VerslagRaad 26052025

gemeente Tilburg Verslag van de negende vergadering van de raad Maandag 26 mei 2025 Aanvang: 19.30 uur

Agenda

1.

Opening van de vergadering

2.

Vaststellen van de agenda

2a. Raadsvoorstel tijdelijke toelating S.A.C.O. Oltheten 3.

Raasbehandeling Jaarstukken 2024 inclusief moties en amendementen (discussie)

4.

Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 (besluitvorming)

5.

Sluiting.

AANWEZIG: de heren F.J.C.M. van Aarle, N. Agoviç en M.J.M. Antens, mevrouw A. Aboulkacem, de heren H.F. van den Berg, K.W.R.M. Blokker en O.H.T. Broeders, mevrouw I.M.E.A. Couwenberg, de heer R.R.H. Cremers, de dames A. Dunning, Y.B.A. Heutmekers-Linders en A.C.M. van Huffel, de heren S.J.A. Jansen, P.M. Janssen, P.H.J.M. van den Hoven, .P. Kooke, J.F. Kramer, S.M. Koster, F.A.M. Kriellaars, J.M.A. Kokke en Th. Kruiver, mevrouw P.L.R. Mieris, de heer J.A.C. Molenaar, de dames L.E.C.P.M. Oerlemans en S.A.C.O. Oltheten, de heer I.F.J.M. Otten, de dames M. Pals, S.C.M. Schampers, F. Schellekens en E.P.J.M. Smit, de heer H.A.J. Smolders, mevrouw K. Sol, de heren R. Spieringhs, N.J.L. van Stappershoef, J.F.M. Sweep en H.C.A.M. van Tilborg, mevrouw A. Vlasveld, de heren M.F.L. Vriens en N. van Wanrooij, mevrouw P. Wijnans en de heren A.A.H. Zegers en J. Zieleman. VOORZITTER: de heer Th.L.N. Weterings, voorzitter gemeenteraad. GRIFFIER: mevrouw N. Kanters, griffier. TEVENS AANWEZIG: de heren M. van Asten, Y. Çelik en H.J. Grashoff, mevrouw E. Kostermans en de heren P. Kok en B.W.W. van der Pol, wethouders. AFWEZIG: de heren D.J.P. Heuvelmans, de dames S. Spinnewijn en A. Veldhoven en de heer B. Yilmaz. 1. Opening van de vergadering De voorzitter opent de vergadering met een kort moment van bezinning en heet vervolgens eenieder welkom.

Bericht van verhindering is ontvangen van de heren Heuvelmans en Yilmaz en de dames Spinnewijn en Veldhoven. Hij feliciteert de heer Molenaar met diens verjaardag. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter merkt op dat bij de jaarstukken twee moties en een amendement worden behandeld. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2a. Raadsvoorstel tijdelijke toelating S.A.C.O. Oltheten De voorzitter deelt mee dat de heer Yilmaz zestien weken met ziekteverlof gaat en in die periode wordt vervangen door mevrouw Oltheten. De heer Van Tilborg (50PLUS), voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, die verder bestaat uit de leden mevrouw Vlasveld en de heer

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 1

Smolders, deelt mee dat die commissie de geloofsbrief van mevrouw Oltheten heeft onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert om mevrouw Oltheten tot raadslid van de gemeente Tilburg te benoemen tot en met 15 augustus 2025. Aldus wordt besloten. In handen van de voorzitter legt mevrouw Oltheten (GroenLinks) de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. 3. Raadsbehandeling Jaarstukken 2024 inclusief moties en amendementen (discussie) Amendement A 3-3 ‘Als er geld over is, gaat het terug naar onze inwoners’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 26 mei 2025; gezien het voorgestelde besluit: C: Resultaatbestemming Het voordelig resultaat bij deze jaarstukken van 23.587.985 euro ten opzichte van de gewijzigde begroting (na verwerking van bovenstaande overhevelingsvoorstellen onder A.) als volgt bestemmen: 17. In afwijking van het financieel beleid 650.701 euro toe te voegen aan de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein en deze te oormerken om in 2025 in te zetten voor de voortzetting van de transitie in het sociaal domein; 18. een deel van het resultaat van 9.240.274 euro tot het maximale van de bandbreedte, toevoegen aan de Algemene Reserve; 19.

het restant resultaat van 13.697.010 euro toevoegen aan de Reserve Incidentele Opgaven; besluit het voorgestelde besluit te wijzigen in: C: Resultaatbestemming Het voordelig resultaat bij deze jaarstukken van 23.587.985 euro ten opzichte van de gewijzigde begroting (na verwerking van bovenstaande overhevelingsvoorstellen onder A.) als volgt bestemmen: 17. In afwijking van het financieel beleid 650.701 euro toe te voegen aan de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein en deze te oormerken om in 2025 in te zetten voor de voortzetting van de transitie in het sociaal domein; 18. Een deel van het resultaat van 9.240.274 euro tot het maximale van de bandbreedte, toevoegen aan de Algemene Reserve; 19. Het restant resultaat van 13.697.010 euro toevoegen aan de Reserve Incidentele Opgaven en daarvan 2.500.000 euro te oormerken ter demping van ozbverhogingen. Toelichting: Veel van onze inwoners moeten de eindjes aan elkaar knopen, terwijl onze Jaarrekening 2024 is afgesloten met een positief resultaat en dat ook geldt voor de jaren daarvoor. Daardoor was het achteraf niet nodig om de OZB te verhogen om uitgaven van de gemeente te financieren. Het daarom dus eerlijk is om geld wat niet nodig was, terug te geven aan onze inwoners. Dat willen we doen door een bedrag van 2.500.000 euro te oormerken binnen de Reserve Incidentele Opgaven en zodoende de ozb-verhogingen te dempen.

Namens de CDA-fractie: Ineke. Couwenberg. Motie M 3-1 ‘Verantwoording Jaarrekening verbreden’

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 2

De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 26 mei 2025; constaterende dat: onze inwoners bij de behandeling van de Jaarrekening 2024 nauwelijks betrokken zijn. Verder dan informeren via de Gemeentepagina’s in Stadsnieuws, de site en socials komen wij niet. De financiële middelen waarover de gemeente kan beschikken betreffen gemeenschapsgeld, geld dat door onze inwoners en bedrijven, vooral via belastingen, bijeen is gebracht. Het College de ambitie heeft de levendige democratie in onze stad te versterken Sinds 2017 kent de Tweede Kamer al de V100 als onderdeel van de Verantwoordingsdag. De V staat voor “Verantwoording” en het getal 100 staat voor honderd burgers die de Kamer uitnodigt om de Jaarrekening van het Rijk kritisch te bekijken. Overwegende dat: het doel van de V-100 is om de burgers, inwoners en bedrijven, rechtstreeks te betrekken bij de controlerende taak van de Kamer. De deelnemers aan de V-100 de kans krijgen om vragen te bedenken over de jaarverslagen van de ministeries en de uitvoering van overheidsbeleid. Vandaag, maandag 26 mei, komt de V-100 hiervoor bij elkaar. De vragen worden aangeboden aan de Tweede Kamer. V-100 Verantwoordingsdag | Tweede Kamer der Staten-Generaal De V100Verantwoordingsdag een succesvol instrument is om burgers te betrekken bij de politiek en het overheidsbestuur.

Vraagt het presidium om: uiterlijk in Q1 2026 met een voorstel te komen om naar voorbeeld van de Tweede Kamer “V-100 Verantwoordingsdag” ook in Tilburg onze burgers en bedrijven rechtstreeks te betrekken bij de behandeling van de financiële resultaten en programmaverantwoording over het afgelopen jaar. Namens de LT-fractie: Frans van Aarle. Motie M 3-2 ‘Stel water en bodem centraal’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 26 mei 2025; constaterende dat: •

de wateroverlast in 2024 ook in Tilburg grote impact heeft gehad bij bewoners en bedrijven;

•

het college in de jaarstukken stelt dat het meldingen over wateroverlast adequaat heeft opgelost (p. 140), maar dat er echter nog steeds breed onvrede bij getroffen inwoners en bedrijven leeft over het handelen van de gemeente;

•

de materiële en immateriële schade nog steeds niet volledig te overzien is maar naar verwachting tientallen miljoenen euro’s bedraagt;

•

“Door klimaatverandering valt er steeds meer neerslag en neemt de intensiteit van de buien toe” Gevolgen van klimaatverandering | Informatiepunt Leefomgeving;

•

de rapporten van Deltares (Grondwateroverlast Tilburg nov.24) en Geofoxx (Geohydrologisch onderzoek) het belang van zorgvuldig water en bodemonderzoek onderstrepen;

overwegende dat: •

in ons land bij de ruimtelijke ordening “water- en bodemsystemen” en klimaatbestendigheid amper nog een rol spelen bij de locatiekeuze voor nieuwbouwprojecten (artikel Volkskrant “Hydrologie” 17 mei 2025);

•

“De verdichting van de stad bijdraagt aan verslechtering van de bodemstructuur, het waterdoorlatend vermogen en het actief bodemleven” (Informatiepunt Leefomgeving);

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 3

•

onze inwoners en bedrijven niet nogmaals geconfronteerd willen worden met de wateroverlast zoals afgelopen jaar is opgetreden;

•

vooraf zorgvuldig onderzoek naar water- en bodemsystemen bij ruimtelijke ordening (zoals woningbouw, inrichting openbare ruimte) noodzakelijk is en de uitkomsten leidend moeten zijn;

vraagt het college om: “Water en bodem” weer centraal te stellen in de ruimtelijke ordening en sturend te maken bij de verdere planvorming. Klimaatbestendigheid hierbij bepalend moet zijn bij de locatiekeuze van nieuwbouwprojecten. Namens de LT-fractie: Frans van Aarle. De voorzitter deelt mee dat fracties in eerste termijn vijf minuten en in tweede termijn twee minuten spreektijd hebben en het college maximaal 30 minuten spreektijd in eerste termijn heeft. Interrupties zijn toegestaan en gaan niet van de spreektijd van de sprekende fracties af. De heer Smolders (LST) geeft de ambtenaren een groot compliment voor de elk jaar te leggen moeilijke puzzel bij de jaarstukken, de perspectiefnota en de begroting. In 2024 was sprake van een enorme onderbesteding. De wethouder Financiën belooft al vele jaren om die aan te pakken. Desondanks was die onderbesteding in 2024 weer gigantisch, maar liefst 135 miljoen euro, er is 60% minder uitgegeven dan begroot. De ozb is in 2024 met 12% gestegen en zolang hij raadslid is heeft hij dubbele cijfers nog nooit meegemaakt. De LST maakt zich voor de komende jaren grote zorgen over de enorme opbouw van schulden. In 2028 zijn die schulden op maar liefst 1.100 miljoen euro begroot. Ondertussen is ook al 330 miljoen euro van de Essent-gelden uitgegeven. In het land ter blinden is Tilburg daarom van de eerste naar de zevende plaats gezakt.

Die neerwaartse spiraal zal naar zijn verwachting de komende jaren blijven doorgaan als de gemeente structureel zoveel meer belastinggeld blijft uitgeven dan er binnenkomt. Als de hoeveelheid onnodige verkeersbewegingen een probleem zou zijn geweest, dan was zijn plan van tien jaar terug al lang uitgevoerd. De LST-wietdrive haalt juist een gigantische hoeveelheid onnodige verkeersbewegingen weg, zowel op als binnen de ringbanen. Door alles propvol te laten bouwen in de stad creëert men in zijn opvatting een probleem. Vervolgens moet dat zogenaamde probleem weer opgelost worden door dure parkeergarages, wegversmallingen of zelfs afsluitingen en overal betaald parkeren. De LST vindt er dat er nog genoeg ruimte is om te bouwen, maar dan wel aan de randen van de gemeente. Wat de LST betreft wordt dan eerst voor de eigen Tilburgers gebouwd, van welke kleur of afkomst dan ook. De energietransitie, waarvoor de LST al vele jaren waarschuwt, wordt nu ook pijnlijk zichtbaar voor iedereen. Het tempo en de manier waarop die in de praktijk gaat is volgens hem totaal onhaalbaar, met als gevolg nu al torenhoge energieprijzen, wiebelstroom, lange wachtlijsten voor aansluitingen in de toekomst en stroomuitval. Al heel lang zijn de fietsers die gaan over Pieter Vreedeplein een doorn in het oog van de LST.

Nu het Pieter Vreedeplein op de schop gaat, vraagt hij de wethouder fietsers via de Tuinstraat richting het Pieter Vreedeplein te laten afslaan bij de Willem II-straat, zodat ze naar de Spoorlaan rijden. Vervolgens zijn deze fietsers dan weer veilig en snel op de Heuvel. Hij raadt aan het gezond verstand te gebruiken, want fietsers, elektrische fietsers en fatbikes horen niet door een winkelgebied te racen. Eerder dacht Tilburg zich ook op de kaart te zetten met het dure Adje-Theater, dat inmiddels gesloopt is en een kapitaalvernietiging heeft opgeleverd van meer dan 12 miljoen euro. In diezelfde periode is het draaiend huis bedacht. Beide hebben Tilburg in negatieve zin op de kaart gezet. Hij stelt voor het draaiend huis niet te laten repareren en er een standbeeld van te maken dat symbool staat voor een bestuurlijke periode, waar men eigenlijk van geleerd zou moeten hebben. Over dat lerend vermogen heeft hij zo zijn twijfels. Inmiddels heeft het draaiend huis al heel veel belastinggeld gekost en staat het al een jaar stil. Blijkbaar heeft de kunstenaar

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 4

een offerte ingediend, waar het college zich rot van is geschrokken. Graag wil hij van het college weten wanneer de raad deze offerte vertrouwelijk kan inzien. Mevrouw Sol (GroenLinks) laat weten dat GroenLinks jaarstukken ziet voorliggen waarin wordt teruggekeken op een jaar vol uitvoering en verschillende opgaven, maar vooral een jaar met ambities op vele terreinen. Daarbij complimenteert ze ook de organisatie, gezien de wisselingen binnen het team van de jaarstukken en de goedkeurende verklaring van de accountant. Daarover is GroenLinks zeer tevreden. Terugkijkend op het akkoord ‘Meer voor elkaar’ is gedaan wat de raad wilde doen. Van meer groen en verduurzaming tot een inclusievere gemeente voor de vooraf geplande kosten. Zo zijn er 1.037 woningen gebouwd, het Stadsforum en de Stationsstraat opgeleverd, zijn er meer bomen geplant, is het aantal kinderen in armoede de afgelopen jaren gedaald en is het plan voor de basisbanen vastgesteld. Wat GroenLinks betreft zet de gemeente die koers door. Het ambitieniveau was en is hoog, wat er ook voor zorgt dat niet alles wat gepland was voor 2024 is gelukt om uit te voeren, vanwege de eigen capaciteit van de organisatie of door externe projecten of andere zaken. Dit betekent dat deze projecten alsnog dit jaar worden uitgevoerd of op een andere manier moeten opschuiven. De raad heeft daarop relatief weinig grip.

Dit proces wordt nog uitgewerkt in combinatie met het beleid van de P&Ccyclus. GroenLinks vraagt aandacht voor grip van de raad op investeringen en de overblijvende kredieten. Uiteindelijk is 71 miljoen euro minder van de reserves uitgegeven. Een rekeningresultaat van 28 miljoen euro op 1,3 miljard euro is ook niet gek. Maar toch voelt de GroenLinks-fractie niet de mogelijkheid tot tussentijdse bijsturing op projecten en prioritering. Zij roept dan ook expliciet op om te kijken naar mogelijkheden om dat wel te kunnen gaan doen en deze mogelijkheden met de raad te bespreken. Zij had namelijk meer focus willen zien op bijvoorbeeld de uitvoering van de Ringbaan-Zuid, het tempo voor verduurzaming van het Amernet en het doorschuiven van het krediet ‘Groen in de stad’. GroenLinks had sleutelpersonen voor ouderen met een migratieachtergrond ook graag in Groenewoud en West willen zien. Ook had zij graag meer deelmobiliteit gewild. Tevens is het niet gelukt om voor alle statushouders een woning te vinden. Zij vraagt het college dan ook om kritisch te kijken naar de uitvoeringstoets. Die evaluatie staat na een aangenomen motie in de Begroting 2025 voor het tweede kwartaal gepland. Die zou zij dan ook bij de perspectiefnota verwacht hebben en zij vraagt daarom wanneer die evaluatie naar de raad zal komen.

Wat betreft amendement A 3-3, over naar inwoners teruggaand overblijvend geld, deelt zij mee dat de gemeente wat GroenLinks betreft investeert in de stad en voorzieningen en daarvoor een ozb-verhoging is doorgevoerd, waar GroenLinks nog steeds achter staat. GroenLinks is daarom niet voor het eenmalig verlagen daarvan met 2,5 miljoen euro. De heer Kokke (SP) vraagt om uitleg waarom de toevoeging aan de reserve investeringsfonds sociaal fonds van 750.000 euro niet hoger kan zijn als GroenLinks zegt te willen investeren in de stad. Mevrouw Sol (GroenLinks) meent dat het investeringsfonds sociaal domein een expliciete reserve is, die een doorgeschoven opgave is vanuit het sociaal domein. Over geen extra geld daarvoor is volgens haar een vraag te stellen bij het debat over het sociaal domein. De heer Kokke (SP) vraagt waarom dat maar 650.000 euro is. De afgelopen jaren heeft hij regelmatig gehoord dat er geen geld is voor de Wmo, de jeugdzorg en ambities waar te maken op het gebied van armoedebeleid. Als men wil investeren in de stad zou het een groter bedrag moeten zijn. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) vraagt om uitleg wat volgens GroenLinks wel gerealiseerd had moeten worden, wat nu niet is gebeurd. Mevrouw Sol (GroenLinks) kan eenmalig of structureel investeren in specifieke projecten. Een aantal door de SP voorgestelde zaken vergen structurele middelen.

Een eventueel voorstel daarover had zij graag tegemoet gezien.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 5

Wat haar betreft had de planning voor de Ringbaan-Zuid niet verder doorgeschoven mogen worden, gezien het aantal verkeersongevallen op die ringbaan. De heer Smolders (LST) weet dat de wethouder van GroenLinks en GroenLinks onnodige verkeersbewegingen binnen de ringbaan willen terugdringen. De burgemeester laat heel lang op zich wachten met diens nieuwe coffeeshopbeleid. Hij vraagt of de LST op de steun van GroenLinks kan rekenen voor een wietdrive of throughdrive. Mevrouw Sol (GroenLinks) staat niet verkeerd tegenover het idee om die optie te onderzoeken. De heer Kokke (SP) stelt voor 3 miljoen euro te reserveren om de concessie voor de buslijn naar Biezenmortel voor de komende vijf jaar te reserveren. Mevrouw Sol (GroenLinks) ziet dat voorstel graag bij de perspectiefnota tegemoet. De heer Kokke (SP) wil dat punt regelen bij de jaarstukken, zoals het college dat ook met andere zaken doet en middelen alvast in een investeringsfonds reserveert voor toekomstig beleid. Mevrouw Sol (SP) gaat het nu over de Jaarstukken 2024, terwijl de oproep over het uitvoeren van een busbaan over de toekomst gaat, zodat zij dat voorstel graag bij de perspectiefnota tegemoet ziet. Motie M 3-1 van Lokaal Tilburg, ‘Verantwoording jaarrekening verbreden’, vraagt om eigenlijk een lokale V100 in te voeren met verantwoording van de jaarstukken, waarbij inwoners expliciet worden betrokken.

Daarbij heeft zij enige twijfels, omdat zij dat ziet als een potentieel zwaar opgezet middel, maar zij ziet wel graag het vertellen en tellen terug, zoals eerder ook afgesproken, wat helaas dit jaar niet is doorgegaan. Het college vraagt zij waarom dat dit jaar is vervallen. Wat betreft motie M 3-2 van Lokaal Tilburg, ‘Stel water en bodem centraal’, heeft het college expliciet gezegd dat absoluut niet los te laten en dat wel zal blijven toepassen bij nieuwbouw. Wellicht is die motie dus overbodig. De heer Van Tilborg (50PLUS) zegt dank voor het vele werk dat de organisatie in het raadsvoorstel heeft gestoken. Na overheveling van 4 miljoen euro naar 2025 ziet hij een voordelig resultaat van 23,6 miljoen, zodat minder dan begroot is uitgegeven. Hij vraagt of de raad daarmee blij moet zijn of er wederom sprake is van niet realistisch begroten. Door de overgehouden ruim 23 miljoen euro blijkt dat het grote onzin is geweest vorig jaar de ozb te verhogen, wat hij jammer en een gemiste kans noemt. Bij de perspectiefnota wil 50PLUS een motie indienen om de ozb in 2026 niet te verhogen. Vandaag zal hij het amendement van het CDA steunen, dat een goede aanzet daarvoor is. Het baart hem zorgen dat vijftigplussers minder snel dan andere mensen uitstromen uit de bijstand. Die trend moet doorbroken worden en hij hoort graag hoe de wethouder daarnaar kijkt.

800 Tilburgers hebben een aanvulling nodig op hun AOW en moeten gebruik maken van de AIO (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen). Daarnaast blijkt helaas dat een derde van de Tilburgers die voor de Meedoenregeling in aanmerking komen er geen gebruik van maakt. Wellicht is op te pakken dat dat deel gaat stijgen. Zich veilig voelen in de stad is belangrijk. Helaas ziet hij dat het onveiligheidsgevoel is toegenomen. Ook het aantal woninginbraken is gestegen. Dit bevordert niet dat Tilburgers zich veilig voelen in hun stad. Wellicht is er daarvoor meer geld nodig. Digitale veiligheid voor de Tilburgse inwoners, met name de kwetsbaren, vindt 50PLUS eveneens van belang. Kwetsbaren moet men zijns inziens weerbaarder maken, ook tegen babbeltrucs. Hij informeert naar een aanpak hiertegen. Niet in alle wijken zijn valpreventiedagen en vitaliteitsdagen uitgevoerd en hij rekent erop dat die alsnog met voorrang worden uitgerold, met name in de wijken waar de KBO niet actief is. 50PLUS is blij dat ook goed en gezond oud worden in Tilburg zijn vruchten gaat afwerpen. Men is er nog lang niet, maar het gaat de goede kant op. De vergrijzing en dubbele vergrijzing komen eraan, maar het is fijn op de goede weg te zijn om te

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 6

zorgen dat Tilburgers erop kunnen vertrouwen dat er later nog voldoende aandacht voor hen is. De gemeente moet mantelzorg blijven koesteren, omdat er daar alleen maar meer van nodig is. Mogelijk is het ook verstandig als de gemeente als organisatie zelf inventariseert welk aantal collega’s er mantelzorg verricht, zodat daarop ook binnen de organisatie gestuurd kan worden. 50PLUS maakt zich nog steeds zorgen over de fietsveiligheid, onder andere in de Reeshof bij de rotondes. Hij vindt het verstandig om geld te reserveren voor de mogelijke aanpassing daarvan om ze terug te brengen naar slechts één rijrichting. Als men daardoor levens spaart kan dat bedrag nooit te veel zijn. Voor Wijkevoort onderzoekt het college een erfpachtconstructie en wellicht is zo’n constructie ook voor particuliere woningbouw mogelijk, zodat woningen met name voor starters betaalbaar worden. 50PLUS vindt het verstandig de rem op de groei van het personeel te benoemen. De gemeente moet blijven passen in de daarvoor passende range. De benchmarkgegevens van Berenschot komen pas in het vierde kwartaal ter beschikking van de raad. Hij hoort graag van de wethouder of dat zeker voor de begrotingsbespreking 2026 zal zijn Helaas ziet 50PLUS dat slechts vijf AOW’ers bij de gemeente werken. Doorwerken na het bereiken van de AOW-leeftijd vindt hij een gezonde ontwikkeling, zolang het vrijwillig blijft.

Men zou niet moeten neerkijken op ouderen die willen blijven bijdragen, hun inzet verdient waardering en ruimte. Wie kan en wil blijven werken, moet naar zijn mening die mogelijkheid hebben. Niet uit economische noodzaak, maar uit levenslust en betrokkenheid. Hij vraagt of het college hiervoor beleid maakt. De gemeentelijke financiële positie is goed, maar moet ook goed blijven. 50PLUS maakt zich daarom zorgen over de investeringen die de gemeente de komende jaren gaat doen, maar nog meer over de toekomstige gevolgen van deze investeringen voor kinderen en kleinkinderen. De vraag is dan ook hoe men zorgt dat de huidige investeringen op termijn geen blok aan het been worden en door gebrek aan middelen niet gestand kunnen blijven, komen te vervallen en een hoop ellende veroorzaken. 23,6 miljoen euro overhouden is mooi, maar 50PLUS vraagt zich af waar de daden blijven. Papier is geduldig, maar is de Tilburger niet. De heer Molenaar (D66) spreekt eveneens complimenten en woorden van waardering uit richting de organisatie en de wijze waarop het proces voor de totstandkoming van de jaarstukken is verlopen. Ondanks personele wisselingen op sleutelposities binnen de organisatie is er geen vertraging of kwaliteitsverlies opgetreden, wat getuigt van een professionele en veerkrachtige ambtelijke organisatie.

Enerzijds is D66 blij met de vele gerealiseerde ambities uit het bestuursakkoord. Tilburg is daardoor een gidsgemeente, die vooroploopt op onder andere stedelijke ontwikkeling, evenementen en de aanpak binnen het sociaal domein. Als hij naar de Jaarrekening 2024 kijkt ziet hij anderzijds de grenzen van de gemeentelijke realisatiekracht in zicht komen. Op zowel het sociale als fysieke domein is te zien dat ambities stranden door knelpunten in de uitvoering. In het sociaal domein is dat pijnlijk zichtbaar. Het tekort aan zorgpersoneel begint structurele trekken te vertonen. Dat is niet langer een tijdelijk tekort, maar een systematisch gegeven. Dat raakt de levens van de kwetsbare Tilburgers. Zonder substantiële heroriëntatie richting preventie en de versterking van de sociale basis wordt dit systeem op termijn onhoudbaar. De jeugdzorg en beschermd wonen zijn niet alleen problemen an sich, maar ook knelpunten in menskracht, middelen en structuur. Aan de fysieke kant is een ander mechanisme met een vergelijkbare uitkomst te zien. De gemeente trekt middelen aan voor investeringen, maar slaagt er nog niet voldoende in om deze ook tijdig om te zetten in realisatie.

De kapitaallast gaat omhoog terwijl de uitvoering stokt en dat resulteert in een boekhouding met oplopende reserves en projecten die op papier van start moeten gaan, maar in de praktijk nog een jaar naar achter moeten worden geschoven.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 7

D66 staat pal achter de ambitie van de stad en wil dat die durft, groeit en vooruit kijkt. Lef en overprogrammering horen daar dus bij. Dat zijn tekenen van een bestuur dat vooruit wil. Maar tegenover ambitie moet ook realisatie staan en daar wringt het. Hij vraagt of de raad voldoende wordt geïnformeerd over waar het precies knelt in de realisatie en waar het stokt in het opbouwen van realisatie. Ook wil hij weten of de raad met deze info keuzes kan maken in hoe dat beperkte vermogen wordt gealloceerd over beleidsdoelen en of de wethouder bereid is om bij raadvoorstellen met grote investeringen expliciet te rapporteren over uitvoeringskracht en hierover met de raad in gesprek wil gaan, mede op basis van een goed uitgevoerde uitvoeringstoets. D66 is dus samenvattend tevreden over het verzette werk en ziet tegelijkertijd duidelijke knelpunten in de realisatiekracht, zorgpreventie en de strategische inzet. Voor D66 is de conclusie daarom helder: de ambitie mag niet omlaag, maar dan moet men ook capaciteit bouwen om die ambitie waar te gaan maken. Dat vraagt een volgende stap in realistisch ramen en een raad die de bereidheid heeft om keuzes te maken, want de legitimiteit van ambities hangt samen met het vermogen om ze ook uit te voeren. Als de raad legitiem wil blijven over wat de gemeente kan waarmaken, vraagt dat niet alleen transparantie, maar ook politieke keuzes.

En het gaat dus uiteindelijk over het omzetten van geld, middelen en keuzes in realisatiekracht. De heer Kokke (SP) kiest ervoor meer te investeren in het sociale domein, maar wil weten wat voor D66 de scherpe te maken keuzes voor de komende twee jaar zijn. De heer Molenaar (D66) wil evenals 50PLUS meer mensen motiveren om na hun pensioenleeftijd door te werken, bezien hoe meer arbeidsextensief te werken is en hoe te zorgen is voor overprogrammeren, als men weet iets over te houden aan het van het jaar. Daardoor bereikt men meer in een jaar dan men voor ogen had en komt men netto op nul uit. Die trucjes kunnen zorgen afgesproken beleid in een jaar te kunnen behalen. De heer Van Aarle (LT) levert zijn tweede lustrumbijdrage bij het behandelen van de jaarrekening, wat tevens zijn laatste is, aangezien hij zijn voorzittershamer binnenkort zal overdragen aan de toekomst van Lokaal Tilburg. Met die ervaring merkt hij op dat de jaarstukken meer zijn dan een opsomming van cijfertjes. Het is niet alleen tellen, maar ook vertellen. Dat vertellen gaat het college echter niet zo goed af. Als typerend voorbeeld verwijst hij naar bijlage 1 van de Jaarstukken 2024, versie raad, waar pagina 4 een blanco bladzijde is. Gelukkig geeft de inleiding vanaf bladzijde 6 wel een aardige reflectie op hoe het college terugkijkt op het afgelopen jaar.

Al lezende krijgt men steeds meer het gevoel dat er in Tilburg geen problemen zijn. Dat gebeurt met kleurrijke opmerkingen als ‘met tevredenheid terugkijken’, ‘mooie resultaten’, ‘de basis versterkt’, ‘belangrijke stappen gezet’, ‘stevige posities’en ‘successen behaald’. De inleiding kan zo gekopieerd worden in een prospectus om de stad te promoten op internationale vastgoedbeurzen en bij projectontwikkelaars. De praatjes zijn mooi, maar net iets te vaak blijkt de uiteindelijke werkelijkheid een paar tinten grijzer. Met een kritische blik zou je ook kunnen spreken over borstklopperij en een gebrek aan kritische zelfreflectie. Afgelopen woensdag werd in Den Haag de Dag van de verantwoording gehouden. De regering bood het financieel jaarverslag van het Rijk over 2024 aan. De Algemene Rekenkamer bood zijn rapport aan, waarin het regeringsbeleid van het afgelopen jaar is beoordeeld. Zo'n verantwoordingsdag zou in de ogen van Lokaal Tilburg een interessante optie kunnen zijn voor de stad. Vanzelfsprekend blijft de rol van de accountant essentieel, maar ook een bredere blik op wat het college het afgelopen jaar bereikt heeft lijkt hem een welkome aanvulling. Lokaal Tilburg wil het college dan ook graag helpen door de onderbelichting van onderwerpen waarmee het naar de mening van inwoners niet goed gaat, breder onder de aandacht te brengen.

Lokaal Tilburg is uiteindelijk een constructieve oppositiepartij, die het geluid van de stad ook in de raadzaal wil laten horen. Gezien de beperkte spreektijd beperkt hij zich tot een onderwerp dat het afgelopen jaar veelvuldig speelde in de stad, waarover zijn fractie regelmatig werd benaderd en dat hem persoonlijk ook aan het hart gaat, de wateroverlast. Die is vooral

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 8

veroorzaakt door langdurige regenval. Het is een onderwerp waar duizenden inwoners in 2024 mee geconfronteerd zijn. De gereserveerde opstelling van het college en de waterschappen zorgden voor onbegrip en zelfs irritatie bij bewoners en bedrijven. Het stelselmatig ontkennen van enige vorm van verantwoordelijkheid was maandenlang de belangrijkste strategie van de overheid. Die kille houding was bij inwoners, die dagelijks bezig waren hun ondergelopen kelder leeg te pompen, hun verzopen tuinen en bomen te redden en verdere schade te voorkomen, nou net het laatste waar ze op zaten te wachten. Particuliere verzekeringen gaven niet thuis en pandeigenaren zijn geconfronteerd met schades die vaak in de tienduizenden euro's lopen. Hij vraagt of het college wel heeft beseft hoe hoog de totale schade is die in de stad in 2024 is veroorzaakt ten gevolge van deze wateroverlast en waarom daaraan in de jaarrekening nauwelijks aandacht is besteed. Antwoorden op schriftelijke vragen van Lokaal Tilburg leren dat gemeentelijke schade door rioolverzakkingen, bijvoorbeeld de IJpelareweg, al gauw In de tientallen miljoenen euro's loopt. Op welke wijze gaat het college deze financiële gevolgen meenemen in de jaarrekening? Het antwoord op een vraag over de effecten van de peilopzet oppervlaktewater leert dat vanaf 2023 de oppervlaktewaterpeilen bewust zijn verhoogd om verdroging tegen te gaan.

Hij vraagt in hoeverre dat effect heeft gehad op de wateroverlast. De vraag aan het college is dan ook of een lager grondwaterpeil meer ruimte had geboden om de wateroverlast te beperken. Ook de antwoorden op vragen van Lokaal Tilburg en GroenLinks over het aantal kapvergunningen in 2024 roepen nieuwe vragen op. Dat er geen duidelijke relatie is tussen wateroverlast en het aantal kapvergunningen en dat ook het aantal vergunningen niet bekend is bevreemdt hem zeer. Iedere kapvergunning op Mijnoverheid.nl meldt immers het aantal bomen en heeft een werkordernummer. Hij ontvangt graag meer inzicht met betrekking tot de klimaatschade voor Tilburg ten gevolge van de wateroverlast, inclusief het noodzakelijk aantal gekapte bomen. Het agenderingsverzoek van Lokaal Tilburg en andere partijen zetten de wateroverlast in 2024 op de politieke agenda. Het onderzoek van Deltares gaf meer inzichten, maar riep ook nieuwe vragen op. Hij wil weten op welke wijze het college hierop zal acteren. Ook in Willemsbuiten heeft de wateroverlast in 2024 veel impact gehad. Recent geohydrologisch onderzoek leert dat binnen Willemsbuiten een slecht doorlatende bovengrond aanwezig is. Vermoed wordt dat door de aanleg van de wijk de bodem al te nat was, waardoor het hemelwater niet weg kon stromen.

Mevrouw Sol (GroenLinks) is het met de heer Van Aarle eens dat er veel persoonlijke betrokkenen bij wateroverlast zijn en dat sprake was en nog is van enorme schade, op meerdere plekken in de stad. Zij vraagt wat Lokaal Tilburg van het college wenst als Deltares geen verband heeft aangetoond tussen werkzaamheden van de gemeente of anderszins en de wateroverlast. In meerdere sessies heeft de raad al de status van de wateroverlast kunnen horen. De heer Van Aarle (LT) is gebleken dat er wellicht verbanden zijn die door menselijk ingrijpen zijn veroorzaakt, zoals verhoging van het grondwaterpeil. Hij verwijst naar het rapport van Geofoxx, dat deze maand met name specifiek voor Willemsbuiten is uitgebracht. Dat rapport geeft expliciet aan dat er vooraf beter onderzoek had moeten plaatsvinden, wat een hele hoop ellende voor de bewoners van Willemsbuiten had kunnen voorkomen. Hij nodigt mevrouw Sol graag uit om met inwoners van bijvoorbeeld het parkje Roelandshof in Willemsbuiten te gaan praten, zodat zij kan horen met welke ellende zij te maken hebben gekregen, doordat de bodem niet geschikt was om er te bouwen. Mevrouw Sol (GroenLinks) meent dat die dingen niet significant zijn aangetoond. Het is in de hele stad met betrekking tot het grondwaterpeil bar en boos geweest, ook bij haar thuis aan de andere kant van de stad.

Dat staat los van de motie en om te zeggen dat water- en bodemsturend werken nu niet leidend is, omdat dat absoluut wel het geval is. Zij deelt de oproep in die motie richting het college niet. De heer Van Aarle (LT) vraagt mevrouw Sol in welk collegebesluit te lezen is dat water en bodem sturend zijn bij bouwprojecten. Het Geofoxx-rapport vermeldt dat

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 9

de bodem niet geschikt is voor woningbouw en daartoe eerst ingrepen hadden moeten plaatsvinden. Mevrouw Sol (GroenLinks) noemt het voorbeeld van de Oostflank, waar de gemeente water- en bodemsturend zal werken en meerdere maatregelen neemt om te zorgen dat het goed gaat. Volgens bestaand beleid wordt klimaatneutraal gebouwd met wadi’s voor 60 mm. De heer Van Aarle (LT) denkt dat mevrouw Sol het Geofoxx-rapport niet heeft gelezen, omdat zij anders die opmerkingen niet had gemaakt. Oplossingen voor wateroverlast zijn ingrijpend en zeer kostbaar. De vraag is dan ook of er in het recente verleden wel voldoende aandacht is geweest voor een robuust watersysteem, dat wel beter bestand is tegen droogte en wateroverlast. Lokaal Tilburg komt naar aanleiding van deze inbreng met twee moties, die niet alleen in lijn zijn met de visie van zijn partij op inwonersparticipatie, maar vooral in het belang zijn van toekomstige inwoners en bedrijven. De motie betreffende bredere participatie, ook bij de jaarrekening, lijkt hem een prachtige aanvulling op de behandeling van de jaarrekening. Mevrouw Heutmekers-Linders (VVD) dankt eveneens het college en de ambtelijke organisatie voor het opstellen van de Jaarstukken 2024. Die laten zien dat er keihard wordt gewerkt aan de stad en de dorpen.

Tilburg groeit en dat is te zien in de ambities van gebiedsontwikkelingen, verleende vergunningen voor woningbouw en de eerste stappen van de revitalisering van de bedrijventerreinen. En Tilburg bloeit. Met investeringen in de openbare ruimte wordt de omgeving aantrekkelijker en groener. En met investeringen werkt men ook met het Sportakkoord eraan om Tilburg als stad voor sporters steeds beter op de kaart te zetten. Tilburg bruist ook. Zij is er trots op om in 2024 de evenementenstad van het jaar te zijn geworden. Er is altijd wat te beleven, van festivals tot buurtactiviteiten, en dat alles in een stad die nog steeds de goedkoopste is van alle grote gemeenten. Wie wil daar nou niet wonen? De VVD kijkt tevreden terug, maar blijft scherp. Want alleen door kritisch te blijven houdt men koers op verbeteringen. Daarom staat zij graag stil bij een aantal onderwerpen, als eerste de woningbouw. Er wordt nog steeds te weinig gebouwd. Met bijna 1.800 verleende vergunningen voor woningen is dat een mooie stap, maar met de realisatie van een kleine 1.000 woningen loopt de gemeente toch achter op gemaakte afspraken. De stad groeit en vergunningen moeten sneller omgezet worden in stenen. De schop moet de grond in, want in een vergunning kan niemand wonen. Zij informeert naar de belangrijkste oorzaak van het opnieuw achterblijven van het aantal gerealiseerde woningen.

De onderuitputting blijft fors. Die is deels verklaarbaar door de late rijksmiddelen, maar ook de uitvoering blijft achter. De VVD sluit zich helemaal aan bij de constateringen van de accountant. Zij ziet dat de ambitie fier in top staat, maar de grenzen van de eigen uitvoeringskracht daarbij soms uit het oog worden verloren. De VVD vindt het belangrijk dat Tilburg ambitie en lef toont, maar dat heeft pas echt zin als men ook daadwerkelijk tot realisatie komt. Zij vraagt welke inzichten de uitvoeringstoetsen hebben opgeleverd. De evaluatie is gedaan, maar daarover heeft de raad nog geen terugkoppeling gehad. Terugkijkend had men wellicht realistischer of conservatiever moeten begroten, gelet op de eigen uitvoeringskracht. Zij is benieuwd hoe de strategische personeelsplanning het college heeft geholpen in 2024 en hoe het daarmee inspeelt op het inzetten van personeel op onderdelen waar ook daadwerkelijk stappen te zetten zijn. De regio dreigt verder op slot te gaan, niet door het gebrek aan ondernemerschap, maar door het gebrek aan stroom. Netcongestie en het waterslot raken inmiddels duizenden bedrijven, die geen aansluiting meer kunnen krijgen. Zij willen bouwen, groeien of verduurzamen, maar lopen vast in een stagnerende energieinfrastructuur. Ondernemers worden er moedeloos van. In de jaarstukken staan verschillende initiatieven tegen netcongestie.

Zij vraagt waar het college invloed pakt

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 10

waar het kan, welke resultaten geboekt zijn en wat de invloed daarvan is op het vestigingsklimaat van Tilburg. Er waren meer meldingen van het crisisinterventieteam (CIT), maar de opvolging daarvan was niet terug te zien, zodat zij de wethouder daarop wil laten reageren. In het kader van weerbare branches zijn op een aantal branches veel stappen gezet, maar is dat helaas in de sectoren transport, logistiek en de uitzendbranche nog niet gelukt. Het gaat om een integrale aanpak en meer verdieping en zij wil graag een toelichting op wat daarmee is bedoeld. Tilburg groeit, bloeit en bruist en daarop is de VVD trots. Maar om de ambities echt waar te maken moet de uitvoering scherper, de woningbouw sneller, het stroomnet krachtiger en moet er op het gebied van veiligheid een tandje bij. De VVD blijft zich inzetten voor een daadkrachtig, realistisch en toekomstig Tilburg, waar plannen niet alleen worden gemaakt, maar ook daadwerkelijk gerealiseerd. De heer Kokke (SP) heeft ontzettend geworsteld met de jaarstukken en vroeg zich af hoe hij op een goede manier kan vertellen wat er goed en fout is gegaan en wat er nog beter kan. Dat is lastig in een beperkt aantal minuten als je veel wilt behandelen. Gezien motie M 3-1 van Lokaal Tilburg, ‘De verantwoording verbreden’, wil hij goed nadenken over hoe dat in de toekomst kan.

Hij is benieuwd wat het college daarvan vindt en wat de mening van de raad daarover is. In 2024 en 2025 hoorde hij vaak dat er te weinig geld is, wat vooral op het sociaal domein gebeurt. De SP heeft de vorige keer voorgesteld om in ieder geval ruimte te reserveren voor sociale zaken, welk voorstel is weggestemd. Dan verbaast het hem dat het college, in tegenspraak met het financieel beleid, zegt voor sommige belangrijke dingen geld beschikbaar te willen houden. Hij vraagt waarom het college die keuzes maakt en geen andere. Het college wil 2,5 miljoen euro beschikbaar houden, bijvoorbeeld voor het reserve investeringsfonds klimaat, maar wil ondertussen wel de middelen voor energiearmoede laten vrijvallen. Het college wil ook vrijgevallen middelen beschikbaar houden in de reserve transitiefonds wijkgericht werken en inwonersparticipatie. Hij vraagt waarom dat niet gebeurt voor middelen voor jeugd. De heer Jansen (PvdA) had verwacht dat de SP zou ingaan op het vrijvallen van 1 miljoen euro voor energiearmoede. Volgens de jaarstukken is er veel extra geld van het Rijk ontvangen, waardoor alle opgestelde plannen tegen energiearmoede uitgevoerd konden worden, waardoor het bedrag van 1 miljoen euro niet nodig was. De gemeente wendt continu rijksgelden aan om lokaal geld niet te gebruiken, waarmee de gemeente slim boekhoudt.

Daarom snapt hij niet wat de heer Kokke met diens opmerking daarover wil bereiken, juist omdat alles wat was gewenst is gedaan rondom energiearmoede. De heer Kokke (SP) constateert dat energiearmoede nog steeds niet weg is en gaat er van uit volgend jaar geen rijksgeld voor bestrijding van energiearmoede te krijgen. Er is een project om energiezuinige apparaten te laten inwisselen. Daarvoor zou de gemeente geld beschikbaar kunnen houden. De aanzuivering van de reserve investeringsfonds sociaal domein voor 650.000 euro is heel specifiek. Hij vraagt waarom hiervoor wel is gekozen, maar niet voor andere middelen op het gebied van het sociaal domein. De gemeente heeft ook een verplichting aan Biezenmortel om een buslijn in stand te houden wat jaarlijks 500.000 euro tot 600.000 euro kost. Gezien het vele beschikbare geld bevreemdt het hem dat het college dat besluit niet neemt. Hij beschuldigt het college daarom van cherry picking, terwijl de raad erover gaat. Het ontbreken van diverse cijfers bij het sociaal domein vindt hij ook zorgelijk, wat het lastig maakt om te sturen. Over de aanname dat kinderarmoede zou dalen heeft hij nog steeds geen cijfers. Wat betreft amendement A 3-3 van het CDA over teruggaan van overblijvend geld naar de inwoners heeft hij liever dat dat geld naar het sociaal domein gaat. Volgens hem stelt de gemeente water en bodem al centraal.

Tot slot complimenteert hij de organisatie voor het lezenswaardige stuk.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 11

De heer Jansen (PvdA) voelt het terugkijken bij de jaarstukken wat vreemd, omdat men in Tilburg vooral is gericht op vooruitkijken. Men stroopt continu de mouwen op om verder aan Tilburg te werken. Ook wat de PvdA betreft kan het altijd meer. Meer betaalbare woningen, meer groen of bijvoorbeeld meer ontmoetingsplekken in de buurt. Het mag soms ook minder, zoals minder dak- en thuislozen, minder inwoners in een armoedesituatie en minder schooluitval en leerlingenverzuim. Aan ambities is er dus ook bij de PvdA geen gebrek. Maar in die ambities schuilt tegelijkertijd het gevaar, terugkijkend op 2024. De gemeente is zo ambitieus dat het begint te knellen. Dat is op twee fronten in de jaarstukken duidelijk terug te zien. Ten eerste was begroot om 82 miljoen euro in de min te eindigen, en uiteindelijk is dat min 7 miljoen euro geworden. Er is dus sprake van een positief verschil van 75 miljoen euro, waarvan ongeveer de helft te maken heeft met niet uitgegeven gelden. Dat beeld is al enkele jaren te zien en de gemeente krijgt al haar wensen niet omgezet in daden. Hij vraagt het college hoe daarmee om te gaan en hoe raad en college samen kunnen prioriteren.

Is het gezien dit beeld nodig om bijvoorbeeld de interne capaciteit te vergroten in plaats van af te remmen, zoals het huidige uitgangspunt van het college is? Ten tweede is in het sociaal jaarverslag een stijging van het ziekteverzuim van medewerkers te zien, met name door burn-out en overspannenheid. De uitval is gerelateerd aan een hoge werkdrukervaring. Ook is een verdubbeling van meldingen van agressie en normoverschrijdend gedrag tegen medewerkers waar te nemen, evenals een verdubbeling van het aantal meldingen bij de interne vertrouwenspersoon. Ook voorgaande jaren heeft de PvdA aandacht gevraagd voor het welzijn van de medewerkers. Wellicht vraagt men van medewerkers te veel, gezien de gestelde ambities. Vorig jaar is aangegeven dat het probleem in beeld was en er hard aan wordt gewerkt. De cijfers stijgen nog steeds, zodat hij wil weten wat daaraan wordt gedaan en in hoeverre het welzijn van werknemers wordt geraakt door hoge ambities. De PvdA is enorm trots op wat er is gepresteerd in 2024. Er is veel geïnvesteerd in sociale netwerken, schoolgebouwen, groen en de openbare ruimte. Er zijn belangrijke stappen gezet op het actieplan dakloosheid, mentale gezondheid en toegankelijkheid. Het wijkgericht werken is in een volgende fase gekomen met de afronding van de gebiedsteams.

De gemeente voldoet grotendeels aan de opgave voor statushouders, asielzoekers en Oekraïners en zij worden oprecht welkom geheten in Tilburg. Het aantal betaalbare woningen neemt toe. Er is ingestemd met ontwikkelbanen en basisbanen. En tot slot werden belangrijke besluiten genomen voor de energietransitie en werden er nieuwe klimaatdoelen gesteld. Dit alles kreeg de gemeente voor elkaar in een financieel gezonde situatie. De PvdA moedigt aan om steeds meer het gesprek te gaan voeren over de financiële situatie naar de toekomst toe. Het is goed daar nu al mee te starten voordat deze situatie verslechtert. Hij concludeert dat 2024 een productief jaar was en gaat graag het gesprek aan met het college en de raad over ambities en het bijbehorende tempo, zodat voor 2025 en verder op realistische wijze de ambitieuze werkwijze voort te zetten is. Mevrouw Vlasveld (PvdD) constateert voor het zoveelste jaar op rij dat geld in een rijke gemeente Tilburg niet het probleem is, maar prioritering wel. Wat de Partij voor de Dieren betreft mag er dan ook geld gereserveerd worden om het dierenwelzijn een flinke impuls te geven. De een tijd geleden gevoerde financiële discussie over het chippen van katten van minima lijkt in dit licht bezien dan ook nutteloos te zijn geweest. Het ging daarbij om een bedrag van minder dan 5.000 euro, minder dan 0,02% van wat er overbegroot is.

Tijdens de vorige begrotingsbehandeling leek gratis sporten voor kinderen financieel niet haalbaar. Wellicht was dat toch politieke onwil, want een financieel tekort lijkt er niet te zijn. Daarnaast is er een ruime afname in de groep van sportende kinderen en zijn er verenigingen genoeg om het werk uit te voeren. In het debat over de Meedoenregeling vorige week bleek dat die regeling niet genoeg is om deze kinderen een jaar lang sportcontributie te laten betalen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 12

In de eerste fase van het Volkshuisvestingsfonds Wandelbos werd er geen eigen bijdrage van de burgers gevraagd. In de tweede fase moesten de burgers van fase een wel bijlappen. En dat maximaal voor 0,3% van wat de gemeente nu terugstort. Zij constateert wederom dat dat financieel onnodig was. Wat betreft de Partij voor de Dieren mag er flink worden geïnvesteerd in de vergroeningsopgave. Als er zoveel geld naar de incidentele middelen terugvloeit, dan kunnen er flink wat groene gevels en biologische planten bij komen. En hopelijk is dan ooit te zien dat ook na de kap van bomen de gemeente 1.500 bomen rijker is. Over ruim twee weken bespreekt de raad de perspectiefnota, waarbij haar fractie er dan ook van uitgaat dat in tegenstelling tot eerdere jaren haar voorstellen een positieve financiële beoordeling zullen krijgen. De heer Molenaar (D66) wijst op het probleem dat het niet lukt om het geld uit te geven vanwege het gebrek aan mensen en uitvoeringscapaciteit. De heer Smolders (LST) attendeert erop dat de gemeente boekhoudkundig 28 miljoen euro overhoudt, omdat zij voor 137 miljoen euro schulden heeft gemaakt. Wellicht moet men de gedachte bijstellen dat er veel geld is en dat dat geld niet het probleem is. Het gaat namelijk om geleend geld.

Mevrouw Vlasveld (PvdD) begrijpt heel goed dat het voor een heel groot deel ook uitvoeringskracht is, maar zij heeft eerder te horen gekregen voor bepaalde zaken geen geld te hebben. Het gaat echter om de ontbrekende capaciteit. De gedachtegang van de heer Smolders kan zij niet zo goed volgen, zodat zij het moet doen met de voor haar beschikbare informatie. De heer Molenaar (D66) gaat het erom dat het niet lukt om mensen en middelen te vinden om geld in ambitie om te zetten. Onder het overblijvende geld, ook het geleende geld, zit beleid van de raad dat niet tot uitvoering is kunnen worden gebracht. Mevrouw Couwenberg (CDA) deelt mee dat zij als raadslid vanavond voor de zevende en laatste keer een gemeentelijke jaarrekening bespreekt, wat voor haar een bespiegeling is. Zij werkt zelf op een accountantskantoor en kan voor ondernemers een jaarrekening maken en die met hen bespreken. In haar bedrijf, met bijna tweeduizend mensen, wordt gestuurd op kpi’s, duidelijke doelen en meetbare resultaten, die overigens zeker niet altijd worden gerealiseerd. De eerste keer dat zij in de raad met gemeentefinanciën te maken kreeg was zij verbaasd over de verschillen. Dat leidde tot een motie, waarin raadsbreed werd gevraagd om doelen, indicatoren en streefwaarden. Die werden nodig gevonden om de kaderstellende en controlerende rol goed te kunnen invullen en daar is zeker aan gewerkt.

Het onderwerp stond vaak op de agenda, maar het resultaat vindt zij echt onvoldoende. De jaarrekening is er om verantwoording af te leggen. Zij wil weten of is bereikt wat de gemeente wilde bereiken en of dat is gelukt. Maar de huidige kpi’s zeggen te weinig. Die zijn geen dashboard waarmee de raad dicht op meetbare doelen zit en kan bijsturen. De raad krijgt een jaarverslag met wat goed gaat en beter kan, maar afdelingen kiezen zelf waarover ze wat melden. Een wethouder schreef op LinkedIn dat hem in dit kader gevraagd wordt wat hij wil uitlichten. Dat noemt zij marketing en geen verantwoording afleggen in een jaarverslag. Op de eerste bladzijde van het jaarverslag staat ‘de uitvoering stond voorop’, waarbij zij denkt aan zichtbare resultaten, iets wat inwoners merken op straat. Maar de gebruikte woorden in de verantwoording zijn heel anders. Zij citeert: “We hebben belangrijke stappen gezet. We hebben ingezet op samenwerking. We hebben een werkwijze ontwikkeld. We hebben een juridische verkenning uitgevoerd. We hebben bewustwordingscampagnes opgezet.” Dat is proces, beleid, maar geen uitvoering. Uitvoeringstoetsen zouden verbetering brengen, maar het college is inmiddels ook bijna vier jaar onderweg en de uitvoeringstoetsen hebben de raad nog niets gebracht.

Er is nog nooit een negatief advies gegeven, dat iets niet zou kunnen, terwijl het voor iedereen duidelijk is dat het probleem bij de uitvoering ligt. De wethouder is positief over reëel ramen. Het CDA vindt dat het beter moet, omdat structureel te optimistisch wordt begroot. In november bij de begroting verwachtte

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 13

de gemeente 207 miljoen euro te investeren. Bij de najaarsbijstelling, in september, bijna een jaar later met nog vier maanden te gaan in het lopende jaar, dachten de afdelingen nog steeds dat dat zou lukken en rapporteerden zij 206 miljoen euro nodig te hebben. Maar bij de jaarrekening, vier maanden daarna, bleek dat er uiteindelijk maar 156 miljoen euro is uitgegeven. Dat is 51 miljoen euro minder, een kwart van het totaal. Zij vraagt waarom dat inzicht niet eerder ontstond, hoe de wethouder kan zeggen dat reëel ramen goed gaat en wat hij doet in een bestuurlijk overleg als een afdeling zegt het uit te geven bedrag te gaan halen, terwijl dat onrealistisch is. Heeft hij bij de najaarsbijstelling van 2024 ergens een negatief advies gegeven? Die 50 miljoen euro schuiven nu door naar 2025, terwijl de begroting in dat jaar al is vastgesteld zonder die werkzaamheden erin te verwerken. Dat is haars inziens niet reëel en op deze manier zit er structureel lucht in de begroting. Bij investeringen van 50 miljoen euro horen grofweg 10% kapitaallasten. In de begroting zit dus 5 miljoen euro die sowieso niet wordt uitgegeven en dat is structureel. Maar voor die lucht int de gemeente wel belasting. De ozb stijgt daardoor, wat het CDA onterecht vindt.

Daarom heeft het CDA een amendement ingediend dat erover gaat dat van het resultaat 2,5 miljoen euro bestemd wordt als demping voor toekomstige ozb-verhogingen. Dan wordt het opgehaalde, maar niet uitgegeven geld niet nog een keer bij inwoners opgehaald. Zij is niet negatief over alles wat er gebeurt in de stad, omdat er ook heel veel dingen goed gaan, omdat er mensen zijn die met inzet en goede bedoelingen hun werk doen. Maar als dingen niet goed gaan, dan heeft het college de neiging om het voor zich uit te schuiven en om abstracte woorden te gebruiken. En daar komt het mee weg, omdat er onvoldoende sturing is op afgesproken resultaten waarop de gemeenteraad geen grip heeft. Deze verantwoording vindt zij daarom niet beter dan zeven jaar geleden. Misschien is het waarheid dat je niet iets kunt veranderen doordat je in een informatiebijeenkomst twee vragen mag stellen, drie minuten mag spreken in een debat of in een raadsvergadering een motie kunt indienen. Daarover is zij best verdrietig, maar de realiteit is dat zij niet kan uitleggen aan de familie Bertens hoe zij als raadslid zicht heeft op de doelen die de gemeente realiseert en hoe zij kan sturen dat het gemeenschapsgeld zo effectief mogelijk wordt benut.

Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) brengt naar voren dat het bespreken van de Jaarstukken 2024 het moment is waarop het college verantwoording aflegt over wat is bereikt, wat is gedaan en wat dat heeft gekost. Voor ONS Tilburg begint verantwoording niet bij cijfers, maar bij mensen, omdat achter elke euro een verhaal zit. Het gaat om een moeder, die zich zorgen maakt over de veiligheid van haar kinderen, een jongere die wacht op hulp of een mantelzorger die het niet meer redt. De raad stelt de formele vragen, maar ook voor wie het verschil is gemaakt en voor wie nog niet. Waren zij echt betrokken of alleen meegenomen? En durft de gemeente te kijken naar wat niet is gelukt? Het aantal meldingen over mensen met onbegrepen gedrag en overlast van jongeren stijgt. Er is inzet via triagetafels, maar het veiligheidsgevoel staat onder druk. Heeft de gemeente slagkracht om op tijd in te grijpen en sluit dit aan bij wat er in de wijken speelt? De druk op de jeugdhulp blijft hoog. Crossroads werkt aan betere samenwerking, maar wachtlijsten blijven en ondertussen zijn er jongeren die nergens terecht kunnen. Dat zijn thuiszitters. Projecten helpen, maar structurele oplossingen ontbreken. Zij wil weten wanneer de gemeente ervoor zorgt dat alle jongeren gezien en geholpen worden.

Volgt de gemeente de samenwerking tussen onderwijs, zorg en maatschappelijke instellingen? Zij is blij met de woningbouw aan en rond de Ringbaan-Zuid, maar de verkeersveiligheid aldaar blijft een pijnpunt. ONS Tilburg heeft een motie ingediend en de raad heeft een petitie aangenomen, maar nog steeds is de snelheid niet verlaagd. De tunnels zijn aangekondigd, maar nog niet gerealiseerd. Elke dag zonder actie is een risico, zodat zij aanbeveelt het nu veiliger te maken. Zij is benieuwd of de wethouder zich realiseert welke impact het heeft op mensen dat er nog steeds ongelukken gebeuren en dat er nog steeds onvoldoende is gedaan om de veiligheid te verbeteren. Zij wil weten wat het college gaat doen om dit te versnellen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 14

Bij uitbreiding van de stad met woningen horen ook voorzieningen, maar het overzicht daarvan mist zij in de jaarstukken. Het gaat om scholen, speeltuinen, ontmoetingsplekken en culturele instellingen. Die bouwen namelijk gemeenschappen en zij vraagt of het college dat monitort en of dat structureel in de jaarstukken terug moet komen. De cijfers laten zien dat er minder gebruik van het pgb is gemaakt dan verwacht, met een flink overschot. Tegelijkertijd zijn de kosten voor zorg in natura wel gestegen. Is de vrije keuze tussen een pgb en zorg in natura dan nog wel echt toegankelijk? Hoe legt het college dit uit en wat gaat het daaraan doen? De hoeveelheid geproduceerd restafval per inwoner is licht gedaald, maar de totale afvalberg groeit weer en dat is in de stad terug te zien via volle containers, bijplaatsingen en nog steeds meer meldingen van overlast. Het college schrijft een positief financieel resultaat, maar dat komt vooral door meevallers. Ondertussen blijven structurele problemen liggen, zoals kleding inzamelen. Zij gelooft dat je afval vermindert door betere service, heldere communicatie en meer ondersteuning en niet door te straffen, maar door te verleiden. ONS Tilburg vraagt zich af wat het plan van het college is om niet alleen het afval, maar ook de drempels te verlagen om afval in te leveren.

De armoedecijfers dalen iets, maar nog steeds leeft 11,2% van de Tilburgs onder de grens van 110% van het wettelijke sociale minimuminkomen. Zij steunt het onlangs aangenomen nieuwe plan en nu is het aan het college om te laten zien dat de gemeente kiest voor mensen en niet voor structuren. ONS Tilburg wil een kritisch, hoopvol en herkenbaar geluid laten horen en daarom eindigt zij met de persoonlijke vraag aan alle leden van het college of zij één inwoner kunnen noemen bij wie zij in 2024 of 2025 het gevoel hadden dat de gemeente daar het verschil heeft gemaakt. De voorzitter deelt mee dat de heer Kooke om een dringende reden de vergadering heeft verlaten. De heer Otten (VT013) noemt de Jaarstukken 2024 een mooi moment om waardering uit te spreken naar de raad, het college en de ambtelijke organisatie. Met zo'n hoge werkdruk vanuit een pure intentie altijd het beste te willen doen voor de gemeente is wel een compliment waard, maar er is nog veel werk aan de winkel. Er blijven veel zorgen over de toekomst van ondernemers met financiële uitdagingen, maar ook binnen de Wmo en jeugdzorg, wegens toenemende druk, stijgende kosten en wachtlijsten. VT013 vindt echter dat de gemeenteraad veel meer controle uit zou moeten oefenen op cijfers en resultaten. Hij zou bijvoorbeeld graag inzichtelijk krijgen wat een begroting van Midpoint Brabant precies inhoudt.

Zo is te zien dat er in 2024 922.443 euro naar projectontwikkeling en -realisatie is gegaan. Hij vraagt zich af wat precies projectontwikkeling en -realisatie betekenen en wat daarvan de precieze resultaten zijn. Gelukkig wordt de raad op korte termijn op de hoogte gebracht, na een toezegging van de wethouder in een inspiratiesessie over ondernemers centraal. Dat gebaar waardeert hij enorm. Ook bij de Wmo en de jeugdzorg is te zien dat de gepresenteerde cijfers en resultaten positief zijn, maar in de praktijk hoort hij daar helaas nog veel te weinig over. Al is hij er zich zeker van bewust voornamelijk de negatieve verhalen te horen. Tijdens het debat over de jeugdzorg heeft VT013 het gehad over het aantal betrokken medewerkers bij complexe casussen. Het ging om een astronomisch hoog aantal medewerkers. Het betrof een overzicht dat met meerdere professionals was samengesteld. De oud-wethouder heeft dat met de ambtelijke organisatie zeer serieus opgepakt en dit intern overlegd. Na de inzet bij een complexe casus blijven er maar 40 uren over voor directe zorg voor een kind. Dus bij 160 uur begroten gaan er 120 uur op aan management en interne kosten. Dat betekent dat er 75% opgaat aan interne kosten en er maar 25% naar directe zorg voor een kind gaat.

Hij vindt het fijn na het zomerreces te worden bijgepraat door Crossroads over de huidige gang van zaken en gaat er van uit dat alle cijfers en resultaten hierbij worden meegenomen. Kijkend naar de 922.000 euro die bij Midpoint Brabant naar projectontwikkeling en realisatie is gegaan constateert hij dat het nog net geen 25% van het totale kostenplaatje is, zodat hij zich afvraagt of 75% terugvloeit naar intern management

Raadsvergadering gemeente Tilburg 26 mei 2025

pagina 15

en 25% naar directe zorg en ondersteuning. Hij hoopt dat dat niet zo is en komt daarop bij de behandeling van de perspectiefnota graag terug. Wethouder Van Asten zegt dank voor alle complimenten aan de organisatie voor het geleverde werk, welke complimenten worden gewaardeerd. In 2022 had de gemeente 41,2 miljoen euro over, omgerekend 4,3% van de begroting. Dat overschot was in 2023 2% en in 2024 2,4%. Ten opzichte van de eerdere jaren vindt hij het daarom goed gaan. Het college heeft niet overal evenveel invloed op en is afhankelijk van de markt. Zij krijgt rijksgeld, zelfs nog in december. Tilburg kiest er dan niet voor dat geld direct uit te geven, maar eerst na te denken over een zinvolle besteding, die bij de lokale gemeenschap aansluit. Dat is terug te zien in de jaarrekening. Dat laat onverlet realistischer te moeten ramen, waarop stappen gezet zijn. Een van de nieuwe acties is de bijstelling van het MJP, dat hopelijk in de volgende jaarrekening terug te zien zal zijn. Vervolgens gaat hij in op de vraag van het CDA om op tussentijdse momenten in het jaar de begroting aan te passen. Het krediet voor strategische verwervingen van 10 miljoen euro houdt het college in de laatste vier maanden van het jaar nog vast, voor het geval er verwervingen kunnen worden gedaan.