Bijlage 7A - SamenTwente Concept Jaarstukken 2023.pdf

Claim ICAM (Initiatieven Collectieve Acties Massaschade) In onze jaarstukken van vorig jaar hebben wij u geïnformeerd over de ICAM claim. Deze claim speelt juridisch op dit moment nog steeds, maar inmiddels is wel duidelijk dat het Rijk (ministerie van VWS) garant staat voor mogelijke financiële consequenties die hieruit voortvloeien.

◄Inhoudsopgave

38

Paragrafen 4. 1. 1 Financiële kengetallen Het BBV verplicht het opnemen van een uniforme set aan financiële kengetallen door gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Hieronder treft u een overzicht aan van de kengetallen die voor ons van toepassing zijn: Jaarrekening Jaarrekening Kengetallen Begroting 2023 2023 2022 Solvabiliteit 16% 26% 50,1% Netto-schuldquote -2% -4% -1,9% -2% -4% -2,3% Netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld Structurele exploitatieruimte -0,1% 0% 0,2% Toelichting

Solvabiliteit (16%) Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin SamenTwente in staat is aan de financiële verplichtingen op de langere termijn te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Met het kengetal solvabiliteit beoordeel je in hoeverre het bezit op de balans schuldenvrij is. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de organisatie. Ultimo 2023 komt de solvabiliteit uit op afgerond 16%. De forse daling in ratio ten opzichte van de jaarrekening 2022 heeft te maken met het verkopen van het Innovatiefonds Twente en het laten vrijvallen van de waarderingsreserve die hiervoor werd aangehouden. Dit was ook begroot voor 2023. De solvabiliteit is lager dan begroot vanwege toename van het balanstotaal omdat er een fors bedrag aan kort vreemd vermogen wordt aangehouden voor de afwikkeling van de SPUK Twentse Koers (ca. € 5 miljoen) en de SPUK bestrijding coronavirus (ca. € 3,5 miljoen). Deze twee ontwikkelingen zorgen ten opzichte van de begroting voor een relatief hoog bedrag aan vreemd vermogen maar leiden niet tot even hoge toename van (financierings)risico’s en daarmee evenredige toename van het eigen vermogen. Gecorrigeerd voor deze twee ontwikkelingen komen we uit op een solvabiliteit van afgerond 24%.

Netto schuldquote (-2%) Deze ratio weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van SamenTwente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een laag percentage is veelal gunstig. Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief (gecorrigeerd) als exclusief de doorgeleende gelden. Samen met de solvabiliteitsratio is de netto schuldquote het meest bepalend voor de financiële gezondheid. Onze netto schuldquote laat zien dat de druk van rentelasten en de aflossingen op de exploitatie erg laag is. Volgens de signaleringswaarden zit dit percentage logischerwijs in de minst risicovolle klasse (90%). < Onze organisatie heeft één langlopende geldlening, afgesloten door één van de rechtsvoorgangers van Regio Twente. Verder zijn er ook geen kortlopende geldleningen en wordt voor financiering zowel voor de korte termijn als de lange termijn gebruik gemaakt van interne middelen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld (-2%) Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast.

De verwachting is immers dat deze middelen op termijn terugvloeien. De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de uitgeleende gelden wordt berekend, is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa (cf. art. 36 BBV lid b, c, d, e en f) ook alle verstrekte leningen aan verbonden partijen en andere verstrekte leningen worden opgenomen. De netto schuldquote is nu gecorrigeerd voor de verstrekte geldleningen in het kader van het MKB-fonds (oude Agenda van Twente). De netto schuldquote inclusief uitgeleend geld laat zien dat de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie nog steeds erg laag is. Het verschil met de netto schuldquote (exclusief doorgeleende gelden) vertegenwoordigt het mogelijke risico dat onze organisatie loopt als alle verstrekte leningen niet terugbetaald zouden worden. Bij de jaarrekening 2023 is dit verschil verwaarloosbaar (0,3%).

Structurele exploitatieruimte (-0,1%) Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte wij hebben om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten en structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Bij de jaarrekening zien we dit jaar dat er geen structurele exploitatieruimte is.

◄Inhoudsopgave

39

Paragrafen Beschouwing kengetallen en financiële positie in samenhang Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen daarom altijd in samenhang moeten worden bezien. De solvabiliteit is lager dan de signaleringswaarde (20%). < Solvabiliteit kijkt alleen naar de verhouding eigen en vreemd vermogen. Indien we twee incidentele ontwikkelingen die hierboven onder de toelichting van de solvabiliteit worden genoemd buiten beschouwing laten, zou de solvabiliteit boven de signaleringswaarde uitkomen. Dit betekent dat de weerbaarheid van de organisatie om eigenstandig negatieve ontwikkelingen op te pakken, voldoende is. De netto schuldquote is laag en dit geeft aan, dat de organisatie goed in staat is om schulden te kunnen betalen (de schuldenlast in relatie tot de baten is erg laag). De structurele exploitatieruimte laat zien dat wij niet zelfstandig in staat zijn om structurele ontwikkelingen het hoofd te kunnen bieden zonder in gesprek te gaan met ons algemeen bestuur over de begroting en eventuele aanpassingen hiervan. 4. 2 Onderhoud kapitaalgoederen Wij streven ernaar om de onderhoudstoestand van al onze kapitaalgoederen optimaal te houden. Hierbij gaat het vooral om onderhoud aan: • Gebouwen • Hard- en

software

• Medische

apparatuur

Het beleidskader hiervoor is opgenomen in onze nota activa.

Gebouwen Onze organisatie heeft geen gebouwen in eigendom. De hoofdvestiging in Enschede (Twentehuis) en de nevenvestigingen van de JGZ (consultatiebureaus) worden gehuurd. Met betrekking tot onderhoud zijn met de eigenaren van de panden afspraken gemaakt en dit komt voor de rekening van de verhuurders. Een aantal jaren geleden is het Twentehuis van binnen volledig vernieuwd. Daarnaast is in 2023 één verdieping die bij de vorige investering niet was vernieuwd, alsnog vernieuwd. De totale investering in het Twentehuis inclusief de kantine heeft geleid tot afschrijvingslasten van € 231. 000. Deze lasten zijn ook geraamd. De inrichting van de consultatiebureaus heeft in 2023 geleid tot afschrijvingslasten van ongeveer € 76. 000. Ook dit is geraamd. Hard- en software Voor het onderhoud aan hard- en software wordt geen voorziening gevormd, maar worden de kosten in de exploitatie genomen. De bedrijfsmiddelen worden regelmatig vervangen en hiervoor zijn afschrijvingskosten geraamd. In 2023 is de afschrijvingslast op de ICT-hardware € 86. 000 geweest. Medische apparatuur Voor onderhoud van de medische apparatuur van de jeugdgezondheid en algemene gezondheidszorg zijn onderhoudscontracten Voor vervanging zijn geraamd. De afgesloten. afschrijvingskosten afschrijvingslasten op het röntgenapparaat, audiometers en overige apparatuur heeft geleid tot een afschrijvingslast van € 27. 000.

◄Inhoudsopgave

40

Paragrafen 4. 3 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering gaat over de ondersteunende bedrijfsprocessen waarmee de beleidsdoelstellingen worden gerealiseerd en de sturing en beheersing daarvan. Bedrijfsvoering processen zorgen ervoor dat de beleidsprogramma’s efficiënt, effectief en conform de geldende wetgeving worden uitgevoerd. Voor de realisatie van onze plannen en activiteiten op het gebied van bedrijfsvoering verwijzen wij u naar de programma verantwoording van het onderdeel Bestuur en Ondersteuning hoofdstuk 3. 5. Personeel en organisatie Hieronder een overzicht van het totaal aantal medewerkers per programma en de bezetting in fte per 31-12-2023. Dit betreft een overzicht van medewerkers in dienst (tijdelijk en/of vast) van SamenTwente. Programma Bezetting aantal medewerkers Bezetting in fte GGD Twente 395 291 OZJT 19 15 Veilig Thuis Twente 73 65 Bestuur & Ondersteuning 81 71 Coalition of the Willing 40 34 Eindtotaal 608 477 Tabel 2 Overzicht aantal medewerkers en fte’s per programma

Ziekteverzuim Programma GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur en Ondersteuning Totaal SamenTwente

Ziekteverzuim 2023 5,9% 4,2% 7,9% 5,8% 5,94%

Het ziekteverzuim in 2023 was voor heel SamenTwente gemiddeld 5,94%. Dit is een daling ten opzichte van 2022 toen het verzuim gemiddeld 7% bedroeg. De uitschieter was toen Veilig Thuis Twente met verzuim van 14%. In 2023 is fors geïnvesteerd om het verzuim naar beneden te krijgen. Het resultaat hiervan zien we nu terug in de cijfers. Het verzuim van Veilig Thuis Twente is bijna gehalveerd ten opzichte van vorig jaar. Arbeidsomstandigheden Arbodienst Net zoals voorgaand jaar is in 2023 structureel overleg geweest tussen de bedrijfsarts, leidinggevenden en HR-medewerkers. De ambitie is om de komende tijd deze samenwerking nog verder te versterken. Medewerkers kunnen ook zelfstandig contact opnemen met de Arbodienst. Thuiswerken Sinds het uitbreken van COVID-19 wordt er nog met regelmaat thuisgewerkt. Als werkgever faciliteren wij dit ook door onder meer budget beschikbaar te stellen om thuis een ergonomische werkplek te creëren. Als er nog maatwerk nodig is, wordt deze toegepast. In 2022 is onze thuiswerkregeling in werking getreden. Op basis van deze regeling hebben medewerkers in 2023 ongeveer € 8. 000 aan kosten gedeclareerd voor het inrichten van een thuiswerkplek en zijn er € 39. 000 aan thuiswerkvergoedingen gedeclareerd.

Kwaliteitsmanagementsysteem Binnen Twente Bestuur wij over een integraal GGD en & Ondersteuning beschikken kwaliteitsmanagementsysteem waarbij het HKZ-model het kader vormt. Belangrijke instrumenten daarbinnen zijn: externe interne audits, risicomanagement, klantervaringenonderzoeken, en incidentanalyses, de klachtenregeling, het leer- en ontwikkelprogramma voor medewerkers en het werken volgens diverse landelijke richtlijnen en professionele standaarden. Ook in 2023 is de GGD HKZ gecertificeerd. Hiermee is aantoonbaar dat GGD Twente kwaliteit van zorg- en dienstverlening hoog in het vaandel heeft staan. Continu werken wij aan de verdere ontwikkeling en verbetering van onze dienstverlening. Veilig Thuis Twente heeft in verband met de forse toename van het aantal meldingen en adviezen een pas op de plaats moeten maken voor het implementeren van een kwaliteitssysteem. In 2024 wordt dit opgepakt.

◄Inhoudsopgave

41

Paragrafen Verantwoording archiefwet De oude Archiefwet 1995 wordt gemoderniseerd waarbij de focus ligt op digitale duurzaamheid van archiefbescheiden, zodat digitale informatie ook in de toekomst goed bewaard en leesbaar blijft. De nieuwe archiefwet (Archiefwet 2021) brengt de overbrengingstermijn terug van twintig naar tien jaar. Hierdoor zijn overheidsdocumenten eerder openbaar voor publiek. Het beleidsarchief van SamenTwente is in 2018 gedigitaliseerd en digitale dossiers moeten tien jaar na afhandeling worden overgebracht naar een e-depot. Echter, bij belangrijke redenen, zoals privacy, kan sommige informatie een bepaalde tijd alleen onder voorwaarden worden ingezien. De overheid moet straks duidelijker uitleggen wanneer ze de openbaarheid willen beperken. Archiefwet 2021 verplicht verder dat alle overheidsorganen een archiefdienst aanwijzen voor het houden van toezicht. Als gemeenschappelijke regeling dient SamenTwente de archiefdienst aan te wijzen van één van de deelnemende gemeenten. In regionaal verband is er een onderzoek gaande voor keuze van een e-depot ten behoeve van overbrenging van het digitaal archief. Al deze extra maatregelen brengen extra kosten met zich mee. Daarnaast wordt het archief toezicht uitgebreid naar de overgedragen archieven. De inwerkingtreding van de wet is mogelijk op 1 januari 2025.

Webarchivering Websites worden door de overheid gebruikt als het primaire communicatiemiddel met burgers, bedrijven en medeoverheden. Dat betekent dat websites net zo goed output zijn van overheidshandelen als alle andere vormen van informatie die de overheid produceert. De verplichting om websites te archiveren vloeit voort uit de Archiefwet en de Wet open overheid. De websites van SamenTwente, GGD Twente, Kennispunt Twente, Veilig Thuis Twente en Loes worden dagelijks gearchiveerd op http://www. archiefweb. eu. De websites van samen14, Twentse gezondheidsverkenning, Recreatieschap Twente, Twentse Koers Routenetwerken Twente worden wekelijks gearchiveerd. en Hotspot In 2023 is het Beleid Hotspot SamenTwente vastgesteld door het dagelijks bestuur van SamenTwente. Jaarlijks zal er een hotspot-monitor worden opgesteld om vast te stellen welke gebeurtenissen bijzondere betekenis hadden en waarover meer informatie moet worden bewaard conform de Selectielijst gemeenten en intergemeentelijke organen 2020. In 2023 is Covid-19 aangewezen als hotspot. In het zaaksysteem zijn alle dossiers vallend onder het zaaktype derhalve gelabeld als hotspot. corona

Statistieken

Totaal aantal in 2023 geregistreerde ingekomen analoge en digitale stukken (incl. mails): 2328 documenten. Totaal aantal in 2023 geregistreerde verzonden analoge en digitale stukken (incl. interne documenten): 2500 documenten. Totaal aantal in 2023 nieuw geregistreerde digitale dossiers: 1650. Vooruitblik De implementatie van de nieuwe archiefwet en de Wet open overheid zal de nodige aandacht vragen. Ook zal eind 2024 een aanbesteding worden gestart voor een nieuw zaaksysteem. Om de Woo te kunnen uitvoeren dient de informatiehuishouding op orde te zijn. Een aantal stappen zijn hiervoor al gezet waaronder hotspotbeleid en webarchivering. 4. 3. 1 Toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording Uitvoering verbijzonderde Interne controles De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, het voorwaarden-, en het misbruik- /oneigenlijk gebruik criterium. Tot 2022 gaf de accountant naast de getrouwheid ook een oordeel over deze drie rechtmatigheidscriteria. Met ingang van 2023 wordt het dagelijks bestuur geacht een rechtmatigheidsverantwoording af te geven.

Via de notitie rechtmatigheidsverantwoording en via het interne controleplan SamenTwente is voorbereid op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Via de onderstaande 6 fases die in ons interne controleplan zijn toegelicht hebben we het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording zoals afgegeven in hoofdstuk Rechtmatigheidsverantwoording uitgevoerd.

◄Inhoudsopgave

42

Paragrafen

Via de interne managementletter 2023 heeft het dagelijks bestuur het algemeen bestuur in de vergadering van 6 maart 2024 op de hoogte gebracht van de tussentijdse bevindingen en conclusies van de verbijzonderde interne controle (VIC). De VIC is inmiddels voor het hele jaar uitgevoerd. Ten opzichte van de interne managementletter zijn er geen aanvullende bevindingen (fouten en/of onduidelijkheden) geconstateerd. Daarnaast zijn er zoals afgesproken voor fase 5 eindejaarscontroles uitgevoerd aan de jaarrekening. In deze fase zijn jaarrekeningposten gecontroleerd die geen direct onderdeel zijn van de VIC op de in het interne controleplan benoemde focusgebieden, maar wel materieel genoeg zijn. Zoals afschrijvingen, mutaties reserves en voorzieningen en juistheid en volledigheid gemeentelijke bijdragen. Er zijn geen bevindingen geconstateerd. Toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording In 7. 2. 7 Rechtmatigheidsverantwoording van deze jaarstukken is de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur opgenomen. De uitkomst is dat er geen afwijkingen zijn geconstateerd die de verantwoordingsgrens van 1% van de lasten overschrijden. Op basis van de afgesproken rapporteringsgrens van € 100. 000 is er wel een onduidelijkheid toe te lichten met betrekking tot het voorwaardencriterium en dan specifiek het onderdeel inkoop & aanbesteding.

Hieronder treft u verdere toelichting aan op de rechtmatigheidsverantwoording voor zover er bevindingen geconstateerd zijn. Begrotingscriterium Lastenoverschrijdingen: In hoofdstuk 7. 2. 5 is een analyse opgenomen van de programma’s waarbij de lasten overschrijding groter is dan € 100. 000. De lastenoverschrijdingen zijn daar eveneens toegelicht. Die toelichting is beoordeeld. Op basis van de verrichte werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording is geconcludeerd dat de lastenoverschrijding toereikend zijn toegelicht. Uit deze toelichting blijkt dat de lastenoverschrijdingen gemeld zijn in de tussentijdse rapportage, worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten en/of zijn verrekend met een (egalisatie-)reserve en derhalve niet meegewogen hoeven te worden bij het oordeel over de rechtmatigheid. Investeringskredieten: In de Bestuursrapportage 2023 zijn de investeringen geraamd op € 396. 000. Uit de toelichting op de balans blijkt dat de investeringen uitkomen op € 749. 000. Hiervan is € 192. 000 direct gecompenseerd vanuit de meerkosten regeling van COVID-19. Het restant van € 161. 000 betreft een investering in audiovisuele middelen. Hiervoor is in 2024 een budget gevoteerd. De goederen zijn eind 2023 geleverd en in 2024 in gebruik genomen. Op grond van de (prestatie-)levering in 2023 is de investering ook in 2023 verantwoord.

Reservemutaties: In overeenstemming met de door het algemeen bestuur vastgestelde nota “Van weerstandsvermogen tot reserves en voorzieningen” zijn de mutaties in de bestemmingsreserves geautoriseerd door het dagelijks bestuur. Voorwaardencriterium In het proces inkoop en aanbesteding is over 2023 een onduidelijkheid geconstateerd van € 349. 000. Dit heeft te maken met het inkopen van licenties van het huidige digitaal dossier JGZ. Het is juridisch onduidelijk in hoeverre de omstandigheden van het stoppen van de ontwikkeling van het GGiD voldoende houvast bieden om de inkoop van de licentiekosten van het huidige digitaal dossier als rechtmatig te bestempelen. Om deze onduidelijkheid op te lossen is de organisatie gestart met het aanbesteden van een nieuw digitaal dossier voor de JGZ.

◄Inhoudsopgave

43

Paragrafen M&O criterium Het misbruik en oneigenlijk gebruik heeft betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen door derden. SamenTwente verstrekt geen uitkeringen en heft evenmin belastingen. Op basis van ons interne controleplan is integriteit en fraudebeheersing wel één van de focusgebieden van de verbijzonderde interne controle. Er zijn geen fraudegevallen geconstateerd. 4. 4 Verbonden partijen Inleiding Deze paragraaf betreft derde rechtspersonen waarmee wij een bestuurlijke en financiële band hebben, door een participatie in een vennootschap of in stichtingen. We beperken ons hier tot die partijen waarin SamenTwente een bestuurlijk én financieel belang heeft. Met een bestuurlijk belang bedoelen we een zetel in het bestuur van een deelneming of stemrecht. Een financieel belang houdt in dat SamenTwente middelen ter beschikking heeft gesteld en die zal verliezen bij faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op haar verhaald kunnen worden. Van een financieel belang is ook sprake als wij bij liquidatie van een derde rechtspersoon middelen uitgekeerd kunnen krijgen. Het bovenstaande impliceert dat er relaties met derde partijen bestaan die slechts een financieel of een bestuurlijk belang inhouden. Deze staan niet in deze paragraaf benoemd.

Beleidskader verbonden partijen Ons beleid met betrekking tot verbonden partijen is vastgelegd in het “Beleidskader deelneming in of relatie met rechtspersonen”. Belangrijkste ontwikkelingen Het algemeen bestuur heeft

mede op advies van het Bestuurlijk Overleg Sociaaleconomische Structuurversterking (BOSS) op 11 oktober 2023 besloten om het Innovatiefonds Twente (IFT) te verkopen en te fuseren met het Innovatiefonds Overijssel van de provincie Overijssel. Op 22 december 2023 is de verkoop en de fusie juridisch volledig afgerond. Ook het aandeel dat SamenTwente in Oost NL had is verkocht. Dit ene aandeel was bedoeld om ervoor te zorgen dat Oost NL het IFT kon beheren. Zowel het IFT als Oost NL zijn in verband met deze ontwikkelingen per eind 2023 geen verbonden partijen meer. De coöperatie GGiD is in verband met de juridische afwikkeling met de leverancier nog niet opgeheven. Vennootschappen en coöperaties:

GGD GHOR Nederland statutair gevestigd te Utrecht 1. Doelstelling en openbaar belang

2.

Bestuurlijk belang

3.

Financieel belang

◄Inhoudsopgave

Informatie GGD GHOR Nederland is de koepelorganisatie van de GGD'en en de GHOR-bureaus. Vanuit GGD GHOR Nederland wordt, voor en in samenspraak met de GGD’en, de lobby en belangenbehartiging voor de GGD’en gedaan richting politiek en stakeholders. Daarnaast voert GGD GHOR Nederland projecten uit, die vanuit efficiency oogpunt centraal moeten worden uitgevoerd en die randvoorwaarden en producten opleveren waarmee de GGD’en hun werkzaamheden kunnen verrichten. Het hoogste orgaan van GGD GHOR Nederland is de Raad van DPG'en. Hierin worden de 25 GGD’en en GHOR-bureaus vertegenwoordigd door hun Directeur Publieke Gezondheid (DPG). Het dagelijks bestuur bestaat uit 4 leden van het algemeen bestuur. Jaarlijks wordt een contributie betaald aan GGD GHOR Nederland gebaseerd op een bijdrage per inwoner. Deze contributie bedroeg in 2023 voor GGD Twente € 78. 000. Er is geen prognose bekend over het eigen vermogen aan het begin en einde van boekjaar 2023.

Risico

● ○

44

Paragrafen 4.

Risico’s

Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de afvaardiging van de Directeur Publieke Gezondheid in zowel de vergadering van DPG-en als het presidium. Financiële bijdrage is jaarlijks geraamd waardoor het financiële risico ook laag is. Aangezien zowel het bestuurlijke risico als het financiële risico laag is, is de totale risico score ook laag.

○

GGiD Coöperatief U. A. Op 2 maart 2020 is de Coöperatie GGiD U. A. opgericht door de GGD-en Twente, Hollands Noorden en regio Utrecht. De bedoeling was om in de coöperatie het beheer en de doorontwikkeling van het GGiD onder te brengen. Door het besluit van de algemeen besturen van de drie GGD-en om te stoppen met de ontwikkeling van het GGiD, is de bedoeling waarvoor de coöperatie was opgericht niet langer actueel. De coöperatie zal dan ook opgeheven worden. Dit is onderdeel van de verdere juridische afwikkeling van het GGiD. 4. 5 Financiering Inleiding De uitvoering van programma’s wordt mede ondersteund door de financieringsfunctie. Deze functie voorziet in de financieringsbehoefte bij de uitvoering van beleidstaken, door het zo nodig aantrekken van externe financieringsmiddelen, dan wel het beheren en uitzetten van gelden die daarvoor niet direct nodig zijn. Beleid treasury functie en wettelijk kader In het treasurystatuut is het beleidskader rondom de treasury functie vastgelegd. De uitvoering van het financieringsbeleid vindt plaats binnen de kaders zoals gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO). Om vooral de financieringsrisico’s te beperken, is in de Wet FIDO een tweetal instrumenten opgenomen, te weten de rente risiconorm en het kasgeldlimiet.

Door de bepalingen van de Wet FIDO worden gemeenschappelijke regelingen verplicht alle geldelijke overschotten bij het Ministerie van Financiën te beleggen, het zogenoemde schatkistbankieren. Renterisiconorm De rente risiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening en herfinanciering. Hiermee is een maximumgrens gesteld aan het renterisico op de langlopende lening portefeuille. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar zal worden aangepast. Herfinanciering is het aangaan van een nieuwe lening om de oude af te lossen. De rente risiconorm beperkt dus de aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. In 2023 is er bij ons geen sprake geweest van renteherziening en/of herfinanciering. In 2023 is € 169. 000 afgelost op de langlopende lening en € 60. 000 aan rente betaald op de langlopende lening. In onderstaande tabel is de renterisiconorm uiteengezet. Nr. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Omschrijving bedragen x € 1. 000 Begrotingstotaal voor wijziging (excl. mutaties reserves) Renterisiconorm (20% van 1) Renteherziening Aflossing Rente risico (3+4) Ruimte onder renterisiconorm (2-5)

Tabel 3 Renterisiconorm

Jaarrekening 2023 45. 403 9. 081 0 169 169 8. 911

Kasgeldlimiet Het kasgeldlimiet is in de Wet FIDO opgenomen om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. Het kasgeldlimiet bepaalt dat gemeenschappelijke regelingen hun financieringsbehoefte voor slechts een beperkt bedrag met kortlopend vreemd vermogen financieren. De norm is in de wet gesteld op 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten (excl. de stortingen in de reserves). In 2023 komt dit neer op een bedrag van € 3,7 mln. (8. 2% van de lasten begroting voor wijziging). Het percentage wordt berekend als een kwartaalgemiddelde. In het jaar 2023 zijn door ons zowel voor de korte als de lange termijn geen externe financieringsmiddelen aangetrokken. Voor beide financieringsbehoeften is uitsluitend gebruik gemaakt van beschikbare interne financieringsmiddelen.

◄Inhoudsopgave

45

Paragrafen Liquiditeitspositie De liquiditeitspositie wordt nauwlettend gemonitord. Bij onze organisatie zijn in een normale situatie de exploitatie uitgaven min of meer gelijkmatig verdeeld over het jaar. We hebben één langlopende lening, omdat een rechtsvoorganger van Regio Twente deze heeft afgesloten. Wij financieren de investeringen uit het eigen vermogen. De gemeentelijke bijdrage wordt per kwartaal vooraf in rekening gebracht. Dit zorgt ook voor een goede liquiditeitspositie gerelateerd aan een evenwichtige verdeling van de exploitatielasten over het jaar. Enkele maanden per jaar is sprake van voorfinanciering. Dit betreft voornamelijk de eerste paar maanden van het jaar.

◄Inhoudsopgave

46

Paragrafen 4. 6 COVID-19 De corona afdeling voerde de vaccinatie-opdracht van de minister uit. Op basis van de gunstige epidemiologische situatie zijn de beperkende corona maatregelen in het voorjaar opgeheven. Dit betekende dat er vanaf 18 maart 2023 geen testen meer zijn uitgevoerd. Ook de werkzaamheden voor BCO & Advies en de Informatie- & afsprakenlijn zijn verder geminimaliseerd. Het loslaten van de maatregelen had geen negatieve gevolgen voor de volksgezondheid: we zagen een dalende trend in het aantal ziekenhuisopnames. De minister heeft besloten geen voorjaarscampagne voor vaccineren uit te laten voeren. Vaccineren bleef mogelijk voor hen die nog niet alle vaccinaties hadden gehad. GGD Twente bood dit steeds meer fijnmazig aan (pop-ups) en op de vaste locatie aan het Colosseum in Enschede. Personeel is zoveel mogelijk afgeschaald. Personeel met contracten die niet konden worden opgezegd, werden zoveel mogelijk productief ingezet op andere opdrachten binnen SamenTwente.

Op 2 oktober 2023 ging de Najaarscampagne voor de COVID-19-vaccinaties van start. Hiervoor werd er gebruik gemaakt van het vernieuwde XXB1. 5 vaccin. De doelgroepen die in aanmerking kwamen voor een vaccinatie waren: • Mensen van 60 jaar en ouder. Volwassenen (18-59) die jaarlijks een uitnodiging krijgen voor de griepprik. • • Volwassenen en kinderen uit medische hoog risicogroepen (bijvoorbeeld mensen met een ernstige

afweerstoornis)

• • •

Zwangeren. Zorgmedewerkers met direct patiëntencontact. Mensen die niet tot de gespecificeerde doelgroepen behoren, maar bijvoorbeeld op individuele basis naar inzicht van de behandelend arts of vanwege een kwetsbaar gezinslid in aanmerking komen.

Voor de opschaling van personeel zijn er nieuwe medewerkers aangetrokken. Dit waren veelal oudmedewerkers (herintreders). Voor de Najaarscampagne is de vaste locatie aan het Colosseum in Enschede gereed gemaakt voor de grote hoeveelheden vaccinaties. Naast deze grote locatie waren er fijnmazige acties gepland in de vorm van pop-up locaties en zijn er mobiele teams georganiseerd die langsgaan bij zorginstellingen zonder medische dienst en de Niet Mobiele Thuis Wonenden. In de Najaarscampagne zijn ongeveer 80. 000 mensen gevaccineerd. Dat was nagenoeg conform de geplande capaciteit. De corona afdeling bereidde zich voor op de integratie van haar taken en personeel met de staande GGDorganisatie in 2024. In 2023 is Bron en contactenonderzoeken & Advies overgedragen aan het Meldpunt IZB. Meerkosten Ook in 2023 zijn de GGD’en geconfronteerd met een grote hoeveelheid extra kosten in verband met het bestrijden en beheersen van het coronavirus. Extra taken en opdrachten die de GGD’en al in 2020 op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) van de minister hebben gekregen. De kosten voor bron- en contactonderzoek, bemonstering (testen), vaccineren en overige kosten (incl. ondersteuning) worden door het ministerie van VWS vergoed. De regeling van de vergoeding van de meerkosten is, net als voor 2020 en 2021, van toepassing geweest tot 1 juli 2023.

Voor de activiteiten in de tweede helft van 2023 ontving de GGD Twente een SPUK (specifieke uitkering). De totale COVID-19 gerelateerde meerkosten bedragen € 11,2 mln. In overeenstemming met verantwoordingsafspraken met VWS zijn de meerkosten (januari t/m juni 2023) opgenomen in de jaarrekening in hoofdstuk toelichting op het overzicht van baten en lasten. De kosten over het tweede helft van het jaar worden via de SiSa systematiek verantwoord.

€ € €

502. 468 714. 527 4. 760. 245

Meerkostenregeling (januari - juni) € 416. 468 € 677. 692 € 2. 580. 113

€ € € €

3. 991. 559 1. 215. 772 5. 207. 331 11. 184. 570

€ € € €

Kostensoort Blok 1 Bron- en contactonderzoek Blok 2 Bemonstering Blok 3 COVID-19 vaccinatie Blok 4 Overige meerkosten Overig Ondersteuning Subtotaal blok 4 Totaal kosten

Totaal

2. 831. 347 861. 012 3. 692. 359 7. 366. 632

SPUK € € €

(juli december) 86. 000 36. 835 2. 180. 132

€ € € €

1. 160. 211 354. 762 1. 514. 973 3. 817. 940

-

Tabel 4 Verantwoording COVID-19 meerkosten

◄Inhoudsopgave

47

Paragrafen 4. 7 Openbaarheidsparagraaf De openbaarheidsparagraaf is een verplichte paragraaf die voortkomt uit artikel 3. 5 van de Wet open overheid (Woo). De wet is bedoeld om bestuursorganen transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie beter te dienen. Om tot deze transparantie te komen dient informatie beter vindbaar en uitwisselbaar te worden. In onderstaande paragrafen wordt op drie thema’s (actieve openbaarmaking, passieve openbaarmaking en de verbetering van de informatiehuishouding) toegelicht welke acties in 2023 zijn uitgevoerd om de transparantie te bevorderen. Actieve openbaarmaking Onder actieve openbaarmaking verstaan we de activiteiten die ondernomen zijn om informatie uit eigen beweging openbaar te maken voor de samenleving. Via de website en op overheid. nl is ook in 2023 informatie actief openbaar gemaakt. Website: Op de website zijn de leden van het algemeen en het dagelijks bestuur voorgesteld. De • besluitlijsten van het dagelijks bestuur en vergaderstukken met besluiten van het algemeen bestuur zijn eenvoudig in te zien en te downloaden. Dat geldt ook voor de planning & control producten. De inrichting van de organisatie en werkwijze is toegelicht met links naar de eigen websites van GGD Twente, Veilig Thuis Twente en OZJT. Verder geeft de website informatie over hoe de organisatie kan worden bereikt.

Ook een korte toelichting op de Woo is op de website te vinden. • Overheid. nl: Deze website is de wegwijzer naar informatie en diensten van alle overheidsorganisaties in Nederland. Op deze website is beleid en regelgeving van SamenTwente in te zien en te downloaden. Besluiten hierover zijn officieel bekend gemaakt in het blad gemeenschappelijke regelingen, dat eveneens onderdeel is van overheid. nl. Passieve openbaarmaking (Wob 2. 0) Onder passieve openbaarmaking verstaan we het openbaar maken van informatie naar aanleiding van een Woo-verzoek. • Afhandeling Woo-verzoeken: in 2023 heeft SamenTwente twee Woo-verzoeken ontvangen en afgehandeld. Eén Woo-verzoek ging over risicoprofielen van kinderopvanglocaties. Het andere Woo-verzoek betrof de zienswijze van de GGD op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau Regionale Energie Strategie (RES) 2. 0 Twente. Dit Woo-verzoek is afgehandeld via GGD IJsselland. Woo-contactpersoon: de rol van Woo-contactpersoon is belegd bij het team Post & Archief (DIV). • Op de website zijn een contactformulier, e-mailadres en telefoonnummer beschikbaar. Herinrichting digitale informatiehuishouding (duurzaam toegankelijk) Het herinrichten van de informatiehuishouding heeft tot doel ook de digitale documenten duurzaam toegankelijk te maken om – ook op termijn – aan de openbaarheidseisen te kunnen voldoen.

Uitgevoerde verbeterpunten: In 2023 zijn de Covid-19-documenten gestructureerd in het (lopend) • archief opgenomen en als hotspot aangewezen, is uitvoering gegeven aan de archivering van de websites en is een nieuwe archiefverordening in concept opgesteld. Ook zijn een i-visie en informatiebeleid ontwikkeld en gereed om bestuurlijk te kunnen worden vastgesteld. • Nog uit te voeren verbeterpunten: Wegens de krappe personeelsformatie is nog geen uitvoering gegeven aan de overige urgente punten uit de nulmeting van 2022. Deze gaan onder meer om beleid en implementatie rond bewaring van e-mails en sociale media, document- en dataclassificaties en implementatie in de processen en kwaliteitszorg rond archivering. In 2023 zijn de statussen op het gebied van digitale toegankelijkheid van de websites van • SamenTwente en de organisatieonderdelen in kaart gebracht (Dashboard DigiToegankelijk). Voor ggdtwente. nl en samentwente. nl is in 2023 een toegankelijkheidsonderzoek uitgevoerd. Na • het oplossen van verschillende bevindingen behaalde ggdtwente. nl weer de A-status, samentwente. nl behaalde een B-status. Verder is in 2023 gewerkt aan bewustwording over digitale toegankelijkheid binnen SamenTwente. •

◄Inhoudsopgave

48

Specificatie baten en lasten

5. Specificatie herkomst baten en besteding lasten 1%

2%

1%

1%

Baten

Gemeentelijke bijdrage COVID-19 (Rijksbijdrage)

4%

6%

12%

Gemeentelijke Bijdragen in projecten/coalities 46%

Mutatie reserves

Inkomsten tarieftaken en vaccinaties Rijksbijdrage Versterking pandemische paraatheid Rijksbijdrage SOA

12% 15%

Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen

(DVO)

UWV uitkeringen

Overige opbrengsten Baten Gemeentelijke bijdrage COVID-19 (Rijksbijdrage) Gemeentelijke Bijdragen in projecten/coalities Mutatie reserves Inkomsten tarieftaken en vaccinaties (van Twentse gemeenten, politie en RIVM) Rijksbijdrage Versterking pandemische paraatheid Rijksbijdrage SOA Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen (op basis DVO met Recreatieschap Twente en Veiligheidsregio Twente) UWV uitkeringen Overige opbrengsten Totaal

◄Inhoudsopgave

Bedrag x € 1. 000 34. 482 11. 185 8. 849 8. 990 3. 403 1. 165 1. 111

% 46% 15% 12% 12% 5% 2% 1%

893

1%

528 4. 869 75. 474

1% 6% 100%

49

Specificatie baten en lasten

3%

3%

6%

Lasten

Salarissen en overige personele vergoedingen Inhuur en tijdelijk personeel

7%

Verkoop Innovatiefonds Twente

11% 53%

Gebouwen, terreinen en voertuigen

ICT 17% Uitbestede werkzaamheden

Overige lasten

Lasten Salarissen en overige personele vergoedingen Inhuur en tijdelijk personeel Verkoop Innovatiefonds Twente Gebouwen, terreinen en voertuigen ICT Uitbestede werkzaamheden Afschrijvingen Subsidies en overdrachten Medische kosten Opleidingskosten Dotaties voorzieningen Overige lasten Totaal

◄Inhoudsopgave

Bedrag (x € 1. 000) 39. 752 13. 148 8. 040 5. 045 2. 334 2. 165 650 652 532 738 446 1. 705 75. 206

% 53% 17% 11% 7% 3% 3%

6%

100%

50

Loonontwikkeling

6. Loonontwikkeling Cao-ontwikkeling (bedragen x € 1. 000) GGD Twente OZJT VTT Bestuur en Ondersteuning Totaal

Werkelijke toename salariskosten 2023 (6,02%) 1. 043 121 316 302 1. 782

Verwachte toename Totaal tekort cao (2,30%) ontwikkeling (3,72%) 346 26 70 77 519

697 96 246 224 1. 263

Tabel 5 Loonontwikkeling

Toelichting

Omdat onze organisatie zo vroeg in het jaar een begroting moet opstellen (de begroting 2023 is begin 2022 opgesteld), wordt er een inschatting gemaakt van hoe de salarissen en werkgeverslasten zich gaan ontwikkelen in het begrotingsjaar. Deze inschatting noemen wij de looncompensatie. Dit doen wij op basis van de door de gemeenten opgestelde uitgangspunten. Aangezien de salarissen en de werkgeverslasten de belangrijkste componenten zijn van onze begroting, is het van cruciaal belang om in het begrotingsjaar zelf te analyseren hoe deze inschatting zich verhoudt tot de werkelijke ontwikkeling. De cijfers van de Macro Economische Verkenning (MEV), halfjaarlijks uitgevoerd door het Centraal Plan Bureau (CPB), dienen als basis voor de berekening van de looncompensatie. Voor de begroting 2023 zijn de cijfers uit de MEV 2022 van september 2021 gehanteerd.

Geraamde looncompensatie 2023 in relatie tot cao-ontwikkeling

In de begroting van 2023 is uitgegaan van de loonvoetsector overheid uit de MEV. Er is uitgegaan van een loonstijging van 2,30% in 2023. In deze loonstijging is geen rekening gehouden met de uitkomsten van de cao 2023, omdat deze ten tijde van het opstellen van de begroting niet bekend waren. Bij het opstellen van de programmabegroting 2023 werd er dus vanuit gegaan dat de salarissen en de sociale lasten in 2023 naar verwachting zullen stijgen met 2,30%. De analyse van de werkelijke stijging laat zien dat de salarissen en sociale lasten stijgen met 6,02%. Dit wordt veroorzaakt door structurele salarisstijgingen uit de cao 2023. Dit resulteert in een tekort van 3,72% van de geraamde loonsom (ca. € 1,26 miljoen) ten opzichte van de begroting 2023. Dit is een incidenteel tekort want in de begroting van 2024 wordt onze organisatie gecompenseerd voor de uitkomsten van de cao 2023. In de begroting van 2024 is een schatting gemaakt van de cao-2024. Via onze tussentijdse Bestuursrapportages wordt inzicht gegeven in effecten van de caoontwikkeling 2024.

◄Inhoudsopgave

51

Jaarrekening

Jaarrekening Onze jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten inclusief toelichting en bestaat uit de balans met toelichting. Het overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld is als bijlage toegevoegd net zoals de verantwoordingsinformatie van specifieke uitkeringen.

Grondslagen voor resultaat en waardebepaling Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De jaarrekening is volgens de richtlijnen van het BBV opgesteld. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Activa en passiva zijn gewaardeerd tegen nominale waarde, tenzij het desbetreffende balanshoofd anders wordt vermeld. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden. De effecten van de veranderopdracht Regio Twente zijn niet ondervangen via een voorziening, maar door het instellen van een frictiekostenreserve.

Algemene waarderingsgrondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening SamenTwente en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dit betekent dat: de rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet; de rechtmatigheidsverantwoording een oordeel geeft over de financiële rechtmatigheid waaronder het Voorwaardencriterium, het Begrotingscriterium en het Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) criterium; het algemeen bestuur op 6 maart 2024 een normenkader 2023 heeft vastgesteld; de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede de eigen financiële verordening. Dit betekent dat: o een verantwoordingsgrens van 1% is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; o een rapporteringsgrens van € 100. 000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen en toegelicht.

Grondslagen voor waardering Balans Vaste activa

Materiële vaste activa met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs wordt gedefinieerd als zijnde inkoopprijs en de bijkomende kosten en de vervaardigingsprijs wordt gedefinieerd als zijnde de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. De gehanteerde afschrijvingstermijnen conform de nota rente en afschrijving bedragen in jaren:

Gronden en terreinen

◄Inhoudsopgave

n. v. t.

52

Jaarrekening Woonruimten

Bedrijfsgebouwen Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties

ICT Overige materiële vaste activa

20 40 5-15 5-15 3-5 10

Financiële vaste activa Leningen u/g zijn gewaardeerd tegen de verwachte aflossingswaarde. Het verschil met de destijds betaalde verkrijgingsprijs is in het resultaat opgenomen. Participaties in het aandelenkapitaal van N. V. ’s en B. V. ’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Tot dusver is dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken. De bijdragen aan activa in eigendom van derden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met de afschrijvingen. Vlottende activa Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid kan een voorziening in mindering worden gebracht. Dit is in 2023 niet het geval. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Vaste passiva Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves worden gevormd door het instellen van een format, deze wordt vastgesteld door het algemeen bestuur. In dit vast te stellen format wordt aangegeven wat de bestemming is, hoe deze wordt gevormd/gevoed, het wel of niet toevoegen van rente, de looptijd van de reserve en de maximale hoogte van de reserve.

Indien het format is vastgesteld kunnen toevoegingen en onttrekkingen plaatsvinden binnen de gestelde normen zonder aanvullend besluit van het algemeen bestuur. Voorzieningen Voorzieningen dienen naar beste inschatting dekkend te zijn voor de achterliggende verplichtingen en risico's. Ze mogen niet groter of kleiner zijn dan de geschatte omvang van de verplichtingen en risico's waarvoor ze gevormd zijn. Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betreffende verplichting c. q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting van voormalige leden van het dagelijks bestuur is gewaardeerd tegen de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Borg- en Garantstellingen Voor zover leningen door ons gewaarborgd zijn, is op de toelichting op de balans het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen.

◄Inhoudsopgave

53

Jaarrekening

7. Overzicht van baten en lasten en de toelichting 7. 1 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

Bedragen x € 1. 000 Programma`s excl. overhead GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur en Ondersteuning Veranderopdracht Coalition of the Willing Totaal programma's excl. overhead GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur en Ondersteuning Veranderopdracht Coalition of the Willing Totaal Overhead Totaal programma's incl. overhead Algemene dekkingsmiddelen Treasury Gemeentelijke bijdrage: GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur en Ondersteuning Veranderopdracht Coalition of the Willing Totaal Gemeentelijke bijdrage Totaal algemene dekkingsmiddelen Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur en Ondersteuning Veranderopdracht Coalition of the Willing Totaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat Tabel 6 Overzicht van baten en lasten

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

Begroting 2023 voor wijziging Baten Saldo Lasten

Overzicht van baten en lasten jaarrekening2023 Begroting Rekening 2023 2023 na wijziging Baten Saldo Baten Lasten Lasten

Rekening 2022 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

5. 017 639 2. 497 211 0 2. 214 10. 578 500 0 0 385 579 0 1. 464 12. 042

21. 524 2. 158 4. 990 541 0 1. 885 31. 098 4. 506 275 796 8. 337 0 329 14. 244 45. 342

-16. 506 -1. 520 -2. 493 -331 0 329 -20. 520 -4. 006 -275 -796 -7. 953 579 -329 -12. 780 -33. 301

20. 085 1. 622 3. 054 211 0 3. 064 28. 035 995 0 0 894 24 0 1. 912 29. 948

37. 462 4. 216 5. 457 436 0 2. 723 50. 293 4. 081 312 698 9. 259 263 341 14. 955 65. 248

-17. 377 -2. 594 -2. 403 -225 0 341 -22. 257 -3. 087 -312 -698 -8. 365 -240 -341 -13. 043 -35. 300

17. 483 1. 301 3. 093 201 71 3. 273 25. 423 5. 054 0 8 991 35 0 6. 088 31. 511

34. 547 3. 644 5. 887 382 151 3. 013 47. 623 7. 935 523 875 9. 535 238 377 19. 482 67. 106

-17. 064 -2. 343 -2. 794 -181 -79 261 -22. 200 -2. 881 -523 -867 -8. 543 -203 -377 -13. 394 -35. 595

34. 433 2. 008 2. 869 192 4. 064 2. 491 46. 057 5. 513 676 0 566 726 0 7. 482 53. 538

52. 903 2. 926 5. 099 597 4. 937 2. 154 68. 616 9. 037 459 959 8. 155 463 321 19. 394 88. 010

-18. 470 -919 -2. 231 -405 -874 338 -22. 560 -3. 524 216 -959 -7. 589 264 -321 -11. 912 -34. 473

27

60

-34

27

8. 100

-8. 074

491

8. 100

-7. 610

789

69

720

20. 513 1. 795 3. 289 8. 272 -777 0 33. 091 33. 118

0 0 0 0 0 0 0 60

20. 513 1. 795 3. 289 8. 272 -777 0 33. 091 33. 057

20. 279 2. 582 3. 101 8. 521 0 0 34. 482 34. 509

0 0 0 0 0 0 0 8. 100

20. 279 2. 582 3. 101 8. 521 0 0 34. 482 26. 408

20. 279 2. 582 3. 101 8. 521 0 0 34. 482 34. 973

0 0 0 0 0 0 0 8. 100

20. 279 2. 582 3. 101 8. 521 0 0 34. 482 26. 872

19. 489 1. 280 3. 166 7. 584 -724 0 30. 796 31. 585

0 0 0 0 0 0 69

19. 489 1. 280 3. 166 7. 584 -724 0 30. 796 31. 516

45. 159

45. 403

-243

64. 456

73. 348

-8. 892

66. 484

75. 206

-8. 722

85. 124

88. 079

-2. 956

0 0 0 45 198 0 243

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 45 198 0 243

185 324 0 103 8. 280 0 8. 892

0 0 0 0 0 0 0

185 324 0 103 8. 280 0 8. 892

198 318 0 36 8. 322 116 8. 990

0 0 0 0 0 0 0

198 318 0 36 8. 322 116 8. 990

3. 340 0 0 662 1. 357 0 5. 359

1. 011 542 0 38 764 17 2. 371

2. 329 -542 0 624 594 -17 2. 988

45. 403

45. 403

73. 348

73. 348

75. 474

75. 206

90. 483

90. 450

0

0

267

32

54

Jaarrekening 7. 2 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening Vluchtelingen uit Oekraïne en JGZ dienstverlening In het algemeen bestuur van 13 december 2023 is ingestemd met het voorstel voor dekking van de kosten die de JGZ maakt ten behoeve van Oekraïense vluchtelingen. Via dit voorstel is afgesproken dat de rijksbijdrage die de gemeenten ontvangen, door GGD Twente/JGZ wordt gebruikt ter bekostiging van de uit te voeren taken. In totaal betreft dit een bedrag van ca. € 351. 000 voor 2023. Uit 2022 was nog een budget over van € 254. 000. Dit is uiteengezet in de jaarrekening 2022. De kosten van de JGZ in 2023 bedragen € 414. 000. Deze zijn aanzienlijk hoger dan de kosten van 2022. Dit heeft ermee te maken dat er nog werkzaamheden uit 2022 uitgevoerd moesten worden. Daarnaast is de oorlog in Oekraïne nog niet voorbij en zien we nog steeds een groei van Oekraïense vluchtelingen in Twente. Uit de ervaringen van onze professionals blijkt ook dat de problematiek groot is en dat deze niet direct bij binnenkomst zichtbaar is. Vaak worden de problemen pas later zichtbaar, waardoor de zorg intensiever wordt. In

2023 is een onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau AEF (zie het decembercirculaire gemeentefonds 2023) naar de kosten voor Oekraïense vluchtelingen. Hieruit is gebleken dat de kosten

lager zijn dan de vergoeding van 2022. Dit komt voor een groot deel doordat meerdere gemeenten in het onderzoek hebben aangegeven geen kosten te hebben gemaakt voor Oekraïense vluchtelingen. Hierdoor is de vergoeding van 2023 lager vastgesteld. Als de problematiek van Oekraïense vluchtelingen toeneemt, zoals onze professionals signaleren, kan het zijn dat de financiering vanuit het gemeentefonds niet toereikend zal zijn. Het resterende deel van € 191. 000 wordt conform besluit van het algemeen bestuur van 13 december 2023 gereserveerd voor 2024. JGZ Oekraïense Vluchtelingen (bedragen x € 1. 000) Personele kosten Inhuur derden Totale kosten Rijksbijdrage (via het gemeentefonds) Resterend

2022 220 34 254 508 254

2023 391 23 414 351 -63

Totaal 611 57 668 859 191

Tabel 7 Verantwoording JGZ dienstverlening Oekraïne

Vennootschapsbelasting Om te beoordelen of wij in onze rol van (overheids)ondernemer ook daadwerkelijk voor afdracht van VPB in aanmerking komen, hebben wij onze activiteiten aan de daarvoor geldende wettelijke criteria getoetst. Hierbij is gemotiveerd komen vast te staan dat dit niet het geval is. De conclusie hieruit is dat SamenTwente geen activiteiten uitvoert waaruit een VPB plicht voortvloeit. Btw compensatie Ook in het jaar 2023 is weer de zogenaamde transparantieregeling voor btw van toepassing geweest. Op basis van hierover met de Twentse gemeenten gemaakte afspraken hebben wij onze daarvoor in aanmerking komende btw naar de gemeenten doorgeschoven. Dit betreft in totaliteit € 1. 088. 000. Aanwending bedrag voor onvoorzien Er is geen gebruik gemaakt van het geraamde bedrag voor onvoorzien (€ 45. 000).

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

55

Jaarrekening

COVID-19 verantwoording meerkosten In de Covid-19-verantwoordingsinstructie 2023 van VWS is opgenomen dat GGD-en zich over 2023 dienen te verantwoorden in de jaarrekening in één verantwoording waarbij wel onderscheid gemaakt is in: -

-

De meerkosten die betrekking hebben op de periode van 1 januari 2023 tot en met 30 juni 2023. De kosten (doorlopende verplichtingen) die betrekking hebben op de periode van 1 juli 2023 tot en met 31 december 2023. De eventuele kosten als gevolg van de ICAM claim die betrekking hebben op de periode van 1 juli 2023 tot en met 31 december 2023.

Verantwoording meerkosten COVID-19 2023 Kostenspecificatie (kosten incl. btw-opgaven) Bron- en contactonderzoek regulier Bemonstering regulier Vaccinatie Totaal overige Meerkosten: Overig Ondersteuning Periode 1 juli 2023 t/m 31 december 2023 doorlopende verplichtingen: Periode 1 juli 2023 t/m 31 december 2023 kosten Icam claimen: Totaal kosten

Meerkostenregeling (januari – juni 2023) € 416. 468 € 677. 692 € 2. 580. 113 € 3. 692. 358 € 2. 831. 347 € 861. 011 -

-

€

7. 366. 631

SamenTwente heeft in 2023 ongeveer € 7,4 miljoen meerkosten gedeclareerd bij het ministerie van VWS. Dit bedrag heeft betrekking op de periode tot 1 juli 2023 aangezien per die datum de meerkostenregeling is beëindigd. 7. 2. 1 Afwikkeling GGiD en btw

Op 2 november 2022 besloten de 3 GGD-en van Hollands-Noorden, regio Utrecht en Twente te stoppen met de verdere ontwikkeling van het GGiD. Op dit moment vindt de juridische contractafwikkeling met de leverancier plaats. De financiële afwikkeling heeft in Twente in december 2022 plaatsgevonden. Er is toen eveneens een reserve ingesteld om de kosten die voortvloeien uit de afwikkeling van het GGiD te dekken. In deze reserve is in 2022 een bedrag van € 150. 000 toegevoegd en per begin 2023 resteerde er een bedrag van € 142. 000. De in 2023 gerealiseerde kosten ten laste van deze reserve bedragen € 97. 000. In onderstaande tabel is uiteengezet waaraan geld is uitgegeven ten behoeve van de afwikkeling. Per 2024 is er nog een bedrag beschikbaar van € 45. 000. Zie voor een toelichting op de btw-teruggave van het GGiD in het hoofdstuk gebeurtenissen na balansdatum. Kosten afwikkeling GGiD (bedragen x € 1. 000) Kosten evaluatie (onderzoek AEF + interne en externe inzet) Juridische kosten (advocaten) Kosten fiscaal advies (t. b. v. teruggaverzoek btw) Totale kosten Beschikbaar budget reserve afwikkeling GGiD per 01-01-2023 Saldo beschikbaar budget per 31-12-2023

Totaal realisatie 76 14 7 97 142 45

Tabel 3 Specificatie kosten afwikkeling GGiD

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

56

Jaarrekening 7. 2. 2 Analyse van de belangrijkste ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt Inleiding Ten opzichte van voorgaande jaren is dit hoofdstuk iets anders opgebouwd. Ten opzichte van de jaarstukken van vorig jaar geven we aanvullend in deze jaarstukken toelichting over het karakter van de belangrijkste ontwikkelingen die ons resultaat hebben veroorzaakt. Zien we deze ontwikkelingen bijvoorbeeld alleen dit jaar terug (incidenteel = I) of zien we ze de komende jaren terug met een bepaalde einddatum (meerjarig = M) of zijn het structurele (= S) ontwikkelingen zonder einddatum. Hier geven we inzicht in. Deze rubricering helpt bij het vooruitkijken en beter duiden van wat er de komende jaren op ons af komt. Met deze duiding zijn we dit jaar in onze tussentijdse rapportage (Bestuursrapportage) al begonnen en voeren we deze lijn logischerwijs ook door in de voorliggende jaarstukken als sluitstuk van onze P&C cyclus. Met deze duiding maken we onderscheid tussen min of meer reguliere ontwikkelingen en ontwikkelingen die bijzonder (incidenteel) van aard zijn. Voor dit jaar gaat het om de cao ontwikkeling 2023 en om de btw teruggave van het GGiD. In de begroting van 2023 is rekening gehouden met een loonontwikkeling op basis van de cijfers uit de Macro Economische Verkenning. De werkelijke cao ontwikkeling overstijgt ruim de geraamde ontwikkeling.

Met het algemeen bestuur is afgesproken dat we het tekort dat hierdoor ontstaat separaat zichtbaar maken en betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening. Een tweede bijzondere feit die onze exploitatie 2023 enorm heeft beïnvloed is de btw teruggave van het GGiD. In het vorige hoofdstuk heeft u een toelichting hierover kunnen lezen.

Om een goed beeld te krijgen van hoe onze exploitatie ervoor staat geven we per programma inzicht in de positieve en negatieve ontwikkelingen exclusief de cao effecten en de btw-teruggave van het GGiD.

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

57

Jaarrekening 7. 2. 2. 1 GGD Twente Bedragen x € 1. 000 Analyse positieve en negatieve ontwikkelingen: Soort Positieve ontwikkelingen € I Rijksvaccinatieprogramma (RVP) 450

Soort S

Negatieve ontwikkelingen Forensische Geneeskunde Toename maatschappelijke vraagstukken en anticiperen op arbeidsmarktontwikkelingen

€ -260

I

JGZ Oekraïense vluchtelingen

270

M

I

Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIPP) Gezond en Actief leven Akkoord Projectopbrengsten SOA taken Onttrekking reserve voor afwikkeling GGiD en aanbesteding Digitaal Dossier

353

I

Stijgende huisvestingskosten

-220

63 136 93

I I I

Kosten voormalig personeel Afwikkeling GGiD Aanbesteding digitaal dossier

-67 -97 -100

197

I

Kosten voormalig personeel

-67

I M M I Totaal

1. 562

-342

-1. 086

Gerealiseerd bedrijfsresultaat Cao ontwikkeling Btw-teruggave GGiD Gerealiseerd resultaat Analyse doorwerking van het financieel effect: Soort Doorwerking I Incidenteel M Meerjarig S Structureel Totaal Bedrijfsresultaat

476 -697 752 531 Voordelig 1. 333 229 0 1. 562

Nadelig -484 -342 -260 -1. 086 Cao ontwikkeling

Gerealiseerd resultaat exclusief btw-teruggave GGiD Btw GGiD Gerealiseerd resultaat

Totaal 849 -113 -260 476 -697 -221 752 531

Toelichting doorwerking: Als we alle positieve en negatieve ontwikkelingen analyseren op basis van de doorwerking dan valt op dat we een fors positief resultaat realiseren op basis van incidentele voordelen. Deze zijn voornamelijk afkomstig van Rijksopbrengsten vanuit het RVP en vanuit VIPP. Meerjarig zien we een tekort, omdat er tijdelijk sprake is van verruiming van de bezetting om te kunnen anticiperen op bijvoorbeeld het artsentekort. Structureel zien we in 2023 een tekort door het enorme tekort aan forensische artsen. Hierdoor zijn we genoodzaakt om externe ZZP artsen aan te trekken die fors duurder zijn. Met ons algemeen bestuur is op 14 februari 2024 afgesproken om de begroting tijdelijk (2024-2026) op te hogen voor de forensische geneeskunde. Hieronder treft u per ontwikkeling een verdiepende toelichting aan.

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

58

Jaarrekening Toelichting Positieve ontwikkelingen

Toelichting negatieve ontwikkelingen 450

Rijksvaccinatieprogramma Op het rijksvaccinatieprogramma is een positief resultaat gerealiseerd van € 450. 000. Hierin is onderscheid te maken tussen de HPV vaccinatie 12tot 18-jarigen en HPV 18+. Vanaf 2022 heeft de GGD de opdracht gekregen van het Rijk om de 11-jarige jongens op te roepen voor de HPV vaccinatie. Daarbij is in 2022 en 2023 incidenteel de opdracht gekomen om de 12- tot 18jarigen op te roepen om alsnog de HPV vaccinatie te halen (inhaal campagne). Een deel van de werkzaamheden wordt uitgevoerd door uitzendkrachten en een deel wordt uitgevoerd door de bestaande formatie; op dezelfde wijze als onze reguliere groepsvaccinatiesessies. Omdat er dus geen aparte werkprocessen voor de extra vaccinaties zijn gericht, heeft dit geleid tot een positief resultaat van € 400. 000 door een efficiënte organisatie van de groepsvaccinatiesessies. De financiering verloopt via het RIVM. In 2023 heeft de GGD tevens de opdracht gekregen van het Rijk om de vaccinaties voor 18- tot 27-jarigen uit te voeren. Hier is een financieel positief resultaat op behaald van ca. € 50. 000, omdat een deel van de werkzaamheden door eigen mensen van de GGD is uitgevoerd. 270 JGZ Oekraïense vluchtelingen

Op de reguliere begroting is een positief resultaat gerealiseerd van € 270. 000 doordat de eigen mensen van de GGD zich hebben ingezet voor de Oekraïense vluchtelingen. Doordat de Oekraïense vluchtelingen verspreid in Twente in de wijken of in opvangcentra wonen, worden de werkzaamheden gedaan door de reguliere teams. Doordat we anticiperen op de arbeidsmarktontwikkelingen als gevolg van toenemende maatschappelijke vraagstukken, wordt hier in de personele bezetting rekening mee gehouden, waardoor we een hogere bezetting aanhouden. De hogere bezetting is in 2023 onder andere bekostigd door de middelen die de GGD heeft ontvangen voor Oekraïense vluchtelingen.

◄Inhoudsopgave ◄Inhoudsopgave

Forensische Geneeskunde -260 Bij Forensische geneeskunde is een negatief resultaat gerealiseerd van € 260. 000. Het tekort wordt veroorzaakt door de landelijke schaarste van forensisch artsen. Hierdoor wordt de GGD geconfronteerd met hogere uurtarieven, meer garantie-uren en aanvullende afspraken. Deze ontwikkelingen hebben vanaf april 2023 geleid tot hogere kosten. De tarieven die de GGD ontvangt van de gemeenten zijn niet gestegen, waardoor een structureel tekort ontstaat. Het AB heeft op 14 februari 2024 besloten om de begroting van Forensische geneeskunde incidenteel te verhogen.

Toename maatschappelijke -342 vraagstukken en anticiperen op arbeidsmarktontwikkelingen Er is een negatief resultaat gerealiseerd van € 342. 000 als gevolg van het tekort op de arbeidsmarkt en de toename van maatschappelijke vraagstukken. Er wordt voortdurend gekeken naar manieren om de dienstverlening in de toekomst te kunnen garanderen. Zo worden er als gevolg van het artsentekort taken verschoven, met als gevolg een tijdelijke verruiming van de bezetting. We zien een toename van maatschappelijke vraagstukken waaronder een toename van psychosociale problematieken bij jongeren. Dit heeft onder andere ook een effect op het aantal schoolverzuimers. Tevens wordt de problematiek complexer bij jongeren die meer verzuimen. Ook het toenemende aantal nieuwkomers (waaronder Oekraïense vluchtelingen) zorgt voor meer druk op de organisatie. Door al deze ontwikkelingen is meer inzet van onze professionals noodzakelijk.