VerslagRaad 30062025

De heer Kriellaars (VVD) moest slikken toen het conceptvoorstel naar de raad kwam, maar inmiddels is voor de Ringbaan-West op de rem getrapt en daarnaar wordt extra onderzoek gedaan. Er zijn pilots op de Statenlaan en de Gasthuisring, zodat alles stap voor stap wordt bekeken, ter verbetering van de mobiliteit. De VVD is tevreden met het nu voorliggende voorstel en zal daarvoor stemmen. De heer Blokker (D66) kan het plan niet los zien van een van de grootste problemen van mensen die op zoek naar een thuis zijn. Het voorstel maakt een van de belangrijkste ontwikkelingen in de samenleving mogelijk: veel woningen voor Tilburg erbij met meer ruimte voor groen, duurzaamheid, gezondheid en de leefbaarheid van de stad. Daar is D66 van harte voor. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) deelt de doelen schoner vervoer en ruimte voor fietsers en voetgangers. Maar zij vraagt zich af waartegen de raad eigenlijk ja zegt. De uitvoering is onzeker en de effecten voor inwoners zijn dat ook. Zolang hun stem niet echt een beslissende plek krijgt, er bomen verdwijnen en de luchtkwaliteit verslechtert kan zij het voorstel niet steunen. Mevrouw Veldhoven (CDA) is het eens met de hoofdlijn van het voorliggende besluit: meer ruimte voor het openbaar vervoer, fietsers en voetgangers en minder

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 20

doorgaand verkeer midden in de stad en door woonwijken. De raad heeft een taak om voor die inwoners ook hun leefomstandigheden te verbeteren. De wijze van aanpak botst echt met hoe het CDA kijkt naar goed bestuur. Het vervolg moet beter door een serieus gesprek in samenspel met de stad te voeren. De stad moet bereikbaar blijven, ook met de auto. Men gaat problemen in de stad oplossen en niet verschuiven. Zij ziet daarvoor in het eindvoorstel uiteindelijk voldoende waarborgen. Het was wikken en wegen, maar het CDA stemt voor het voorstel. De heer Van Aarle (LT) doet dat uiteindelijk ook, een bewuste keuze. Met moties heeft hij een aantal verbeterpunten binnengehaald, die het voorstel goed verkoopbaar maken naar de stad, ook omdat niets doen geen optie is. Er zijn voldoende mogelijkheden om in het vervolgtraject samen met de stad en inwoners keuzes te maken en deze te gaan realiseren voor een duurzaam Tilburg in de toekomst. Mevrouw Mieris (PvdA) is voor de netwerkanalyse. Duizenden woningen erbij betekent meer auto's en die moeten in goede banen geleid worden. Voor de PvdA is het ook van groot belang dat bewoners vooral de fiets, maar ook de bus en de trein gaan nemen. Dus is zij erg blij met de vele bijkomende fietstunnels in de gemeente Tilburg.

De flankerende maatregelen zijn logisch en ook vindt zij dat samen met inwoners een mooi proces is doorlopen, zodat de PvdA voor het voorstel stemt. Het raadsvoorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 30 tegen 15 stemmen aangenomen, met de stemmen van het CDA, D66, GroenLinks, LT, de PvdA, de VVD en VT013 voor. 21. Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 en Begroting 2026 GGD Hart voor Brabant Motie M 21-1 ‘Van kuur naar puur’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 30 juni 2025; constaterende dat: •

naar schatting 480.000 (amateur)sporters in Nederland anabole steroïden gebruiken1;

•

onderzoekers hebben vastgesteld dat gebruik van anabolen leidt tot brain aging2;

•

anabolen verder ernstige risico’s met zich meebrengen voor de gezondheid, zoals lever- en nierfalen, hart- en vaatziekten en psychische klachten, naast dat ze bij gebruikers vaak voortkomen uit onzekerheid en prestatiedruk;

•

amateursporters zich sneller agressief voelen wanneer ze anabole steroïden gebruiken3;

•

de GGD Hart voor Brabant in haar ontwerpbegroting voor 2026 preventie en het bevorderen van een gezonde leefstijl als speerpunten heeft benoemd;

•

het voor gebruikers vaak onduidelijk is welke stoffen in anabolen zitten en dat deze niet kunnen worden getest bij bestaande drugstestservices, waardoor de risico’s groter worden;

•

het Elisabeth-TweeSteden-Ziekenhuis (ETZ) reeds een anabolenpoli kende, waar anabolengebruikers terechtkonden voor discrete zorg, maar deze inmiddels gesloten is;

•

Tilburg zich met bestaande initiatieven, zoals rookvrije bushaltes, al onderscheidt als stad waar gezondheid en veiligheid centraal staan;

•

NOC*NSF zich ook richt op een gezonde sportomgeving, waarbij alcohol, roken en gezonde voeding centraal staan, maar anabolengebruik ontbreekt 4;

overwegende dat:

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 21

•

de mentale gezondheid van jongeren onder druk staat door prestatiedruk en onzekerheid, wat het gebruik van anabolen, onder sporters, kan doen stimuleren;

•

het belangrijk is om zowel symptomen als de onderliggende oorzaken, zoals prestatiedruk en onzekerheid, aan te pakken;

•

het voorkomen van anabolenmisbruik niet gericht moet zijn op stigmatisering, maar op ondersteuning en bewustwording, en een campagne dus louter werkt als sprake is van handelingsperspectief5;

•

de campagne Puur of Kuur? in Werkendam reeds heeft laten zien dat samenwerking tussen gemeente, GGD, Novadic-Kentron en andere lokale partners effectief kan zijn in het aanpakken van deze problematiek 6;

•

Tilburg de kans heeft, samen met partners en regio, een integrale en positieve aanpak te ontwikkelen tegen anabolenmisbruik.

vraagt het college om: 1.

te onderzoeken in welke mate en op welke locaties binnen Tilburg het gebruik van anabolen steroïden voorkomt, denk aan sportverenigingen en sportscholen, en welke factoren hieraan bijdragen;

2.

het gebruik van anabolen steroïden, vooruitlopend op de uitkomsten van het onderzoek, indien mogelijk te integreren binnen de bredere lokale aanpak leefstijl- en middelengebruik;

3.

de resultaten van het onderzoek te gebruiken voor het opstellen van een mogelijk gerichtere aanpak en campagne, afgestemd op de specifieke behoeften van de locaties en doelgroepen waar het probleem zich voordoet;

4.

sportverenigingen en sporters in Tilburg te wijzen op het Centrum Veilige Sport Nederland7, als centraal meldpunt voor kwesties zoals middelengebruik, inclusief anabolen steroïden;

5.

in gesprek te gaan met NOC*NSF om namens gemeente Tilburg te pleiten voor een vierde pijler in het programma Gezonde Sportomgeving, naast alcohol, roken en gezonde voeding;

6.

de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 te informeren over de voortgang en resultaten van bovengenoemde acties.

1

https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=11255&m=1679991466&ac tion=file.download

2

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2451902221000197

3

https://www.vprogids.nl/2024/39/inhoud/etalage/p74-donderdag/etalage157476.html

4

https://nocnsf.nl/wat-doet-nocnsf/sport-en-maatschappij/gezondesportomgeving

5

5https://swov.nl/nl/fact/voorlichting-12-wat-bepaalt-de-effectiviteitvanvoorlichting#:~:text=Het%20is%20belangrijk%20dat%20een,voorgenomen %20gedrag%20daadwerkelijk%20gaa n%20vertonen.

6

https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/2495061/werkendam-startcampagne-tegen-krimpende-zaadballen

7

https://centrumveiligesport.nl/

Namens de GroenLinks-fractie: Nicky van Wanrooij. Namens de ONS Tilburg-fractie: Linda Oerlemans. Mevrouw Couwenberg (CDA) neemt aan dat de GGD een rol gaat spelen bij de uitvoering van de motie en vraagt hoe dat rijmt met de taken die deze al heeft. Valt die rol binnen het huidige takenpakket en moet daarvoor iets anders wijken? Als dat het geval is, is zij van mening dat daar een prioriteitsstelling bij hoort. Ook vindt zij

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 22

het belangrijk wat de wethouder daarvan vindt. Spreekster wil weten welk effect een taak toevoegen op de reguliere basistaken heeft en wat de GGD al in opdracht van de gemeente moet doen. De heer Molenaar (D66) sluit zich bij die vragen aan en is benieuwd of een onderzoek nodig is naar de mate van anabolengebruik op Tilburgse locaties, omdat die locaties volgens hem al bekend zijn. Het betreft namelijk krachtsportverenigingen. Ook vraagt hij de indieners of een gerichte aanpak of campagne proportioneel is ten opzichte van de grote opgaven waarvoor Tilburg in brede zin staat. De heer Kooke (FvD) zegt dank aan de heer Van Wanrooij voor het bespreekbaar maken van misbruik van steroïden en anabolen. De overwegingen van de motie vermelden dat de campagne ‘Puur of kuur’ in Werkendam reeds heeft laten zien dat samenwerking tussen de gemeente, de GGD, Novadic-Kentron en andere lokale partners effectief kan zijn bij het aanpakken van deze problematiek. Het artikel over de pilot in Werkendam dateert uit 2017. Hij vraagt of de indiener over onderzoeksresultaten beschikt van ‘Puur of kuur’, omdat de gemeente Werkendam niet meer bestaat en in 2019 met de gemeenten Aalburg en Woudrichem is gefuseerd tot de gemeente Altena. Persoonlijk gebruik van anabolen is niet strafbaar.

Hij vraagt of de indiener het met hem eens is dat anabolen voor persoonlijk gebruik in een grijs gebied vallen en dat juist dit grijze gebied de effectiviteit van campagnes bemoeilijkt. Gebruikers voelen zich namelijk moeilijk aangesproken door preventieboodschappen als hun gedrag niet strafbaar is. Mochten de indieners het met hem eens zijn dat gebruik van anabolen in een grijs gebied zit, dan wil hij weten waarom de gemeente Tilburg middelen zou inzetten voor een campagne tegen een legale persoonlijke keuze. Ook wil hij weten wat de verwachte kosten van een campagne zijn en wat de dekking daarvan zou zijn. De heer Van Stappershoef (VVD) vroeg zich bij het lezen van de motie af of de gemeente hiervan ook weer iets moet vinden en iets moet onderzoeken. De raad heeft altijd de mond vol van prioriteren en gaat er dan weer een taak bij zoeken. De vraag is dus of de gemeente het gestelde wel moet doen en of het niet logischer is om het onderwerp bij sportverenigingen en sportkoepels te laten. De VVD vindt dat het onderwerp geen gemeentelijke taak is. De heer Sweep (50PLUS) vraagt welk aantal mensen het in Tilburg betreft en of er excessen bekend zijn over het gebruik van anabolen in Tilburg. Wethouder Kok deelt mee dat het college het oordeel over de motie aan de raad wil laten.

Hij kan zich voorstellen dat het gebruik van anabolen een probleem is, maar gaat ervan uit dat de GGD in haar prioritering daarmee rekening heeft gehouden. Of anabolen binnen het GGD-takenpakket valt en wat daarvoor zou moeten wijken zal hij bij de GGD navragen. Hij kan niet garanderen dat het onderwerp een hogere prioriteit krijgt binnen de huidige inzet. Wel vraagt hij bij de GGD, Novadic-Kentron en sportbedrijven na of het thema anabolen nu een rol in de samenleving speelt en of dat meegenomen moet worden. Dat zal dan gebeuren binnen de bestaande prioriteiten. Als dat onderwerp prioriteit krijgt ten opzichte van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren, dan wil hij daarover ook een oordeel van de GGD hebben, welk oordeel hij dan eerst wil afwachten. De heer Van Stappershoef (VVD) meent dat de wethouder de motie zou moeten ontraden als anabolen niet binnen de huidige beleidsprioriteiten van de GGD valt, omdat dat dan iets extra’s zou vragen, wat volgens de wethouder niet zou moeten. Wethouder Kok wil eerst van de GGD weten of anabolengebruik past binnen de huidige prioriteitsstelling. Als de raad echter het gevraagde onderzoek wil, dan zal hij dat uitvoeren. Bezien moet worden of dat binnen het huidige budget past of dat er extra budget nodig is. De heer Van Stappershoef (VVD) noemt het gestelde in het dictum veel werk en vindt dat heel ingewikkeld.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 23

Wethouder Kok is het daarmee eens. Het college ontraadt de motie, nadat hij de GGD gesproken heeft en hij de raad over dat overleg kan informeren. De heer Van Wanrooij (GroenLinks) houdt de motie aan. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 44 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen, met de stem van FvD tegen. 25. Raadsvoorstel Programma Tilburg Circulair 2025-2028 Motie M 25-1 ‘Circulaire economie zonder groeidwang’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 30 juni 2025; constaterende dat: •

het programma Tilburg Circulair 2025–2028 inzet op het sluiten van kringlopen om zo het grondstofverbruik en CO2-uitstoot te verminderen;

overwegende dat: •

het programma Tilburg Circulair 2025–2028, onder het focusgebied 'Circulaire Economie als Economische Kans', ook lijkt aan te sturen op verdere economische groei, en de spanning tussen circulaire doelstellingen en blijvende economische groei niet benoemt;

•

economische groei gepaard gaat met extra grondstofverbruik, een groeiende CO2-uitstoot, en druk op ecosystemen, en daarmee het risico met zich meebrengt om circulaire doelen juist te ondermijnen;

vraagt het college om: •

bij de uitvoering van het programma Tilburg Circulair 2025–2028 aandacht te besteden aan de spanning tussen economische groei en ecologische duurzaamheid;

•

daarbij rekening te houden met hoe het programma meer kan sturen op circulaire waardecreatie en hergebruik, en niet op economische groeidwang;

•

daartoe, bij de uitvoering van het programma, het focusgebied 'Circulaire Economie als Economische Kans' expliciet niet te interpreteren als het faciliteren van economische groei.

Namens de PvdD-fractie: Anne-Miep Vlasveld. De heer Sweep (50PLUS) vindt circulaire economie ook heel belangrijk, maar vraagt zich af of de PvdD alle moties had kunnen combineren. De heer Van den Hoven (LST) is het deels met de heer Sweep eens en stelt dat de PvdD doorslaat wat betreft circulaire economie. Hij vraagt of de indienster werkelijk denkt dat ondernemers niet kijken naar wat zij circulair kunnen maken. De PvdD probeert zijns inziens dwingend iets aan ondernemers op te leggen. Goedwillende ondernemers met een normaal bedrijfsbeleid houden zich volgens hem al met circulair bezig en hij vraagt of de indienster het ermee eens is dat ze daarvoor geen motie van de PvdD nodig hebben. De heer Kooke (FvD) vraagt of de indienster het met hem eens is dat economische groei ook gepaard gaat met een groeiende koopkracht van consumenten, waardoor meer mensen kunnen kiezen voor vegan en diervriendelijke producten, die vaak duurder zijn dan vleesproducten. Ook stelt hij dat economische groei eveneens gepaard gaat met innovatie in vegan en diervriendelijke technologieën, zoals onderzoek naar alternatieve eiwitten en duurzame productieprocessen. De heer Broeders (VVD) vraagt of de Partij voor de Dieren zegt dat Tilburg het enige gebied in Nederland moet worden waar circulaire innovatie mag, zolang het maar niks oplevert.

Als een Tilburgs bedrijf een revolutionaire manier ontwikkelt om beton

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 24

te recyclen en er daardoor honderd banen ontstaan, zegt de Partij voor de Dieren het bedrijf liever niet meer in Tilburg te hebben. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) dankt de indieners voor de moties en het breed op de agenda zetten van de brede welvaart. Zij dient moties 25-1, 25-2, 25-3, 25-4 en 25-5 mede in. Mevrouw Schampers (D66) vraagt waarom de motie precies vraagt, omdat die aangeeft dat het een niet kan bestaan naast het ander. Zij vraagt of de PvdD gelooft of circulaire waardencreatie economische groei uitsluit of dat het een het ander juist kan versterken. Mevrouw Sol (GroenLinks) wil weten wat met het derde dictum is bedoeld. Wethouder Van der Pol ontraadt de motie vanwege overbodigheid. Er is namelijk geen sprake van groeidwang. De dit jaar voor te leggen economische strategie zoekt de drie kapitalen van brede welvaart op: economische, ecologische en sociale waarden. Er is behoefte aan nieuwe verdienmodellen, die zomaar economische groei kunnen opleveren, zonder strijdigheid met ecologische of sociale waarden. Er is ook een zoektocht naar hogere toegevoegde waarden. Dat vraagt een transitie, waarbij groei niet is uit te sluiten en dat is ook niet het expliciete doel. Mevrouw Vlasveld (PvdD) wijst erop dat het programma al langere tijd op de agenda staat.

Aan de hand van de kansen van circulaire economie is een groep leden van de Partij voor de Dieren tot de moties gekomen aan wie zij dank zegt voor hun inzet. Zij denkt dat goedwillende ondernemers en de Partij voor de Dieren geen motie nodig hebben om circulair te denken. Spreekster complimenteert de heer Kooke met het meerdere keren positief gebruiken van ‘vegan’. Op de vraag of zij inziet dat economische groei zorgt voor meer keuzen en aanbod in vleesvervangers etc. komt zij nog terug. De motie laat mensen kijken vanuit een ecologische in plaats van een economische visie. Onder economische dwang verstaat zij iets waarbij economische groei het doel is. Naast economische groei zijn er echter meer dingen om naar te kijken. Mevrouw Schampers (D66) heeft er moeite mee dat men met dwang eigenlijk alles aftopt, ook groei. Groei betekent ook kansen. De kans op slagen van een circulaire economie verhoogt men door in te spelen op kansen, zoals ook is ingespeeld op groene energie. Zij vraagt of het echt een doel is om de economische groei stil te leggen en daarmee de circulaire economie te helpen. Mevrouw Vlasveld (PvdD) reageert dat economie niets zegt over geld of groei, maar over de verdeling van schaarste of goederen. Zij snapt wat mevrouw Schampers zegt en gaat daarin deels mee. Zij is niet principieel tegen groei van bedrijven, maar het gaat om wat er daarna gebeurt.

Gebruikt men de circulaire economie om economische groei te greenwashen, of gebruikt men de winst van vleesvervangers om te blijven innoveren, of puur als een manier om winst te maken? Tegen dat laatste verzet zij zich. Er kan sprake zijn van het maken van meer geld, maar dat is geen doel, maar een gevolg. Geld zou moeten worden geïnvesteerd in circulariteit. Zij verzet zich tegen het moeten groeien. Tweede termijn motie M 25-1 Mevrouw Sol (GroenLinks) is niet voor het doel economische groei op zich, maar vraagt zich af waar de scheidslijn ligt en waartoe het dictum oproept. Zij spreekt liever van een ontwikkeling, die ook positief kan zijn. Ook wil spreekster weten hoe de Partij voor de Dieren tegen werkgelegenheid van nieuwe en huidige Tilburgers aankijkt. Het verhaal is voor GroenLinks nog niet helemaal helder. De heer Broeders (VVD) vraagt mevrouw Vlasveld te reflecteren op de door hem in eerste termijn naar voren gebrachte casus van het bedrijf dat beton recyclet. Mevrouw Schampers (D66) ziet ook dat economische greenwashing op de loer ligt en gelooft in verschuiving van bepaalde bewegingen om tot een betere economie te komen. De motie spreekt over dwang en vraagt bijna om de groei te stoppen. Om op bepaalde vlakken te krimpen om de circulaire economie te helpen zal men op andere

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 25

gebieden moeten groeien. De vraag is dus hoe men kan krimpen als men niet groeit op andere gebieden. Vanwege dwang en dat de PvdD stelt dat het een niet naast het ander kan bestaan zal D66 tegen de motie stemmen. Mevrouw Vlasveld (PvdD) erkent dat groei mogelijk is om krimp te faciliteren. Als partijen fundamenteel anders over de economie denken, dan is dat verschil niet met een motie op te lossen. Zij vindt het voorbeeld van de VVD goed, maar de vraag is wat de motivatie van het bedrijf is: willen groeien of het willen recyclen van beton. Circulair denken is in haar optiek een bedrijf dat goed beton kan recyclen in plaats van een bedrijf dat groei nastreeft en toevallig ook een recyclebaar product maakt. Stemverklaring over motie M 25-1 De heer Kooke (FvD) stelt dat het constant demoniseren van de economie en economische groei een oud verhaal begint te worden. Economische groei stimuleert innovatie, werkgelegenheid en toegankelijkheid, ook van duurzame producten, zoals vegan en diervriendelijke alternatieven. Het afwijzen van groei negeert kansen en beperkt ambities. FvD pleit liever voor een marktgedreven groei zonder onnodige beperkingen. Zoals de Franse minister van Financiën, Jean-Baptiste Colbert, al in 1680 hierover zei: laisser faire, zo min mogelijk bemoeien. Hij stemt tegen de motie.

Motie M 25-1 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 5 tegen 39 stemmen verworpen, met de stemmen van ONS Tilburg, de PvdD en de SP voor (het D66-lid Molenaar is bij de stemming afwezig). Motie M 25-2 ‘Sociale rechtvaardigheid in de circulaire economie’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 30 juni 2025; constaterende dat: •

het Programma Tilburg Circulair 2025–2028 zich terecht richt op het reduceren van ecologische druk, het sluiten van kringlopen en het efficiënter omgaan met grondstoffen, maar deze aanpak vooral inzet op het bewaken van de ecologische bovengrens (de draagkracht van de aarde), maar weinig aandacht heeft voor de sociale ondergrens: de voorwaarden voor een menswaardig bestaan;

overwegende dat: •

mensen ook van de circulaire economie het fundament vormen;

•

de circulaire economie ook een eerlijke economie dient te zijn, en daarom naast de ecologische bovengrens ook de sociale ondergrens dient te eerbiedigen;

•

het Programma Tilburg Circulair 2025–2028 kansen kan bieden op sociaal gebied voor de Tilburgers, op het vlak van textielisolatie, arbeidsmigranten, toegang tot betaalbaar en gezond voedsel, en gelijke toegang tot circulaire voorzieningen;

•

Tilburg al beschikt over veelbelovende voorbeelden, zoals circulaire ambachtscentra, deelinitiatieven, voedselcollectieven en sociale werkplaatsen, die zowel ecologisch als sociaal bijdragen;

vraagt het college om: •

bij de uitvoering van het programma Tilburg Circulair 2025–2028 ook aandacht te besteden aan de sociale ondergrens;

•

daartoe in kaart te brengen welke onderdelen van het Programma Tilburg Circulair 2025–2028 kunnen bijdragen aan meer sociale rechtvaardigheid, bijvoorbeeld bij de thema’s voedsel, energie, eigenaarschap, arbeid en circulaire voorzieningen;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 26

•

binnen de monitoring en evaluatie van het programma indicatoren op te nemen die niet alleen de ecologische, maar ook de sociale effecten van circulair beleid zichtbaar maken.

Namens de PvdD-fractie: Anne-Miep Vlasveld. Wethouder Van der Pol ontraadt de motie. De keuze bij het programma was het aanbrengen van focus op drie thema’s: bouwen in de openbare ruimte, circulaire economie als kans en de gemeentelijke organisatie. In het laatste thema zit de focus op afval, inkoop en beleid. Het raadsvoorstel vermeldt dat binnen het beleid een koppeling te leggen is met de sociale basis. Het college kiest ervoor om dat beleid zo uit te voeren. Het dictum vraagt indicatoren op te nemen, maar de les uit de vorige fase is dat die niet te vinden zijn en daarom eerst breed te monitoren. Daarna is eventueel weer een verdiepingsslag te maken. Hij hecht er dus aan om effectief te worden, focus aan te brengen en slagen te maken met de nu gekozen focus en niet nu de thema’s te verbreden en deze met niet beschikbare indicatoren te verrijken. Mevrouw Vlasveld (PvdD) wil de motie in stemming brengen. Men is pas echt circulair als iedereen kan meedoen en door het sociale aspect mee te nemen groeit men ook in welzijn. Stemverklaring over motie M 25-2 Mevrouw Sol (GroenLinks) vindt het vanwege de gevraagde indicatoren en monitoring moeilijk om de motie te steunen. Motie M 25-2 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 8 tegen 37 stemmen verworpen, met de stemmen van ONS Tilburg, de PvdD, de PvdA en de SP voor.

Motie M 25-3 ‘Geen grond voor PFAS’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op 30-6-2025; constaterende dat: •

Het Programma Tilburg Circulair 2025–2028 zich richt op een duurzame economie, maar geen specifieke maatregelen bevat tegen PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) en andere zeer zorgwekkende stoffen (ZZS);

•

PFAS nauwelijks afbreekbare, schadelijke en niet of nauwelijks recyclebare stoffen zijn, waardoor die zich ophopen in bodem, water, mens en dier;

•

van PFAS bekend is dat ze schadelijke effecten kunnen hebben op de gezondheid van mensen (kunnen schadelijk effect hebben op het immuunsysteem, de voortplanting en ontwikkeling van het ongeboren kind) en dieren1;

•

sanering van PFAS-houdende grond zeer complex, kostbaar en tijdrovend is, terwijl het voorkomen van nieuwe vervuiling aanzienlijk effectiever en duurzamer is en dus goed past in het circulaire programma;

•

enkele recente voorbeelden in Tilburg e.o. laten zien dat PFAS al tot grote problemen leidt: o uit bodemonderzoek op het Noad-terrein is gebleken dat er grote concentraties PFAS in het grondwater zit, vermoedelijk afkomstig van brandschuim, wat heeft geleid tot vertraging van de bouw van woningen en mogelijk kostbare saneringsmaatregelen vereist2; o de gemeente Tilburg slaat sinds 2019 PFAS-houdende grond tijdelijk op in Zwaluwenbunders, maar deze opslagcapaciteit is eindig terwijl het lijkt dat de hoeveelheid PFAS in ons milieu alleen maar toeneemt 3; o de provincie Brabant bijna negenhonderd plekken onderzoekt die mogelijk vervuild zijn met PFAS4;

overwegende dat:

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 27

•

recente ontdekkingen van PFAS-verontreiniging erop wijst dat het probleem breder kan zijn dan tot nu toe in beeld is;

•

dat gemeente Tilburg al oog heeft voor PFAS problematiek, maar dat we dit willen verankeren in beleid;

•

het gebruik en toelaten van PFAS in producten, processen of materialen strijdig is met de doelstelling van een circulaire economie zonder afval en zonder vergiftiging van mens, dier en ecosysteem;

•

het Programma Tilburg Circulair 2025 – 2028 via inkoop, aanbesteding en vergunningverlening een belangrijke rol kan spelen in het terugdringen van PFAS;

•

het principe ‘voorkomen is beter dan genezen’ dringend van toepassing is op PFAS-vervuiling;

vraagt het college om: •

in de uitvoering van het Programma Tilburg Circulair 2025 - 2028 expliciet aandacht op te nemen voor het terugdringen van PFAS en andere zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), met het oog op het voorkomen van nieuwe verontreiniging van grond, bodem en water door: •

bij gemeentelijke inkoop en aanbesteding toe te werken naar gebruik van PFAS-vrije materialen, producten en processen, met name in de bouw-, infra- en facilitaire sector;

•

bij ruimtelijke ontwikkelingen (bouw en infra) expliciet te toetsen op risico’s van (nieuwe) PFAS-vervuiling en hier preventieve voorwaarden aan te verbinden;

•

te onderzoeken of Tilburg kan aansluiten bij landelijke initiatieven gericht op het terugdringen van gebruik van PFAS en het stimuleren van PFAS-vrije ketens.

1

https://www.rivm.nl/pfas 2 https://www.tilburg.nl/gemeente/gebiedsontwikkeling/noad-terrein/meestgestelde-vragen-pfas-op-noadterrein/

3

https://www.bd.nl/tilburg/pfas-gevonden-in-grondwater-tilburg-bouw-vanwoningen-op-oud-voetbalterreinuitgesteld~a6f80cd2/?cb=9615919c-6c454f15-bdaf-d3a92999238f&auth_rd=1

4

https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4464080/het-land-zit-vol-met-pfasen-de-meeste-vervuilde-plekkenzijn-in-brabant

Namens de PvdD-fractie: Anne-Miep Vlasveld. De heer Kooke (FvD) weet dat de stof bisfenol A (BPA) gebruikt wordt in epoxycoatings van windturbines, een zeer zorgwekkende stof, die via slijtage, microplastics en hormoonverstorende deeltjes in de grond, het grondwater en het oppervlaktewater slingert. Hij vraagt daarom of de PvdD met de motie ook zal pleiten voor het monitoren van BPA-emissies van windturbines in de regio. Er bestaan drie soorten zonnepanelen: kristallijn-, silicium-, dunnefilm- en pedrovskiet-zonnepanelen. In meer dan 80% van de glasfoliepanelen zit PFAS. Ook zitten er lood en soldeertin in, die worden gebruikt voor de verbindingen in kristallijnen-zonnepanelen. In dunnefilm-zonnepanelen zit ook nog eens cadmium, een metaal dat nierproblemen, botontkalking en kanker kan veroorzaken, maar ook koper, indium en silicium zitten hierin. Hij vraagt of de Partij voor de Dieren met deze motie ook windturbines en zonnepanelen onder de loep neemt of dat dat te heilige huisjes zijn. Mevrouw Schampers (D66) zou ook graag giftige stoffen van zonnepanelen en windturbines onder de loep nemen en vraagt hoeveel invloed de gemeente Tilburg heeft op zulke zaken. Stoffen als PFAS zijn volgens haar beter belegd bij een

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 28

landelijke milieuportefeuille, omdat de gemeente Tilburg daaraan volgens haar niet heel veel kan doen. Wethouder Van der Pol onderstreept dat PFAS een belangrijk thema en vervelend goedje is. Hij ontraadt de motie. Het programma heeft echter focus en richting nodig. Er is een grote rol voor landelijke en Europese wet- en regelgeving. De gemeente kan echter de eigen rol nader onderzoeken, ook ten behoeve van de gezonde leefomgeving, maar niet binnen de uitvoering van het programma. De gemeente slaat sinds 2019 geen PFAS-houdende grond op Zwaluwenbunders op en hij hecht eraan om dat te benadrukken. Mevrouw Vlasveld (PvdD) deelt mee dat haar fractie de motie zelf heeft geschreven en verbaasde zich over het antwoord van de wethouder. Zij snapt het aanbrengen van focus met circulair, maar materialen waarin PFAS verwerkt zit zijn heel moeilijk tot niet recyclebaar. Dat betekent dat ze wat haar betreft heel goed binnen de circulaire economie en in de portefeuille vallen. Zij complimenteert FvD met het benoemen van alle materialen. De Partij voor de Dieren is voorstander van besparen en is daarnaast van mening dat zonnepanelen en windturbines recyclebaar gemaakt zouden moeten worden en geen schadelijke stoffen meer zouden moeten bevatten. Zij gaat niet mee in het door FvD geschetste frame om de energietransitie onder iets anders te schoffelen.

Daarvoor zijn zonnepanelen en windturbines nodig, maar die zouden recyclebaar en circulair moeten zijn. Tweede termijn motie M 25-3 Mevrouw Schampers (D66) vraagt of de wethouder toezegt om de gemeentelijke rol wat betreft omgang met PFAS te onderzoeken. Wethouder Van der Pol benadrukt dat PFAS een belangrijk vraagstuk is en zal in beeld brengen welke rol de gemeente daarin kan nemen in de volle breedte van het beleid, maar niet uitsluitend binnen de verantwoordelijkheden van het programma. Stemverklaringen over motie M 25-3 De heer Kooke (FvD) deelt de zorgen over schadelijke stoffen, maar meent dat de motie de hypocrisie aantoont door PFAS-vervuiling breed te veroordelen, maar stil te blijven over de heilige huisjes, windturbines en zonnepanelen. Ze bevatten bisfenol A in de coatings Mevrouw Schampers (D66) wil verantwoordelijkheid nemen en is blij met de toezegging om over de volledige breedte te kijken wat de rol van de gemeente wat betreft PFAS is. D66 stemt daarom tegen de motie. Motie M 25-3 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 15 tegen 30 stemmen verworpen, met de stemmen van GroenLinks, ONS Tilburg, de Partij voor de Dieren en de SP voor. Motie M 25-4 ‘Out-of-the-boks isoleren!’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op 30-6-2025; constaterende dat: •

het programma Tilburg Circulair 2025–2028 inzet op circulair bouwen én het hoogwaardig hergebruik van materialen en reststromen;

•

Tilburg een voortrekkersrol wil vervullen op het gebied van circulaire economie en textiel als een van de speerpunten heeft benoemd;

•

Tilburg een trotse textielstad is met een rijke geschiedenis én een toekomst vol kansen op het gebied van innovatieve textieltoepassingen;

•

gebruikt textiel, zoals katoen uit afgedankte kleding, uitstekend kunnen worden ingezet als circulair isolatiemateriaal, bijvoorbeeld in de vorm van Métisse1;

•

textielisolatie zowel thermisch als akoestisch goed werkt, veilig en prettig te verwerken is, en bijdraagt aan CO₂-reductie en afvalvermindering2;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 29

overwegende dat:

•

er binnen de stad een groeiend potentieel is aan oud textiel, waarvan het merendeel nu nog niet hoogwaardig wordt hergebruikt;

•

verbinding van de textiel- en bouwsector kan bijdragen aan nieuwe circulaire samenwerkingen, lokale werkgelegenheid en sociaal ondernemerschap;

•

een van de focusgebieden bouw en openbare ruimte is;

vraagt het college om: •

het inzetten van reststromen uit de textielsector – zoals gebruikte katoenvezels –als circulair isolatiemateriaal in bouw- en renovatieprojecten in de gemeente Tilburg toepassen in het beleidskader Toekomstbestendig bouwen, waarbij zowel dialoog met initiatiefnemers op basis van samenwerking als regelgeving overwogen wordt;

•

bij gemeentelijke bouwprojecten (bijvoorbeeld Textielmuseum) het goede voorbeeld te geven en textielgebaseerde isolatiematerialen op te nemen als serieuze optie, waar technisch en bouwkundig passend;

•

kennis en expertise van lokale netwerkpartners (zoals het 013Textiel Collectief3) actief te benutten bij toepassing het in het beleidskader en het eigen vastgoed;

•

de raad hierover te informeren via het Beleidskader Toekomstbestendig bouwen;

1

Métisse is een duurzaam isolatiemateriaal gemaakt van gerecyclede katoenvezels, voornamelijk afkomstig van ingezamelde kleding. Het materiaal is volledig recyclebaar, waardoor het een milieuvriendelijke keuze is.

2

https://recyclingnederland.nl/artikelen/vrk-maakt-isolatiemateriaal-vanafgedankte-spijkerbroeken/

3

3https://013textiel.nl

Namens de PvdD-fractie: Anne-Miep Vlasveld. De heer Van den Hoven (LST) gaat het nu te ver dat de raad gehersenspoeld wordt door de Partij voor de Dieren en het clubje daarbinnen, dat dit soort moties over de stad uitstort. De heer Zieleman (D66) vraagt de voorzitter op dit soort woorden te handhaven. De heer Van den Hoven (LST) is dertig jaar werkzaam als directeur van een textielbedrijf en vindt als zodanig dat het gestelde in de motie al wordt gedaan. Bij het nu beseffen dat het circulaire en herbruikbare in erg zwaar weer zit noemt hij het een schande deze motie in te dienen. De LST vindt dus dat de raad moties voorgelegd krijgt die nergens op slaan. Hij vraagt of de indienster zich ervan bewust is dat het opgeschrevene in totaal niet strookt met de werkelijkheid. De heer Kokke (SP) reageert ook weleens door te denken moties van de LST onzinnig te vinden, wat hij dan niet uitspreekt. Hij verzoekt allen normaal met elkaar om te gaan. Mevrouw Schampers (D66) weet dat er een groot probleem is wat betreft circulaire stoffen, maar niet per se in de textielindustrie. Met alle inzet daar is er extreem veel stof over. Daarom vraagt zij de wethouder om onderzoek aan de voorkant te doen naar de lange termijngevolgen van het gebruiken van textiel als isolatiemateriaal.

Als dat mogelijk is wil zij de resultaten van dat onderzoek in elk geval voor het behandelen van het beleidskader Toekomstgericht bouwen laten presenteren, zodat het daarbij meegenomen kan worden. Wethouder Van der Pol constateert dat de indienster de motie heel smal en doelgericht maakt door zich te beperken tot textiel. Een brede vraag om biobased materialen toe te passen past heel erg goed bij de opgave. Op die vraag is wat makkelijker ja te zeggen en het gaat dan om het benutten van het landelijke

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 30

perspectief. Het college hoeft in dat geval niet zelf onderzoek te doen. De huidige formulering van de motie ontraadt hij. Mevrouw Schampers (D66) meent dat niet alle reststromen in de textielindustrie biobased zijn, zodat zij vraagt om de motie breder op te pakken. Wethouder Van der Pol vraagt daarom om de motie anders te formuleren, zodat die makkelijker uitvoerbaar en succesvoller te maken is. De heer Van den Hoven (LST) stelt dat het gevraagde in de motie al bestaat en daarom raadt hij de wethouder aan diens huiswerk goed te doen. Wethouder Van der Pol vindt onderzoek naar biobased materialen om te isoleren heel zinvol, teneinde in 2045 circulair te zijn, wat de opdracht van de raad aan het college is. Dat betekent opschalen door een inzet op meer en beter te doen, te standaardiseren en aan te laten sluiten op de landelijke bouwstromen. Onder de pijler circulair bouwen is het wel degelijk nodig om op te schalen en het is ook mogelijk om biobased isolatiematerialen toe te passen. Mevrouw Vlasveld (PvdD) wijst erop dat ‘boks’ het Brabantse woord voor broek is. De reactie van de LST verbaast haar, omdat zij had verwacht dat de heer Van den Hoven zich door de motie vereerd zou voelen, omdat het gefabriceerde product eer aan wordt gedaan en voor langere tijd wordt bewaard. Men kan textiel gebruiken voor isoleren.

Het zou tof zijn de buurt textiel te laten inzamelen en die in isolatie te laten verwerken, zodat de bewoners rondom het Textielmuseum, als ze oud zijn, kunnen zeggen dat de oude spijkerbroek van opa in een muur is verwerkt. De heer Van den Hoven (LST) weet dat Wolkat pakhuizen in Marokko en Tilburg vol heeft liggen, omdat die markt momenteel compleet stil ligt. Directies zoeken naar wegen om een goed afzetgebied te hebben voor gebruik van textiel. Hij vraagt daarom de indienster nogmaals om bij betreffende bedrijven langs te gaan en haar motie te bespreken. Mevrouw Schampers (D66) wijst erop dat pakhuizen bij Wolkat vol liggen, omdat het geld kost om nieuwe stoffen te verweven. In dit geval is een tussenstap gecreëerd, waardoor de oude geshredderde stof voor isolatie te gebruiken is. De motie kan er dus toe leiden dat pakhuizen leeg worden gehaald. Mevrouw Vlasveld (PvdD) snapt de frustratie van de LST over deze motie niet, omdat die juist het proces in gang wil zetten en verder wil laten gaan. De motie wil de industrie dus niet aan banden leggen. Biobased materialen zitten volgens haar al in het inkoopbeleid en dat wil zij aan de motie toevoegen. Zij wil dan ook de motie aanpassen, maar dan wil zij wel weten wat de aanpassing precies moet zijn.

Tweede termijn motie M 25-4 De heer Van den Hoven (LST) stelt dat bedrijven zelf nieuwe mogelijkheden onderzoeken en zij daarvoor de voorliggende motie niet nodig hebben. Mevrouw Vlasveld (PvdD) beaamt dat, maar alle kleine beetjes helpen, zodat de motie een steuntje in de rug betekent. Aangepaste motie M 25-4 ‘Out-of-the-boks isoleren!’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op 30-6-2025; constaterende dat: •

het programma Tilburg Circulair 2025–2028 inzet op circulair bouwen én het hoogwaardig hergebruik van materialen en reststromen;

•

Tilburg een voortrekkersrol wil vervullen op het gebied van circulaire economie en textiel als een van de speerpunten heeft benoemd;

•

Tilburg een trotse textielstad is met een rijke geschiedenis én een toekomst vol kansen op het gebied van innovatieve textieltoepassingen;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 31

•

gebruikt textiel, zoals katoen uit afgedankte kleding, uitstekend kunnen worden ingezet als circulair isolatiemateriaal, bijvoorbeeld in de vorm van Métisse1;

•

textielisolatie zowel thermisch als akoestisch goed werkt, veilig en prettig te verwerken is, en bijdraagt aan CO2-reductie en afvalvermindering2;

overwegende dat:

•

er binnen de stad een groeiend potentieel is aan oud textiel, waarvan het merendeel nu nog niet hoogwaardig wordt hergebruikt;

•

verbinding van de textiel- en bouwsector kan bijdragen aan nieuwe circulaire samenwerkingen, lokale werkgelegenheid en sociaal ondernemerschap;

•

een van de focusgebieden bouw en openbare ruimte is;

vraagt het college om: •

te verkennen hoe reststromen – zoals gebruikte katoenvezels – kunnen worden ingezet als circulair isolatiemateriaal in bouw- en renovatieprojecten in de gemeente Tilburg;

•

bij gemeentelijke bouwprojecten (bijvoorbeeld Textielmuseum) textielgebaseerde isolatiematerialen op te nemen als serieuze optie, waar technisch en bouwkundig passend;

•

kennis en expertise van lokale netwerkpartners (zoals het 013Textiel Collectief3) actief te benutten bij deze verkenning en toepassing;

•

de raad hierover te informeren.

1.

Métisse is een duurzaam isolatiemateriaal gemaakt van gerecyclede katoenvezels, voornamelijk afkomstig van ingezamelde kleding. Het materiaal is volledig recyclebaar, waardoor het een milieuvriendelijke keuze is.

2

https://recyclingnederland.nl/artikelen/vrk-maakt-isolatiemateriaal-vanafgedankte-spijkerbroeken/

3

3https://013textiel.nl

Namens de PvdD-fractie: Anne-Miep Vlasveld. Namens de ONS Tilburg-fractie: Linda Oerlemans. De aangepaste motie M 25-4 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 23 tegen 20 stemmen aangenomen, met de stemmen van D66, GroenLinks, ONS Tilburg, de PvdD, de PvdA, de SP en VT013 voor (de D66-leden Blokker en Smit zijn bij de stemming afwezig). Motie M 25-5 ‘Voeding als volwaardig Circulair thema’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 30 juni 2025; constaterende dat: •

voeding een wezenlijk onderdeel vormt van de circulaire economie, onder andere vanwege het grote aandeel in grondstoffengebruik, CO₂-uitstoot, waterverbruik en afvalproductie;

•

het Programma Tilburg Circulair 2025–2028 het thema voedsel wel benoemt binnen de gemeentelijke organisatie, maar enkel een plan van aanpak opstelt voor het tegengaan van voedselverspilling terwijl bij een bredere interpretatie dit thema meer kansen kan bieden wat betreft circulariteit;

overwegende dat: •

een circulaire voedselstrategie essentieel is om verspilling van grondstoffen, energie en landbouwgrond tegen te gaan, en tegelijkertijd bijdraagt aan herstel van ecosystemen en gezondheid van mens en dier;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 32

•

het verkorten van voedselketens en het verminderen van voedselkilometers leidt tot minder transport, minder uitstoot en stimulering van de lokale economie;

•

gedragsverandering ten aanzien van bewust consumeren, minder verspilling en meer kennis over onze voedselproductie nodig is;

•

een duurzame voedselproductie, gebaseerd op gezonde landbouw en meer plantaardige eiwitten, onmisbaar is binnen de circulaire economie zoals toegelicht tijdens de expertmeeting over de eiwittransitie in 2024;

vraagt het college om: •

het thema voeding breder terug te laten komen in de uitvoering van het Programma Tilburg Circulair, met een plan van aanpak gericht op korte ketens, minder voedselkilometers, duurzame en efficiëntere productie, kennisdeling én het terugdringen van voedselverspilling;

•

samen te werken met relevante partners in de stad en regio om deze circulaire voedselstrategie handen en voeten te geven, met nadruk op versterking van lokale voedselketens;

•

daarbij actief de verbinding te leggen met andere beleidsvelden zoals gezondheid, onderwijs, landbouw, klimaat en sociale inclusie.

Namens de PvdD-fractie: Pam Wijnans. Mevrouw Schampers (D66) citeert de wethouder naar aanleiding van de ondertekening van de green deal Gezondere en duurzame voedselomgeving: “Met aansluiting bij deze citydeal willen we onze rol als gemeente in de voedselomgeving onderzoeken.” Zij vraagt wat de indienster daaraan wil toevoegen en de wethouder vraagt zij of dat niet al gebeurt. Wethouder Van der Pol noemt voedsel een belangrijk thema en ook heel succesvol als het gaat om de verduurzaming ervan. Zoals de motie is geformuleerd ontraadt hij die, omdat die overbodig is. Als er in plaats van het Programma Tilburg Circulair ‘gemeentelijk beleid’ had gestaan moet hij onderkennen dat dat beleid er nog niet is. Er zijn dus nog stappen te zetten. Mevrouw Sol (GroenLinks) kan de motie ook zo opvatten dat er niet per se gemeentelijk beleid nodig is, maar voedingsstrategie ook binnen inkoopbeleid zou kunnen vallen. Wethouder Van der Pol antwoordt dat voeding binnen inkoopbeleid al een aandachtsveld is. Er is nog veel winst te behalen in de verduurzaming van de voedselketen, waaraan vanuit het Programma Circulair een bijdrage is te leveren. Dat vraagt een integrale aanpak, welke aandacht er is. Niet gekozen is om integraal op voedsel in te zetten. Ondanks het belang ervan ontraadt hij de motie in dit kader.

Mevrouw Wijnans (PvdD) meent dat er nog niet heel veel concreets uit de citydeal is gekomen, enkel een uitgezette lijn over het onderzoeken van het gezonder maken van de openbare ruimte, juist heel specifiek op het verbieden van fossiele reclames. Er zou volgens haar meer uit de citydeal te halen zijn. Er is nu gekozen om voedsel niet uitgebreid mee te nemen en dat onderwerp breder en integraler op te pakken, wat ook in het aangeboden manifest staat. Zij vraagt wat op dat gebied nog te verwachten is. Kan de wethouder nog reageren op dat verzoek in dat manifest? In dat geval pleit zij voor een breder voedselbeleid. 25% van de CO2uitstoot komt uit voedselproductie en het is daarom logisch om voedsel mee te nemen in een circulair beleid, omdat er nog geen breder voedselbeleid is. Als er een breder voedselbeleid komt of als er daarvoor plannen zijn, wil zij de motie eventueel aanhouden of intrekken. Wethouder Van der Pol wil een brief maken, met daarin aangegeven hoe wordt gedacht over hoe stappen te zetten zijn vanuit de citydeal. Dan wordt het concreter en breder en wordt het uit het Programma Circulair gehaald. In dat geval adviseert hij de motie in te trekken.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 33

Mevrouw Wijnans (PvdD) vindt voedsel wel passend in het Programma Circulair. Gezien wat de wethouder heeft gezegd wil zij de motie aanhouden en bezien wat er uit de aangekondigde brief komt. Motie M 25-6 ‘Samen Bouwen aan Vertrouwen: Circulair én Veilig’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 30 juni 2025; constaterende dat: -

de gemeente in 2045 volledig circulair wil zijn, en het Programma Tilburg Circulair 2025–2028 inzet op circulair bouwen in gemeentelijke projecten en bij derden;

-

de toepassing van nieuwe materialen, hergebruik en innovatieve bouwtechnieken kansen biedt voor duurzaamheid, maar ook nieuwe vragen oproept op het gebied van veiligheid, uitvoerbaarheid en toezicht;

-

de Omgevingswet ruimte biedt om circulair bouwen te stimuleren, maar de verantwoordelijkheden van initiatiefnemers, overheid en toezichthouders helder moeten zijn;

-

de rol van Bouw- en Woningtoezicht in het circulair bouwen in het programma nauwelijks is benoemd;

overwegende dat: -

de Tilburgse VVD staat voor een veilige leefomgeving waarin bouwen niet alleen duurzaam, maar ook betrouwbaar en verantwoord gebeurt;

-

circulair bouwen geen vrijbrief mag zijn voor het loslaten van fundamentele eisen op het gebied van constructieve veiligheid, brandveiligheid of gezondheid; toezicht en handhaving doelmatig, professioneel en toekomstbestendig georganiseerd moeten zijn, zeker als bouwmethoden veranderen;

-

de gemeente Tilburg duidelijke kaders moet bieden aan initiatiefnemers om onzekerheid, onnodige kosten of vertraging te voorkomen;

vraagt het college om: -

in het uitvoeringsprogramma circulair expliciet aandacht te besteden aan veiligheid en toezicht bij circulair bouwen;

-

te zorgen voor heldere richtlijnen waarin circulaire bouwprincipes worden getoetst op uitvoerbaarheid en veiligheid, bij voorkeur in lijn met landelijke kaders (zoals Het Nieuwe Normaal); de positie, capaciteit en kennisontwikkeling van Bouw- en Woningtoezicht binnen deze opgave aantoonbaar te versterken en te verankeren;

-

in het jaarlijkse actieplan Tilburg Circulair inzichtelijk te maken hoe veiligheid, toezicht, samenwerking en handhaving worden meegenomen bij circulaire bouwprojecten;

-

de raad hierover voor het opstellen van het eerstvolgende actieplan te informeren.

Namens de VVD-fractie: Olaf Broeders. Mevrouw Sol (GroenLinks) informeert naar de scheidslijn tussen veiligheid, toezicht en handhaving enerzijds en de motie binnen het Programma Circulair anderzijds. Mevrouw Schampers (D66) vraagt waarnaar de indiener zoekt en of die signalen heeft ontvangen dat circulaire bouw minder veilig is dan reguliere bouw of dat er expertise mist. D66 kan zich voorstellen dat er expertise mist en dat men ontwikkelaars wil ontlasten door expertise te bieden op het gebied van duurzaamheid in de woningbouw. Dat vraagt de indiener echter niet, zodat zij wil weten wat die wel vraagt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 34

Mevrouw Mieris (PvdA) meent dat er altijd al toezicht op bouw is en vraagt de wethouder daarover iets te zeggen. Wethouder Van der Pol neemt de motie graag over. Er is altijd bouwtoezicht, maar een van de pijlers is willen versnellen op circulair bouwen. Als dat lukt verwacht hij meer voorwaarden en scherper te kunnen toetsen. Als dat succesvol is, is de gemeente daarvoor niet klaar en moet zij zorgen dat toetsing en handhaving in de uitvoering goed te organiseren zijn. Als dat het appèl is, is dat terecht. In de uitvoering wil hij valideren dat er echt sprake van circulair bouwen is. In de uitvoering daar scherpte in krijgen, daar beter in worden en daarop meer expertise trainen zijn van belang. De heer Kokke (SP) meent dat bij meer circulair bouwen automatisch meer toezicht hoort, zodat de motie overbodig is. De heer Van den Hoven (LST) vraagt of partners die circulair willen bouwen naar het gemeentehuis moeten komen om daarover advies in te winnen. Mevrouw Schampers (D66) begrijpt dat de wethouder ontwikkelaars wil ontlasten door expertise toe te voegen. Er komen veel meer eisen op het gebied van circulaire en duurzame woningbouw, wat precies het gevraagde is bij de Perspectiefnota 2024 in de motie ‘Duurzame wasstraat’. Als dat zo is, is de motie volgens haar overbodig.

Wethouder Van der Pol heeft destijds positief geadviseerd op de motie ‘Duurzame wasstraat’ en doet dat nu opnieuw op de voorliggende motie. De motie ‘Duurzame wasstraat’ riep destijds op om aan de voorkant te zorgen voor voldoende expertise op duurzaam, toekomstbestendig en circulair bouwen en het stimuleren van initiatieven in die richting. De voorliggende motie roept op aan de achterkant bij toezicht en handhaving ook daar de expertise op orde te laten zijn. De heer Broeders (VVD) vindt de rol van Bouw- en woningtoezicht prima, maar dat wordt nergens in het Programma Circulair genoemd, terwijl er wel grote ambities op circulair bouwen zijn. De VVD wil voorkomen dat de toezichthouder straks buitenspel staat bij bouwprojecten. Dat is ook de oproep van lokale ondernemers, die ook die samenwerking opzoeken. Hij mist nu nog de rol van de gemeente daarbij. Vanuit de Onderzoeksraad voor Veiligheid zijn er behoorlijk wat signalen en hij vindt dat de gemeente daarvoor bij de grote bouwopgaven in de gemeente aandacht moet hebben. De VVD wil een circulaire bouwpraktijk waarin veiligheid en toezicht niet vergeten worden. Circulair bouwen in Tilburg moet net zo veilig, voorspelbaar en professioneel zijn als traditioneel bouwen. Het gaat hem daarbij om expertise en ervaringen. In innoveren zitten ook gevaren.

Mevrouw Vlasveld (PvdD) is het nog niet duidelijk wat de VVD met de motie wil, ook omdat de wethouder daarvan een interpretatie gaf, waarvan zij denkt dat die niet in de motie staat. Zij vraagt of het gaat om de standaarddingen die men in acht moet nemen bij bouwen, zoals veiligheid en toezicht, of dat het gaat om een frame, dat een circulair pand op het gebied van veiligheid minder hoog scoort. Zoals dat een gebouw van hout in plaats van gewapend beton sneller kan instorten. De heer Broeders (VVD) gaat het zowel om de korte als lange termijn. Circulair bouwen brengt andersoortige risico’s met zich mee waarvan de gevolgen nu nog niet bekend zijn. Zijn doel is om de kennis en kunde daarvoor klaar te laten zijn. Het gaat erom te voorkomen dat er op den duur een gebrek aan kennis is, waardoor er op de lange termijn incidenten kunnen ontstaan. Mevrouw Vlasveld (PvdD) vraagt of de indiener de door hem ontvangen signalen kan toelichten. De heer Broeders (VVD) gaat het om diverse signalen, zoals van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over circulair bouwen. Lokaal lopen ondernemers tegen zaken aan, zoals onbekendheid bij de ambtelijke organisatie over circulair bouwen. De VVD twijfelt er daarom aan of de organisatie klaar is voor circulair bouwen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 35

De heer Kokke (SP) meent dat de gemeente wettelijk verplicht is om bepaalde zaken te controleren en dat ook al gebeurt, waartoe al met een wasstraat is opgeroepen. Hij snapt nu de uitleg van de VVD niet meer. De motie is volgens hem overbodig. Mevrouw Schampers (D66) sluit zich bij die reactie aan. Zij las de motie als een voorstel om iemand in te huren die weet hoe een circulaire bouwplaats anders veilig is dan een gewone bouwplaats. Als de VVD niet op zoek is naar capaciteit, die controles op een bouwplaats uitvoert, vraagt zij waar die wel naar zoekt. De heer Broeders (VVD) wil veiligheid, toezicht, samenwerking en handhaving inzichtelijk maken. Ondernemers roepen op om daarover mee te denken. Hij is voor het Programma Circulair, maar mist een bepaald thema en roept het college op om daaraan aandacht te geven, zowel in het actieplan als in het monitoren daarvan. Mevrouw Schampers (D66) kan met het derde dictum over meer capaciteit leven, om de uitvoerbaarheid van circulair bouwen te versterken en te verankeren. Daarom kan men ook vragen en aldus het dictum aanpassen. De heer Broeders (VVD) vraagt niet om extra mensen aan te nemen, maar om de beschikbare bouw- en woningtoezicht goed voor te bereiden op de innovatie. Motie M 25-6 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 11 tegen 34 stemmen verworpen, met de stemmen van 50PLUS, LT en de VVD voor.

(Het voorzitterschap wordt overgedragen aan burgemeester Weterings.) Motie M 25-7 ‘Circulaire & Sociale kansen’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: •

we de ambitie om in 2045 als Tilburg Circulair willen zijn vast blijven houden en als tussendoor in 2030 voor 50% circulair willen zijn;

•

circulariteit niet allen gaat om economische en fysieke thema’s;

•

de VNG al in 2022 een handreiking inkoop hulpmiddelen aandacht vraagt voor circulariteit1;

•

er elders zoals in Haarlem (MooiZooi2) goede voorbeelden zijn van circulaire ambachtscentra waar de circulaire opgave verbonden wordt aan het sociaal domein;

overwegende dat: •

in het Programma Tilburg Circulair hoofdstuk 2 veel aandacht is voor ‘ons inkoopinstrument’;

•

in Thema 2.3 CE als economische kans er alleen gesproken wordt over het oplossen van maatschappelijke vraagstukken waarbij de sociale en ecologische pijlers van brede welvaart worden versterkt maar er verder geen connectie wordt gemaakt met het sociaal domein;

•

punt G: Spullenbox als enige wordt aangeduid als koppeling tussen circulariteit en sociale basis;

vraagt het college om: •

te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om samen met leveranciers en partners in te zetten op circulaire principes binnen de sociale basis;

•

binnen de inkoop van het sociaal domein, zoals bijvoorbeeld bij hulpmiddelen, er ingezet kan worden op passend gebruik van circulariteit;

•

bij het circulaire ambachtscentrum te onderzoeken welke kansen er zijn om deze opgave met het sociaal domein te combineren;

•

de onderzoeksresultaten mee te nemen in de nog uit te werken (actie)plannen en deze te rapporteren aan de raad

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 36

1

https://vng.nl/sites/default/files/2022-08/Handreiking-inkoophulpmiddelen.pdf

2

https://mooizooi.nl

Namens de GroenLinks-fractie: Karlijn Sol. Mevrouw Schampers (D66) hoorde de wethouder zeggen drie sporen te volgen. In het spoor gemeentelijke organisatie is bij inkoop sociaal al meegenomen, zodat zij vraagt wat de motie nog toevoegt. De motie is namelijk in haar optiek overbodig. De heer Broeders (VVD) sluit zich aan bij de vraag van D66 en vraagt wat voor de indienster maakt dat MooiZooi uit Haarlem ook in Tilburg toepasbaar zou zijn. Wethouder Van der Pol bevestigt dat bij inkoop en beleid wordt gerefereerd aan de sociale basis. Bij inkoop gaat het om alle domeinen. Hij stelt voor in beeld te brengen wat er gebeurt en daarbij te betrekken wat in het eerste dictum wordt gevraagd. Dat formuleert hij in het actieplan. Hij kan de motie aldus overnemen. Mevrouw Sol (GroenLinks) vindt dat er bij inkoop een tandje bij kan wat betreft Tilburg Circulair, omdat dat met name voorbeelden geeft op het fysieke domein en wat dat betreft doelen en acties inzet. Zij heeft het met name over het stuk verderop in het programma, waar specifieke doelen en aandachtspunten zijn meegegeven en tussendoelen zijn gesteld. Mevrouw Schampers (D66) stelt dat waarom is gevraagd in de motie al in het programma staat en wil weten wat de motie concreet toevoegt. Mevrouw Sol (GroenLinks) noemt het voorbeeld van het circulair inkopen van Wmozaken, waartoe de VNG al in 2022 een handreiking heeft gedaan.

Tussendoelen voor fysieke thema’s ziet zij niet terug in sociale inkoopthema’s. Ook verwijst zij naar het derde dictum over het ambachtscentrum en in hoeverre daar kansen te combineren zijn. MooiZooi is volgens haar niet een op een toepasbaar op Tilburg, maar daaruit zijn wel veel lessen te leren. Zij neemt aan dat het actieplan richting de raad komt en vraagt of het ambachtscentrum daarin wordt meegenomen. Wethouder Van der Pol merkt op dat er al actie op het ambachtscentrum zit, zodat de motie op dat punt overbodig is. Het college let specifiek op het sociaal domein. Op inkoop kan het college explicieter worden wat de actie daarop is. Als er behoefte is wil hij op het sociaal domein specifieker formuleren. Mevrouw Sol (GroenLinks) trekt gezien de gedane toezegging de motie in. Stemverklaringen over het raadsvoorstel De heer Sweep (50PLUS) wil ook de ecologische voetafdruk laten verkleinen, waartoe circulaire economie een goed middel is. Daarom stemt 50PLUS voor het raadsvoorstel. Mevrouw Vlasveld (PvdD) meent dat het programma veel mooie onderwerpen bevat, maar niet ver genoeg gaat, zodat de Partij voor de Dieren daartegen zal stemmen. Voor mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) is circulariteit een kans om te bouwen aan brede welvaart, een gezondere leefomgeving, minder afval en meer rechtvaardigheid tussen generaties. Daarbij kan men geen half werk leveren.

Haar ambities gaan verder dan het voorstel, maar dat zet in elk geval stappen. Zij stemt daarvoor met de oproep om van circulariteit een sociale en duurzame beweging te maken. Mevrouw Schampers (D66) is vooral blij met het stap voor stap bekijken van het leveren van kwaliteit en het goed doen van dingen. Daarom zal D66 voor het voorstel stemmen. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 32 tegen 11 stemmen aangenomen, met de stemmen van

Raadsvergadering gemeente Tilburg 30 juni 2025

pagina 37

FvD, de LST, de PvdD en de SP tegen (de D66-leden Blokker en Smit zijn bij de stemming afwezig). 29.

Motie Actueel: Laat Scouting Berkel-Enschot niet zwerven

De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 30 juni 2025; constaterende dat: •

Scouting Berkel-Enschot al ruim 45 jaar een belangrijke maatschappelijke functie vervuld, voor ca. 100 leden en vrijwilligers in Berkel-Enschot, met wekelijkse activiteiten op het gebied van sport, spel, natuur, samenleving en persoonlijke ontwikkeling van jongeren;

•

door een forse huurverhoging zij echter niet meer kan blijven in het huidige scoutingpand.

•

sinds 2023 Scouting Berkel-Enschot daarom voortdurend op zoek is naar een nieuwe locatie;

•

de scouting daarbij nadrukkelijk de samenwerking heeft gezocht met andere verenigingen en jeugdwerkorganisaties zoals R-Newt en Stichting Jeugdwerk Berkel-Enschot;

•

ondanks diverse onderzochte opties deze tot op heden niet gevonden is;

•

zonder nieuwe locatie Scouting Berkel-Enschot vanaf december 2025 dakloos is en daarmee de continuïteit van hun activiteiten bedreigd wordt;

overwegende dat: •

de scouting met haar activiteiten een belangrijke schakel vormt in het versterken van de sociale basis;

•

er een grote behoefte is aan ontmoetingsruimte en aanbod voor jongeren in Berkel-Enschot;

•

op termijn de scouting de ambitie heeft om een duurzame, multifunctionele locatie mede te ontwikkelen, voor de jongeren in Berkel-Enschot, samen met andere organisaties;

•

op zeer korte termijn tijdelijke huisvesting nodig is voor de Scouting BerkelEnschot;

•

de scouting hierover overleg voert met de gemeente en daarbij enkele mogelijke locaties in beeld zijn gebracht;

•

onzeker is of zonder verdere intensivering van de zoektocht dit tijdig tot huisvesting zal leiden;

vraagt het college om: •

de dringende zoektocht naar huisvesting voor Scouting Berkel-Enschot verder te ondersteunen en het overleg over potentiële opties te intensiveren;

•

de daarvoor in beeld gebrachte locaties, maar ook nieuwe potentiële locaties, versneld te onderzoeken en zich in te spannen om eventuele belemmeringen die snelle huisvesting in de weg staan weg te nemen;