VerslagRaad 17 en 20 juni en 1 juli 2024 PPN

De heer Jansen (PvdA) wijst erop dat de meeste families overblijvend geld op de bank zetten teneinde iets groots te kunnen kopen of tegenvallers te kunnen opvangen. Hij vraagt of de gemeente het overblijvend geld terug moet geven aan haar inwoners of moet sparen voor ambities. Mevrouw Couwenberg (CDA) geeft aan dat er bij de familie Bertens helaas geen geld overblijft, omdat ze alle eindjes aan elkaar moet knopen. Als er wel geld overblijft zouden ze dat sparen, volgens haar een juiste keuze. Het is inderdaad lastig om als gemeente overblijvend geld aan inwoners terug te geven. Zij stelt in die situatie dan ook voor om de ozb volgend jaar niet weer te verhogen. Mevrouw Spinnewijn (D66) staat achter de ozb-verhoging, omdat zij die koppelt aan het voorzieningenniveau in Tilburg. De heer Van Stappershoef (VVD) attendeert erop dat een ozb-verhoging geen doel op zich is, maar is bedoeld om ambities te verwezenlijken, zoals De Groene Wellen, sportaccommodaties en boa’s. Hij vraagt welke keuzes het CDA zou maken om de ozb niet te hoeven verhogen. Mevrouw Couwenberg (CDA) zou keuzes durven maken, die niet ten laste gaan van belangrijke zaken, maar van de werkgroep Tilburg 2050, het project levendige democratie en het evalueren van bestaanszekerheid met een extern adviesbureau.

De heer Van Stappershoef (VVD) hoort van mevrouw Couwenberg alleen te schrappen incidentele uitgavenposten en hoort nog steeds geen goed verhaal. De heer Spieringhs (GroenLinks) wijst op het verbeterplan op bestaanszekerheid en een evaluatieplan, zodat ook daarop de juiste keuzen zijn te maken. Mevrouw Couwenberg (CDA) vraagt aandacht voor het perspectief van de inwoners en hoopt dat er richting de begroting keuzen worden gemaakt en bepaalde zaken niet meer zullen worden gedaan. De heer Van Aarle (LT) citeert Frans Timmermans uit een interview voor dagblad Trouw, ‘dat Poetin de samenleving wil destabiliseren, via hacks, sabotage en beïnvloeding, de dreiging is acuut!’. Deskundigen melden dat Nederland achterloopt met de bescherming van de cruciale infrastructuur. Hoe veilig zijn de telefoon- en internetverbindingen, de ziekenhuizen, energie- en drinkwatervoorziening? Is Tilburg wel voorbereid tegen dit soort bedreigingen, heeft zij de verschillende scenario’s goed in beeld en is bekend wat er gedaan moet worden als het regime van Poetin onze infrastructuur platlegt? Deelt het college ook de zorgen van politici en deskundigen over de destabilisatie van de wereldorde, en hoe handelt men hiernaar? In de marge van deze gewijzigde wereldorde spreken raad en college vandaag over de Perspectiefnota 2025. De algemene beschouwingen zijn het moment om ook te

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 16

reflecteren op het bestuursakkoord, wat is er goed gegaan en wat kan beter? Wellicht is het soms zelfs nodig om over wat beter te moeten te spreken. Financieel gaat het goed, zeker na verwerking van de meicirculaire ziet het financieel perspectief voor de komende jaren er solide uit. De wethouder Financiën is een echte VVD-penningmeester die verantwoord omgaat met de middelen en gelukkig ook ondernemend genoeg is om te blijven investeren in de stad. Dit college is twee jaar aan de bal en heeft wat bereikt voor Tilburg. Het bestuur kan echter nog wel wat peper gebruiken om toezeggingen aan de raad te realiseren en de ambities in het bestuursakkoord te versnellen. Hij benoemt een paar voorbeelden waarover hij graag de reactie van het college verneemt. Afgelopen maand werd de nieuwe “Barometer Maatschappelijke Thema’s 2024” voor Tilburg gepubliceerd. Hieruit blijkt dat het thema wonen en leefomgeving voor inwoners veruit het belangrijkste is (86 %). Gevolgd door veiligheid als tweede en milieu en duurzaamheid als derde. Helaas scoort Tilburg minder dan het gemiddelde van Nederland. Lokaal Tilburg is kritisch op deze onderwerpen. Deze lagere scores ziet hij helaas ook terug in de Jaarrekening 2023. Op bladzijde 73 is te lezen dat de veiligheidsbeleving opnieuw gedaald is en op bladzijde 72 dat het aantal meldingen overlast verward gedrag, drugs- drankoverlast is gestegen.

Tilburg staat zelfs in de top 5 van steden in het overzicht van de Nationale Politie betreffende woninginbraken, met een stijging van maar liefst 42% over de eerste vier maanden van dit jaar. Dit kan niet alleen beter, maar moet ook beter in de ogen van Lokaal Tilburg. Hij vraagt het college daarom ook op welke wijze het deze negatieve spiraal gaat doorbreken. Ook op het thema wonen en leefomgeving scoort Tilburg slechter dan Nederland: slechts 22 % van de inwoners geeft de beoordeling goed aan huisvesting en ook de eigen leefomgeving scoort minder. In het bestuursakkoord staat de ambitie om de kwaliteit van de openbare ruimte te verhogen. Deze ambitie wordt in de ogen van de inwoners echter niet waargemaakt. Hoe wil het college deze kernwaarden schoon, heel, groen en veilig wel gaan verbeteren? Lokaal Tilburg vraagt ook aandacht voor de woonopgave, de hierbij te maken keuzes en de gevolgen voor de leefkwaliteit van de huidige inwoners.

Kan het college de huidige inwoners garanderen dat hun leefkwaliteit er niet op achteruit gaat als de gemeente 25.000 tot 30.000 woningen gaat inbreiden in de bestaande stad? Wat doet dat met de kwaliteit en beschikbaarheid van de openbare ruimte, de mobiliteit, de bereikbaarheid en verkeersveiligheid, voldoende ruimte om te sporten en te spelen, de maatschappelijke voorzieningen etc.? Tot slot kijkt hij ook naar inwonersparticipatie (wat gaat goed, wat moet beter), het begrijpelijk communiceren met de stad en komt hij met moties om ambities te onderstrepen. De heer Spieringhs (GroenLinks) vraagt of de kwaliteitsimpuls wonen volgens Lokaal Tilburg zonder enig effect op de huidige woningen te realiseren is. De heer Van Aarle (LT) meent dat de heer Spieringhs die vraag aan het college moet stellen. Hij volgt in dezen de lijn van de minister. Wellicht moet men met de woningopgave denken aan een straatje erbij. Het belang van de huidige inwoners vindt hij zeker zo belangrijk als van de toekomstige bewoners. Huidige bewoners moeten voldoende leefruimte hebben, alsook maatschappelijke voorzieningen. Hij is bang dat de openbare ruimte te veel aangetast wordt door bouwen. De heer Spieringhs (GroenLinks) hoopt dat Lokaal Tilburg ook ziet dat het ook voor nieuwe inwoners nodig is dat de openbare ruimte groen is en er recreatievoorzieningen zijn.

De heer Van Aarle (LT) is het daarmee eens. Het gebruiken van bestaande sportvelden om daarop woningen te bouwen gaat ten koste van de openbare ruimte. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) mag vandaag weer met trots de verhalen vertellen van een aantal buitengewone Tilburgers. Al deze mensen laat zij op een scherm met een foto verschijnen. Ook dit jaar zijn hun verhalen gebundeld in het magazine Buitengewoon. Het zijn deze gezichten, deze mensen en deze verhalen die vaak onderbelicht blijven. Maar ze staan wat ONS Tilburg betreft nu centraal.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 17

Door het vertellen van hun persoonlijke verhalen geeft zij verschillende perspectieven aan complexe problemen. Zoals verwarde mensen en de vraag hoe de gemeente kan zorgen voor een fijn thuis voor iedereen. Het bouwen van huizen, omdat zoveel mensen zonder thuis zitten, maar de druk en onzekerheid die dit geeft op de leefbaarheid in wijken en dorpen. Wat deze mensen gemeen hebben, is dat ze op een of andere manier bouwen aan de gemeenschap. En dat gemeenschapszin bijdraagt aan de mentale en fysieke gezondheid van álle inwoners. Dat is dus iets om te koesteren. En waar men zich altijd bewust van moet zijn: hoe zorgt de gemeente dat álle inwoners verbonden blijven met de stad, de wijken en de dorpen? Dit omdat die verbondenheid leidt tot initiatieven. Een van de mensen uit het magazine die dit principe leeft is Frans. Het is tevens een van haar meest bijzondere ontmoetingen van dit jaar. Deze man denkt in mogelijkheden, maakt verbinding met anderen, ook als mensen niet op hem lijken. En hij helpt waar het kan. Ondanks dat hij twee benen mist, laat hij zich daar niet door beperken. Frans laat zien dat “meer en voor elkaar” niet zit in ingewikkelde plannen, maar voornamelijk in een positieve grondhouding, die zorgt dat men het sámen voor elkaar krijgt. En bij die positieve grondhouding, daar gaat het meer dan eens mis als het gaat om bouwontwikkelingen.

Wanneer inwoners, zoals Brigitte, aangeven niet tevreden te zijn over de bouwplannen in hun buurt, is het belangrijk dat de gemeente hiernaar luistert. Dit is van cruciaal belang als men naast woningen óók gemeenschapszin wil bouwen. Als men met die houding naar deze “bezwaarmakers” kan kijken, dan kan men samen meer voor elkaar krijgen. Op dit moment staat de leefbaarheid in sommige wijken al erg onder druk. Dit weekend was nog een groot onderzoekstuk te lezen in het Brabants Dagblad over de steeds extremere overlast die buren met psychische problemen geven. De redenen voor dit gedrag zijn vaak complex en deze mensen hebben meestal langdurige hulp nodig. Zij wil ook hen een gezicht laten geven. Voorbeelden hiervan zijn ervaringsdeskundigen Martijn, die met verslaving kampte, en Lisanne, die wegens allerlei (verkeerde) diagnoses lang niet aan de juiste hulp kwam. Overigens is zij arbeidsmigrant. Gelukkig zijn zij nu in staat om hun eigen kennis en ervaring in te zetten om andere jongeren te helpen, door voorlichting te geven op scholen en zo taboes te doorbreken. Hun boodschap: geef prioriteit aan zorg die dichtbij en nabij is georganiseerd. Samen mét en vóór de gemeenschap op zoek naar oplossingen voor het vastgelopen zorgsysteem. De gemeente moet naar haar mening nadenken over hoe deze mensen een fijn thuis te geven is.

Het kan niet zo zijn dat mensen die ziek zijn ook nog dakloos worden gemaakt, zoals nu nog wel vaak gebeurt. Het kan niet zo zijn, dat niemand zich verantwoordelijk voelt voor het feit dat buren vaak maandenlang worden geterroriseerd. Pleuni betoogt: “Omwonenden ervaren geen overlast van Skaeve Huse”. Wellicht zijn er meer plekken zoals dit nodig, om een inclusieve stad te blijven, maar ook overlast te voorkomen. Zij kondigt een motie aan om het college op te roepen om hier meer actie in te ondernemen. De mentale gezondheid van mensen in de stad staat onder druk. Waar Esther afgelopen week nog aandacht vroeg voor eenzame ’oudere’ jongeren, vroeg ze in Buitengewoon aandacht voor de focus die er nog steeds is op het genezen van ziektes die niet meer te genezen zijn. Haar aandoening is namelijk chronisch. En daarin is ze niet de enige: 59% van de Nederlanders heeft een chronische aandoening. Beter worden is dus in veel gevallen geen optie. Talenten hebben deze mensen wel genoeg. En plek op de arbeidsmarkt is er ook, maar toch is er een grote mismatch. Voor jonge mensen kan dit een litteken worden waar ze lang last van houden. Zij vraagt met een motie om een analyse van deze problematiek en om een actieplan om jonge mensen te helpen aan werk. Ook in Tilburg-Noord barst het van het talent. Daar is de slechts 17-jarige Anastasia een prachtig voorbeeld van.

Ze is trots op Tilburg-Noord en baalt ervan hoe “haar” Tilburg-Noord wordt neergezet. De focus mag best wat meer worden gelegd op alle

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 18

positieve dingen die daar gebeuren. Zelf heeft ze toffe ideeën om Tilburg mooier te maken. Gelukkig investeert de gemeente in jongeren, die initiatief nemen in de stad, om de wijken of dorpen nog mooier te maken. Daar blijft ONS Tilburg aandacht voor vragen. En als laatste: blijven investeren in de mentale gezondheid van iedereen. Speciale aandacht heeft zij voor mannen. Ondanks dat uit de cijfers blijkt dat meer vrouwen dan mannen last hebben van psychische klachten, laat onderzoek zien dat psychische klachten bij mannen vaker leiden tot sociale isolatie, agressie en zelfdoding. Martijn vertelt daar openlijk over in het magazine. Over de oorzaken hiervan geeft Laurens een helder inzicht: mannen mogen meer emoties tonen en dienen daartoe aangemoedigd te worden. Zij vraagt het college om hierin een extra stap te maken en kondigt hierover een motie aan. Haar statement is duidelijk: in Tilburg moet er plek zijn voor iedereen. Zij gelooft namelijk dat men het samen altijd voor elkaar krijgt. Mevrouw Spinnewijn (D66) wil graag horen wat mevrouw Oerlemans in algemene zin van de perspectiefnota vindt. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) vindt dat een vrij abstract verhaal en zij probeert met haar verhalen en haar magazine te laten zien hoe complex zaken af en toe zijn en op die manier dichtbij de mensen politiek te bedrijven.

De perspectiefnota bevat mooie ambities, maar de vraag is of ze wel allemaal te realiseren zijn. Een aantal mensen en problemen worden vergeten en daarvoor vraagt zij op een positieve manier aandacht. De heer Jansen (PvdA) vraagt mevrouw Oerlemans hoe het pleidooi van samenleven past bij Skaeve Huse. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) staat voor de inclusieve stad, maar het kan niet zo zijn dat een aantal mensen in de stad zoveel overlast veroorzaakt dat ze daarmee de vrijheid van andere mensen beperken. Daartoe wil zij zoeken naar een oplossing. Soms is het vormen van een eigen maatschappij ook een oplossing. Dat wil niet zeggen dat mensen weg worden gezet. Skaeve Huse werkt goed en daardoor ervaren de omwonenden minder overlast. De bewoners van Skaeve Huse wonen daar op een prettige manier, zorg kan daardoor op een andere manier vormgegeven worden, waardoor iedereen op een prettige manier samenleeft. Daarvoor vraagt zij aandacht. De heer Otten (VT013) is trots om er bij de algemene beschouwingen over de perspectiefnota weer te staan. Hij heeft zijn plan klaar voor de toekomst. Zijn visie op verkeersveiligheid is dat er geen verkeersslachtoffers meer mogen zijn. Verkeershufters zijn harder aan te pakken. Samenwerken met het Rijk blijft nodig om meer flitspalen naar Tilburg te halen.

Verder zijn er meer verkeersdrempels op plekken nodig, die onverantwoordelijke bestuurders als racebaan gebruiken. Striktere handhaving is nodig voor drank- en druggebruikers, inclusief lachgas in het verkeer. De consequentie daarvan is maximaal straffen. Tilburg wil Den Haag voor deze maatregelen onder druk blijven zetten. Daarnaast pleit hij voor meer boa’s om meer snelheidscontroles uit te voeren, wat de politie ontlast en de veiligheid op straat verhoogt. De jeugd moet altijd een stem hebben. De toekomst moet kunnen wonen, studeren, werken en sporten, ongeacht de postcode waarin ze zijn geboren. De maatschappelijke diensttijd wil hij niet laten afschaffen, maar wel luisteren naar jongeren en de druk bij het Rijk opvoeren om die diensttijd te behouden. Het helpt jongeren om actief en betrokken te zijn bij de samenleving. Opgroeiende jongeren met schulden kunnen een extra kans gegeven worden door de integrale familieaanpak uit te breiden met schuldsanering tegen een maatschappelijk tegenprestatie. Dit bevordert participatie, school- en werkprestaties en het welzijn van jongeren. Hierover kondigt hij een motie aan. Inclusie staat hij eveneens voor, met gelijke kansen voor iedereen, ongeacht geaardheid, geloof of herkomst. De gemeenteraad moet ook opkomen voor mensen die alleen zijn met Kerst en daarbij niemand vergeten. De gemeente moet verbinden.

Hierover dient hij eveneens een motie in.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 19

Iedereen die een dak boven zijn of haar hoofd nodig heeft moet dat ook kunnen krijgen. Het is onacceptabel dat als je studie bijna is afgelopen je pas in aanmerking komt voor een studentenwoning. Er moeten dus meer flexwoningen gebouwd worden en de gemeente moet ervoor zorgen dat ongebruikte zolderkamers beschikbaar komen voor studenten of daklozen, zonder dat mensen hiervoor worden gekort op hun uitkering, zoals bij het project ‘Kamers met aandacht’. Hij wil zorgen voor meer ambtenaren die bouwbesluiten kunnen nemen en ondertekenen. Spreker vraagt om de bevestiging dat er te weinig ambtenaren daarvoor zijn. Hulpbehoevenden kunnen niet hetzelfde functioneren als mensen met een gestructureerde levensstijl. Toch verwacht men dat zij aan eisen voldoen, zodat hij vindt dat de hardheidsclausule versoepeling verdient, een manier voor een ambtenaar om om het systeem heen te gaan. Gelukkig is een kentering te zien, waarbij het systeem steeds meer vanuit maatwerk gaat opereren. Ook hierover kondigt hij een motie aan. Het versoepelen van de hardheidsclausule zou als een soort doorbraakmethode kunnen worden gezien, ook binnen de Participatiewet. Er is plek voor iedereen in de gemeente. Van participeren worden mensen gelukkig. Ondernemers kan de vrijheid worden gegeven om creatief te zijn en te zorgen voor beleving in de stad en winkelgebieden.

De ondernemer kan op hun eerste dag een bos bloemen en een warm welkom gegeven worden in plaats van het geven van een waarschuwing. Daklozen kan men een perspectief geven en niet eerst acht weken op straat gestuurd worden eer ze een uitkering krijgen. Basisbanen kunnen nu echt met een voorstel naar de raad komen. Hij oppert de gedachte voor een systeem van vertrouwen. Voor Tilburg heeft haar naam veranderd in Voor Tilburg 013, teneinde de namen van drie politieke partijen niet meer te hoeven verwarren. Mevrouw Spinnewijn (D66) wil de algemene beschouwing van VT013 horen. De heer Otten (VT013) antwoordt dat VT013 een partij is die elke dag bij mensen aan de keukentafel zit en probeert daar problemen en maatschappelijke vraagstukken in kaart te brengen en op te lossen. Daarvan is zijn bijdrage een weerspiegeling. De heer Jansen (PvdA) vraagt waar het maatwerk kunnen leveren volgens VT013 stokt en wat de oplossing daarvoor zou zijn. De heer Otten (VT013) weet dat een ambtenaar een hardheidsclausule alleen kan inzetten als sprake is van levensbedreigende aard, blijvend letsel of invaliditeit of psychisch of lichamelijk letsel. Slechts in uitzonderlijke gevallen wordt van deze bevoegdheid van de hardheidsclausule gebruik gemaakt. Het zou prachtig zijn die regel te versoepelen.

Een ambtenaar zou ervoor moeten kunnen zorgen dat een dakloze bij een schuld blijft participeren en zorg blijft krijgen. De heer Kokke (SP) suggereert dat beter beleid aan te passen is in plaats van de hardheidsclausule te gebruiken. De heer Otten (VT013) bevestigt dat, maar vindt het ook goed het beleid van de hardheidsclausule aan te passen. De heer Janssen (LST) vindt het betoog van de heer Otten mooi en herkenbaar, die diens pijlen op de politiek richt. Hij vraagt zich echter ook af of gesubsidieerde maatschappelijke instellingen hun werk goed doen. Men moet dus kritisch zijn op alles. De heer Otten (VT013) is het daarmee eens. Raad, college en ambtenaren doen goed werk, maar er zijn wel verbeterpunten. Hij staat voor een duidelijke en herkenbare keuze voor de inwoners van de gemeente Tilburg. Voor Tilburg 013 blijft zich veelal aan de keukentafel inzetten voor een betere, meer veilige en levendigere stad. De focus ligt daarbij op verkeersveiligheid, bestaanszekerheid, inclusie, woningnood en de jeugd. Schorsing: 12.45 tot 13.30 uur.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 20

1d. Reactie van het college op de algemene beschouwingen Wethouder Van Asten merkt op dat de perspectiefnota het kader volgt waarbinnen in het najaar de Programmabegroting 2025 wordt opgesteld. Hij licht toe dat kaderstellend betekent aangeven op welke terreinen de raad inspanningen en uitvoering van beleid wil aanscherpen. De raad barst van ambitie en hij is er trots op dat Tilburg vooruit durft en wil kijken, daar waar andere gemeenten de boel op slot zetten en nadenken over het sluiten van zwembaden. Tilburg krijgt het voor elkaar om juist perspectief te bieden voor de vergunning van zwembad De Groene Wellen. Tilburg staat er financieel goed voor. Het college heeft in het verleden al aangegeven te weinig geld van het Rijk te krijgen voor de taken die zij moet uitvoeren. Het college acht het gezien het ravijnjaar acceptabel om voor jaarschijf 2028 een tekort van 5 miljoen euro te accepteren. Het college weet namelijk de positieve risico’s goed in te schatten, zoals ook is gebleken uit het opschalingskortingsdossier. In de vorige perspectiefnota was er nog een tekort van 11 miljoen euro. Vanwege het positieve risico van het opschalingskortingsdossier is dat nu 5 miljoen euro geworden. Het incidentele overschot op de jaarrekening wordt ingezet voor het vullen van de algemene reserve. Als die vol is wordt dat overschot beschikbaar gesteld via de reserve incidentele opgaven.

Het college wil het overschot op de jaarrekening juist terugdringen en dat gebeurt door middel van reëel ramen. De raad heeft daarvan de positieve effecten al mogen constateren bij de laatste jaarrekening. Het is dus niet wenselijk om de incidentele overschotten structureel in te regelen. Het college gaat daarmee wel verstandig om, zodat ze langjarig renderen. Hij ziet het compliment van de heer Van Aarle over de omgang met de gemeentelijke financiële positie ook als een compliment voor college en raad, omdat het een teamprestatie is. Samen krijgt men meer voor elkaar. De heer Kokke (SP) vraagt de wethouder een doorkijkje te geven waarover de in de tekst vermelde termen gaan als ‘ruimte scheppende maatregelen’, ‘herijkingen’, ‘hefbomen’ en ‘zaken tegen het licht houden die mogelijk geen impact maken’. Wethouder Van Asten heeft proberen aan te geven waarop de focus moet worden gelegd, vanwege meer ambities om uitvoering te geven aan het akkoord. Er is een aantal grote opgaven in de stad. Voor het realiseren van woningbouw, klimaatopgaven en de sociale basis op orde houden moet men bijvoorbeeld slim nadenken over de omgang met de financiële positie op de korte en vooral de lange termijn. Goede dingen die men doet moet men dan behouden. Soms is er overlap met andere dingen die hetzelfde nastreven.

Men kan dan zich afvragen of men bepaalde dingen moet blijven behouden zonder het doel uit het oog te verliezen. Het college denkt dat dat kan, zodat daarop de zinnen zijn geformuleerd. Bij de uitwerking van de begroting zal het college heel concreet aangeven welke maatregelen het gaat nemen en hoe het dat zal doen. Vandaag wordt daarop ‘hoog over ‘ antwoord gegeven, maar dat zal op regelniveau in de begroting terug te zien zijn. De heer Kokke (SP) zegt dank voor het in de begroting duidelijk worden van alle herijkingen, ruimtescheppende maatregelen en dergelijke. Vervolgens stelt hij een vraag over de ambities en wat alle maatregelen moeten opleveren. Hij wil namelijk weten of het college ambities als hoogste doel stelt en of die nog kunnen veranderen als bepaalde maatregelen niet gehaald worden. Kiest het college dus voor de ambities of voor bijvoorbeeld het in stand houden van de sociale basis? Wethouder Van Asten antwoordt dat er altijd een mooie balans moet zijn tussen de omgang met ambities en de daarvoor benodigde middelen. Bezien moet worden of de dingen die de gemeente doet bij elkaar passen. Een van de belangrijke punten uit het akkoord is de sociale basis op orde houden. Als er nieuwe dingen aan de orde zijn, kijkt het college wat daarvoor nodig is. Soms is dat meer geld en soms is dat iets niet doen.

Die balans zal qua uitwerking verder in de begroting terug te zien zijn. De heer Kokke (SP) verwacht bij het nemen van maatregelen in de begroting ook een degelijke uitvoeringstoets. De afspraak is namelijk dat er bij elk nieuw beleid een uitvoeringstoets komt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 21

Wethouder Van Asten toetst op hetgeen het college denkt aan ambitie te realiseren is. Daarvoor is ooit de uitvoeringstoets bedacht. Mevrouw Couwenberg (CDA) heeft de afgelopen tweeënhalf jaar daarvan nog geen voorbeeld gezien. Zij vraagt hoe de wethouder denkt over het achterlopen op oud voor nieuw, wat voor 2,3 miljoen euro zou gebeuren. Wethouder Van Asten treft voorbereidingen om bij de begroting maatregelen te nemen om de taakstelling die in het vorige begrotingsjaar is aangekondigd door te zetten. Het college heeft zichzelf de tijd gegund om een ruimtescheppende maatregel neer te zetten. Bij de begroting wil hij die in één keer laten zien. De najaarsbijstelling bevat zowel de structurele doorkijk vanaf het begrotingsjaar 2025 als de najaarsbijstelling voor dit jaar. Mevrouw Couwenberg (CDA) herinnert eraan dat oud voor nieuw gerealiseerd zou worden bij de Begroting 2024. Nu wordt integraal gekeken waarmee men gaat stoppen bij de Begroting 2025, wat dan deels nog wordt uitgevoerd in 2024. Op deze manier is 2,3 miljoen euro besparen volgens haar nooit te realiseren. In de Begroting 2024 zou 2,3 miljoen euro aan beleid worden beëindigd, waarvan nog niets is nagekomen. Wethouder Van Asten licht toe dat in de Begroting 2024 er een taakstelling is van 2,3 miljoen euro vanwege een probleem op de toenmalige jaarschijf 2028.

Het college vindt het te veel om voor het volgende jaar al het volledige bedrag van 2,3 miljoen euro in te rekenen, maar het wil daarnaar wel toegroeien. Dat betekent ook dit jaar, 2024, deels al maatregelen nemen. Dat zal bij de najaarsbijstelling gebeuren. Verder wordt structureel naar dat bedrag toegegroeid. Wethouder Hendrickx reageert op de vraag van D66 dat Tilburg meer dan ooit de toon zal moeten zetten als het gaat om een reactie op de nieuwe wind die in Den Haag waait. Zij maakt zich ernstige zorgen, gezien de tegengestelde gedachtevorming op cultuur, gezondheid en internationalisering. Tegelijkertijd gelooft zij heel erg in de kracht van de lokale partijen en de gemeenteraad. Zij denkt dus dat Tilburg toonzettend kan zijn en gaat ervan uit dat de gemeente een reactie, antwoord en voorbeeld voor Den Haag kan zijn. In de bijdragen van de fracties voelt zij zich daarin als portefeuillehouder gesteund. Er is veel draagkracht voor het sociale en inclusieve gezicht van Tilburg, inclusief het daarop gevoerde beleid. In de voorliggende perspectiefnota wordt geprobeerd dat beleid ook weer een stapje verder te brengen. Dat er volgens sommige fracties geen keuzen zouden zijn gemaakt noemt zij onzin. Het is juist in deze tijd een belangrijke keuze om niet te stoppen met investeringen, wat andere gemeenten en regio’s gegeven de financiële situatie wel doen.

Zij geven geen geld meer aan cultuur, de bibliotheek en sociale instellingen. Dat doet Tilburg wel en Tilburg durft vooruit te denken, waarop zij heel trots is. Men kan dus verder gaan in de opmars van Tilburg als meest sociale en inclusieve stad en meest geweldige leefstad. Tilburg is namelijk voor bijna iedereen een heel fijne plek om te wonen. Voor een deel van de mensen is het dat echter niet, waarvoor men net zo veel oog moet hebben. Dat is ook in de perspectiefnota te lezen. Het is niet simpel om het goed en beter te doen, maar heel ingewikkeld en complex. Dat is haar reactie op de heer Janssen. Op heel veel verschillende niveaus moet de gemeente aan het werk: op straat en op stedelijk, lokaal, regionaal en landelijk niveau om alle partijen bij elkaar te brengen. Daarmee kan Tilburg een voorbeeld zijn voor het nieuwe kabinet hoe het anders en beter kan. Daarvoor zijn ook experimenten en proeftuinen nodig. Daarop wil zij blijven focussen en kiezen. Men moet nu eenmaal sommige dingen uitproberen, waarbij men soms de randjes van de wet opzoekt. Daar waar bureaucratie wordt gesignaleerd hoort zij dat graag, omdat alles wat er binnen het sociaal domein gebeurt gericht is op het voorkomen van bureaucratie en zaken simpeler maken. De wereld is helaas niet simpel en de problemen van inwoners zijn complex en bestaan uit heel veel aspecten, waarvoor men altijd oog moet hebben.

Mensen die geen dak boven het hoofd hebben moeten het zonder het thuisgevoel doen. Met het actieplan is een belangrijke stap gezet en zij wil daarmee

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 22

in de komende periode doorgaan. Zij hoort graag of de raad daarover nog ideeën heeft. Zorg over verwarde mensen, soms op straat en zonder of met een thuis, heeft zij ook. Daarvoor is er geen simpele verklaring. Het gaat om de inzet op extramuralisering, bezuinigingen op de zorg, gebrek aan psychiaters en psychologen, complexe problemen, drugsproblematiek en een economie die arbeidsmigranten met zich meebrengt. Zij probeert het probleem op alle niveaus aan te pakken en waar het kan het beter te doen. Ideeën vanuit de raad daarover hoort zij graag. 50PLUS dankt zij voor de mooie woorden over ouderen. Dat de uitvoering zou achterblijven en het gevoel dat er stilte is snapt zij niet. Tilburg is een dementievriendelijke gemeente en dat predicaat krijgt men alleen maar als men heel veel voor elkaar heeft gekregen. Er is de signalenwijzer gepresenteerd tegen ouderenmishandeling. Er zijn ook een netwerk en deskundigen op het gebied van ouderenmishandeling. Er is de campagne ‘Vandaag voor later’, een bewustwording op de derde levensfase voor ouderen. Er zijn tevens cursussen valpreventie. De woonzorgvisie wordt niet uitgesteld en komt in september naar de raad ter bespreking. Men wil altijd meer, maar de uitvoering staat voorop. De heer Van Tilborg (50PLUS) geeft daarvoor complimenten en waardeert de bevlogenheid van de wethouder.

Als men echter te ver voor de muziek uitloopt is het de vraag of men de anderen meekrijgt. Een bijeenkomst over GGoud is al twee keer uitgesteld, wat hem verontrust. Hij wil de raad daarin ook laten meenemen. Wethouder Hendrickx neemt dat punt mee en zal zorgen nog meer aandacht te besteden aan datgene wat het college doet. De heer Kokke (SP) heeft gezegd dat de woonzorgvisie weer voor behandeling is uitgesteld. Zijn zorg is dat die heel erg lang duurt, terwijl er zorgen over problemen zijn die oplossing behoeven. De SP gaat daarom een initiatiefvoorstel voor een zorgbuurthuis in Noord indienen. Wethouder Hendrickx stelt dat men problemen niet met één zorgbuurthuis oplost. De woonzorgvisie en het uitvoeringsprogramma zijn namelijk niet heel simpel. Men moet eigenlijk gezamenlijk met de regio hetzelfde gaan doen. Voor alle onderwerpen binnen het sociaal domein is de regio heel belangrijk. De regionale woonzorgvisie heeft de regio opgesteld en komt in september naar de raad. Ook de lokale woonzorgvisie komt in september naar de raad toe. Ondertussen werkt zij met collega Çelik aan de stad en woonzorginitiatieven. De heer Kokke (SP) heeft niet gezegd dat één woonzorgbuurthuis het probleem zal oplossen, maar misschien wel in Noord. Als er geen initiatieven worden genomen gebeurt er heel erg weinig. Wethouder Hendrickx vindt het mooi elkaar te vinden.

Elk initiatief is er een, maar wel wil men zich laten realiseren dat men met elkaar ook nog iets anders te doen heeft. De heer Janssen (LST) vindt het goed klinken dat Tilburg de toon wil zetten, maar c’est le ton qui fait la musique. Hij ontkent niet dat men soms experimenten en pilots nodig heeft. Veel onderzoeken zijn echter al eerder gehouden in andere steden of landen. De vraag is dus welke toon de stad zal zetten. Hij vindt het belangrijk dat men over wet- en regelgeving heen stapt als de gemeente daar tegenaan loopt. Wethouder Hendrickx begon daarmee haar betoog. Tilburg zet al de toon op de genoemde gebieden. Het college bepleit voortdurend in Den Haag dat bepaalde wetgeving niet werkt. De gemeente laat zien dat bepaalde wetten niet werken en dat wetgeving moet veranderen. Tilburg vraagt om ruimte voor experimenten. In het toezichtswerk werkt de gemeente aan kaderstelling. Tilburg is de stad die al heel lang vooruit loopt. Die toon houdt zij graag de komende jaren vol. Wethouder Çelik merkt op dat Tilburg een gastvrije stad wil zijn voor expats, studenten, nieuwkomers en asielzoekers. Het is een inclusieve stad, waar iedereen zich thuis kan voelen. Tilburg staat voor een continuering van het huidige humane en ruimhartige asielbeleid. In Nederland is er een opvangcrisis en geen asielcrisis. Het

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 23

asielbeleid is gebaseerd op een sterke en jarenlange samenwerking met regiogemeenten in Hart van Brabant. De opvang wordt georganiseerd door één gemeente. Zo biedt men solidariteit aan elkaar. De spreidingswet is in deze regio geboren, met de in 2022 gesloten bestuurlijke afspraken met het Rijk, het COA, de IND en de VNG. De toekomst van de spreidingswet is onzeker, zie het hoofdlijnenakkoord. De stad zal ook zonder die wet solidair zijn met de regio. Zo zal de gemeente ook in de toekomst blijven handelen. De agenda bepleit het college nadrukkelijk zelf bij het kabinet, maar ook via de aangesloten netwerken, zoals Hart van Brabant, Brabantstad, de G40 of in VNG-verband. Het afschaffen van voorrang bij woningtoewijzing door het beoogde kabinet vindt het college onverstandig. Dat zou betekenen dat statushouders 1,9 jaar extra op de wachtbank blijven zitten. Het college wil inzetten op een zo snel mogelijke inburgering. Het gaat om meedoen met een woning, een baan, een opleiding en voor perspectief. De heer Kokke (SP) constateert dat de wethouder antwoorden geeft op niet gestelde vragen. Hij is het ermee eens dat het onverstandig is om de voorrangssituatie van asielzoekers af te schaffen, maar vraagt wat de wethouder bedoelt met ‘onverstandig’ en of het college burgerlijk ongehoorzaam zal zijn richting Den Haag.

Wethouder Çelik vindt het afschaffen van de voorrangspositie van statushouders bij woningtoewijzing geen maatregel die bijdraagt aan het vinden van een woning voor inwoners. Iedereen heeft namelijk recht op een dak boven het hoofd. Het college wil dat aankaarten en lobbyen om het kabinet op andere gedachten te brengen. De Tweede Kamer is het wetgevende orgaan. Als de wet is aangepast zal de gemeente zich daarbij moeten neerleggen. Wel vindt hij dat de stad aan de voorkant een signaal moet afgeven en moet uitspreken dat het gaat om een onverstandige maatregel . De heer Janssen (LST) vraagt of de opmerking dat sprake is van een opvang- en geen asielcrisis een raadsopvatting is of de persoonlijke mening van de wethouder. Hij wil ook weten hoe het college denkt draagvlak onder inwoners voor alle aankomende opvangmaatregelen te creëren. Wethouder Çelik spreekt namens het college en herhaalt dat het gaat om een opvangcrisis en geen asielcrisis. De afgelopen jaren hebben zich 48.500 asielzoekers aangemeld en het lukt al jarenlang niet om de opvang op een goede manier in te rechten. De spreidingswet is bedoeld om in het verleden in Nederland afgebouwde capaciteit op te vangen, wat men met elkaar kan regelen. Die opgave kan men plannen. Met elkaar kan men 48.500 mensen goed opvangen en zorgen dat ze een woning krijgen. Het is slechts een druppel op de gloeiende plaat van migratie.

De heer Van Aarle (LT) meent dat geen enkel raadslid een vraag over asiel heeft gesteld, zodat het college ook naar zijn mening inderdaad antwoord geeft op niet gestelde vragen. Wethouder Çelik reageerde slechts op de vraag van D66 over hoe het college naar het veranderende klimaat in Den Haag kijkt. Op het vlak van huisvesting van arbeidsmigranten is de opgave urgent. Die opgave voor Tilburg telt zo’n 3.600 tot 5.000 wooneenheden en die is even groot als de asielopgave voor heel de regio Hart van Brabant. Gezien het jarenlange gevoerde rijksbeleid merkt hij dat de woningcorporaties met bijvoorbeeld de verhuurdersheffing jarenlang niet in positie zijn geweest om betaalbare woningen te realiseren. Dat gebeurt op de korte termijn wel door het toevoegen van flexwoningen. Mevrouw Couwenberg (CDA) wijst erop dat over de flexwoningen ook geen vragen zijn gesteld en vraagt de voorzitter daarop in te grijpen. Wethouder Çelik ontkent dat en verwijst naar VT013 dat daarover een vraag stelde. Ook stelde een aantal raadsleden een vraag over de woningmarkt in balans. De balans betekent dat op de korte en lange termijn woningen toe te voegen zijn. Het project ‘Kompas op Zuid’ is een voorbeeld van te realiseren woningen op de korte

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 24

termijn. Er wordt dus gewerkt aan een aantrekkelijke en gezonde stad, waarin iedereen zichzelf thuis kan voelen. Hem is gevraagd te reflecteren op de personele organisatie en de strategische personeelsplanning (SPP). Daarover gaat het college na de zomer met de raad in gesprek. Die strategische personeelsplanning is bedoeld om een betrouwbare partner te zijn voor de raad, inwoners, partners en ondernemers . Er wordt daarbij gekeken naar de kwalitatieve en kwantitatieve bezetting in de organisatie, nu en in de toekomst, waarin de SPP een belangrijk document is. De complexiteit van het werk verandert en er wordt nadrukkelijker in ketens en programma’s gewerkt. Er wordt gezorgd voor het aanpassen van het trainingsaanbod op toekomstige vaardigheden. De huidige uitgangspositie van het personeelsbeleid bevindt zich op een niveau waarop hij trots is. Het verzuim ligt onder de percentages van vergelijkbare 100.000 plus-gemeenten. De uitstroom van medewerkers ligt lager dan van vergelijkbare steden. Extra focus wil het college leggen op de werkdruk. Met de werkdrukpeiling probeert het college daarvoor aandacht te hebben, evenals door daarover het gesprek met elkaar te voeren. Wethouder Grashoff sluit zich aan bij de woorden van zijn collega Van Asten om vast te houden aan ambities, met een iets minder rooskleurig financieel perspectief. Er wordt voluit doorgegaan op de ingeslagen weg.

Het nieuwe kabinet heeft zich aan de klimaatdoelen geconformeerd, wat goed nieuws is. Met minister Sofie Hermans zou in principe een goed en inhoudelijk gesprek over klimaat te voeren moeten zijn, waar andere kandidaat-ministers het bestaan van hun toekomstig departement in een vorig leven hebben ontkend. Het hoofdlijnenakkoord bevat ook dingen die zorgen baren. Belasting op aardgas verlagen helpt de energietransitie bijvoorbeeld niet. Onzekerheid creëren over het plaatsen van windmolens en wel pleiten voor duurzame energie lijkt hem tegenstrijdig. Het is dus een beetje afwachten hoe zaken gaan lopen, maar vooralsnog gaat hij er van uit dat het kabinet zich houdt aan de afspraken uit het hoofdlijnenakkoord en dat de klimaatdoelen onverkort overeind blijven. Dat is voor Tilburg van groot belang, omdat is geadviseerd naar een herijking van de energietransitievisie te kijken. Die is bijna klaar. De raad spreekt binnenkort in een informatiesessie over de doelenboom, waarin de tussentijdse doelen voor 2030 wat betreft de energietransitie worden aangegeven. Ook is daarin een rekenkundige exercitie gemaakt over het doelbereik en het maken van een logische opbouw van de componenten van de energietransitie. De vraag is of de ambitie ook wordt behaald. De analyse ziet er best redelijk gunstig uit, wel onder het voorbehoud dat ook het Rijk de dingen doet die het moet doen.

De beïnvloeding van de gemeentelijke doelen op energie en klimaat door het landelijke beleid is gigantisch. De energietransitie moet namelijk in samenspraak met het Rijk gebeuren. De doelenboom bevat goede kwantitatieve onderdelen, waarbij de mate waarin het beleid goed te monitoren is goed kan worden bekeken. Een aantal raadsleden heeft vragen over de basisbanen gesteld. De heer Janssen vroeg zich af of daarvan moet worden afgezien. Hijzelf wil echter steun van de LST voor die banen hebben. Er is wel een heel lastig probleem, omdat het realiseren van basisbanen onder de huidige rijksregelgeving heel ingewikkeld is. Men mag gelden bedoeld voor het verstrekken van uitkeringen namelijk niet gebruiken om mensen uit de bijstand te helpen, terwijl daarvan vaak een inverdieneffect voortvloeit. Het te maken plan gaat over een combinatie van ontwikkel- en basisbanen, zodat mensen de garantie hebben dat ze niet terugvallen in de bijstand. Daarmee creëert men een situatie die hij een hefboom noemt, ook financieel gezien. De maatregel moet in belangrijke mate bijdragen aan bestaanszekerheid. Het aantal te helpen mensen zal veel groter moeten zijn dan 50, waarvan oorspronkelijk in het akkoord is uitgegaan. De overtuiging van het college is dat dat ook kan. Hij zal ervoor zorgen dat het voor de raad mogelijk is voor oktober a.s.

een definitief besluit te nemen, waarna zo snel mogelijk met basisbanen kan worden gestart. Experimenteren is altijd zinvol geweest en doet wat het moet doen. De heer Kokke (SP) praat al bijna twee jaar over basisbanen, die uiteindelijk helemaal niet mogen van de rijksoverheid. Hij gaat er van uit dat het geld voor de basisbanen

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 25

in de Begroting 2025 geregeld zal zijn, zodat de gemeente daarmee op 1 januari 2025 aan de slag kan gaan. Wethouder Grashoff bevestigt dat. Het probleem met het besteden van uitkeringsgeld voor een uitstroombevorderende maatregel was bekend. De heer Kokke (SP) was dat probleem niet bekend, maar het bevreemdt hem dat het punt nooit ter sprake is gekomen. In dat geval was de discussie sneller en makkelijker voor andere raadsleden geweest. Wethouder Grashoff spijt het als dit gegeven in de discussie onvoldoende transparant is geweest. Hij zal daarop nog een uitvoeriger toelichting geven. Het college verwachtte een inverdieneffect op de BUIG-middelen, die het echter niet zomaar mag inboeken. Verdichting niet ten koste van de leefkwaliteit in de stad laten gaan is een hell of a job, maar het kan. Mobiliteitstransitie hoort daarbij. Er vindt een discussie plaats over de toekomst van het OV, snelfietspaden en de parkeerproblematiek. Vraagstukken vragen om een integrale oplossing, om een nog leefbaardere en fijnere stad voor elkaar te krijgen, tegelijkertijd met een nog hogere dichtheid van woningen per hectare. Wethouder Van der Pol heeft de mooie, grote en complexe opgave om 25.000 woningen in de stad te bouwen. Daarbij gaat het naast huizen om de leefomgeving van inwoners. Tilburg wil een gezonde, duurzame en sociaal-inclusieve stad met dorpen zijn. Kwaliteit staat daarbij voorop.

Het centraal houden van maatschappelijke voorzieningen hoort eveneens daarbij. Naast woningen gaat het om OV, zorg, sport, onderwijs en cultuur. Die moeten meegroeien met de stad. Het is de inzet om de bestaande maatschappelijke voorzieningen te benutten en te versterken met de groei van de stad. Van de Westermarkt, die een sleetse plek is geworden, wil hij weer het stadshart van West voor de toekomst maken. Andere voorbeelden zijn het Pater van den Elsenplein en Udenhout. Het gaat om het investeren in de leefomgeving. Vervolgens gaat hij in op de stand van zaken. Er zijn zo’n 16.000 woningen in plannen vastgesteld. 5.000 woningen zijn inmiddels hard gemaakt. De uitvoering is de grote uitdaging, wat overigens in heel Nederland het geval is. Tot nu zijn er dit kalenderjaar 670 woningen bij gekomen en er zijn 1.029 vergunningen verleend. De strategie wordt uitgevoerd, terwijl die wordt uitgevonden. Na de zomer volgt een uitgebreide toelichting. Het gaat om een specifiek team dat in samenwerking met corporaties, de markt en burgerinitiatieven doorbouwt. Tilburg is door de Nederlandse marktpartijen aangemerkt als beste en fijnste stad om in te werken en om mee samen te werken. Het gaat ook om focus en prioriteren in projecten en tijd, evenals om bijzondere aandacht voor kleine projecten en het aantrekken van geld. Kwaliteit staat daarbij voorop.

Het college verwijdert geen sportvelden, maar het kan die wel verplaatsen. Dat betreft ruimtelijke ordening. In de toekomst zijn er meer sportvelden nodig en ook die inzet mag men van het college verwachten. De heer Van Aarle (LT) herinnert aan de Internationale dag van het spelen vorige week, waarbij het met name gaat om ruimte voor kinderen om buiten te kunnen spelen. Helaas wordt veel kinderen de ruimte om te spelen ontnomen, letterlijk door het volbouwen van de buitenruimte. Die zorg heeft Lokaal Tilburg. Hij vraagt waar het sportveld naartoe wordt verplaatst. Wethouder Van der Pol zal juist opnieuw investeren in vrije sport in de buitenruimte en plekken om te spelen voor kinderen. Speelruimte wordt niet weggepoetst, het omgekeerde is het geval. Compacte steden zijn aantrekkelijk om in te leven, juist voor jonge gezinnen met kinderen. Er komt geen extra Reeshof tussen de dorpen. Wel wordt aan de randen van de stad doorgebouwd. In het hart van Tilburg komen er straatjes bij. Er staat niet in de perspectiefnota dat economische groei een doel op zich is. Tilburg is wel een groeiende, bloeiende en bruisende stad met dorpen, waar ook een innovatieve, circulaire en toekomstbestendige economie bij hoort. Het

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 26

verdienvermogen van de economie is ook het kapitaal om te kunnen investeren in de gewenste voorzieningen. Het vraagt wel voortdurende aandacht en investering, ook van het MKB. Tilburg bevindt zich in een MKB-regio. Tilburg is ook steeds meer een stad voor start-ups. De Spoorzone is in april landelijk als beste innovatieplek aangeduid, juist vanwege de kwaliteit, die de gemeente met alle partners heeft opgebouwd. Wel moet men vol inzetten op circulariteit en innovatiekracht. Men moet daarop doorzetten, zeker in de stad en in de regio. De economie vraagt voortdurend aandacht, wat investeren en samenwerken betekent, ook voor bedrijventerreinen. De raad is recent bijgepraat over het Uitvoeringsplan revitalisering bedrijventerreinen. De gemeente heeft ruim 120 miljoen euro aan investeringen van het Rijk binnengehaald voor gebiedsontwikkeling, mobiliteit en verduurzaming. Daarmee was er een hefboom om in totaal bijna 40 miljoen euro in de regio te investeren, ook in het MKB. Beoogd minister Wonen en Ruimtelijke Ordening Mona Keijzer wil graag een heleboel heilige huisjes omgooien. Kloostercomplexen en kerken zijn prachtig her te bestemmen.

Wel wil hij Brabantbreed op hetzelfde niveau investeren als in de Randstad, omdat de gemeente dan drie tot vier keer meer kan uitgeven, wat goed is voor mobiliteit, bereikbaarheid, woningbouw, nieuwe natuur en al het andere wat men belangrijk vindt. De heer Otten (VT013) vraagt of de wethouder kan bevestigen dat er te weinig ambtenaren zijn die bouwbesluiten kunnen nemen en ondertekenen. Uit zijn gesprek met de Woonbond bleek namelijk dat het grootste probleem niet de uitvoeringsmensen zijn, maar degenen die bouwbesluiten moeten nemen. Wethouder Van der Pol heeft in het algemeen opgemerkt dat de gemeente het maximale moet halen uit de bestaande capaciteit van de keten stedelijke ontwikkeling, inclusief de fase van vergunningverlening. Men zou altijd kunnen stellen dat er te weinig mensen zijn. De gemeente doet haar werk. 1.029 verleende vergunningen dit jaar is een geweldige prestatie. Dat impliceert niet te weinig te doen. De werkdruk is echter hoog. Er zijn soms mensen ziek, maar eigenlijk gaat het verrassend goed, zeker gezien de recente cijfers. Wethouder Kostermans gaat in op de gestelde vragen over de inclusieve stad. In het akkoord is een belangrijke pijler ‘Tilburg Kansrijk’. Er is gekozen voor het versterken van de sociale basis en meer aanwezig en zichtbaar zijn in de wijken met het wijkgericht werken.

Er ontstaan heel mooie initiatieven die de gemeente waar nodig faciliteert. Er zijn initiatieven genomen voor ontmoetingsplekken, die bereik en impact hebben. Waar nodig wil de gemeente daarin een belangrijke ondersteuningsrol spelen. Het college wil een aantal initiatieven die het goed doen duurzaam doorzetten. Alle inzet die er is wil het college tegen het licht houden en dat zo effectief mogelijk doen. Daarom is het goed te kijken naar hoe het er nu voor staat en waar er meer of minder nodig is. Bezien wordt hoe een en ander effectiever in te richten is, maar dat mag niet ten koste gaan van een sterke sociale basis. De heer Jansen (PvdA) kan dat verhaal volgen, maar vraagt wanneer de raad de blinde vlekken of dubbelingen te zien krijgt en wanneer bepaalde succesvolle initiatieven structureel zullen worden ondersteund. Wethouder Kostermans antwoordt dat zaken effectiever inrichten veel domeinen raakt en in samenspraak met partners in de wijk wordt gedaan. Het college wil de raad daarin meenemen. Zij wil het college de tijd laten geven om met een goed voorstel te komen en verwacht dat na de zomer. De heer Jansen (PvdA) wil de bestaande mfa’s ook daarin laten meenemen en begrijpt dat na de zomer het derde of vierde kwartaal van 2024 is. Wethouder Kostermans heeft dat punt in de perspectiefnota opgenomen, maar kan niet precies aangegeven wanneer de raad zal worden meegenomen.

Wel gaat het college de raad meenemen in de kwartaalsessie Sociaal vlak na de zomer.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 27

De heer Kokke (SP) vraagt of dat plan in het kader van de Begroting 2025 wordt meegenomen. Wethouder Kostermans antwoordt dat de exercitie deels niet helemaal klaar zal zijn voor de Begroting 2025. De heer Kokke (SP) is benieuwd of het te besparen geld op de sociale basis of nieuwe gevonden initiatieven leidend zijn. Wethouder Kostermans wil de te versterken sociale basis overeind houden, dat zo effectief mogelijk doen, maar ook kijken naar plekken zodat die efficiënter in te richten zijn, opdat de basisinfrastructuur in de hele stad op een goede manier op orde komt. De heer Kokke (SP) hoort de bandbreedte dat de sociale basis qua geld zowel meer als minder kan worden. Wethouder Kostermans vindt voorop staan dat de inzet zo goed mogelijk gericht is. Op sommige plekken wil zij initiatieven met veel impact en een goed bereik duurzaam bestendigen. Op andere plekken kan het een tandje minder. De raad zal op tijd mee worden genomen. Het doel blijft overeind om te investeren in een stevige sociale basis. De heer Janssen (LST) vraagt de wethouder een heldere omschrijving te geven van wat een sociale basis is en waaruit die bestaat. Nu vindt hij het een abstract begrip. Wethouder Kostermans gaat het deels om wat inwoners in de wijk doen, hoe ze elkaar kunnen helpen en ondersteunen. Deels gaat het ook om de inzet die de gemeente en partners kunnen faciliteren.

Zij wil bij de reflecties daarover verder spreken. Er is ook gevraagd naar de inzet op bestaanszekerheid. Het aantal inwoners met te weinig geld om rond te komen is gelukkig gedaald naar 14.000. Er is dus nog inzet hierop nodig. De gemeente heeft te maken met het hoofdlijnenakkoord van het Rijk. Het plafond voor de subsidies bestaanszekerheid wordt verhoogd, om alle initiatieven uit de stad met een goed bereik verder te laten gaan, maar ook om ruimte te bieden voor nieuwe initiatieven op dat vlak. Er is de raad onlangs een verbeterplan toegestuurd voor nieuwe regelingen. Het college gaat na de zomer ook aan de slag met de Meedoenregeling en de bijzondere bijstand, waarin de raad ook wordt meegenomen. Ook de huisbezoeken en de outreachende aanpak van mensen opzoeken zijn een belangrijk onderdeel. Samen met de regelingen en de inzet worden die meegenomen in de evaluatie, waarbij expres een externe partner wordt betrokken. Dit omdat de gemeente zelf blinde vlekken kan hebben. Er wordt heel veel gedaan aan kinderarmoede, met de inzet van partijen, zoals de Stichting Leergeld. De Meedoenregeling levert een bijdrage. De ouderbijdrage voor peuteropvang wordt vergoed voor ouders met weinig geld en die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Bestaanszekerheid is dus nog steeds een belangrijk onderdeel van de inzet in de stad.

De anti-discriminatieagenda is een aanvulling op het inclusiebeleid. Discriminatie vindt helaas nog plaats, ook in Tilburg. Het college gaat aan de slag met concrete interventies om discriminatie tegen te gaan. Daartoe wil het college partijen betrekken, omdat discriminatie bij hen plaatsvindt. Bij de groepen die dit raakt worden ook ouderen en groepen die hen vertegenwoordigen meegenomen. Wateroverlast is een enorm issue, ook in Tilburg. Vorig jaar is het nieuwe programma ‘Water en riolering’ vastgesteld met extra inzet en uitvoeringsmaatregelen om weersextremen als gevolg van klimaatverandering zo goed mogelijk te kunnen opvangen. De gemeente kan echter niet alle risico’s opvangen. De huidige situatie van heel veel regenval is nog nooit vertoond. Dat is ook voor het college zoeken hoe daarmee om te gaan. Niet alles is voorspelbaar, maakbaar en technisch oplosbaar. Wateroverlast is niet altijd op elke plek te voorkomen. De voorzitter beantwoordt de vragen over veiligheid. De VVD vroeg aandacht voor de beschikbaarheid van de politie in het totaal van de prioriteiten bij het tegengaan van overlast. Op mensen met een zorgvraag die te maken hebben met overlast

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 28

wordt ingezet. In het huidige tijdsgewricht moet de politie ook reageren op meldingen van overlast van mensen die zorg nodig hebben. Dat vraagt steeds meer inzet van de politie. Die prioriteit wordt gedeeld en er wordt daartoe gewerkt aan nieuwe instrumenten. Als boa’s meer in het weekend worden ingezet gaat dat ten koste van de inzet doordeweeks, maar die inzet past dan beter in de prioriteitsstelling van het totaal. De boa’s zien dat ook als een waardevolle aanvulling op hun functie. Het half miljoen euro voor Oud en Nieuw-activiteiten is niet bedoeld voor vuurwerkshows, maar voor activiteiten die toewerken naar een vuurwerkvrij Oud en Nieuw, zoals ook uitgesproken door de raad. De activiteiten voor het komende Oud en Nieuw zullen nog een groot aandeel aan vuurwerk bevatten, maar in de jaren daarna wordt het minder. Dat betekent ook dat er meer middelen komen voor verbindingsactiviteiten, met name in wijken en buurten. Hij begrijpt de wens van 50PLUS om de lichtshows op Oudjaar om 19.00 uur te handhaven. Dat is nog een budgetkwestie. Daarvoor wordt een raadsvoorstel gemaakt. Lokaal Tilburg vroeg of de crisisvoorbereiding inspeelt op destabilisatie vanuit andere staten en daarop antwoordt hij bevestigend. Dat gebeurt in het verband van de veiligheidsregio’s en landelijke afstemming.

De resultaten van het onderzoek naar het koloniaal en postkoloniale verleden zijn het bevorderen van het gesprek tussen verschillende groeperingen in de stad, die alle via hun ouders en voorouders een ander beeld hebben van het verleden. Het college gaat daarop door, ook bij het programma over inclusief Tilburg. De heer Van Stappershoef (VVD) heeft met een beetje ongemak en irritatie geluisterd naar de recensies van het college over het aanstaande kabinet. De gemeente moet zich echter daartoe verhouden en hij roept daarom op om samenwerking daarmee te zoeken en samen ambities waar te maken. De voorzitter kan zich dat heel goed voorstellen en meent ook dat de samenwerking voortzetting behoeft tussen Rijk, provincies en gemeenten. Eenieder zal verkiezingsuitslagen moeten accepteren en zien waartoe die leiden in bestuurlijke organen. Het college zal samenwerken met het nieuwe kabinet om ten behoeve van Tilburg het beste daaruit te halen. Mevrouw Spinnewijn (D66) snapt het standpunt van de heer Van Stappershoef, maar wijst erop dat het kabinet duidelijk andere afslagen neemt. Tilburg moet daarom de toon zetten over de te volgen koers, bijvoorbeeld op gebieden als asielopvang, klimaat en woningopgaven. Het merendeel van de partijen is optimistisch over die koers en het college heeft daarover goed uitleg gegeven.

De heer Kokke (SP) is het niet eens met de recensie van D66 op wat andere partijen is ingebracht. 1e. Schorsing tot 20 juni, 10.00 uur De voorzitter schorst de vergadering om 14.58 uur tot 20 juni 2024 om 10.00 uur. Schorsing 1.

Heropening van de vergadering op 20 juni 2024

De voorzitter opent de op 17 juni 2024 geschorste vergadering om 10.00 uur en heet allen welkom. De raad is voltallig. 2.

Behandeling ingediende moties

2.1

Duurzame stad

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 29

Motie M 24-37 ‘Maak duurzaamheidsbeleid eenvoudiger en toegankelijker voor het MKB’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 17 juni 2024; constaterende dat: -

de gemeente Tilburg vindt het belangrijk dat MKB-ondernemers kunnen verduurzamen en klaar zijn voor de toekomst;

-

de energietransitie is een van de grootste uitdagingen van deze tijd. De rol van de overheid in de energietransitie is van groot belang;

-

de realiteit van netcongestie is een groter wordend probleem voor de komende twintig jaar. Om aan de groeiende stroomvraag te kunnen voldoen zouden we het huidige net zeven keer nodig hebben;

-

het elektriciteitsnet overbelast raakt en er geen stroom op en neer worden geleverd. Het risico op storingen neemt verder toe, nieuwe bedrijven krijgen geen aansluiting en verduurzaming wordt nog ingewikkelder;

-

volgens VNO-NCW en MKB-Nederland zijn veel kleine bedrijven qua energieverbruik vergelijkbaar met huishoudens en hebben zij even zoveel last van de hoge energiekosten;

overwegende dat: -

volgens de ondernemersorganisaties is het MKB onmisbaar om de klimaatdoelen te halen. Dat vraagt om beleid dat beter op hun schaal en mogelijkheden is afgestemd. Ook moeten de randvoorwaarden op orde zijn, zoals de benodigde communicatie over de energietransitie, oplossingen voor netcongestie en toegang tot duurzame warmte;

-

de energietransitie is al een tijdje gaande, maar staat ook onder toenemende druk. Dit wordt o.a. veroorzaakt door schaarste in de energie infrastructuur, oplopende kosten en de urgentie tot actie waardoor klimaatmaatregelen versneld doorgevoerd moeten worden. Vanwege dat laatste staat het draagvlak onder grotere druk doordat MKB ondernemers zich overvallen voelen;

vraagt het college om: -

te onderzoeken in hoeverre het ondersteunende beleid van de gemeente Tilburg voor de energietransitie nu in voldoende mate ook beschikbaar is voor de MKB-ondernemers en in hoeverre Rijksinstrumenten daarin al voorzien of beter kunnen worden gecommuniceerd via beschikbare communicatiekanalen;

-

de raad tussentijds en uiterlijk begin 2025 te informeren over de voortgang van bovengenoemd verzoek.

Namens de VVD-fractie: Olaf Broeders. Namens de D66-fractie: Sofia Schampers. Namens de 50PLUS-fractie: Frans Vriens. Namens de LT-fractie: Frans van Aarle. Namens de PvdA-fractie Bea Mieris. De heer Kokke (SP) wil de motie graag mede indienen. Mevrouw Sol (GroenLinks) vraagt in hoeverre het ondersteunende beleid van de gemeente Tilburg in voldoende mate beschikbaar is en informeert of de in bullet genoemde communicatie ook zo geïnterpreteerd kan worden. De heer Van den Berg (LST) is geen voorstander van de huidige vormgegeven energietransitie, welke doodlopende weg op alle fronten fout gaat. Desalniettemin zal de LST toch voor de motie stemmen, vanwege een mogelijk leedverzachtend effect op het MKB.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 30

Mevrouw Vlasveld (PvdD) wijst erop dat het MKB een hele brede groep aan bedrijven omvat en vraagt of de indieners ideeën hebben over het verdelen van de hulp daarover. Hebben kleine bedrijven bijvoorbeeld voorrang op de grotere bedrijven en wordt in die voorrangsregeling ook meegenomen hoeveel winst een bedrijf maakt? Wethouder Van der Pol is actief bezig met de toegesneden aanpak van de verduurzaming van het MKB, omdat MKB-bedrijven meer moeite hebben dan grotere bedrijven om in de transitieopgaven mee te kunnen, omdat ze kleiner zijn en ook niet altijd de expertise hebben om daarin op tijd de juiste keuzen te maken. Hij verwacht uiterlijk begin 2025 of zoveel eerder als dat lukt de raad te informeren over de voortgang van de aanpak. De motie geeft de richting een extra duw in de rug en daarom neemt het college die over. De heer Broeders (VVD) antwoordt dat het ondersteunende beleid van de gemeente voldoende beschikbaar is en die wordt in de betreffende communicatiekanalen ook zo meegenomen. Het gaat hem vooral om de toegankelijkheid van hulp en duidelijkheid over lokaal ondersteunend beleid en Rijksinstrumenten. Nu vindt hij de communicatie op bijvoorbeeld de gemeentelijke website matig. Het MKB is echter nodig om de doelen te behalen.

De netcongestie blijft een lange termijnkwestie en hij beseft dat het bij investeringen van het MKB in duurzaamheid ook vaak gaat over lange termijninvesteringen. Midpoint is goed bezig, maar hij hoopt op een extra duw in de goede richting. Stemverklaringen over motie M 24-37 Mevrouw Sol (GroenLinks) kondigt gezien de gegeven antwoorden aan voor de motie te zullen stemmen. De heer Kooke (FvD) merkt op dat er voor de energietransitie geen draagvlak is en die niet haalbaar en betaalbaar is. In de motie ziet hij dat mogelijkheden worden gezocht om MKB’ers te verlichten, waarin hij zich kan vinden om hen perspectief te bieden. Daarom stemt hij toch voor de motie. Motie M 24-37 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem met 45 stemmen voor aangenomen. Motie M 24-22 ‘Voor iedereen een gesubsidieerde regenton’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 17 juni 2024; constaterende dat: -