Bijlage Accountantsverslag 2022 gemeente Tubbergen.pdf

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

31

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Samenvatting tekortkomingen IT-audit Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. In het kader van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2022 hebben wij een update van de IT-audit werkzaamheden over boekjaar 2021 uitgevoerd met betrekking tot de opzet en het bestaan van de algemene ICT beheersmaatregelen binnen de automatiseringsomgeving van de gemeente Tubbergen. Goedwerkende geautomatiseerde systemen kunnen bijdragen aan de doorontwikkeling van processen zodat Tubbergen toekomstbestendig kan (blijven) opereren en daarmee risico’s op effectieve en efficiënte wijze mitigeren. Het optimaliseren van processen zal tevens een bijdrage leveren bij het oplossen van een aantal bevindingen in de bedrijfsvoering die in eerdere jaren zijn geconstateerd, zoals het versterken van de processen rondom het toekennen, wijzigen en ontnemen van rechten en rollen in bedrijfskritische applicaties.

In voorgaand boekjaar hebben wij een aantal bevindingen geconstateerd die deels opgelost zijn, zoals het versterken van de wachtwoordinstellingen. De gemeente heeft bewust gekozen om de resterende punten vanaf 2023 op te lossen. Enerzijds zien wij dat Tubbergen opvolging heeft gegeven aan een bevinding uit voorgaand boekjaar door het applicatiebeheer van drie belangrijke applicaties uit de lijn te halen en onder te brengen in een specifiek team met als taak applicatiebeheer als onderdeel van het organisatieonderdeel Informatie & Facilitair. Dit betreft de applicaties voor Financiën (Key2Financiën), Belastingen (GouwIT) en het Sociaal Domein (Suites4SociaalDomein). Naar aanleiding van onze interimcontrole hebben wij geconstateerd dat de organisatie de juiste weg is ingeslagen, maar vergeten is achterom te kijken. In dit geval naar de oud applicatiebeheerders. Het takenpakket van de oud applicatiebeheerder Financiën was ook in 2022 te breed, waardoor het risico op functievermenging ontstaat. Naast het beheer van de financiële administratie voert de betreffende applicatiebeheerder ook taken uit in de dagelijkse bedrijfsvoering, waaronder handelingen in het betalingsproces.

Deze functievermenging is niet wenselijk, zeker niet vanuit de gedachte dat de applicatiebeheerder een onafhankelijke positie in de bedrijfsvoering dient te hebben om betrouwbaarheid en validiteit van brongegevens te bewaken. Deze vermenging is echter van een zodanige aard dat u een digitale kwetsbaarheid voor uzelf creëert die u niet kunt gebruiken. Niet alleen maakt de functievermenging de positie van de applicatiebeheerder bijzonder kwetsbaar maar bedenkt u zich ook eens wat er gebeurd als de applicatiebeheerder gehackt wordt. Wij hebben begrepen dat u deze geïdentificeerde leemte in het voorjaar van 2023 heeft opgelost door de functiescheiding te herstellen waaronder het

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

33

activeren van het vier-ogenprincipe op alle bankrekeningen. Wij zullen deze opvolging valideren ten tijde van de interim controle 2023. Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening

Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hiervoor besproken.

Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

34

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Verbijzonderde interne controle - planning U hebt op basis van uw auditplan 2020-2023 een planning gemaakt voor de uit te voeren verbijzonderde interne controle (VIC) werkzaamheden. Als gevolg van aanvullende taken bijvoorbeeld uit hoofde van het inhouse uitvoeren van de Participatiewet en de uitkering van de Energietoeslag zijn de auditwerkzaamheden 2022 deels na de jaarwisseling uitgevoerd. Na de jaarwisseling heeft de gemeente een inhaalslag gemaakt. Bij de start van onze controle waren de uitgevoerde controles nog niet gereed, met uitzondering van de controles op de grondtransacties, het sociaal domein en prestatielevering. Met name de controle op Europees aanbesteden is pas medio mei 2023 afgerond. De uitkomsten van deze controles zijn via de auditrapportage aan de auditcommissie gerapporteerd begin juni 2023. De controles zijn daarmee (net) op tijd geleverd voor de uitvoering van onze controle, maar zijn als sturingsinstrument voor de auditcommissie minder effectief gezien de periode die is verstreken tot de rapportering. Voor 2023 en verder ligt de uitdaging voor u om de VIC conform planning uit te voeren, gericht op het onderbouwen van het rechtmatigheidsoordeel door de raad inclusief oordelen over de rechtmatigheid van financiële beheershandelingen.

Dat vereist een tijdig inzicht in de werkzaamheden en voldoende capaciteit om deze controles met de benodigde kwaliteit en diepgang uit te voeren. Geen significante wijzigingen in de reikwijdte van de controle De reikwijdte van onze controle staat omschreven in onze opdrachtbevestiging d.d. 29 september 2022 en de door de raad vastgestelde controleverordening. Er is gedurende de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Ook hebben zich geen wijzigingen voorgedaan in de reikwijdte. Geen wijzigingen in significante verslaggevingsvoorschriften Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2022. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.

Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

36

Inhoudsopgave

Inschattingen door het management In onze risicoanalyse en controleaanpak van de gemeente Tubbergen hebben wij een significant risico aangemerkt die betrekking heeft op inschattingen door het management. Conform onze controleaanpak hebben wij ‘management override of controls’ aangemerkt als significant risico.

Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

37

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2022 niet meer bedragen dan € 216.000 per jaar. Daarnaast dienen instellingen de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. In 2022 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd. Vertrek, vervanging en aantreding zijn lastige onderwerpen binnen de complexe WNT-regelgeving. Om tot de definitieve tabel met WNT-gegevens te komen waren diverse correcties nodig. Wij constateren dat de kennis over de complexe aspecten van de WNT onvoldoende kennis bij de gemeente Tubbergen aanwezig is. Die kennis kunt u overigens inhuren of zelf opleiden. Het is wel zaak om de kennisbehoefte tijdig te signaleren en een oplossing te organiseren.

38

Bijlage 1: SiSa-bijlage 2022 Inhoudsopgave Samenvatting

Regeling nummer

Analyse jaarrekening

J&V A13 J&V A16 FIN B2

Controleverschillen

BZK C41B

Organisatie IT-audit

BZK C43 BZK C55 BZK C62 OCW D8 OCW D14

Overig Bijlagen

I&W23 E3 I&W23 E21 I&W E44B I&W E84 EZK F9 SZW G2 SZW G3 SZW G4 SZW G10 SZW G12 SZW G13 VWS H4 VWS H8 VWS H12 VWS H21 VWS H25

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €’s

Toelichting fout/onzekerheid

Regeling specifieke uitkering naleving controle coronatoegangsbewijzen Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden) Regeling Reductie Energiegebruik Woningen Aanpak energiearmoede Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB) Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Subsidieregeling sanering verkeerslawaai Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022

NVT NVT NVT

NVT NVT NVT

NVT NVT NVT

NVT

NVT

NVT

NVT NVT NVT NVT NVT

NVT NVT NVT NVT NVT

NVT NVT NVT NVT NVT

NVT NVT

NVT NVT

NVT NVT

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023 Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2022 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2022 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers en de Tijdelijke regeling overbruggingsregeling (Tozo) _gemeentedeel 2022 Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2022 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire Regeling specifieke uitkering onderwijsroute Specifieke uitkering stimulering sport Regeling Sportakkoord 2020–2022 Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken Specifieke uitkering cliëntondersteuning Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)

NVT

NVT

NVT

NVT NVT NVT

NVT NVT NVT

NVT NVT NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT NVT

NVT NVT

NVT NVT

NVT NVT NVT NVT

NVT NVT NVT NVT

NVT NVT NVT NVT

NVT NVT

NVT NVT

NVT NVT

Regeling

Totaal

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

40

Oordeel getrouwheid: Oordeel rechtmatigheid:

Goedkeurend Goedkeurend

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

41

Bijlage 2: Materialiteit Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

Controleaanpak en uitvoering controle Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met de door ons voorgenomen controleaanpak. Dat houdt in dat wij onze controle voor een groot deel gegevensgericht hebben uitgevoerd. Onze controleaanpak is onder andere gebaseerd op een adequate risicoanalyse. Wij hebben enkele gesprekken met ambtelijk medewerkers gevoerd over de binnen de gemeente Tubbergen intern toegepaste risicoanalyse, het werkprogramma en de aanpak van de te verrichten verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. Goedkeurings- en rapporteringstolerantie De raad bepaalt de goedkeuringstolerantie die de accountant bij zijn controle van de jaarrekening dient te hanteren. Normaliter wordt hiervoor de richtlijn op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) aangehouden, zo ook door de gemeente Tubbergen. Op grond van de jaarrekening 2022 bedraagt de goedkeuringstolerantie voor fouten 1% van de totale lasten, inclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 582.000 en voor onzekerheden 3% van de totale lasten, inclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 1.746.000. Wordt deze goedkeuringstolerantie niet overschreden, dan kan een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. De goedkeuringstolerantie is een kwantitatieve maatstaf.

De uiteindelijke oordeelsvorming is echter altijd een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve afwegingen. De rapporteringstolerantie is door de gemeenteraad bepaald op een absoluut bedrag van € 100.000, zowel voor fouten als voor onzekerheden.

42

Bijlage 3: Onafhankelijkheid en ViO Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Tubbergen De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Eshuis ingebed. Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zuster- en of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Eshuis beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

• Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle partners en werknemers bij Eshuis. • Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. • Procedures die erop gericht zijn dat onze partners en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven. • Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

43

Bijlage 4: Communicatie met governance belaste organen Inhoudsopgave Samenvatting

Concept bevestiging bij de jaarrekening

Wij zullen ten tijde van de afwikkeling van de jaarrekeningcontrole 2022 een bevestiging bij de jaarrekening van de burgemeester van de gemeente ontvangen.

Verbonden partijen

Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de transacties met verbonden partijen, in casu de bedrijfsvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen

Overige kwesties die aandacht vragen van de met governance belaste personen

De overige kwesties die aandacht vragen van de met governance belaste personen zijn opgenomen in dit verslag.

Tekortkomingen interne controle

Voor de tekortkomingen in de interne controle verwijzen wij naar de management letter 2022 d.d. 16 december 2022, alsmede onze toelichtingen in dit verslag.

Wijzigingen in de controleverklaring

Geen sprake van wijzigingen in de controleverklaring.

Feitelijke of vermoedelijke gevallen van fraude, nietnaleving van de wet- en regelgeving of illegale handelingen

Geen sprake van feitelijke of vermoedelijke gevallen van fraude, niet-naleving van de wet- en regelgeving of illegale handelingen.

Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

44

Significante moeilijkheden

Geen sprake van significante moeilijkheden.

Meningsverschillen met het management of opgelegde beperkingen

Er is geen sprake van meningsverschillen met het management en/of opgelegde beperkingen.

Andere informatie

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Inbreuken op de onafhankelijkheid

Er is geen sprake van inbreuken op de onafhankelijkheid.

Grondslagen voor financiële verslaggeving

Wij hebben vastgesteld dat de grondslagen voor de financiële verslaggeving in 2022 juist zijn toegepast.

Significante kwesties die zijn besproken of waarover is gecorrespondeerd met het management

De significante kwesties die zijn besproken of waarover is gecorrespondeerd met het management blijken uit dit verslag.

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

45

Bijlage 5: Beperking verspreidingskring Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening

Beperkingen ten aanzien van de verspreiding Dit verslag wordt aangeboden op basis van de veronderstelling dat het alleen bedoeld is ter informatie van de met governance belaste personen van de gemeente, dat er niet uit mag worden geciteerd en niet naar mag worden verwezen, geheel of gedeeltelijk, zonder onze voorafgaande schriftelijke toestemming en dat wij met betrekking tot het verslag geen enkele verantwoordelijkheid accepteren jegens enige daartoe.

Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

46

Bijlage 6: Toelichting financiële kengetallen Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit

Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | Staatsblad 2015, 206 Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een hoge netto schuldquote hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Of dat het geval is valt niet direct af te leiden uit de netto schuldquote zelf, maar hangt af van meerdere factoren. Zo kan een hoge schuld worden veroorzaakt doordat er leningen zijn afgesloten en die gelden vervolgens worden doorgeleend aan bijvoorbeeld woningbouwcorporaties die op hun beurt weer jaarlijks aflossen. In dat geval hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen).

Overig Bijlagen

Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de provincie of gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Daar is bijvoorbeeld sprake van indien een lening is aangegaan omdat het eigen vermogen niet liquide is (omdat het vast zit in bijvoorbeeld een gemeentehuis of dat er andere investeringen mee zijn gefinancierd). Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de provincie of gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van een provincie en gemeente. De solvabiliteitsratio drukt immers het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin de provincie of gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds of provinciefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting OZB respectievelijk opcenten op de motorrijtuigenbelastingen.

Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie schuilt erin dat het van belang is om te weten welke structurele

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

47

ruimte een gemeente of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De kengetallen moeten daarbij in samenhang worden bezien. Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

Grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten of provincies leningen hebben afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstige) woningbouwproject hebben zij een schuld. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de woningen kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Wanneer de grond tegen de prijs van landbouwgrond is aangekocht, loopt een gemeente relatief gering risico. Het is dus belangrijk om te kunnen beoordelen of er een reële verwachting is of grondexploitatie kan bijdragen aan de verlaging van de schuld. Staat de grond tegen een te hoge waarde op de balans en moet die worden afgewaardeerd dan leidt dit tot een lager eigen vermogen en dus een lagere solvabiliteitsratio. Belastingcapaciteit De OZB en de opcenten zijn voor gemeenten respectievelijk provincies de belangrijkste eigen belastinginkomsten. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid.

Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig. Op voorstel van de stuurgroep die naar aanleiding van het advies door de Commissie vernieuwing BBV is ingesteld is ervoor gekozen om de belastingcapaciteit te relateren aan landelijk gemiddelde tarieven. In de eerste plaats is voor een landelijk gemiddelde gekozen omdat over het algemeen geen maximum is gesteld aan belastingentarieven, zoals bij de OZB en parkeerbelasting. Daarnaast geeft een gemiddelde meer inzicht in de betekenis van de belastingcapaciteit voor de financiële positie dan wanneer het gerelateerd wordt aan een maximaal te heffen tarief en worden deze gemiddelden ook onderling door provincies of gemeenten gebruikt om lasten te vergelijken. Ook is er vanuit de praktijk behoefte bij provincies, gemeenten en andere belanghebbende om inzicht te hebben in de lokale tarieven van omliggende gemeenten en provincies. De hoogte van belastingtarieven komen dus niet in een vacuüm tot stand; er wordt daarbij rekenschap gegeven hoe de «eigen» lastendruk (via tarifering) zich verhoudt tot het landelijke gemiddelde. Zo publiceert het Coelo de «Atlas van de Lokale Lasten», een marco- en micro-overzicht van opbrengsten van de hoogte en ontwikkeling van tarieven, heffingen en woonlasten dat mede daarvoor wordt gebruikt.

Ook wordt voortaan in de meicirculaire van het provincie- en gemeentefonds een overzicht opgenomen met de (ontwikkeling van de) gemiddelde lastendruk van de opcenten op de motorrijtuigenbelasting en de woonlasten van een meerpersoonshuishouden. Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt tevens gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld (er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet benut wordt). De mate waarbij een tegenvaller kan worden bijgestuurd, wordt ook wel de wendbaarheid van de begroting

48

Inhoudsopgave

genoemd. Wanneer een gemeente of provincie te maken heeft met een hoge schuld en de structurele lasten hoger zijn dan de structurele baten en de woonlasten of opcenten al relatief hoog zijn, dan is er minder ruimte om te kunnen bijsturen.

Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Tubbergen

49