Verslag Gemeenteraad 12.06.2025

Burgers betrekken is een eerste stap, maar uiteindelijk wil hij zien dat inwoners kunnen meebeslissen over hun directe leefomgeving en hun eigenaarschap terugkrijgen. Daarnaast mist hij een voorschot op perspectief voor Udenhout, BerkelEnschot en Biezenmortel. Het benoemen van een pumptrack en de gebiedsontwikkeling van Zwaluwenbunders vindt hij niet voldoende.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 30

Het belang van het actieplan burgerparticipatie is een essentieel onderdeel voor draagvlak. Zonder draagvlak verliezen namelijk alle plannen hun legitimiteit en dat is de basis voor de democratie. Forum voor Democratie dient een motie in over het voortijdig voorbereiden en invoeren van een correctief referendum als het landelijke voorstel daarover door de Eerste Kamer komt. Voor het sociaal domein ziet hij financiële bandbreedtes en het doorbreken van evaluaties van eerdere investeringen, zoals in de sociale basis. Voor het ruimtelijk domein ziet hij geen duidelijk prioriteringskader voor projecten zoals Zwaluwenbunders en het Kenniskwartier en risico’s voor grondexploitaties zijn onvoldoende gespecificeerd. Hij begrijpt dat het lastig is om overal volledige transparantie over te geven., maar om daarbij te helpen dient hij een motie in om voor gemeentelijke projecten in het ruimtelijk domein de verwachte projectkosten openbaar te maken op werfborden. Tot slot eindigt hij zijn bijdrage met een quote van John Stuart Mill: “De waarde van een staat is op de lange termijn de waarde van de individuen waaruit hij bestaat. 4. Reactie van het college op de algemene beschouwingen Wethouder Van Asten vertelt dat gemeenten met ingang van 2026 te maken krijgen met een toch wat forse inkomstendaling vanuit het Rijk.

Ondanks deze daling presenteert het college in de Perspectiefnota 2026 structureel sluitende jaarschijven voor 2026 en 2027. Dit kan het college doen omdat het de extra ontvangen rijksmiddelen in 2023 tot en met 2025 prudent heeft ingezet en vooral heeft gebruikt voor incidentele aanvullingen van de strategisch meerjarige reserves voor onder andere klimaat, stedelijke ontwikkeling en de transitie van het sociaal domein. In tegenstelling tot veel andere gemeenten hoeft Tilburg daardoor geen grote impactvolle bezuinigingen door te voeren, maar kan zij de komende jaren blijven investeren in de stad en de dorpen. De perspectiefnota richt zich vooral op het verder brengen van de lopende transities in het ruimtelijke en het sociaal domein en wordt daar waar mogelijk de inzet van de afgelopen jaren tot en met 2027 gecontinueerd. En daarmee ligt er een stevige basis en heeft het volgende gemeentebestuur de tijd om nadere keuzes te maken. Die basis is feitelijk steviger dan hoe dit college de situatie aan het begin van deze periode aantrof. De financiële positie van de gemeente Tilburg is dus nog altijd goed. De financiële buffers zijn groot, de schulden laag en de belastingruimte is groot. En deze goede uitgangspositie zorgt ervoor dat er de komende jaren ruimte is voor het verder vormgeven van de stedelijke ontwikkeling. Dit zijn de woorden van de gemeentelijke accountant.

Door nu te investeren zorgt men ervoor dat Tilburg ook in de toekomst een aantrekkelijke stad blijft met een duurzaam gezonde financiële huishouding. Daar hoort bij dat investeringen op de korte termijn ook voor een verslechtering van de financiële kengetallen zorgen. Al enkele jaren is daarin een dalende trend te zien en de verwachting is dat deze lijn zich de komende jaren gaat voortzetten. Ondanks de verwachte veranderingen van de kengetallen blijft het risicoprofiel van de gemeente op zeer korte termijn laag tot gemiddeld. Hierover heeft het college de raad ook geïnformeerd en het college is daarmee het gesprek aangegaan in een aparte bijeenkomst, voorafgaand aan de behandeling van de perspectiefnota, waaraan de accountant deelnam. Dat gesprek blijft in de toekomst gevoerd blijven worden. Diverse fondsen worden gevuld. Er is vanuit de raad gesteld dat de uitgaven vanuit die fondsen niet aan de hand van concrete plannen worden gedaan. De uitgaven vanuit de fondsen worden echter concreet bepaald en voorgelegd aan de raad. De raad was en blijft in positie. Het toevoegen van jaarlijks maximaal 10 miljoen euro aan reserves is geen blanco cheque. Het bedrag is gemaximeerd, omdat per begroting op basis van inhoudelijke analyses vanuit het TMIP wordt bezien wat nodig is. Gebiedsontwikkelingen vragen om een integrale aanpak, waarbij een mix van de kosten en dekking samenkomen.

De raad wordt per project/ontwikkeling altijd in positie gebracht op basis van het budgetrecht, waarbij het volgens de kostendekkingsparagraaf helder is welke publieke middelen ingezet worden, bijvoorbeeld vanuit welke fondsen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 31

De heer Kokke (SP) ziet in het stuk dat het genoemde fonds stedelijke ontwikkeling met 20 miljoen euro in plaats van met 10 miljoen euro per jaar wordt gevuld en vraagt of dat klopt. Wethouder Van Asten refereerde eigenlijk aan de vraag van het CDA over de vulling van het fonds stedelijke ontwikkeling vanuit de Essent-gelden. Het klopt dat het fonds stedelijke ontwikkeling voor een ander deel ook nog gevuld wordt uit de reserve incidentele opgaven. Het is wel evident dat de huidige omvang van het fonds stedelijke ontwikkeling op termijn ontoereikend is voor de integrale opgave om tenminste 25.000 woningen toe te voegen. De inzet van vermogen vraagt dan ook om prudentie, waarbij de inzet zorgt voor langjarig nut in de toekomst. Er is ook gevraagd waarom die reservepositie aan het einde van de bestuursperiode wordt ingezet. Men moet altijd vier jaar vooruit kijken wat betreft een toekomstbestendige strategie voor ambities. De gemaakte keuze is niet nieuw. Bij de start van het akkoord ‘Meer voor elkaar’ is aangegeven om de reserves in te willen inzetten voor de stedelijke ontwikkeling, teneinde deze langjarige opgaven te kunnen realiseren. Het voornemen was toen om deze reserves te verwerken bij de eerste begroting van de bestuursperiode.

Het Rijk kwam toen met flink wat extra middelen, welke het college en raad prudent hebben ingezet en vooral hebben gebruikt voor de incidentele aanvulling van de strategische meerjarige reserves voor klimaat, stedelijke ontwikkeling en de transitie in het sociaal domein. Het voornemen om reserves toen al in te zetten werd dus ingehaald door deze ontwikkeling. Het college stelt de raad vandaag voor om ambities financieel verstandig te dekken. Het jaaroverschot van de reserve incidentele opgaven en de Essent-reserve worden gebruikt om grote langjarige investeringen te financieren. Daarbij wordt niet alleen de incidentele last gedekt, maar ook de structurele kapitaallasten. Dat zorgt er ook voor dat er ook wordt gespaard en afgelost voor de toekomst. Mocht een volgend bestuur andere keuzes willen maken, dan kan dat via minder ambities of een andere dekking. Het staat de komende bestuurders vrij om daar andere keuzes in te maken. Maar mocht dat volgende bestuur vast willen houden aan dezelfde ambities, dan ligt er naast de dekking voor de eerste jaren ook een langetermijnstrategie om de ambities waar te maken. De PvdA informeerde naar de reserve incidentele opgaven. De insteek is om de investeringen in het sociaal domein primair te doen vanuit de bestaande reserve sociaal domein en aanvullende middelen vanuit het Rijk, die hij in het najaar verwacht.

Als die dekking onvoldoende is, dan wordt ook naar de reserve incidentele opgaven gekeken. 50PLUS wilde de stand van zaken betreffende de grote zaal weten. De raad is daarover per raadsbrief geïnformeerd op 25 april 2025. Samen met een aantal projectpartners is hij in gesprek over realisatie van de maatregelen rondom Koningsoord. Eind juni wordt fase 1 afgerond en het college verwacht in het najaar met een voorstel richting de raad te komen, nadat dat is besproken met de partners en de eigenaar. De heer Kokke (SP) vraagt om uitleg waarom wel is gekozen om tien jaar te investeren in het fonds stedelijke ontwikkeling, maar die periode niet vast te leggen voor het sociaal domein. Wethouder Van Asten heeft de lasten voor het sociaal domein al grotendeels afgedekt. De keuze is gemaakt om die beweging al in de voorliggende perspectiefnota vast te leggen. De beweging is dus gedekt en daarmee denkt het college dat hetgeen nodig is kan gaan gebeuren, zodat revenuen daarvan straks te ontvangen zijn. Bij stedelijke ontwikkelingen is vaker incidenteel geld nodig, terwijl het bij het sociaal domein vaker gaat om structurele maatregelen, die al in vorige en komende begrotingen opgenomen zijn. Daarom is enerzijds een groot incidenteel bedrag opgenomen voor stedelijke ontwikkelingen, terwijl voor het sociaal domein al structurele gelden in de lopende begroting zijn opgenomen.

Een bepaalde te maken beweging voor het sociaal domein is ook in de perspectiefnota opgenomen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 32

De heer Zieleman (D66) mist in de gepresenteerde investeringsstrategie voor de stedelijke ontwikkeling het creëren van financiële ruimte om aangegane schulden voor investeringen op de lange termijn af te lossen. Hij vraagt of die onderdeel zijn van de in de begroting ingeboekte kapitaallasten. Ook wil hij in de begroting als onderdeel van die investeringsstrategie een duidelijke reflectie op schulden laten geven. Daarnaast wil hij weten hoe de raad beter in positie kan komen over grootschalige investeringen en of daarop bij de uitvoeringstoets een reflectie wordt gegeven. Wethouder Van Asten kondigt een reflectie op de uitvoeringstoets aan door de burgemeester. Wethouder Van der Pol zal dat doen wat betreft stedelijke ontwikkeling. Middels structureel meegenomen kapitaallasten kan de gemeente sparen en ook schulden aflossen. De heer Zieleman (D66) wil na uitwerking van de investeringsstrategie ook in de begroting zien welk deel van de kapitaallasten voor aflossing van schulden wordt gebruikt. Wethouder Van Asten neemt dat punt mee bij de uitwerking van de begroting. De heer Jansen (PvdA) wil inzicht in de opsomming van het TMIP en inzicht in de structurele kosten die uit incidentele middelen gedekt worden.

Verder vraagt hij de wethouder of met diens beantwoording de eerdere toezeggingen zijn afgedaan of dat die vindt dat er nog meer informatie naar de raad moet komen, ten aanzien van de eerder gedane drie toezeggingen aan de Auditcommissie. Wethouder Van Asten kondigt aan dat wethouder Van der Pol zal ingaan op het TMIP, wat betreft welke zaken incidenteel zijn gedekt. Dat overzicht heeft het college geprobeerd zo goed mogelijk te geven. Het lijkt hem goed een gesprek aan te gaan over wat nog wordt gemist. De heer Jansen (PvdA) is blij met die opvolging, omdat de grootste post met de meeste miljoenen ‘overige’ is. De heer Spieringhs (GroenLinks) informeert naar de in Utrecht en Rotterdam gebruikte systematiek voor stedelijke ontwikkeling en vraagt of de raad bij die systematiek betrokken wordt en meegenomen wordt, omdat daaraan ook risico’s zitten. Wethouder Van Asten doet dat zeker, vanwege ook verstrekkende gevolgen van de uitgangspunten voor de financiële strategie. Het college onderzoekt wat mogelijk is. Men moet echter altijd voorzichtig zijn om iets in te rekenen wat men nog niet heeft. Inkomsten worden pas geboekt als ze er daadwerkelijk zijn. Mevrouw Spinnewijn (LT) lijken de strategieën met betrekking tot stedelijke ontwikkeling en het sociaal domein te verschillen. Een integrale afweging lijkt te ontbreken. Het betreffen twee verschillende strategieën.

Bij het sociaal domein met grote tekorten bij jeugd kiest de gemeente voor de strategie van een bezuiniging. Bij stedelijke ontwikkeling zet de gemeente een stap voorwaarts door de inzet van financiële reserves. Zij vraagt om uitleg over dat verschil. Wethouder Van Asten investeert nadrukkelijk ook in het sociaal domein. De dingen die nodig worden gevonden worden nu al ingeboekt, ook in het sociaal domein. Mevrouw Spinnewijn (LT) vraagt of die investeringen hun effect in het sociaal domein zullen hebben en vindt daar de strategie naar de toekomst toe wezenlijk anders dan bij stedelijke ontwikkeling. Zij vraagt waar het college die afweging heeft gemaakt, juist in de strategie naar de toekomst toe. Wethouder Van Asten heeft vanuit de inhoud gekeken wat nodig is en haalbaar is om het ook financieel houdbaar te houden. Gekozen is om niet te bezuinigen, maar juist een stap voorwaarts te zetten en doelbewust te investeren. Men kan het zien als een soort hefboom. Bij stedelijke ontwikkeling is in het verleden een ambitie vastgesteld en zijn gebieden aangewezen. Daarbij is besproken hoe plannen voor elkaar zijn te krijgen. Die zaken

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 33

vragen om dekking. Er wordt vanuit de inhoud gekeken en voorgesteld wat er nodig is om ambities waar te maken en langjarig te dekken zijn. Mevrouw Spinnewijn (LT) vindt dat op het sociaal domein ook een versteviging met investeringen moet plaatsvinden, maar die keuze wordt niet gemaakt. Men hoeft haars inziens die grove keuzes niet nu al te maken en deels kan men dat gefaseerd doen. Beide strategieën hadden naar elkaar kunnen toegroeien. Wethouder Van Asten stelt ook voor het sociaal domein middelen ter beschikking, juist om te investeren, waarvan de gemeente later de revenuen hoopt te plukken. De heer Kokke (SP) informeert of bezuinigingen op Wmo en Jeugd of de inhoud leidend zijn Wethouder Van Asten kijkt vanuit de inhoud, maar anderszins is het ook nodig om te bezien wat vanuit financiën houdbaar is. De kosten nemen toe, zodat men vanuit de inhoud moet kijken wat er moet verbeteren om die betaalbaar te houden. Als er meer geld nodig is komt het college terug naar de raad. De heer Kokke (SP) vindt dat antwoord lastig. Als er vanuit de inhoud gekeken wordt is zijn vraag of het voorgestelde wel realistisch is. Hij vraagt of bezuinigingen volgens de wethouder een harde voorwaarde zijn.

De heer Otten (VT013) vraagt of de wethouder ook heeft gekeken naar besparingen in de zorg, zoals één zorgcoördinator per dossier, waarmee men voorkomt dat er tientallen mensen op één jeugdzorgdossier bezig zijn. Wethouder Van Asten had precies de bedoeling om vanuit de inhoud zaken slimmer te regelen. Het college werkt ook met bandbreedtes. Afhankelijk van hoe het Rijk zich als betrouwbare partner gedraagt investeert de gemeente meer of minder. De raad wordt altijd betrokken als er extra geld nodig is. De heer Van Stappershoef (VVD) vraagt hoe de wethouder kijkt naar de verslechtering van de financiële kengetallen en de gemeentelijke financiële positie, rekening houdend met de beide strategieën. Wethouder Van Asten stelt vast dat financiële kengetallen wat afnemen, maar de gemeente voor de korte termijn toch een laag tot gemiddeld risicoprofiel behoudt. De financiële positie is daarmee goed. Ook de accountant heeft vastgesteld dat die voor nu en de toekomst nog goed is. Men moet goed kijken naar het uitvoeren van alle ambities en of dat realistisch is. Men moet dus met elkaar in gesprek blijven. De heer Van Stappershoef (VVD) informeert naar ruimte voor evenementen en wat het college daaraan zal doen. Wethouder Van Asten is nog steeds op zoek naar ruimte voor evenementen, welke ruimte steeds meer onder druk komt te staan.

Er is dus een zoektocht naar ruimte voor ontmoeting, ook gezien de groeiende stad met 25.000 woningen meer. In de omgevingsvisie wordt dat ook meegenomen. Wethouder Kostermans begint met antwoorden te geven op vragen over de transformatie in het sociaal domein. Die beweging is noodzakelijk, wil men individuele specialistische zorg beschikbaar laten blijven voor degenen die deze nodig hebben. Ingrijpen is nodig en het college wil verschuiven naar de sociale basis, dus meer inzetten op preventie, collectief laagdrempelig aanbod, de juiste ondersteuning op de juiste plek en de pedagogische basis op scholen versterken. Daarvoor wordt er voorgeïnvesteerd, waarvoor de reserve sociaal domein wordt ingezet, om te zorgen dat er altijd zorg en een alternatief beschikbaar zijn. Dat krijgt vorm in zorgteams, waarover wordt gesproken met de zorgpartijen, huisartsen en onderwijs, die ook de noodzaak zien. Dit heeft aandacht en daarop zet het college nadrukkelijk in. Het college was al bezig met het versterken van de sociale basis, maar er is meer nodig om de beweging te versterken en om de verbinding tussen zorg en de sociale basis te verbeteren. Het gaat ook om gemeenschapskracht en daarin investeren, evenals in informele ontmoetingsplekken in de buurt. Vaak lukt het inwoners om daaraan een bijdrage te leveren, maar soms lukt dat ook niet.

Als ondersteuning nodig is, dan faciliteert het college die op alle mogelijke manieren.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 34

D66 stelde vragen over de inclusieve samenleving en of het college ziet dat de weerstand tegen bepaalde groepen toeneemt. Dat vindt het college een belangrijk thema. De weerstand en discriminatie tegen met name de lhbtiq+-gemeenschap en inwoners met een andere afkomst of huidskleur nemen toe. Daarom is gekozen, mede op verzoek van de raad, voor het uitwerken van een anti-discriminatieaanpak, waarover de raad nog voor de zomer wordt geïnformeerd. Daarin zijn allerlei interventies genoemd. Deze maand is het college al begonnen met een antidiscriminatiecampagne, juist om handelingsperspectief te geven over wat je moet doen als je dat overkomt en als je ziet dat iemand anders het overkomt. Deze maand is het Pride-maand en is er Keti Koti en is er aandacht voor gelijkwaardigheid en gelijke behandeling, die nog steeds niet vanzelfsprekend zijn. Het gaat ook om bewustwording en benodigde interventies. Er is echter geen one size fits allbenadering. Er is aandacht voor alle groepen die te maken hebben met discriminatie en uitsluiting. Tijdens carnaval is een pilot ingezet op een safe space bij het medisch dorp. Bij de kermis wordt dat voortgezet. Sinds april is gestart met een pilot voor strafbaarstelling van seksuele straatintimidatie. De boa’s kunnen naast politie daarop handhaven als daarvan sprake is. Resultaten zullen worden gedeeld.

Jaarlijks organiseert de gemeente het coming out-event en daarin staat dit jaar het thema veiligheid centraal, met tips hoe anderen aan veiligheid kunnen bijdragen. Daarbij worden partners betrokken, zoals Radar en Roze in Blauw. Specifieke doelgroepen hebben meer te maken met weerstand. Er wordt ook ingezet op een mystery-guest op de woningmarkt en in de horeca. Hierover wordt de raad dus voor de zomer geïnformeerd, evenals over de voortgangsrapportage inclusie, waarover waarschijnlijk na de zomer een bijeenkomst plaatsvindt. De inzet op inclusie en discriminatie betreft geen statische programma’s en er wordt steeds gekeken naar activiteiten en wat nodig is. Het college komt steeds met maatregelen, die een goede bijdrage kunnen leveren. Voor de zomer komt zij met een beeld over de intensivering van de inzet. De heer Janssen (LST) is benieuwd naar de wijze van meten van impact van maatregelen en vraagt of een overkill aan aandacht zou kunnen leiden tot een gebrek aan resultaten. Wethouder Kostermans ziet heel veel gevallen van uitsluiting niet, zodat er continue aandacht nodig is. Er is dus nooit te veel aandacht voor het onderwerp. Mevrouw Vlasveld (PvdD) heeft vrij weinig aandacht voor de duurzame stad gezien. Daarop verzoekt zij de wethouder te reflecteren en welk perspectief zij op dat deel van haar portefeuille kan bieden.

Wethouder Kostermans zet volop in op het zijn van een klimaatbestendige stad, waarin stadsnatuur en biodiverse natuur een plek krijgen. Het natuurareaal breidt uit en wordt ontwikkeld en er worden ecologische verbindingszones aangelegd. Als voorbeeld noemt zij de aanleg van het landgoed Zwaluwenbunders van 100 hectare. Er wordt daarbij 40 hectare ontwikkeld tot natuur en 20 hectare tot bos. Er wordt een deel voor natuurinclusieve landbouw beschikbaar gesteld. Laatst is met het waterschap de oplevering van een ecologische verbindingszone gevierd, waarvan de afgelopen jaren 5,5 kilometer is aangelegd in het westelijke deel van de stad. Ook zijn er de Drasse Driehoek en Stadsbos013, waartoe onlangs een perceel is aangekocht voor inrichting als natuur. Dat thema heeft dus zeker de aandacht van het college. Mevrouw Vlasveld (PvdD) zegt dank voor die opsomming en vraagt welk perspectief het college ziet als geen financiële middelen voor het zojuist genoemde zijn uitgetrokken. Zij informeert waarin de extra zit. Wethouder Kostermans ziet een heleboel plussen, zoals de Oostflank, Landgoed Pauwels en Stadsbos013. Die staan niet allemaal in de perspectiefnota, omdat ze al van middelen zijn voorzien. Uit de reserve natuurontwikkeling worden zaken bekostigd en die vult het college bij als het nodig is, wat tijdens de vorige begrotingsbehandeling is gedaan.

Er zijn allerlei middelen beschikbaar voor natuur in de stad, ook om barrières voor stadsnatuur weg te nemen. Er is dus in de

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 35

perspectiefnota nadrukkelijk aandacht voor investeringen in de natuur, die een volwaardige plek hebben in de stedelijke ontwikkeling. De raad heeft recent een raadsbrief over zwemwater gehad, die de basis was voor een krantenartikel. In de brief is aangegeven dat het niet zo makkelijk is om een zwemplek in de stad te realiseren. Het college wil zich echter maximaal inspannen voor wat wel mogelijk is. Er zijn wel verschillende kansrijke opties voor de kortere termijn en daarover zal het college een raadsbijeenkomst organiseren. Mevrouw Spinnewijn (LT) heeft de waarschijnlijk op 6 juni verstuurde raadsbrief gemist en constateert een neverending story op het gebied van het vinden van zwemwater. Zij snapt dat dat geen makkelijke opgave is en concludeert dat er weinig vaart in het thema zit, ook gezien de aankomende zomerperiode. Hierdoor kunnen inwoners geen beroep doen op extra publiek zwemwater, waaraan al lang behoefte bestaat. Zij is benieuwd hoe de wethouder de problematiek ziet, die wellicht niet serieus genoeg is of zo’n groot probleem is dat dat niet op te lossen is met extra inzet en energie. Wethouder Kostermans herkent het geschetste beeld dat zwemwater ontwikkelen te lang duurt. Er is breder gekeken dan de grote natuurplas her en der, die om verschillende redenen niet beschikbaar kan komen. Er is gekeken wat er wel kan qua verkoeling in hete zomers.

Onderzocht worden meer openluchtbaden en ligweides bij zwembad Stappegoor en bij strandbad Rauwbraken wordt optimalisering van de zwemvoorziening bezien. Het college spant zich hiervoor maximaal in. Mevrouw Spinnewijn (LT) voelt gezien de trage voortgang die urgentie niet, waardoor de raadsleden geen antwoord kunnen geven op vragen vanuit de stad. Zij vraagt of voor de zomer van 2026 recreatief water aan de stad Tilburg kan worden toegevoegd. De heer Van Stappershoef (VVD) valt mevrouw Spinnewijn hierover bij en vraagt wat er tussen het aannemen van een motie over zwemwater in november en nu is gebeurd om zwemmen in een afgebakend deel van de Piushaven voor de zomer mogelijk te maken. In de raadsbrief staat dat de raad na de zomer daarover wordt geïnformeerd. Wethouder Kostermans ziet de Piushaven opnieuw als een kansrijke locatie voor zwemwater, maar wil wel zorgvuldigheid betrachten en de omgeving daarbij betrekken. Daarover gaat het college in gesprek met de raad in een aparte bijeenkomst. Tijdens die sessie is te belichten waarmee allemaal rekening te houden is. Het college wil zich voor extra zwemwater maximaal inzetten. De heer Janssen (LST) informeert wat het college nog moet onderzoeken op armoedegebied. Wethouder Kostermans vindt het fijn dat de LST het bestaanszekerheidsbeleid heeft ondersteund. BMC heeft aangegeven terughoudend te zijn met pilots en experimenten.

Die zijn geen doel op zich, maar waar ze meerwaarde kunnen bieden wil het college die wel doen, omdat daarvan is te leren. Het college wil echter niet te veel experimenten en pilots draaien. Daardoor kan het beleid echter wel continu ontwikkelen en worden aangescherpt. Zolang het Rijk niet voorziet in toereikend loon zijn regelingen wel belangrijk. Waar mogelijk zet het college ook in op maatwerk. Voorts gaat zij in op de problematiek van wateroverlast, waaraan diverse bijeenkomsten zijn gewijd. Tilburg ligt op droge zandgronden en in een droogtegevoelig gebied, welke grond bij langdurige regen ook als een spons werkt, waardoor water slecht afgevoerd wordt. Vanwege droogte moet men zich maximaal inspannen om water vast te houden waar het kan. Drinkwaterbeschikbaarheid is ook een belangrijk thema. Waterbewustzijn verdient meer aandacht. Vanuit de provincie en Brabant Water is voorzien om in het najaar met de raden in Midden en WestBrabant te communiceren over ontwikkelingen en handelingsperspectief. Het college zal in de eigen communicatie ook meer aandacht hebben voor waterbeschikbaarheid als thema.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 36

Wethouder Van der Pol start met het beantwoorden van vragen gesteld over stedelijke ontwikkeling. Er is daartoe vanaf het begin van de bestuursperiode een beweging ingezet om integraal te werken aan samenhangende opgaven. Het gaat om langjarige gebiedsontwikkelingen. Dat is in de vorige periode begonnen met een stedelijke ontwikkelingsstrategie en die is opgevolgd door een doorbouwstrategie. Nu ligt er een meerjarige financiële strategie voor. Het college wil af van een projectenstad met financiering van individuele projecten, maar integraal langjarig werken en consistent opgaven waarmaken, wat gaat om 25.000 tot 31.000 woningen en een erbij horend maatschappelijk programma voor de openbare ruimte. Uiteindelijk is de raad daarover voldoende in positie gebracht, zoals via de P&Cplanning, kredieten, de opening van grondexploitaties en besluitvorming over projecten. Het kan nog anders en beter. In het najaar van 2024 zijn bij de begroting middelen gevraagd voor langjarige financiële planning. Die middelen zijn benut en er zijn vaardige medewerkers aangetrokken. Hij zegt toe ruim voor de P&C-momenten in het voor- en najaar een TMIP-moment in te plannen om integraal door de programmering heen te gaan en vooruit te kijken op de financiering.

Dat is ook op 2 september en 20 januari gebeurd, maar dat had niet de directe koppeling en precisie, zoals onder meer gevraagd door het CDA, D66, de VVD en de PvdA. Hij zegt toe dat structureler te zullen doen met informatiebijeenkomsten. Hij zal dat ook beter inregelen. Er zijn ook vragen gesteld over het realisme van de aanpak. De ambitie is om jaarlijks 20 miljoen euro aan rijksmiddelen aan te trekken. Van 2020 tot 2025 heeft de gemeente 105 miljoen euro aan rijksmiddelen aangetrokken, specifiek gericht op stedelijke ontwikkeling. De opgave voor de komende jaren is ten minste 130 miljoen euro aan rijksmiddelen aantrekken. Die boodschap heeft hij op 11 juni aan de minister overgebracht. Brabantbreed is 1,2 miljard euro berekend en die vraag is ook bij de minister neergelegd. Dat geld gaat ook over mobiliteit. Integraal financieren hoort dus bij integraal werken. Het groeikader betreft het inrekenen van geprognosticeerde groei, waarover men goed moet nadenken en kan kijken naar voorbeelden in het land, die de toezichthouders toestaan. Van de lessen uit Rotterdam en Utrecht leert Tilburg. Het college kijkt of die systemen in te regelen zijn. Dat is nog niet gebeurd, zodat de raad niet is overgeslagen. Die zal aan de voorkant over geleerde lessen en de uitvoerbaarheid en wenselijkheid van het systeem worden bijgepraat.

De heer Jansen (PvdA) zegt dank voor de toezegging over het TMIP. Veel fracties hebben vragen over het groeikader gesteld en hij wil daarbij ook de Auditcommissie betrekken, omdat het een financieel vraagstuk is en een informatiebijeenkomst daarover laten houden. De heer Zieleman (D66) wil bij informatiemomenten ook inzicht hebben in de realisatiekracht. De heer Kokke (SP) vraagt zich af of de twijfel op realisatie betekent dat ontwikkelingen uitgesteld moeten worden. Mevrouw Veldhoven (CDA) wil met de wethouder vooraf een discussie voeren of ontwikkelingen wenselijk en uitvoerbaar zijn. Wethouder Van der Pol heeft over het groeikader vermeld dat het college heeft herkend dat een systeem in verschillende steden goed kan werken. Het college zal ontwikkelingen goed in beeld brengen en daarover de raad bijpraten. Vervolgens volgt pas een besluit over hoe zaken gebeuren. De heer Kokke (SP) vraagt wat de raad dan beslist in de perspectiefnota, waarin staat het fonds stedelijke ontwikkeling met jaarlijks 20 miljoen euro te vullen. Wethouder Van der Pol heeft op het groeikader nog wat huiswerk en onderzoek te doen. Er is dus nog voeding nodig. Mevrouw Veldhoven (CDA) vraagt of er daarover nog een gesprek wordt gevoerd. Wethouder Van der Pol antwoordt dat als het college het groeikader wil het daarover het gesprek met de raad zal aangaan. Voor voeding ziet het college zeven

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 37

concrete maatregelen, waardoor de opgave op lange termijn waar te maken is. Er zitten verkenningen tussen, zoals het groeikader, dat nog nadere studie vergt, die hij bij dezen toezegt. Het college heeft voorgesteld een onttrekking uit de Essent-reserve te doen om langjarige opgaven te kunnen waarmaken. Dat is in eerste instantie een balansmutatie naar het fonds stedelijke ontwikkeling. Daarna wordt de raad in positie gebracht om onttrekkingen al dan niet te doen. Het geld is nog niet uitgegeven, maar de strategie is wel helder, zodat ook bekend is dat de stedelijke ontwikkeling langjarig te bekostigen is. Mevrouw Veldhoven (CDA) vraagt waarom het dan nodig is om nu een balansmutatie in het laatste jaar van de bestuursperiode voor de komende tien jaar vast te leggen. De heer Kokke (SP) leest dat nu wordt beslist om de komende tien jaar jaarlijks 20 miljoen euro in het fonds stedelijke ontwikkeling te stoppen. Wethouder Van der Pol bevestigt dat. Hij kreeg vier jaar terug van het CDA het advies integraal in plaats van projectmatig te gaan werken, waarbij ook integrale financiering hoort. Weer terugvallen op projectmatige financiering en per project geld regelen vindt hij een onverstandige keuze, die niet in lijn met de strategie is. Daarmee kan de gemeente richting het Rijk het op orde brengen van cofinanciering niet waarmaken.

De beweging van integraal werken is daarom nodig, ook financieel. Er is een vraag gesteld over het maatschappelijk programma, dat moet meegroeien met de woningbouwopgave. Daarover verwijst hij naar een raadsbrief met de aankondiging om voor de zomer een voorstel daarover te doen aan de raad. Dat gaat over de bouwsteen voor de omgevingsvisie, met een handboek met berekeningswijzen voor voorzieningen en de rolneming van de gemeente daarin. Na de zomer komt het college met de economische strategie. De VVD pleit voor een Bach-project, maar hij stelt voor om dat project de naam ‘Henny’ te geven, omdat Tilburg een rockstad is. Naast strategie wil hij ook aandacht zien voor het vergroten van clusterkracht en het sturen daarop. Tevens gaat het om brede welvaart als kompas. De gemeente moet zorgen dat gefinancierd te krijgen, vanwege het gebrek aan bedrijven van mondiaal belang. Het college stuurt niet op het wegsturen van bedrijven, zoals de Partij voor de Dieren vroeg, maar wel op het toevoegen van waarden en het steken van geld en bestuurlijke aandacht in die bedrijven, die die toegevoegde waarden maximaal weten te leveren. Qua vergroening voegt hij toe dat verdichten en vergroenen hand in hand gaan. Via het fonds stedelijke ontwikkeling wordt ook in vergroening geïnvesteerd.

Er is gesuggereerd dat het college geen aandacht voor de dorpen zou hebben bij de stedelijke ontwikkelingsopgaven, wat onjuist is. Niet alles past echter in een perspectiefnota. Projecten als De Akker, De Nieuwe Warande, Biezenmortel, de verdichting van Udenhout, de stationslocatie en het afmaken van Koningsoord zijn namelijk volop in gang en hebben net zoveel aandacht als andere opgaven. Met Ritchie wil het college een stap maken, die wordt ingeleid met een voorbereidingskrediet. Het gaat om 270 zitplaatsen en 500 staanplaatsen, wat men een middenzaal zou kunnen noemen. De WAT-hal en de Bouwhal staan niet in de perspectiefnota, omdat die voor 1 januari geregeld moeten zijn, wat 2025 betreft. Daarvoor zijn andere P&Cmomenten geschikt, zoals de najaarsbijstelling. De raad heeft een raadsbrief erover gekregen en hij heeft toegezegd dat er nog een raadsbrief in de zomer komt over het verhuizen van alles wat met de Stichting WAT-hal te maken heeft naar een passende volgende locatie. Wat het college betreft is dat de Kanaalzone, maar het programma van eisen moet nog bezien worden. Verantwoordelijken willen vooruit, maar men kan zich niet permitteren om organisaties langer op Kraaiven te laten, omdat het bestemmingsplan daarvoor niet geschikt is. Daarom is verhuizing nodig met een besluit voor de programmabegroting.

Wethouder Çelik is het hardgrondig eens met de opmerking van de heer Van Stappershoef dat je in een vergunning niet kunt wonen. Het college zet zich in

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 38

met de doorbouwstrategie, die niet onopgemerkt blijft en heeft geleid tot de uitverkiezing van Tilburg als beste ontwikkelgemeente van het land. Permanente woningbouw wordt flink aangejaagd. Uit de ETHOS-telling bleek dat Tilburg 702 dakloze volwassenen telt en maar liefst 134 dakloze kinderen. Een gemiddeld bouwplan behelst zes tot acht jaar en het college heeft alles op alles gezet om snel tijdelijke woningen toe te voegen. De gemeente is nu kampioen toevoeging tijdelijke woningen. Het college levert ook op dat vlak, met projecten als Het Kompas en het Bloemkwartier, met goed beheer en goede begeleiding. 50PLUS informeerde naar het Lang Leve Thuis-concept. In mei is een projectleider aangesteld en het streven is om dit jaar nog met drie concrete projecten aan de slag te gaan. Het college zal een projectplan opleveren en de verdere doorgroei in beeld brengen. Schimmelwoningen zijn tijdens het halfjaargesprek met woningcorporaties aan bod gekomen. Het ontstaan van schimmels is doorgaans afhankelijk van drie oorzaken: een gebrek aan de woning, ventilatie en/of klimaatverandering. Het onderwerp heeft jarenlang niet scherp op het vizier van de woningcorporaties gestaan, maar zij maken daarvan nu serieus werk. Bij de prestatieafspraken is afgesproken bij geschillen een onafhankelijk expert aan te stellen.

Aan die voorziening wordt gewerkt en daarmee hoopt hij dat op geschillen wordt geacteerd. Tilburg beschikt ook over een huurteam. Bij signalen over schimmelvorming zal het college een lijn leggen met de betreffende woningcorporatie om die signalen door te vertalen. Als dat iets vraagt van de gemeente, dan gaat het college daarover met de corporatie in gesprek. Dan is er gezamenlijke inzet om een woning goed te laten zijn. De heer Kokke (SP) wil nog een stap verder gaan en de gemeente een financiële bijdrage laten leveren om schimmelwoningen in Tilburg aan te pakken. Wethouder Çelik vindt voorlichting over schimmel een primaire taak van woningcorporaties. Zij moeten ook zorgen voor op orde zijnde huisvesting, waar voorlichting bij hoort over goed ventileren. Als er iets extra’s nodig is zal de gemeente dat ook faciliteren, maar in eerste instantie is de woningcorporatie aan zet. Hij dankt de raad voor de gemaakte complimenten over gebiedsgericht werken en de intentie richting de leefwereld van inwoners te versterken. Gezien wordt dat de gemeente nog nadrukkelijker met haar partners actief is in de wijken. Juist inwoners verdienen het om gezien en gehoord te worden. Dat gebeurt in eerste instantie met gebiedsmanagers en wijkregisseurs. Op de gemeentelijke website staan hun contactgegevens.

De gemeente kan het niet alleen en gebiedsteams wordt gevraagd om hun netwerk te vergroten door allerlei partijen actief te bevragen of zij willen participeren. Die traditie is er ook met de wijkraden. Samen met hen wordt bezien wat er nodig is om hen in positie te krijgen. Elke wijkraad is anders samengesteld en niet elke wijkraad is een afspiegeling van de wijk. Dan is het aan de gemeente hoe alle signalen wel zoveel mogelijk naar boven te halen zijn. Dat gebeurt op verschillende manieren. In het nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid is een plek gegeven aan een inwoner, die inbreng geeft, evenals aan jongeren. Die beweging van gebiedsgericht werken wordt bestendigd. In Tilburg-Noord is er met het wijkfonds een voorbeeld van hoe wijkbewoners in positie zijn om mee te praten over het budget. De heer Van Tilborg (50PLUS) vraagt of 2.200 ambtenaren een voorbeeld als mantelzorger kunnen zijn. Wethouder Çelik stelt dat ambtenaren dat voorbeeld ook zijn. Tilburg heeft laatst een onderscheiding als mantelzorggemeente gehad. De nieuwe cao geeft ruimte om mantelzorgers te faciliteren en te helpen. De komende tijd volgt een protocol, zodat medewerkers in hun mantelzorgtaak te faciliteren zijn. Dat protocol zal met de raad worden gedeeld.

Wethouder Grashoff gaat eerst in op de indringende vragen van GroenLinks en de Partij voor de Dieren over klimaatdoelen en het dichten van het CO2-gat. Voor de zomer wil hij met dat plan naar de raad toe komen. De benodigde investering om de

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 39

tussentijdse doelen van 2030 te halen is meer dan het nu beschikbare geld. In het klimaatfonds is er nog 13 miljoen euro niet belegd geld. Daarmee kan het college in 2026 en 2027 nog goed vooruit. Het dilemma bestaat eruit om nu claims neer te leggen of op een passend moment, bij de start van een nieuwe collegeperiode. Dat meer benodigde geld zal hij proberen inzichtelijk te maken, zodat dat voor de toekomst goed geagendeerd kan worden. Mevrouw Vlasveld (PvdD) vraagt of er voor de doelen van 2030 wel of niet genoeg geld is. Wethouder Grashoff gaat er van uit tot en met 2027 voldoende geld te hebben en dat er daarna weer nieuw geld beschikbaar moet komen. Mevrouw Vlasveld (PvdD) vernam bij bespreking van de jaarstukken een onderbesteding van ongeveer 28 miljoen euro. Zij vraagt of het dan een kwestie is van beschikbaar geld hebben of dat geld beschikbaar maken. Wethouder Grashoff legt uit dat de discussie over onderbesteding los staat van in het klimaatfonds rond 13 miljoen euro niet te hebben belegd. Dat geld is gelabeld voor klimaatbeleid. In het komende plan zal een stuk bestedingsruimte zitten voor de komende twee tot tweeënhalf jaar en welk geld nodig is voor de periode 2028-2030.

Uitgaand van de door de raad vastgestelde doelen noemt hij het realistisch om vast te stellen met het huidige geld in het klimaatfonds niet de volledige doelen tot 2030 te halen, zodat er op enig moment stevig geld bij moet. Die discussie hoeft men nu niet te voeren, omdat er voor de komende twee jaar nog voldoende geld is om het programma te kunnen uitrollen. Vroegtijdig schoolverlaten en thuiszitters in relatie tot de transitie zijn een geïntegreerde problematiek. De gemeente wil dichter op de scholen zitten, met name het primair onderwijs om eerder vraagstukken te onderkennen, voordat ze steeds groter worden en meer behoefte ontstaat aan specialistische jeugdzorg. Er worden geen aparte teams op scholen voorgestaan, maar een combinatie met wijkzorgteams, die ook worden gekoppeld aan de scholen. Mevrouw Spinnewijn (LT) is blij met die woorden omdat die beweging is te maken, maar vraagt hoe wijkzorgteams met focus en capaciteit ook op scholen gericht aan de slag kunnen om het verschil te kunnen maken. Wethouder Grashoff wil daartoe goede en stevige teams neerzetten, die voldoende tijd en aandacht hebben op scholen voor de betreffende leeftijdsgroepen. Er is ook een opdracht in de verdere uitwerking. Mevrouw Spinnewijn (LT) vraagt hoe men dan die prioriteit aan het vraagstuk toekent.

Wethouder Grashoff wijst op de opdracht aan de gemeente om vraagstukken rondom jeugdzorg voor die leeftijdsgroepen deels op te pakken. De gemeente is specifiek verantwoordelijk voor de jeugdzorg, maar grote segmenten in de zorg lopen via zorgverleners en -verzekeraars. De specifieke verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg dwingt de gemeente om dit vraagstuk goed te regelen. De derde ontsluitingsweg voor Kraaiven is niet mogelijk, maar wel probeert hij iets te doen aan het verbeteren van het functioneren van de kruising ZevenheuvelenwegMidden Brabantweg. De heer Jansen (PvdA) vraagt welke delen niet meer of anders worden gedaan waarvoor LEA-gelden nu wel worden ingezet. Wethouder Grashoff gaat het om een bescheiden bedrag uit het LEA-geld. Het college denkt tussen 500.000 euro en 1 miljoen euro vanuit dat geld vrij te kunnen maken voor herprioritering. Zodra daarover een duidelijker beeld is informeert hij de raad. De groentijden van de stoplichten op de Veldhovenring zijn wel met 1 seconde verlengd, wat verkeersexperts een logische maatregel vinden. Hij laat daar opnieuw naar kijken. Over openbare toiletten ligt er een brief, die de vraag van de SP beantwoordt. In die brief staat de aankondiging om nog verder in gesprek te gaan op basis van een plan.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 40

De heer Kokke (SP) vindt het antwoord op de vraag over het verlengen van de groentijd van stoplichten op de Veldhovenring niet serieus. Een verlenging van de groentijd met 1 seconde is volgens hem niet te verkopen aan de bewoners van de Veldhovenring. Wethouder Grashoff kan zich die reactie voorstellen, omdat de werkelijkheid van bewoners soms wat af staat van verkeersexperts. Daarom gaat hij opnieuw aandacht aan het vraagstuk besteden, ook omdat de verlenging met een seconde pas sinds vanochtend bij hem bekend was. Parkeren bij ETZ is een venijnig probleem, dat deels op particuliere terreinen plaatsvindt en samenhangt met het brengen en halen van kinderen naar OCL. Er zijn maatregelen genomen, maar die zijn nog niet voldoende. Voor meer oplossingen heeft hij ook de medewerking van ETZ en OCL nodig. De heer Janssen (LST) wil weten of arbeidstrajecten naar dagbesteding en werk wat meer inzichtelijk kunnen worden. Wethouder Grashoff gaat aan de slag met evaluatie van TIP en die hoopt hij voor het einde van het jaar aan de raad te kunnen aanbieden. Tot het houden van een informatiesessie is hij altijd bereid. Wethouder Kok ziet de investering in sterke lokale teams en de stevige sociale pedagogische basis als noodzaak om een transformatie mogelijk te maken.

Maar het moment van investeren hangt van een aantal zaken af, onder andere de regionale inkoop van jeugdhulp vanaf 2027, wat er buiten de contracten valt en wat lokaal te organiseren is, evenals de samenstelling van de stevige lokale teams, de lichte ondersteuning daarvan en de samenwerking binnen het sociaal domein. Ook speelt de aanpassing van de Jeugdwet een rol, de Hervormingsagenda Jeugd die landelijk alle aandacht heeft. Hij hoopt de komende jaren meer duidelijkheid over de bandbreedte te krijgen. De gemeente investeert vooral in de lokale teams en in de basisvoorzieningen, zodat is te besparen op de dure, specialistische gecontracteerde zorg. Verder gaat hij in op het ontwerpen van de stevige lokale teams, ook wijkzorgteams genoemd. Dat zijn nog tijdelijke namen en gezocht wordt naar een goede naam, die ook bij inwoners goed over komt en duidelijk is. Ook wordt bezien of de naam van De Toegang wordt behouden. De gemeente werkt daarin samen met de netwerkpartners, zoals huisartsen, onderwijsinstellingen, de toegangspartners en welzijnsorganisaties als ContourdeTwern. Het college werkt ook aan uitgangspunten en ambities voor die stevige lokale teams. Door hen nu al te betrekken worden de lijnen kort gehouden en versterkt de samenwerking. Dat zorgt ook voor een soepele overgang bij eventuele doorverwijzingen.

De vraag is welke capaciteit nodig is en hoe teams worden ingericht. Er is ook zeker aandacht voor wachttijden. Vorig jaar is de raad geïnformeerd over Crossroads en de budgetoverschrijdingen aldaar. Het college volgt ontwikkelingen nu nauwlettend en daartoe is ook een task force gevormd. Met Crossroads-partners is een strakke monitoring en strakke sturing afgesproken. Sturing vindt plaats op budgetten en aantallen in de verschillende segmenten, evenals op wachttijden. Er is een vraag gesteld over de druk op De Toegang en de zorgaanbieders. De vraag om hulp groeit, evenals de krapte op de arbeidsmarkt. De kosten stijgen. Het college blijft werken aan de juiste zorg en ondersteuning voor de meest kwetsbare inwoners. Dat vraagt ook iets van allen. Mensen moeten meer en vaker naar elkaar omkijken. De sociale basis behoeft versteviging. De gemeente moet investeren in ontmoetingsplekken, preventie en positieve gezondheid. Dat vraagt om goede organisatie van hulp en ondersteuning. Daar zet het college zich op allerlei manieren voor in. De toegang tot die passende hulp is essentieel. Elk kind in de jeugdzorg heeft recht op kwalitatieve jeugdhulp die aansluit bij de hulpvraag. De gemeente zet zich nu in om die laagdrempelige, vrij toegankelijke en collectieve voorzieningen te realiseren en investeert daarin breed. Deze zijn niet alleen toegankelijker, maar ook budgettair voordeliger.

Als deze voorzieningen niet toereikend zijn voor een individueel kind, dan wordt aanvullende individuele hulp ingezet. De Toegang speelt

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 41

hierin een coördinerende rol, samen met de samenlevingspartners. Er zijn collectieve voorzieningen als het kan en maatwerk als het nodig is. Deze transformatie is echt noodzakelijk en hij is blij dat een groot deel van de raad die transformatie ook ondersteunt. Die noodzaak is er om ook in de toekomst de noodzakelijke individuele zorg voor de meest kwetsbare inwoners te kunnen bieden. Dat geldt voor de jeugdzorg en voor de Wmo. Met het vastgestelde Wmo-beleidsplan kiest de gemeente duidelijk voor ondersteuning op basis van het concept positieve gezondheid. De focus ligt daarbij ook op wat inwoners belangrijk vinden. De vraag is hoe het eigen netwerk en de sociale basis te versterken zijn en hoe men kan zorgen dat de gemeenschapskracht tot bloei kan komen. Ook gaat het erom met collectieve en maatwerkvoorzieningen zaken beter te organiseren. Het uiteindelijke doel is dat inwoners zich gesteund voelen in hun omgeving en zo lang mogelijk zelfstandig wonend deelnemen aan die samenleving. Individuele hulp blijft beschikbaar voor wie dat nodig heeft. Er is een vraag gesteld over hoe het mogelijk blijven van maatwerk en een verordening voor meer bureaucratie zorgen. Maatwerk moet gewoon mogelijk blijven binnen de verordeningen. De gemeentelijke verordeningen voor jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning sluiten maatwerk niet uit. Integendeel, ze maken maatwerk juist mogelijk.

Dat is geborgd via een hardheidsclausule, die uitzonderingen mogelijk maakt, wanneer een situatie van een gezin of inwoner daarom vraagt. Ook is maatwerk geborgd via een wettelijke verplichting. Gemeenten zijn verplicht om passende toereikende ondersteuning te bieden, afgestemd op de individuele situaties van inwoners. De verordeningen bieden duidelijkheid en beperken de bureaucratie. De heer Kokke (SP) schrikt van die woorden, omdat volgens hem de raad heeft afgesproken dat de gemeente kijkt welke zorg nodig is en als dat maatwerk is, dat gewoon geboden wordt, zonder te kijken naar een hardheidsclausule of een wettelijke verplichting. Wethouder Kok is het daarmee helemaal eens, maar geeft slechts aan dat maatwerk mogelijk blijft in de werkwijze met verordeningen. Daar waar nodig blijft dus maatwerk geboden. Verordeningen beschrijven duidelijk welke routes inwoners moeten doorlopen voordat ze in aanmerking komen voor individuele gespecialiseerde zorg. Die worden zoveel mogelijk uniform en overzichtelijk ingericht. Daarnaast lopen de algemene collectieve voorzieningen via de wijkzorgteams. In de toekomst wordt specifiek vastgelegd welke hulp en ondersteuning in de wijk wordt geboden via de stevige lokale teams. Dit zijn de algemene voorzieningen, die zonder beschikking beschikbaar zijn.

Verder wordt vastgelegd welke hulp na doorverwijzing beschikbaar is via een maatwerkvoorziening. Daarom wordt er extra expertise toegevoegd aan wijkteams, zodat die meer hulp kunnen bieden. Mevrouw Spinnewijn (LT) constateert nog veel onzekerheden en vraagt waar volgens de wethouder het kantelpunt in de komende vier jaar ligt, zodat er ook financieel effect van de strategie te zien zal zijn, waarover zij zich enorme zorgen maakt. Wethouder Kok kan geen datum noemen, maar streeft ernaar dat dat kantelpunt echt komt door inrichting van stevige lokale teams en investering in de lokale basis en laagdrempelige collectieve voorzieningen, waardoor er minder doorstroom zal zijn naar de hoogspecialistische zorg. Men gaat grip krijgen op toeleiding naar hoogspecialistische zorg. Dat vergt ook iets van samenwerking van organisaties, een cultuurverandering van kind en gezin en inwoners centraal stellen, in plaats van de hulp die een organisatie biedt. Dat is niet makkelijk en heel Nederland worstelt daarmee. De ingezette koers is wel de enige manier om het mogelijk te maken. Mevrouw Spinnewijn (LT) constateert in te zetten op een zeer ongrijpbaar principe als gespecialiseerde wijkzorgteams en mist het moment waarop die het verschil zullen maken. Het woord focus hoort zij in het verhaal van de wethouder niet terug.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 42

Wethouder Kok denkt bij het bespreken van het ontwerp van de lokale stevige teams te kunnen aangeven wanneer het kantelpunt zal zijn. De heer Janssen (LST) informeert naar het perspectief van de administratieve lastendruk binnen de keten en bij zorgaanbieders en vraagt waarom jeugdbeschermers en jeugdwerkers niet de mogelijkheid kregen om hun verhaal over kartelvorming te houden. Wethouder Kok kan die tweede vraag niet beantwoorden en gaat zich daarin verdiepen. De bedoeling is om de lastendruk te verminderen door te voorkomen van de ene naar de andere instantie door te verwijzen, met intakes als gevolg. Het gaat erom in een keer de juiste zorg te bieden, zodat de druk afneemt. De heer Kokke (SP) stelt dat in de stukken een duidelijk kantelpunt staat, omdat er in 2029 al 15,5 miljoen euro op jeugdzorg en de Wmo bezuinigd zal moeten zijn. Wethouder Kok hoopt dat dat kantelpunt er in dat jaar zal zijn en benadrukt dat de inhoud leidend is. Een ombuiging van specialistische zorg naar meer collectieve voorzieningen vanuit de sociale basis en stevige lokale teams wordt in gang gezet waardoor op dure specialistische hulp te besparen is. De heer Kokke (SP) suggereert bedragen uit de perspectiefnota te vervangen door PM-posten. Wethouder Kok verklaart zich daartoe niet bereid, omdat hij wil inschatten wat de middelen zijn.

Het college wil aangeven dat de investering om aanzienlijke bedragen gaat. De heer Kokke (SP) meent dat men bij een inschatting PM-posten vermeldt. De heer Jansen (PvdA) vraagt om uitvoeringskracht ook bij sociale onderwerpen, zoals bij stevige lokale teams, te benoemen. Hij vraagt of de wethouder daarop een toezegging wil doen. Wethouder Kok wil daarnaar nadrukkelijk kijken. Het gaat om het kunnen bemensen van stevige lokale teams. De heer Jansen (PvdA) vindt het een enorm ingewikkeld traject, dat veel aandacht verdient. Hij vraagt de raad goed op de hoogte te houden over de transitie. Wethouder Kok zegt dat toe. De heer Spieringhs (GroenLinks) vraagt of het college de deur kan openhouden voor maatwerk. Wethouder Kok beantwoordt die vraag bevestigend. Verordeningen beschrijven de route die mensen kunnen doorlopen om voor individuele specialistische hulp in aanmerking te komen. Maatwerk wordt ook in de verordeningen opgenomen. De dubbele vergrijzing komt eraan, zodat blijvende inzet op ouderen en vergrijzing noodzakelijk is. Het college erkent ook het belang van structurele aandacht voor vergrijzing. Het programma GGoud loopt door tot 2027 en is samen met alle partners opgezet, om een versnelling aan te brengen op een aantal verschillende thema's. Waar nodig is structurele versterking te realiseren, zoals de afgelopen tijd is geconstateerd bij de inzet van dementieconsulenten.

Het college zal het programma GGoud laten evalueren. En in 2026 zal de raad een besluit nemen over het mogelijke vervolg op het programma GGoud. Het belang van mantelzorgers groeit. En mantelzorg tijdig bereiken blijft een uitdaging. Veel mantelzorgers herkennen zichzelf niet als zodanig en vragen pas hulp als zorg te zwaar wordt. Dat kan hij als mantelzorger van zijn 88-jarige moeder beamen, die in een rolstoel zit, nog zelfstandig woont en afhankelijk is van thuiszorg. Dus aandacht voor mantelzorg vindt hij ook persoonlijk ontzettend belangrijk. Op jonge mantelzorgers zet de gemeente extra in, zoals op campagnes, samen met RNewt, op scholen en via social media. En voor werkende mantelzorgers start eind dit jaar ook een campagne. Algemene bewustwording vindt plaats via de ‘Vandaag voor later’-campagne en via aanwezigheid op de ETZ-locatie. Daar worden ook mantelzorgers actief geïnformeerd over ondersteuningsmogelijkheden.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 43

De heer Van Tilborg (50PLUS) vraagt de wethouder hoe die nieuwe mantelzorgers wil laten werven. Wethouder Kok zal de raad daarover in de loop van het derde kwartaal informeren. Voor cultuur heeft hij enorm veel waardering. Cultuur verbindt en versterkt de sociale cohesie in een buurt, wijk of dorp. Daarop wil het college met het cultuurplan en de bijbehorende regelingen inzetten. Hij snapt daarom de hartenkreet van mevrouw Oerlemans. Henny Vrienten kent men allemaal als beste liedjesschrijver van de afgelopen veertig jaar in Nederland. Hij ondersteunt het opgezette initiatief van Tom America, Frans de Laat en Walter de Wit en spreekt met hen over twee weken over hun voorstellen. Bezien wordt of de poëziecollectie deels naar Tilburg te halen is. Ook wil hij kijken of Tilburg het festival kan ondersteunen, evenals een standbeeld. De voorzitter is bezig met crisis- en oorlogsdreiging in goede samenwerking met de veiligheidsregio, waarover afspraken met het kabinet zijn gemaakt. De raad wordt daarover nader geïnformeerd. Het college zal zorgen voor noodsteunpunten voor de bevolking, waar die terecht kan bij het uitval van voorzieningen. Ook wordt aangesloten op de campagne ‘Denk vooruit’ om de bevolking te informeren over wat van hen wordt verwacht en het hulp bieden aan minder zelfredzamen.

Over uitvoeringstoetsen is een evaluatie in voorbereiding en hij gaat er van uit dat de raad die nog voor de zomer krijgt. Het college wil zeker zorgen voor de komende raadsperiode de lessen daaruit te trekken. De heer Zieleman (D66) vraagt wat de gemeente doet om zelf 72 uur zelfredzaam te kunnen zijn. De voorzitter antwoordt dat bedrijfsnoodplannen worden gemaakt, waarover de raad geïnformeerd wordt. De gemeente moet een voorbeeld zijn op het gebied van voorbereiding. 5. Schorsing vergadering tot 16 juni, 10 uur. De voorzitter sluit de vergadering om 17.26 uur

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 44