseren en dat bestaat uit de volgende onderdelen: bestuursstijl, communicatie, medewerkers, financiën, (be)sturing, maatschappelijke partners en een instrumentenkoffer. Hieronder is het schematisch weergegeven en staat beschreven aan welke punten we moeten werken om nog meer dan nu een daadkrachtige partner van de samenleving te kunnen zijn. Om de manier van werken te bestendigen in de gehele organisatie gaan wij in 2022 inzetten op:  ‘Instrumentenkoffer’: Ontwikkeling van een instrumentenkoffer 1.0: we ontwikkelen instrumenten die we kunnen gebruiken bij de samenwerking met de samenleving. De koffer bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen: o Handwijzer samenlevingsgericht werken, een praktische handleiding met voorbeelden en tips om onder meer een bewuste afweging te maken bij alle beleidsvormingen en initiatieven uit de samenleving, waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, over de wijze van samenwerking (meer aan de voorkant). o Instrument waardebepaling door ontwikkelen en toepassen.

Met dit instrument wordt een (nieuw) initiatief besproken op waarde, bijdrage aan de doelen, de rol van de gemeente om bewuste keuzes te kunnen maken en/of een initiatief verder te brengen. o (Menselijke) toolkit (vouchers) waar de buur(t)mannen en -vrouwen en andere medewerkers uit kunnen putten om de kernen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen, op basis van de behoefte (bijvoorbeeld de inzet van adviseurs).  Bestuursstijl: o Herijken van de spelregels Mijn Dorp 2030. Wij en ook de samenleving hebben ons doorontwikkeld. Dit vraagt ook om een herijking van de spelregels. o Het uitwerken en doorleven van de bestuursstijl: (mate van) participatie en rolbepaling (vooruitlopend op de komst van de participatieverordening) o Betrekken gemeenteraad en rolbepaling: de gemeenteraad is betrokken bij initiatieven uit de samenleving en bepaalt hun rol hierin. o Verkennen hoe het besluitvormingsproces beter kan aansluiten op de nieuwe manier van werken. Zodat ook zichtbaarheid, laagdrempeligheid van de raad en de rol van volksvertegenwoordiger naar volksverbinder beter tot zijn recht komt.  Medewerkers: Doorontwikkeling samenlevingsgerichte competenties: werken aan een "MATproof" organisatie. o De vakspecialisten zijn zich bewust van de stakeholders en communiceren proactief passend bij de behoefte van de stakeholders.

11/10/2021

34 Pagina 34 van 198



o Het taalgebruik van medewerkers sluit aan bij de leefwereld van de partners en inwoners o Meer bewuste rolneming door medewerkers ten aanzien van partners en inwoners. o Meer integrale afweging bij bestuurlijke advisering. Financiering: Het eenduidig en transparant organiseren van financieringsvormen voor de samenleving als randvoorwaarde om nieuwe vormen in de toekomst te kunnen toetsen en ontwikkelen (bijvoorbeeld het verbreden van het stimuleringsfonds sociaal domein naar een leefbaarheidsfonds).

Inspanningen die bijdragen aan het doel - Bestuursstijl Wat gaan we daarvoor doen? Wat leveren we op? o Herijken van de spelregels Mijn Dorp 2030 op basis van de uitkomsten uit de heisessies en de kerngesprekken met de werkgroepen Mijn Dorp 2030. o Invulling en inkleuring van de bestuursstijl en de werkwijze en ten aanzien van samenlevingsgericht werken inclusief rolbepaling (vooruitlopend op de komst van de participatieverordening). o Betrekken gemeenteraad en rolbepaling: de gemeenteraad is betrokken bij initiatieven uit de samenleving en bepaalt hun rol hierin. o Verkennen hoe het besluitvormingsproces beter kan aansluiten op de nieuwe manier van werken. Zodat ook zichtbaarheid, laagdrempeligheid van de raad en de rol van volksvertegenwoordiger naar volksverbinder beter tot zijn recht komt.

- Financiering Wat gaan we daarvoor doen? Wat leveren we op? Het verbreden van het stimuleringsfonds sociaal domein naar een leefbaarheidsfonds.

- Instrumentenkoffer Wat gaan we daarvoor doen? We ontwikkelen instrumenten die we kunnen gebruiken bij de samenwerking met de samenleving. Wat leveren we op? Een instrumentenkoffer. De koffer bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen:  Handwijzer samenlevingsgericht werken, een praktische handleiding met voorbeelden en tips om onder meer een bewuste afweging te maken bij alle beleidsvormingen en initiatieven uit de samenleving, waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, over de wijze van samenwerking (meer aan de voorkant).  (Doorontwikkeling van het) Instrument waardebepaling  (Menselijke) toolkit (vouchers.) waar de buur(t)mannen en -vrouwen en andere medewerkers uit kunnen putten om de kernen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen, op basis van de behoefte (bijvoorbeeld de inzet van adviseurs).

11/10/2021

35 Pagina 35 van 198

- Medewerkers Wat gaan we daarvoor doen? Doorontwikkeling samenlevingsgerichte competenties van onze medewerkers. Wat leveren we op?  De vakspecialisten zijn zich bewust van de stakeholders en communiceren proactief passend bij de behoefte van de stakeholders.  Het taalgebruik van medewerkers sluit aan bij de leefwereld van de partners en inwoners.  Meer bewuste rolneming door medewerkers ten aanzien van partners en inwoners.  Meer integrale afweging bij bestuurlijke advisering.

Inspanningen Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is opgeschoven naar 1 juli 2022. Dat betekent dat, net als in 2021 ook in 2022, anders dan verwacht, gewerkt wordt aan de voorbereiding op de Omgevingswet. De verwachting is dat najaar 2021 er een implementatieplan beschikbaar komt. Hierin wordt op basis van de aanpak die geschetst wordt in het handboek en de uitgangspuntennotitie voorbereiding Omgevingsplan een vertaling gemaakt van wat er nodig is om in de periode na 1 januari 2022 de Omgevingswet verder door te voeren en te vertalen in beleid en werkwijze. De verwachting is dat er voor een aantal zaken in ieder geval nog mensen en middelen ten behoeve van de voorbereiding nodig zullen zijn. Dit betreft incidentele kosten die we nu nog niet nader in kunnen schatten maar waarvan we weten dat deze gemaakt moeten worden voor een solide inbedding van de Omgevingswet en het uiteindelijk behalen van de voordelen die de Omgevingswet op moet gaan leveren. Namelijk sneller, makkelijker, meer maatwerk en meer in samenhang. Naast de incidentele kosten gaan vanaf 2022 ook de structurele effecten gelden. Hiervoor wordt najaar 2021 een impactanalyse opgeleverd. Dan wordt ook duidelijker welke structurele kosten de inwerkingtreding van de Omgevingswet met zich mee zal brengen.

De verwachting is dat in ieder geval er consequenties zijn voor de leges en voor advisering bij het omzetten van huidig beleid naar aangepast beleid onder de Omgevingswet.

- Omgevingswet (beleidsvernieuwing) Wat gaan we daarvoor doen? De inzet van kerninstrumenten voor het hele fysieke domein: omgevingsvisie, decentrale regels (zoals het omgevingsplan op gemeentelijk niveau), programma’s, en omgevingsvergunning. Wat leveren we op? Ondersteuning bij het vertalen van het huidige beleid, de huidige bestemmingsplannen en de bruidsschat naar een samenhangend omgevingsplan in de periode 2022-2029.

- Omgevingswet (informatie en techniek) Wat gaan we daarvoor doen? Het Digitaal Stelsel Omgevingswet bevat o.a. het nieuwe online loket dat de centrale plek is waar alle digitale informatie over de fysieke leefomgeving straks samenkomt. Hier kunnen initiatiefnemers,

11/10/2021

36 Pagina 36 van 198

overheden en belanghebbenden zien wat kan en mag in de fysieke leefomgeving. Ook onze eigen software is onderdeel van het stelsel en is inmiddels gekoppeld aan de testomgeving. Wat leveren we op? Ondersteuning bij de inrichting en optimalisatie van het Digitale Stelsel Omgevingswet.

- Omgevingswet (organisatie en werkwijze) Wat gaan we daarvoor doen? De wet vraagt van gemeenten een andere manier van denken en werken door de integrale benadering van de leefomgeving, meer bestuurlijke afwegingsruimte, meer nadruk op participatie en samenwerking en de benadering vanuit de initiatiefnemer. Wat leveren we op? Opleiding, scholing, coaching-on-the-job in het werken in de geest van de Omgevingswet. Zowel op juridisch vlak alsook in de combinatie met het samenlevingsgericht werken.

Financiële kaders

Hoe werken wij samen?

Bedragen × € 1.000

Inspanningen

Oorspronkelijk begroot

Restant sept 2021

Doorontwikkeling proces Mijn Dorp 2030

28

27

Inzet buurtmannen/buurtvrouwen

20

0

Mijn Dorp 2030, stimuleringsfonds, ondersteuning kleine initiatieven

250

214

Mijn Dorp 2030, faciliteiten en communicatie

71

63

Mijn Dorp 2030, communicatie

20

7

113

101

553

202

1.055

614

Procesgeld toolkit

ondersteuning

Huiskamer Manderveen gezond bewegen 2017

via

zelfstandig

Totaal Participatieprocessen

11/10/2021

menselijke

leven

37 Pagina 37 van 198

Kernagenda's Inleiding op de kernagenda Het MAT bestaat uit kernagenda’s en kern overstijgende agenda’s. Elke kern heeft een kernagenda opgesteld. Deze is tot stand gekomen door de kernavonden en de ontwikkelingen in Mijn Dorp 2030. In de kernagenda's zijn per kern de ambities en vraagstukken terug te vinden waar we als gemeente en inwoners gezamenlijk aan werken. De inhoud van deze kernagenda's is terug te vinden in de begrotingsapp: Kernagenda's Tubbergen

Actuele financiële ontwikkelingen De financiële bijdrage van de gemeente aan plannen en projecten, is terug te vinden in de begrotingsapp onder kernagenda’s als onderdeel van het MAT. Eventuele voorstellen die gaandeweg het jaar vanuit de kernagenda's ontstaan worden via een apart raadsbesluit aan de gemeenteraad voorgelegd.

Financiële kaders kernagenda's De financiële bijdrage van de gemeente aan plannen en projecten, is eveneens terug te vinden in de begrotingsapp onder kernagenda's als onderdeel van het MAT. Eventuele voorstellen die gaandeweg het jaar vanuit de kernagenda's ontstaan worden via een apart raadsbesluit aan de gemeenteraad voorgelegd.

11/10/2021

38 Pagina 38 van 198

Kern overstijgende agenda Inleiding op kern overstijgende agenda In de volgende hoofdstukken ziet u de kern overstijgende agenda’s. Elke kern overstijgende agenda kent kern overstijgende thema’s. De kern overstijgende thema’s zijn in 2019 ontstaan door de input uit de thematour, de bestaande overleggen met maatschappelijke organisaties en thema’s die zijn besproken tijdens de kernavonden. In de kern overstijgende thema’s wordt voor overstijgende beleidsthema’s aangegeven wat er in 2021 op de agenda staat en welke bijdrage de gemeente in 2021 doet.

11/10/2021

39 Pagina 39 van 198

Samen redzaam, gezond meedoen De komende periode 2019-2022 staat in het teken van de transformatie om de toenemende druk op het sociaal domein te verlichten. We willen onze samenleving, onze kernen en onze inwoners in hun kracht te zetten met als doel een positievere gezondheid. Tegelijkertijd willen we de ondersteuning en zorg kwalitatief goed, betaalbaar en bereikbaar houden. Om dit te realiseren werken we de komende periode aan de volgende zaken. Wat gaan we hiervoor als gemeente doen?

Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken? Onze insteek is de gedachte dat inwoners een goed gevoel van welbevinden hebben. Los van de maatschappelijke waarde die dat heeft, is het zo dat inwoners die zich goed voelen, minder snel een hulpvraag hebben en ondersteuning nodig hebben. Daarom is de onderliggende gedachte dat we als gemeente inzetten op positieve gezondheid. Positieve Gezondheid[1] is de uitwerking in 6 dimensies van de bredere kijk op gezondheid. Met die bredere benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Dit is te vertalen naar de leefomgeving van inwoners en het faciliteren van positieve gezondheid. Dit doen we door passende algemene voorzieningen en ondersteuning te bieden, een goede leefomgeving in te richten en het leggen van verbindingen in de samenleving. Als gemeente zien wij ook vooral hier onze rol. Onderstaande figuur laat dat mooi zien.

11/10/2021

40 Pagina 40 van 198

De insteek van positieve gezondheid[2] sluit naadloos aan bij de zaken die we als gemeente nastreven namelijk:  Mensen veel meer in contact te brengen met hun kracht in plaats van ze aan te spreken op hun zwakte,  Persoonsgerichte zorg te bieden en echt aan te sluiten op persoonlijke behoeften,  De regie bij de mensen zelf te laten en ze te helpen hun eigen beslissingen te nemen. Daarnaast is het van belang de ondersteuning en zorg bereikbaar en betaalbaar te houden. We willen kwalitatieve goede ondersteuning en zorg bieden, vanuit de gedachte 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur voor die inwoners die het nodig hebben. Wat gaan we hiervoor als gemeente doen? In het plaatje hieronder is te zien hoe de ondersteuning en zorg rondom een inwoner, is opgebouwd uit een aantal lagen. Per laag wordt er gewerkt aan versterken van de positieve gezondheid van onze inwoners en het bereikbaar en betaalbaar houden van de ondersteuning en zorg.

11/10/2021

41 Pagina 41 van 198

Om de gestelde ambitie te bereiken is het ook essentieel om meer inzicht en overzicht te krijgen in de interventies en de resultaten en effecten hiervan. Op dit moment zijn een behoorlijk aantal interventies gestart. We kunnen aangeven wat we doen, echter de effecten van de interventies zijn nog niet altijd inzichtelijk. Besturing van het sociaal domein vraagt hier wel om. Het vraagt continu om te analyseren of we de juiste dingen doen. Leveren de interventies de gewenste resultaten op, vragen veranderingen in het sociaal domein om het bijsturen, versnellen of stoppen van bepaalde interventies? Hiervoor starten we het project Grip op sociaal domein. Een ander belangrijk onderdeel is het actief sturen op houding en gedrag. De veranderopgave bestaat voornamelijk uit een veranderende houding en gedrag bij de professional (inclusief gemeente), de inwoner, de mantelzorger en de vrijwilliger. Dit vereist vanuit de onze kant uitleg en coaching op houding en gedrag en heldere communicatie met alle partijen over wat we van elkaar kunnen verwachten. Daarom starten we met werkateliers waarin professionals, inwoners en ambtenaren gezamenlijk na denken over de uitdagingen die er liggen. In de ateliers worden manieren bedacht om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Daarbij wordt ook kritisch gekeken naar hoe zaken nu gaan, hoe we bij kunnen sturen en hoe eenieder daaraan kan bijdragen.

Meetbaarheid De gekozen aanpak binnen het uitvoeringsplan sociaal domein, waarbij concrete oplossingen moeten leiden tot een vermindering van de kosten is verbonden aan een aantal uitgangspunten zoals genoemd in de begroting 2019. Deze uitgangspunten zijn een gelijkblijvend cliëntenbestand, gelijkblijvende problematiek, gelijkblijvend beleid en de "kostprijs" 2019. Veranderingen hierbinnen hebben invloed op het te bereiken resultaat. Voor meerdere thema's binnen de interventieaanpak is samenwerking en draagvlak nodig met en van externe partijen. Zonder medewerking hebben niet alle interventies evenveel kans van slagen.

11/10/2021

42 Pagina 42 van 198

[1]Machteld Huber, Institute for positive health, https://iph.nl/positieve-gezondheid/ [2] https://iph.nl/positieve-gezondheid/wat-brengt-het/

Langer gezond Wat willen we bereiken?     

Meer of gelijk aantal inwoners ervaren een goede gezondheid Meer of gelijk aantal inwoners bewegen voldoende Meer kinderen van ouders met een lage opleiding zijn lid van een sportvereniging Meer kinderen zijn meestal weerbaar Minder jongeren onder 18 hebben alcohol gedronken de laatste 4 weken

(NB. De staat van de bevolking van de gemeente Tubbergen is nu al nagenoeg optimaal wanneer dat wordt vergeleken met andere Twentse gemeenten. Het gaat nu vooral om het behouden van de goede staat.)

Inspanningen die bijdragen aan het doel Trends en ontwikkelingen Corona heeft impact op de samenleving, maar hoe groot en welke impact het heeft voor onze inwoners op de (middel)lange termijn, is op dit moment nog niet duidelijk en bovendien ook niet te overzien. Uit de eerste cijfers, o.a. de gezondheidsmonitor Jeugd, blijkt dat de geestelijke gezondheid stijgt, zoals eenzaamheid en depressies. Ook het alcoholgebruik onder jongeren is gestegen. Dit vraagt om preventie, sterke basisvoorzieningen met ontmoetingsplekken en vroegsignalering, zodat wanneer het leven weer enigszins teruggaat naar het ‘oude’, inwoners laagdrempelig ondersteuning vinden waar nodig zodat zij weer kunnen participeren. Binnen actielijn 'Langer gezond' wordt, binnen de mogelijkheden die corona toelaat, volop ingezet op preventie. In 2021 is juist extra ingezet op preventie door o.a. het preventieakkoord. Ook is gestart met het project alcohol en drugs. Corona zorgt wel voor vertraging, een andere manier van werken of nog niet kunnen starten van projecten. Bij actielijn 'Langer Gezond' stagneert de doorontwikkeling samenwerking met het onderwijs. Dit omdat het onderwijs zich richt op de hoofdtaken van het onderwijs. Dit zijn wel inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Jeugd en Wmomaatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden.

Tot slot worden we geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt waardoor een tekort aan kwalitatieve projectleiders kan ontstaat. Dit maakt mogelijke her-prioritering van projecten (op alle actielijnen) noodzakelijk. Conclusie Vanwege corona en de krapte op de arbeidsmarkt is de noodzaak tot strategische prioritering versterkt. Hierdoor zijn alle werkzaamheden binnen het sociaal domein heroverwogen op maatschappelijke,

11/10/2021

43 Pagina 43 van 198

financiële en politieke impact. Dit heeft geleid tot een bijsturing op actielijn 1. Er is gekozen om het project inclusie en diversiteit aan te passen. De focus ligt op hetgeen we al hebben en dat beter te communiceren en laaghangend fruit in samenwerking met de gehandicaptenplatform en de seniorenraad op te pakken.

- Cultuurvisie Wat gaan we daarvoor voor doen? Wij dragen bij aan een actuele visie op cultuur. 1. Wij stellen een cultuurvisie of -akkoord op. Wij willen samen met onze cultuurpartners werken aan breed gedragen visie (of akkoord) over hoe wij gezamenlijk invulling geven aan dit thema. Wij willen partijen met elkaar verbinden (=samenwerking), wij willen meer inwoners de kans geven om kennis te maken met cultuur (=gezondheid) en wij willen gezamenlijk op zoek gaan naar onze (meerjarige) cultuurdoelstellingen (=perspectief). Van daaruit verwachten wij ook de link te kunnen leggen naar onze toeristische en cultuurhistorische profilering. 2. De resultaten uit de visie op het akkoord kunnen effect hebben op de nieuw te sluiten prestatieafspraken met cultuurorganisaties. Wat leveren we op? Opstellen van een cultuurakkoord waarbij cultuur als middel voor het beïnvloeden van de (positieve) gezondheid een onderdeel is.

- Geschikt instrument kansrijke start Wat gaan we daarvoor doen? Een gezonde en kansrijke start in de eerste 1.000 dagen van het kind. We onderzoeken in hoeverre "Kansrijke Start" een instrument voor onze gemeente is. Wat leveren we op? De vorming van een lokale coalitie Kansrijke Start is gestart. De eerste stap is een verkenning bij de partners naar hun bevindingen, wat gaat goed en wat kan beter. Deze opbrengst bepaalt de vervolgstappen in het project.

- Inclusie en diversiteit (inclusief fysieke toegankelijkheid en bruikbaarheid van het maatschappelijk vastgoed) Wat gaan we daarvoor doen? Een bijdrage leveren aan het worden van een inclusievere gemeente waarin niemand belemmeringen ervaart om mee te doen in het sociaal, maatschappelijke en economische leven. Wat leveren we op?  We steken vooral communicatief in op wat we al hebben. Inclusie is opgenomen in de communicatiekalender en daarmee wordt bij alle thema's en onderwerpen waarover we communiceren de link gelegd met inclusie waar dit van toepassing is.  Samen met het gehandicaptenplatform laaghangend fruit benutten waaronder het schouwen van openbare gebouwen. Het gehandicaptenplatform schouwt de openbare gebouwen.  We doen mee aan het project MKB Toegankelijke Routes waarin ondernemers in Tubbergen de

11/10/2021

44 Pagina 44 van 198



mogelijkheid krijgen om hun winkel te schouwen op toegankelijkheid. Inclusief sporten staat op de agenda bij het sportakkoord en wordt via het sportakkoord door het kernteam verder vormgegeven.

- Positioneren en concretiseren positieve gezondheid Wat gaan we daarvoor doen? Positieve gezondheid is de rode draad in het uitvoeringsplan sociaal domein. Wij willen het uitvoeringsplan door ontwikkelen door het concretiseren van het begrip positieve gezondheid. Zowel intern als extern moet duidelijk worden wat positieve gezondheid is en welke bijdrage men daaraan kan leveren. Wat leveren we op?  Positieve gezondheid is opgenomen in alle gestarte projecten en wordt opgenomen in nog eventueel te starten projecten.  Positieve gezondheid wordt opgenomen in de communicatie kalender.  Er wordt een monitoringssysteem ontwikkeld.

- Preventie voor alcohol en drugs Wat gaan we daarvoor doen? Komen tot- en opstellen van een 10-jaren beleidsvisie ten aanzien van preventie en handhaving op de thema’s alcohol en drugs. Wat leveren we op? We stellen een integrale aanpak vast in afstemming met het handhavingsbeleid. Dit doen wij door middel van het evaluatierapport uit 2021. Dit geeft inzichten in waar we nu staan en welke trends en ontwikkelen we zien. Samen met inwoners en partners starten we een participatief proces om te komen tot een integraal alcoholmatiging- en drugsbeleid. Hoe het participatieproces vorm krijgt is afhankelijk van wel of geen deelname aan het IJslandsmodel.

- Preventieakkoord Wat gaan we daarvoor doen? Het creëren van een door de samenleving gedragen lokaal preventieakkoord waarbij de focus komt te liggen op het voorkomen dan wel verminderen van: 1. Overgewicht 2. (Problematisch) alcohol- en of drugsgebruik 3. Roken Wat leveren we op?  Uitvoering geven aan het preventieakkoord door 10 partners, waarvan de gemeente 1 van de partners is.  We geven uitvoering aan jongeren op gezond gewicht (JOGG) dat mogelijk onderdeel wordt van het preventieakkoord.  De samenwerkingspartners bij het sport en preventieakkoord zoeken elkaar op om de relaties tussen beide akkoorden weer te geven en elkaar te versterken.

11/10/2021

45 Pagina 45 van 198

- Samenwerking met het onderwijs verstevigen Wat gaan we daarvoor doen? Betere samenwerking met het onderwijs en verbeteren doorgaande ontwikkellijn. Wat leveren we op? De verdere uitwerking van de ambitie samenwerking met het onderwijs zal zich richten op de verdere invulling van het Nationaal Programma Onderwijs. Samen met het onderwijs komen we tot een programma waarvoor we de middelen vanuit het Rijk willen gaan inzetten. Dit doen we vanuit een constructief overleg met het onderwijs.

- Sport als middel Wat gaan we daarvoor doen? 1. Sport als middel laten dienen om maatschappelijke doelen te bereiken - vitale sportverenigingen. 2. Verbinding leggen tussen sport en andere doelgroepen en onderwijs. 3. Samenwerking tussen verenigingen onderling bevorderen. Wat leveren we op? Middels de inzet van het geformeerde kernteam uitvoering gegeven aan het lokaal sportakkoord. Het kernteam bestaat uit een afvaardiging van, onder andere, binnensport, buitensport en onderwijs. Sport als doel en sport als middel is hierbij een onderdeel.

Versterken sociale basis Wat willen we bereiken? We hebben het aantal inwoners met een hulp- of ondersteuningsvraag in beeld welke worden verwezen naar een niet professionele algemene voorziening in plaats van en professionele algemene voorziening, dan wel maatwerkvoorzieningen.

Inspanningen die bijdragen aan het doel Trends en ontwikkelingen Corona heeft impact op de samenleving, maar hoe groot en welke impact het heeft voor onze inwoners op de (middel)lange termijn, is op dit moment nog niet duidelijk en bovendien ook niet te overzien. Uit de eerste cijfers, o.a. de gezondheidsmonitor Jeugd, blijkt dat de geestelijke gezondheid stijgt, zoals eenzaamheid en depressies. Dit vraagt om preventie, sterke basisvoorzieningen met ontmoetingsplekken en vroegsignalering, zodat wanneer het leven weer enigszins teruggaat naar het ‘oude’, inwoners laagdrempelig ondersteuning vinden waar nodig zodat zij weer kunnen participeren. Binnen actielijn 'Versterken sociale basis' wordt, binnen de mogelijkheden die corona toelaat, ingezet op het versterken van de sociale basis (algemene voorzieningen). Corona zorgt wel voor vertraging of een andere manier van werken die minder effectief is. Dit geldt o.a. voor het project algemene voorzieningen en dagbesteding per kern. Dit zijn inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Jeugd en Wmo-maatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden.

11/10/2021

46 Pagina 46 van 198

Tot slot worden we geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt waardoor een tekort aan kwalitatieve projectleiders kan ontstaat. Dit maakt mogelijke herprioritering van projecten (op alle actielijnen) noodzakelijk. Conclusie Vanwege corona en de krapte op de arbeidsmarkt is de noodzaak tot strategische prioritering versterkt. Dit heeft niet geleid tot een bijsturing van de actielijn 'Versterken sociale basis'. Samenvoeging van ambities De volgende projecten zijn samengevoegd en worden als gevolg daarvan niet meer apart opgenomen in de ambitie:  Dagbesteding per kern (samengevoegd met Algemene voorzieningen)  Sociale hypotheek (samengevoegd met stimuleringsfonds/ leefbaarheidsfonds)

- Leefbaarheidsfonds (inclusief sociale hypotheek) Wat gaan we daarvoor doen? Niet professionele algemene voorzieningen stimuleren een bijdrage te leveren aan het bereiken van sociaal maatschappelijke effecten. Wat leveren we op? De verkenning naar de mogelijkheden voor één fonds wordt verder uitgewerkt, waarin het stimuleringsfonds en de sociale hypotheek worden ondergebracht in een leefbaarheidsfonds.

- Ondersteuning van vrijwilligers en verenigingen Wat gaan we daarvoor doen? Een vrijwilligers en verenigingsondersteuning die aansluit bij de behoefte van de verenigingen en inwonersinitiatieven. Wat leveren we op?  Ophalen van de behoefte via Mijn Dorp 2030, het sport- en cultuurakkoord.  Een evaluatie van de effecten van de inzet van de sportconsulent.  Een notitie met daarin de uitkomsten van de evaluatie sportconsulent, wat is de behoefte aan vrijwilligers en verenigingsondersteuning en op welke wijze kunnen we dit organiseren.  Implementatie van de vrijwilligers en verenigingsondersteuning (afhankelijk van de uitkomsten uit de notitie).

- Onderzoek algemene voorzieningen Wat gaan we daarvoor doen? De mogelijkheden onderzoeken naar meer algemene voorzieningen die maken dat inwoners minder gebruik hoeven te maken van maatwerkvoorzieningen. Wat leveren we op?  We zetten ons samen met de kernen in voor de doorontwikkeling van algemene voorzieningen. We sluiten aan bij de initiatieven uit de dorpen. Dit betreft Vitaal Fleringen en zorgcoöperatie

11/10/2021

47 Pagina 47 van 198



Geesteren. De doorontwikkeling Dorpshuiskamer Vasse is voltooid en bekijken wij de voortgang.

Zorg meer nabij Wat willen we bereiken?      

De cliënttevredenheid Jeugd is toegenomen (CEO) De cliënttevredenheid Wmo is toegenomen (CEO) De bekendheid van cliëntondersteuning is toegenomen (CEO) % aantal afgegeven maatwerkvoorzieningen t.o.v. aantal inwoners verminderd (wordt reeds gemonitord) Het % indicaties afgegeven door een huisarts i.r.t. het totaalaantal jeugdindicaties is lager dan 2019 Het aantal verwijzingen door huisartsen naar JGGZ is afgenomen ten opzichte van 2019

Inspanningen die bijdragen aan het doel Trends en ontwikkelingen Corona heeft impact op de samenleving, maar hoe groot en welke impact het heeft voor onze inwoners op de (middel)lange termijn, is op dit moment nog niet duidelijk en bovendien ook niet te overzien. Thema’s als eenzaamheid, financiële problemen (van o.a. ondernemers) en overbelasting van gezinssituaties zorgen naar verwachting voor een toename van hulpvragen. Wat betreft huiselijk geweld en kindermishandeling zien we tot nu toe nog niet direct een stijging. Wel blijkt uit het GGD-onderzoek naar de effecten van corona op de jeugd dat jongeren niet meer ingrijpende zaken meemaken, maar er wel meer last van hebben. Binnen actielijn 'Zorg meer nabij' zijn meerdere projecten zoals één toegang, armoedepreventie, integrale schuldenaanpak, kindermishandeling en huiselijk geweld, vroegsignalering personen verward gedrag, gericht op het voorkomen en vroeg signaleren van mentale en financiële gezondheidsklachten. Corona zorgt wel voor vertraging of een andere manier van werken die minder effectief is. Dit geldt o.a. voor het project pedagogische gezinsbegeleiding JGZ en één toegang. Dit zijn inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Jeugd en Wmo-maatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden.

Tot slot worden we geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt waardoor een tekort aan kwalitatieve projectleiders kan ontstaat. Dit maakt mogelijke herprioritering van projecten (op alle actielijnen) noodzakelijk. Conclusie Vanwege corona en de krapte op de arbeidsmarkt is de noodzaak tot strategische prioritering versterkt. Hierdoor zijn alle werkzaamheden binnen het sociaal domein heroverwogen op maatschappelijke, financiële en politieke impact. Dit heeft geleid tot een bijsturing op actielijn 3 'Zorg meer nabij', betreffende project huiselijk geweld en kindermishandeling. De klemtoon van het lokale project ligt op

11/10/2021

48 Pagina 48 van 198

hoe medewerkers van Noaberkracht een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen, stoppen en terugdringen van geweld. Regionaal zijn we betrokken bij het regionale plan door deelname aan de werkgroepen. Van ambitie naar regulier De volgende projecten zijn ingebed in het reguliere werk en worden als gevolg daarvan niet meer opgenomen in de ambities:  Pilot Praktijkondersteuner huisartsen jeugd (GGZ)  Integrale schuldenaanpak  Algemene wasvoorziening

- Aanpak tegen huiselijk geweld en kindermishandeling Wat gaan we daarvoor doen? We stimuleren en professionaliseren de vroegtijdige aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in samenwerking met ketenpartners. Wat leveren we op?  Interne bewustwording ten aanzien van het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling is vergroot, waarbij medewerkers weten bij wie ze bij 'niet pluis' vermoedens moeten melden.  Op regionaal niveau zijn we, met ketenpartners, actief betrokken in de werkgroepen bij het plan 'Geweld hoort nergens thuis' met als doel bewustwording en adequate handeling bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling bij gemeentes, partners en inwoners.

- Armoedepreventie Wat gaan we daarvoor doen? We investeren in preventie en vroegsignalering van armoede en de bestrijding daarvan en kijken daarbij naar specifieke doelgroepen als gezinnen met kinderen, inburgeraars en statushouders, zelfstandig ondernemers en de inzet van de ervencoach voor agrariërs. We ontwikkelen een integraal armoedebeleid. Dit doen wij samen met inwoners, ervaringsdeskundigen, partners en de raad die aan de voorkant kaders meegeven waaraan het nieuwe beleid moet voldoen. Wat leveren we op? Op basis van het evaluatierapport uit 2021 en een participatief proces samen met inwoners, partners en raad, komen wij tot een integraal beleidsplan armoede.

- Eén toegang sociaal domein Wat gaan we daarvoor doen? De samenhang en samenwerking tussen professionele algemene voorzieningen maatwerkvoorzieningen wordt geïntensiveerd door de realisatie van één toegang (Schakel).

en

Wat leveren we op? Doorontwikkeling van één toegang (Schakel) waaronder:

11/10/2021

49 Pagina 49 van 198

  

Monitoring en zo nodig bijstelling van inzet van sociaal werk (waaronder sociaal werk mantelzorg), de producten en pilots in één toegang in relatie tot de behoefte van de inwoner. Tevredenheid van de inwoners over één toegang. Bevorderen van de samenwerking enerzijds tussen frontoffice en backoffice één toegang en anderzijds tussen één toegang en aanpalende partners zoals de bibliotheek, politie, JGZ etc.

- Integratieproces statushouders Veranderopgave Inburgering naar aanleiding van de nieuwe wet die ingaat per 01-01-2022 (inclusief noaberoffensief) Wat gaan we daarvoor doen? De nieuwe wet inburgering brengt veel veranderingen en nieuwe taken met zich mee. Gevolg van de nieuwe wet is dat meer taken onder regie van de gemeente komen te vallen. Dit geeft de mogelijkheid om een meer integrale aanpak te ontwikkelen. Wat leveren we op?  We leveren einde eerste kwartaal een consequentie overzicht inclusief financiële paragraaf op de nieuwe wet inburgering.  Een integraal beleidsplan na de invoering, afhankelijk van de wet en de landelijk politieke besluitvorming.

- Pedagogische Gezinsbegeleiding JGZ Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan het product Pedagogische Gezinsbegeleiding (PGJ) Omgangsregeling (BOR). Op basis van evaluaties worden de effecten gemonitord.

en

Begeleide

Wat leveren we op? Kwalitatieve evaluatie van de effecten van de inzet van PGJ en BOR.

- Vroegsignalering van personen met verward gedrag. Wat gaan we daarvoor doen? Implementatie van het plan van aanpak Wijk GGD ten behoeve van vroegsignalering van personen met verward gedrag. Wat leveren we op?  De pilot Wijk GGD is voortgezet tot einde 2022.  Op basis van de evaluatie eind 2022 wordt bepaald of er een voorstel voor eventuele borging van de Wijk GGD komt.

- Zelfvoorzienend systeem vervoer MaaS Wat gaan we daarvoor doen? We werken aan een zelfvoorzienend systeem voor het plannen, boeken, betalen en het reizen van onze cliënten en uiteindelijk voor al onze inwoners (MaaS project). Wat leveren we op?

11/10/2021

50 Pagina 50 van 198

Het vervoersaanbod is ontsloten via één loket, telefonisch of digitaal met een app. In 2022 zetten we in op:  Het toevoegen van meer mobiliteitsdiensten waaronder deelmobiliteit.  Meer gebruik van de app door de Wmo doelgroep en de reguliere reiziger.  Het blijven monitoren en bijsturen daar waar nodig.

Meer inwoners kunnen meedoen Wat willen we bereiken?  

Er is voor elke inwoner een passende voorziening en/of regeling beschikbaar, waardoor zij zo optimaal mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Het % Tubbergse inwoners (18+) welke een (zeer) goede gezondheid ervaren blijft gelijk of neemt toe.

Inspanningen die bijdragen aan het doel Trends en ontwikkelingen Steeds meer inwoners maken gebruik van een maatwerkvoorziening of regeling. Hierdoor lopen zorgkosten verder op, terwijl er niet meer middelen beschikbaar zijn. We willen dat de juiste zorg, op de juiste plek komt. Het is belangrijk dat we hier aandacht voor houden en kritisch naar kijken. De impact van corona op de inzet van maatwerkvoorzieningen is erg moeilijk in te schatten. Landelijk wordt een toename van vraag naar maatwerkvoorzieningen verwacht en daarmee samenhangend verder oplopende wachtlijsten. De mogelijkheid voor maatwerk zal altijd bestaan, de uitdaging ligt echter hoe het preventieve aanbod kan worden versterkt de stijgende vraag naar maatwerkvoorzieningen te voorkomen. Waarbij inwoners het (tijdelijk) niet kunnen, zal altijd de mogelijkheid bestaan van maatwerk. Tot slot worden we geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt waardoor een tekort aan kwalitatieve projectleiders kan ontstaat. Dit maakt mogelijke herprioritering van projecten (op alle actielijnen) noodzakelijk. Conclusie Vanwege corona en de krapte op de arbeidsmarkt is de noodzaak tot strategische prioritering versterkt. Hierdoor zijn alle werkzaamheden binnen het sociaal domein heroverwogen op maatschappelijke, financiële en politieke impact. Dit heeft geleid tot een bijsturing op actielijn 4.

Er is gekozen om het project interne verwijzingen uit te stellen. De analyse vindt Q4 2021/Q1 2022 plaats. Tevens geldt voor het project zorglandschap 2.0 en pilot wijkverpleging verbinding sociaal domein dat geen lokale projectleider is aangesteld, maar meer een beroep wordt gedaan op de regio. Van ambitie naar regulier De volgende projecten zijn ingebed in het reguliere werk en als gevolg daarvan niet meer opgenomen in de ambities:  Bewaken en signaleren van ontwikkelingen binnen de integrale samenwerkingsagenda  Aanpak voortijdig schoolverlatende jongeren (Twentse Belofte)  Maatregelen leerlingenvervoer

11/10/2021

51 Pagina 51 van 198

- Coördinator externe verwijzingen Wat gaan we daarvoor doen? Door het aanstellen van een coördinator externe verwijzingen beter passende maatwerkvoorzieningen voor onze inwoners realiseren.  Afstemming over de best passende maatwerkvoorziening geïndiceerd via externe verwijzers.  Toetsing van indicaties voor complexere en/of duurdere maatwerkvoorziening. Wat leveren we op?  Monitoring van de effecten van de inzet van de coördinator  Evaluatie van de inzet van de coördinator

- Decentralisatie beschermd wonen per 2022 Wat gaan we daarvoor doen? In aanloop naar 2022 onderzoeken wij of en welke vormen van beschermd wonen we kunnen realiseren, zodat inwoners zo dichtbij mogelijk passende ondersteuning kunnen ontvangen. Wat leveren we op? Een uitwerking van de aanpak in regionaal verband en een vertaling naar de lokale situatie.

- Project interne verwijzingen Wat gaan we daarvoor doen? Betere passende maatwerkvoorzieningen voor onze inwoners Wat leveren we op? Analyse van het proces interne verwijzingen.

- Transformatie uitvoering Participatiewet Wat gaan we daarvoor doen? Transformatie arbeidsmarktparticipatie. Wat leveren we op? Het opleveren van een advies voor de doorontwikkeling binnen de Participatiewet met daarbinnen:  Heldere visie op wat we willen bereiken op het gebied van participatie  Een advies over de toekomstige uitvoering van de sociale werkvoorziening en de verbinding daarin met de Participatiewet.  Een advies over de positie hiervan binnen de gemeente en de taken die hierbij horen.  Een advies over de dienstverlening, de samenwerking daarin binnen Noaberkracht en de samenwerkingspartners.  Een beschrijving van de verschillende uitvoeringscenario's, de consequenties hiervan en een advies voor een toekomstig uitvoeringsmodel.

- Zorglandschap 2.0 (inclusief monitoring zorgtoeleiding Twents ondersteuningsmodel) Wat gaan we daarvoor doen?

11/10/2021

52 Pagina 52 van 198

Wij hanteren het Twents model. Dit betekent dat voor een inwoner met een ondersteuningsbehoefte, eerst wordt gekeken wat diegene zelf, of met behulp van de omgeving, kan. Wat leveren we op? Monitoring en evaluatie van de uitvoering van het Twents Ondersteuningsmodel.

Samen redzaam, gezond meedoen - financieel Samen redzaam, gezond meedoen

Bedragen × € 1.000

Inspanningen

Oorspronkelijk begroot

Restant september 2021

Belang en behoud van cultureel erfgoed

11

10

Uitvoeringsplan sociaal domein*

509

368

Samenwerking in zorg en welzijn

10

0

Pilot Wijk GGD

193

94

Pilot Praktijkondersteuner huisartsen

105

107

Totaal Samen redzaam, gezond meedoen

827

579

Zoals gemeld in het financieel hoofdstuk wordt aanvullend incidenteel €140.000 toegevoegd aan het uitvoeringsplan sociaal domein om de maatregelen en projecten uit ook in het jaar 2022 te kunnen uitvoeren. Dekking van dit aanvullende bedrag kan worden gevonden in de extra middelen voor jeugdzorg die we in het jaar 2021 hebben ontvangen en hebben verantwoord in het 2e programmajournaal 2021. Bij de resultaatbestemming als onderdeel van de jaarverantwoording 2021 komen we hierop terug. (Financiële) Stand van zaken uitvoeringsplan sociaal domein Het uitvoeringsplan sociaal domein bevat de aanpak om te interveniëren op het gebied van het sociaal domein. Daarmee wordt een nieuwe fase in de transitie en transformatie van het sociaal domein gemarkeerd. Dit is nodig om ook op korte en (middel)lange termijn een betaalbaar en bereikbaar stelsel van zorg, hulp en ondersteuning te kunnen waarborgen voor de inwoners van de gemeente Tubbergen. In de begroting 2019 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld om uitvoering te kunnen geven aan dit plan, daarnaast zijn meerjarige besparingsopgave ingeboekt die dit uitvoeringsplan in totaliteit moet opleveren. Inmiddels zijn verschillende inspanningen uit het uitvoeringsplan opgestart en zijn ook de eerste (maatschappelijke en financiële) effecten bekend.

Waar middels deze inspanningen een besparing is gerealiseerd binnen het sociaal domein, zijn deze bespaarde bedragen in mindering

11/10/2021

53 Pagina 53 van 198

gebracht op de taakstelling. Dit geeft voor de gemeente Tubbergen tot op heden het volgende beeld: (bedragen x €1.000)

2019

2020

2021

2022

Beoogde besparing begroting 2019

94

375

520

545

Behaalde besparing 2019 (PJ2)

-94

-94

-94

-94

Resterende beoogde besparing 2020

0

281

426

451

Behaalde besparing 2020 (PJ1)

0

-235

-90

-90

Resterende beoogde besparing 2020

0

46

336

360

Behaalde besparing jaarstukken 2020

0

-46

0

0

Resterende beoogde besparing 2021

0

0

336

360

Behaalde besparing 2021 (PJ1)

0

0

-200

-175

Resterende beoogde besparing 2021

0

0

136

185

11/10/2021

54 Pagina 54 van 198

Werk aan de winkel Inleiding Ondernemen en bedrijvigheid is in Tubbergen een belangrijk thema. Wij willen een aantrekkelijke gemeente zijn waarin het goed wonen, werken, leven en recreëren is. Het is van groot belang dat het Tubbergse bedrijfsleven (Agro en food, MKB, detailhandel en vrijetijdseconomie) sterk blijft. Ondernemers zorgen voor banen en investeringen, maar vervullen ook op maatschappelijk vlak een zeer belangrijke rol in onze samenleving. Denk daarbij aan verschillende sponsorrelaties met ons rijke verenigingsleven en bij evenementen. Ondernemers zijn de motor van onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat, waarbij de dienstverlening aan en bereikbaarheid van ondernemers goed is, helpt het bedrijfsleven om ook in de toekomst goed te kunnen functioneren. Ondernemers zijn dus van wezenlijk belang voor onze samenleving. Wij zetten ons er dan ook voor in dat het Tubbergse bedrijfsleven sterk blijft en versterkt wordt. Een partnerschap tussen ondernemers en gemeente zorgt voor een betere dienstverlening. Je bent dan immers tijdig van elkaars plannen, ideeën en suggesties op de hoogte, zodat hier zo goed mogelijk rekening kan worden gehouden. Als gemeente staan wij open voor andere vormen van samenwerking met onze ondernemers en hebben oog voor hun behoeften. Ook de regionale en (inter)nationale samenwerking hoort daarbij.

Kortom, het creëren van sterke lokale, landelijke en internationale verbindingen. Binnen deze ambitie zien wij de volgende thema’s:  Leren  Ondernemen  Vrijetijdseconomie

Leren Wat willen we bereiken? 



Vergroting van de bewustwording bij jongeren waar hun talenten liggen, ze behouden voor de regio, arbeidsparticipatie te bevorderen. Tegelijkertijd het faciliteren van het bedrijfsleven om met kennis van jong talent vanuit zowel middelbaar onderwijs als hoger onderwijs (van mbo tot universitair) te groeien en te innoveren. Verbinden van ondernemers, onderwijs en overheid.

Inspanningen die bijdragen aan het doel Trends en ontwikkelingen 2022 zal in het teken staan van het operationaliseren van de Twenteboard. Op bestuurlijk niveau zijn hierover afspraken gemaakt, op ambtelijk niveau zal dit in 2022 zijn uitwerking krijgen. Strategische thema’s als talent(behoud) en arbeidsmarkt zullen meer in gezamenlijkheid worden

11/10/2021

55 Pagina 55 van 198

opgepakt. We continueren in 2022 de verbinding van onze lokale ondernemers met het onderwijs. Conclusie De basisinspanningen die we verrichten zijn op hoofdlijnen actueel en dragen bij aan de doelen. We volgen in 2022 op hoofdlijnen de geprogrammeerde koers.

- Faciliteren van techniekdagen. Wat gaan we daarvoor doen? Organiseren van techniekdagen samen met onze partners en stakeholders. Wat leveren we op? We faciliteren de organisatie van de techniekdagen.

- Verbinden van Ondernemers, Onderwijs, Onderzoek en Overheid Wat gaan we daarvoor doen? Uitbouwen van de samenwerking met onderwijs binnen (Saxion, ROC en Zone college) en buiten (Windesheim) de regio. Wat leveren we op?  Samen met agrarische ondernemers, LTO en onderwijsinstellingen worden innovaties aangejaagd.  Er worden meer studenten ingezet voor onderzoeksvraagstukken.  Samenwerking en partnership tussen onderwijs, overheid en ondernemers. De gemeentelijke kennis- en innovatiemakelaar faciliteert dit proces.

Ondernemen Wat willen we bereiken?    

Tubbergen heeft een goed ondernemersklimaat waarbij ondernemers en gemeente als partners opereren. Compacte toekomstbestendige winkelleefgebieden (centra) in de drie verzorgingskernen (Albergen, Geesteren en Tubbergen) waar de eerste levensbehoeften verkrijgbaar zijn. Een goed vestigingsklimaat voor start ups/nieuwe bedrijven en bestaande bedrijven. Gemeente als regievoerder op ontwikkeling van bedrijventerreinen (grondbeleid) in alle kernen op basis van concrete behoefte.

Inspanningen die bijdragen aan het doel Trends en ontwikkelingen In het derde kwartaal van 2021 is gebleken dat het overgrote deel van onze lokale ondernemers, ondanks de zware coronaperiode, zich goed staande hebben gehouden, al dan niet met behulp van

11/10/2021