Verslag Gemeenteraad 12.06.2025

Lokaal Tilburg stelt niet per se voor om nu al rigoureuze keuzes te maken, maar ziet wel graag in de uitwerking naar de begroting toe beter na te denken over daadwerkelijke keuzemomenten, zoals over de stedelijke strategie en het sociaal domein, zodat men goed weet waaraan men toe is en nog aan knoppen te draaien is. Mevrouw Veldhoven (CDA) kreeg in het begin van de bestuursperiode van de VVD te horen dat een gesprek over ratio’s niet goed was en men vooral op de inhoud moest spreken over te maken keuzes, zodat het haar verbaast dat de VVD een vraag over ratio’s aan Lokaal Tilburg stelt. Zij vraagt of het laatste jaar van de collegeperiode het moment is om nog een flink beslag op de Essent-reserve te doen. Mevrouw Spinnewijn (LT) noemt dat een onderdeel van het grote financiële construct en had daarin wat voorzichtigere keuzes willen maken. Dat beslag haalt Lokaal Tilburg niet van tafel en zij waardeert de zorgvuldigheid die het college naar de toekomst neerlegt met betrekking tot de enorme opgave. Zij deelt enigszins de zorg over het maken van deze keuzes, juist aan het einde van deze bestuursperiode. De heer Zieleman (D66) wijst op de door de raad vastgestelde stedelijke ontwikkeling tot 2040 en het faciliteren daarvan. Daaruit ontstaat een financiële opgave, waartoe het college een voorstel doet om die structureel te borgen.

Op die manier laat men zaken ook netjes achter voor opvolgers en hij vraagt of Lokaal Tilburg dat deelt. Mevrouw Spinnewijn (LT) geeft de heer Zieleman grotendeels gelijk, maar dat houdt niet in nu al alle keuzen te moeten maken. Dat kan ook als er meer duidelijkheid is over het bedrag waarmee het Rijk over de brug komt en de positie van de financiële markten. De heer Jansen (PvdA) meent dat het college moest kiezen voor doorschuiven of doorpakken. Persoonlijk is hij blij dat het voor doorpakken heeft gekozen. Lokaal Tilburg hinkt in dezen op twee gedachten, wat lastig is als zij zelf nog geen alternatief voorlegt. Mevrouw Spinnewijn (LT) noemt ook nog een derde weg, namelijk bepaalde keuzen wel maken en andere niet. Voor de stedelijke ontwikkeling had men zich kunnen beperken tot de termijn van de perspectiefnota plus het beschrijven van een followup. Lokaal Tilburg gaat overigens niet voor de voorgestelde koers liggen, maar vraagt wel om beter na te denken over hoe de raad in de vervolgperiode nog aan knoppen zal kunnen draaien.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 16

De heer Jansen (PvdA) stelt dat men altijd moet blijven doordenken en zaken meestal niet verlopen volgens de tienjarige strategie. Na elk jaar is er een nieuw overwegingsmoment. Hij vraagt of Lokaal Tilburg dat ook zo ziet en wat zij nog mist. Mevrouw Spinnewijn (LT) zoekt voornamelijk comfort in het expliciet markeren van bijstellingsmogelijkheden voor de raad, zodat helder is dingen te kunnen terugdraaien. De heer Zieleman (D66) wil de positie van de raad niet te klein maken en wijst erop dat die jaarlijks akkoord kan gaan met onttrekkingen uit het vermogen. Nu is de investeringsopgave te zien en wordt zekerheid gegeven over de mogelijkheid om die in tien jaar te dekken. De raad is altijd aan zet om keuzes te maken en hij vraagt of mevrouw Spinnewijn dat ook zo ziet. Mevrouw Spinnewijn (LT) bevestigt dat, maar attendeert erop dat de raad elke vier jaar wijzigt van samenstelling. Die raad moet weten wat zijn positie en invloed is. Als men die naar voren kan halen is Lokaal Tilburg niet tegen de financiële strategie. Voor het sociaal domein is dat perspectief nog niet voor de komende tien jaar weggezet, terwijl er ook een belangrijke opgave op de gemeente af komt. Mevrouw Veldhoven (CDA) stelt dat de raad altijd regie houdt op het al dan niet uitgeven van geld, wat het budgetrecht is.

Als men echter kiest om de helft van de Essent-reserve in de ontwikkeling te stoppen kan de raad niet automatisch een integrale afweging maken. Er zou daarom eerst een fundamenteel gesprek moeten plaatsvinden. Mevrouw Spinnewijn (LT) begrijpt dat het gaat om rigoureuze keuzes en volgt het punt van mevrouw Veldhoven. Haar zorg is ook om geld op deze manier zichtbaar weg te stoppen. Dat betoog zou in de oren van het college geknoopt moeten worden. Zij vraagt daarom om duidelijke bijstuurmomenten, zodat de raad de keuze heeft om op momenten miljoenen anders in te zetten. Haar zorgen raken ook het hart van de samenleving, het sociaal domein. In het bijzonder maakt zij zich zorgen over de jeugd. De jeugdzorg is in 2024 vastgelopen. Deels door de toegenomen hulpvragen, deels door falend beleid. Jongeren wachten te lang en het systeem kraakt. Binnen Crossroads en de gemeente wordt hard gewerkt aan oplossingen, maar fundamentele knelpunten blijven. Teveel jongeren lopen vast, er is te weinig tijdige hulp en er is een steeds grotere druk op het zorgstelsel. Zij vraagt wat het college nu ziet als effectieve oplossingen en wat lokaal kan gebeuren. De perspectiefnota noemt het wegvallen van de rijksfinanciering voor het toekomstscenario kind en gezin. En onlangs is ook de onderwijskansenregeling geschrapt.

Er komt 177 miljoen euro minder voor kinderen beschikbaar, die die hulp keihard nodig hebben. De gevolgen van landelijke keuzes landen in Tilburgse klaslokalen, buurten en zorginstellingen. En gelukkig wordt in de perspectiefnota het belang van preventie en vroegsignalering en het tegengaan van schooluitval onderstreept. Zij vraagt het college welke concrete effectieve stappen met scholen en maatschappelijke organisaties te zetten zijn om jongeren toch perspectief te bieden. Wijs niet alleen naar Den Haag met een lobby, maar ga voorop in slimme lokale oplossingen. Lokaal Tilburg kondigt een amendement aan om gelden uit de najaarsbijstelling specifiek te bestemmen voor een preventieve jeugdaanpak. De perspectiefnota bevat ingrijpende keuzes, wat begrijpelijk is, zo aan het eind van deze bestuursperiode. Zij waarschuwt voor te veel onomkeerbare besluiten op de valreep, zoals op het gebied van de ruimtelijke transitie. Er is al gekozen voor de bouw van duizenden appartementen met parkeerhubs in plaats van gewone parkeerplaatsen. De gemeente is voornemens wegen af te sluiten voor radicale mobiliteitsveranderingen. Dat zijn geen kleine ingrepen, maar keuzes die mensen direct raken in hun dagelijkse leven. En ook in het sociaal domein is dat te zien, van individuele zorg naar een collectieve aanpak en van ondersteuning naar zelfredzaamheid.

De noodzaak van die ontwikkelingen begrijpt zij, maar het is geen simpel omschakelen. Er zijn mensen die nu al moeite hebben om het hoofd boven water te houden en enkel bezig zijn met overleven. Zij kunnen pas meedoen als ze eerst wat ruimte krijgen om te veranderen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 17

De perspectiefnota toont richting en ambitie, maar er is ook behoedzaamheid nodig, want het kantelpunt vraagt niet alleen om vooruit te kijken en doorduwen, maar ook om reflectie. Waar staat men met de realisatie van eerdere beloftes? Wat is er bijvoorbeeld gebeurd met de motie voor het revolverend fonds bedrijventerreinen uit 2024 of de moties ‘Niet zweten maar zwemmen’ uit 2021 en 2023, waarover de raad gisteren uit de krant iets moest vernemen? Verder noemt zij motie ‘Avondbeleving op het Stadsforum’, waarvan maar onduidelijk blijft wanneer exact die spotlights daar gaan branden. Het college zegt de uitvoering voorop te hebben staan, maar men bevindt zich ook op het kantelpunt van resultaat. Wat Lokaal Tilburg betreft moet ook dat een tandje beter. En om dat voor de avondbeleving te onderstrepen, zal Lokaal Tilburg opnieuw een motie met een deadline indienen. Wat nu telt is een toekomstbestendige koers, financieel en sociaal, één die wordt gedragen door alle Tilburgers. Met die blik zal Lokaal Tilburg deze perspectiefnota en de vele moties en amendementen beoordelen. De heer Van Stappershoef (VVD) laat weten dat de gemeente bestaat uit doeners en mensen die meer en meer trots zijn op de stad en dorpen. Met alle kommer en kwel op het nieuws, de hoeveelheden aan crisissen en de recente ontwikkelingen in Den Haag wordt dat nog wel eens vergeten.

Daarom vindt hij het belangrijk om namens de Tilburgse VVD een positief en constructief kritisch perspectief te delen voor 2026. En dat perspectief gaat over een Tilburg, waar het prima leven en ondernemen is, waar er ruimte is voor initiatief, waar je je veilig voelt en waar de overheid zuinig met je geld omgaat. En omdat dit ook de laatste perspectiefnota is van deze raadsperiode kijkt hij nog kort even terug. Er is namelijk veel bereikt op het gebied van veiligheid. Zo zijn er meer handhavers en straatintimidaties en verkeersaso’s worden aangepakt. Men ziet een verbetering van het onderhoud van de openbare ruimte, er is meer ruimte voor sportverenigingen, de zwembaden blijven open en Tilburg blijft financieel aantrekkelijk met de laagste woonlasten van alle 100.000 plus-gemeenten. Vooruitkijkend beziet hij de accenten die het college in deze perspectiefnota legt. Dat komt neer op het zoeken naar antwoorden op de vraag hoe de stad voldoende woningen en voorzieningen kan blijven bouwen voor haar inwoners en hoe zorg geleverd kan worden en betaalbaar kan blijven. Dat ziet er wat hem betreft goed uit. Er is voldoende geld om te kunnen bouwen, zodat men waar nodig flexibel kan investeren. Een planning wordt gemaakt om de investeringen over meerdere jaren te verdelen, zodat de raad kan prioriteren.

In het sociale domein wil de gemeente aan de voorkant van de zorg komen: normaliseren en investeren in de sociale basis. Zelfredzaamheid en samenredzaamheid staan voorop. En bovendien is het een financiële hefboom die echt kan werken. De heer Kokke (SP) vraagt of de VVD tevreden is over de transformatie van het sociaal domein tot nu toe. De heer Van Stappershoef (VVD) voert nog steeds een discussie met het Rijk over adequate financiën voor de taken die aan de gemeente zijn overgedragen. Die zorg moet de gemeente kunnen blijven leveren en betaalbaar houden. Deels is de VVD dus tevreden, maar deels zijn er ook uitdagingen, waaraan het college meer uitvoering geeft. De heer Kokke (SP) vraagt of te zien was dat meer aan de voorkant doen de wachtlijsten de afgelopen tien jaar heeft doen verdwijnen. De heer Van Stappershoef (VVD) heeft dat niet gezien. De heer Kokke (SP) snapt dan niet dat de VVD enthousiast is over de plannen in de perspectiefnota, omdat het college voorstelt aan de voorkant meer te gaan doen, zodat aan de achterkant keihard op de zorg wordt bezuinigd. Dat bevreemdt hem, omdat de VVD zegt dat dat niet heeft gewerkt. De heer Van Stappershoef (VVD) blijft kritisch op gaande ontwikkelingen. Nu wordt normalisering en meer doen in de sociale basis expliciet doorgezet, waarbij ook de ombuiging financieel wordt doorgezet.

Als investering in de sociale basis ziet hij de wijkzorgteams, het schoolontbijt, buurtontmoetingsplekken en de inzet van

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 18

gemengd wonen. Deze voorstellen moeten bijdragen aan het maken van de transitie, wat ingewikkeld is. Hij wil echter aan deze koers blijven vasthouden. De heer Kokke (SP) noemt het interessant te blijven vasthouden aan de tien jaar geleden ingezette falende koers. Hij vraagt of de VVD mensen kan garanderen dat de zorg over enkele jaren beter zal zijn geworden en wachtlijsten zullen zijn verdwenen, wat het voorstel ook behelst. De heer Van Stappershoef (VVD) kan geen garanties geven, maar wel dat de VVD achter het beleid blijft staan. De Tilburgse VVD geeft graag een aantal accenten mee richting 2026. Deze zien op economie en mkb’ers, het bouwen van woningen, veiligheid en het bruisen van de stad. Dat alles vanuit gezonde financiën. De afgelopen jaren kregen Tilburgse ondernemers te maken met stijgende kosten, eisen vanuit de overheid, onzekerheid over netcongestie, watercongestie en stikstof. Daarover heeft de Tilburgse VVD meerdere keren aan de bel getrokken en is zij met voorstellen gekomen. Nu is het wel tijd voor een koerscorrectie van minder regels, meer ruimte, minder vertraging, meer versnelling, minder beleid voor morgen en meer actie vandaag. De VVD wil ondernemers centraal stellen. Daarom pleit hij voor een betere bereikbaarheid van bedrijventerreinen gezien de mobiliteitstransitie.

De derde ontsluiting van Kraaiven ligt vanwege stikstof stil en hij wil weten wat het college daaraan zal doen. Hij wil Tilburg niet laten achterblijven bij Eindhoven. De heer Jansen (PvdA) kan bijna niet begrijpen dat de landelijke VVD jarenlang het stikstofdossier heeft laten liggen en de Tilburgse VVD nu vraagt waarom een weg naar een bedrijventerrein niet kan worden aangelegd. De heer Van Stappershoef (VVD) is dat ook een doorn in het oog en vraagt het college welke mogelijkheden het ziet om een plus op de bereikbaarheid van bedrijventerreinen te bereiken. De heer Jansen (PvdA) heeft de ontsluitingsweg al drie jaar in de stukken zien staan, waarbij is vermeld te wachten op landelijke stikstofmaatregelen. De bal moet men dus leggen bij de landelijke VVD en niet bij het college. De heer Kokke (SP) vindt het ook raar dat de VVD het Tilburgse college vraagt om het stikstofprobleem op te lossen en vraagt daarover om uitleg. Ook wil hij weten welke regels de VVD wil afschaffen, zodat ondernemers weer kunnen ondernemen. De heer Jansen (PvdA) zal het stikstofprobleem bij de landelijke VVD onder de aandacht blijven brengen. De vergunningplicht voor tijdelijke initiatieven kan men afschaffen. Regels voor laden en lossen kan men versoepelen.

Regels over het gedeeld gebruik van parkeerplaatsen, terrasvergunningen voor kleine horecazaken en de herbestemming van leegstand kunnen worden bezien en kritisch worden bekeken. De heer Kokke (SP) stelt voor dat alles in een amendement te zetten, zodat de raad een uitspraak kan doen om regels af te schaffen. De heer Van Stappershoef (VVD) heeft een motie gemaakt om in een pilotvorm regeldruk te verminderen. Hij wil Tilburg niet laten achterblijven bij Eindhoven, dat met project Beethoven veel geld binnen haalt. Met de onzekerheid van Wijkevoort is een plan B nodig om te kunnen groeien. Wellicht moet Tilburg haar eigen Bach-project componeren. Wat de Tilburgse VVD betreft start de gemeente met dit project, waarin men laat zien hoe de stad van maakindustrie, met broedplaatsen als de Spoorzone en mindlabs innovatief en slim kan groeien. Hij vraagt of het college een Bach-project ziet zitten. De concessieklok voor wonen tikt door. De Tilburgse VVD wil zo min mogelijk extra regels voor bouwprojecten. Het is mooi dat er veel vergunningen worden verleend, maar daarin kun je niet wonen. Hij pleit er daarom voor dat iedere inwoner van Tilburg, Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel zo snel mogelijk een passende woning heeft. Met name in planvorming kan meer snelheid komen. Gevraagd wordt hoe het college dat ziet.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 19

Mensen moeten zich veilig voelen in de stad en de dorpen. De afgelopen jaren is er met steun van de Tilburgse VVD extra geïnvesteerd in veiligheid en daarop mag men niet verslappen, want de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit blijft Tilburg in haar greep houden, vaak onzichtbaar en soms juist zichtbaar. Daarover dient hij een motie in om een patseraanpak te ontwikkelen, waarmee men laat zien dat crimineel geld niet mag lonen. De heer Spieringhs (GroenLinks) vraagt zich af in hoeverre die patseraanpak gevoelig is voor etnische profilering en vraagt of de VVD ook met een motie komt voor een witte boordenaanpak. De heer Van Stappershoef (VVD) doet dat niet. Etnisch profileren is een zorg en de politie past zich daarop aan en gaat daarmee zorgvuldig om. Tilburg bruist. Team Tilburg zet Tilburg als stad voor sporters op de kaart en hij is ook blij met de verlenging van de middelen daarvoor tot en met 2026. Daarnaast moeten evenementen voldoende ruimte krijgen en daar zit een zorgpunt. Hoe gaat het college er nu voor zorgen dat de gemeente niet achterop raakt? De VVD dient verder een motie in voor ‘t Plein in Udenhout. De gemeentelijke financiële positie is goed en dat wil de VVD zo houden. De VVD staat achter investeringen, maar toetst deze ook op haalbaarheid en realisatie. En dit is ook in lijn met de boodschap van de accountant: werk aan realisatiekracht.

Daarvoor worden maatregelen genomen, maar hij wil ook het goede gesprek kunnen voeren over de financiële positie. Het gesprek hierover naar aanleiding van de motie van de VVD was een goed begin. Hij vraagt de wethouder daarom om een reflectie richting 2026 en verder. De woonlasten zullen niet worden verhoogd en enkel geïndexeerd, waarmee hij blij is. De VVD is blij met wat is bereikt in de afgelopen periode en kijkt hoopvol naar de toekomst. De oproep is om koersvast te blijven, te bouwen wat werkt en ruimte te geven aan wat groeit. Alleen zo krijgt men meer voor elkaar in het vierde jaar. Mevrouw Veldhoven (CDA) vraagt of de VVD tijdens de campagne wel het eerlijke VVD-verhaal zal vertellen, omdat zij zich niet kan voorstellen de keuze te maken om de helft van de Essent-reserve leeg te halen en zich rijk te rekenen met toekomstige belastinginkomsten. De heer Van Stappershoef (VVD) wil woonlasten laag houden en de ozb niet verhogen. Er is een enorme opgave wat betreft fysieke ontwikkeling, bestaande uit woningen waarin de familie Bertens kan wonen. Hij vraagt wat het CDA dan voorstelt. Daarnaast wil de VVD het rekeningresultaat deels inboeken in het fonds stedelijke ontwikkeling, zodat dat geld meteen liquide is. Er is daarnaast een groeikader en er wordt nagedacht over de balans tussen woonlasten en bezuinigingen. Er zijn dus best wat waarborgen.

De raad is nog steeds de baas en die heeft onttrekkingscriteria voor reserves opgesteld. De VVD zal altijd kritisch zijn op uitgaven en de rol als raad. Met het voorliggende voorstel ziet hij uitgangspunten waartegen hij zeker ja kan zeggen. Mevrouw Veldhoven (CDA) zag nergens in de door de raad vastgestelde stedelijke ontwikkelingsstrategie om daarin de helft van de Essent-gelden daarin te investeren. Als men algemene reserves weghaalt uit de integrale afwegingsdiscussie kan men daarmee geen andere dingen meer doen. De heer Zieleman (D66) meent dat de perspectiefnota een integraal afwegingsmoment is. Recent is Tilburg door ontwikkelaars uitgeroepen tot beste ontwikkelgemeente van Nederland. Een van de onderscheidingspunten is de recent vastgestelde parkeerstrategie, waarbij Tilburg voorloopt op de rest van Nederland en hij vraagt hoe dat zich verhoudt tot de opmerking van de heer Van Stappershoef of het een tandje minder kan op bepaalde punten. De heer Van Stappershoef (VVD) heeft dat bericht ook gelezen en is daarop trots, maar kijkt ook naar de harde cijfers, waaruit blijkt dat het aantal gebouwde woningen nog achterblijft. De VVD staat achter de parkeerstrategie en vindt het goed om gebouwde omgevingen mogelijk te maken. Wel is na te denken over regels over

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 20

grootte/bouwvolume/vierkante meters, evenals sociale woningen. Daarover wil de VVD aandachtspunten meegeven. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan burgemeester Weterings). De heer Kokke (SP) kijkt eerst even terug op de afgelopen jaren met enkele voorbeelden hoe Tilburgers zelf nieuw perspectief geven aan hun leven en hun omgeving. Bij de drie flats aan de Mendelssohnlaan in Tilburg-Noord waren er regelmatig kleine brandjes in de tochtige en gehorige flats met achterstallig onderhoud. Er is, samen met ondersteuning van de SP Tilburg, een bewonerscomité opgericht. De bewoners hebben actie gevoerd en hebben een zwartboek gemaakt. Sommige bewoners hadden nog nooit actie gevoerd en waren al op leeftijd, maar hebben er wel voor gezorgd dat de woningcorporatie de flats gaat opknappen en dat bewoners zo weer een mooie plek hebben om te wonen. Recent vernam hij dat woningcorporaties het aantal schimmelwoningen nog niet in beeld hebben en met een plan willen komen om die te gaan opknappen. Hij snapt dat dat veel geld gaat kosten en vraagt daarom of het college bereid is om samen met de woningcorporaties te kijken om zo snel mogelijk alle schimmelwoningen in de gemeente Tilburg aan te pakken en daaraan ook een financiële bijdrage te leveren, zodat alle Tilburgers op een fijne en gezonde plek kunnen wonen.

Een ander voorbeeld van zelf perspectief maken gaven de bewoners van de Veldhovenring. Ze zagen dat er daar veel te hard gereden werd en dat oversteken lastig was, doordat stoplichten veel te snel op rood sprongen. Ze zijn daartegen in actie gekomen, hebben handtekeningen opgehaald, deze aangeboden aan de raad en het college en hebben het voor elkaar gekregen dat een raadsbrede motie is aangenomen. De wethouder heeft daarop gezegd dat de verkeerslichten al aangepast zouden zijn, maar hij hoort nu een ander geluid. Daarom wil hij weten of de stoplichten al zijn aangepast of kan worden aangegeven hoe het college in contact blijft met deze groep betrokken mensen. Openbare toiletten lijken een onderwerp van een eeuwige discussie in de raad. De raad heeft hierover al diverse moties aangenomen, maar Tilburg zakt betreffende het onderwerp nog steeds op allerlei lijstjes. Gelukkig is er nu een initiatief van diverse organisaties, zoals Feniks, de MaagLeverDarm stichting en Toegankelijk Tilburg met de toepasselijk naam ‘Tilburg over de zeik’. Het doel is om meer openbare toiletten te creëren, openbare toiletten standaard mee te nemen in toekomstige plannen en een betere zichtbaarheid van de toiletten te bereiken. Er zijn handtekeningen opgehaald, er is een bijeenkomst geweest en het initiatief heeft nu gesprekken met de wethouder en de organisatie.

Hij complimenteert daarom ‘Tilburg over de zeik’ en de wethouder, maar het verbaast hem dan toch dat er voor openbare toiletten maar 300.000 euro is uitgetrokken, omdat veel meer geld nodig is als men die goed wil opzetten Vervolgens vermeldt hij de gevoerde actie om Moerenburg te behouden, gehouden door politieke partijen en mensen in de buurt en de rest van Tilburg. Hierover zal de SP ook een motie indienen. Deze voorbeelden geven aan dat mensen ook hun perspectief kunnen veranderen en dat ze daarvoor vaak alleen maar een beetje ondersteuning van een overheid of andere organisaties nodig hebben, die hen serieus nemen en ook echt willen luisteren. De perspectiefnota vermeldt ook met een ander perspectief te gaan werken, zoals met het fonds stedelijke ontwikkeling. Het college stelt voor om hierin jaarlijks 20 miljoen euro te storten, terwijl het fonds al gevuld is met ongeveer 100 miljoen euro. Dus zal er straks een fonds van 300 miljoen euro zijn. Hij weet niet wie over dat geld gaat beslissen, zodat hij benieuwd is of de raad of het college over uitgaven uit dat fonds gaat. Ook vraagt hij zijn collega-raadsleden of zij het verantwoord vinden om in de laatste begroting van de bestuursperiode zo’n verstrekkende beslissing te nemen en over hun graf heen te regeren.

Hij constateert evenals zijn voorgangster Oostelbos dat het college veel in stenen investeert, maar in mensen steeds minder. Voor het sociaal domein ziet hij namelijk een donker perspectief. De gemeente gaat enerzijds investeren in wijkzorgteams, in nauwe samenhang met het onderwijs, en het versterken van de sociale basis,

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 21

waarmee de SP instemt. Anderzijds gaat de gemeente fors bezuinigen op de Wmo en de jeugdzorg, met als voorlopig dieptepunt ruim15,5 miljoen euro in 2029. Het verhaal is de voorkant sneller op te pakken, zodat op zorgkosten is te besparen. Als men aan de voorkant mensen beter in beeld krijgt zullen volgens hem ook de zorgkosten stijgen. Als de zorgvraag stijgt bij het afbouwen van de zorg ontstaan er wachtlijsten en wordt die duurder en minder toegankelijk. Daarom vraagt hij het college om de voorgestelde investeringen te doen en de ingeboekte bezuinigingen te schrappen. Ten slotte vraagt hij de wethouder om uitleg over wat de volgende zinnen betekenen: “Voorwaarde om de beweging van individuele gespecialiseerde zorg naar laagdrempelige en collectieve zorg en ondersteuning te kunnen maken is, dat we ook juridisch rechtmatig op deze beweging kunnen sturen. Bijvoorbeeld door in de verordening op te nemen welke route je per ondersteuningsaanbod gelopen moet hebben voordat een inwoner voor een ‘doorverwijzing’ naar individuele gespecialiseerde zorg in aanmerking komt.” De heer Jansen (PvdA) maakt nog één keer de balans op voordat raad en college het laatste jaar van deze bestuursperiode ingaan. Vragen zijn waar men staat met de uitvoering van het akkoord en wat men nog echt gaat bereiken. Met díe bril op heeft de PvdA de perspectiefnota gelezen.

De PvdA is blij dat er een einde is gekomen aan het rechtse kabinet van VVD, NSC, BBB en de PVV. Het kabinet zorgde immers dat de landelijke overheid en lokale overheden tegenover elkaar kwamen te staan. Rijksbeleid werd onvoorspelbaar; het werd een loterij en willekeur. Hij hoopt dat Nederland een stabiele regering gaat krijgen. Een regering waar kiezers en gemeenten op kunnen bouwen, waar overheden in harmonie samenwerken aan vooruitgang. Zo’n stabiel kabinet zou ook voor de toekomst van Tilburg erg gewenst zijn. De heer Janssen (LST) vraagt of het niet altijd zo is dat een lokale overheid tegenover de landelijke overheid staat. De heer Jansen (PvdA) heeft nog niet eerder meegemaakt dat ambtenaren niet weten waaraan ze toe zijn, geen contact met ministeries kunnen krijgen, er last minute heel veel geld bij komt of af gaat of beleid radicaal wijzigt. Dat kwam het afgelopen jaar wel voor. Voor uitvoeringskracht en vooruit gaan is het beste om een stabiele regering te hebben, die zegt een bepaalde kant op te gaan en dat gemeenten daarop kunnen rekenen. Vandaar zijn opmerking dat het voor Tilburg zo belangrijk is om een stabiele regering te hebben.

Een democratie wordt afgerekend op hoe de meerderheid met de minderheid omgaat, hoe de gezonden zich verhouden tot de zieken, hoe de financieel krachtige inwoners er zijn voor de financieel zwakkeren, hoe de mensen met woningen rekening houden met woningzoekenden en hoe de stad zich inzet voor de dak- en thuislozen. Politici, werkzaam in de lokale democratie, dienen deze uitgangspunten altijd in hun achterhoofd te houden bij het maken van hun afwegingen. Hij is daarom blij te lezen dat het college het laatste jaar echt in gaat zetten op drie grote sociale veranderingen. Dat zijn veranderingen waar de PvdA zich vol achter kan scharen. Allereerst is er de beweging naar meer ondersteuning en zorg in en aan het onderwijs. Het moet preventiever en collectiever. Door preventieteams op scholen samen te stellen en structureel te ondersteunen verhoogt men het mentale welzijn van leerlingen, vermindert de schooluitval en hebben docenten meer rust voor hun onderwijstaken. Te voorkomen zijn daarbij onnodige individuele zorgtrajecten. De PvdA gelooft in deze beweging en is blij dat hierin geïnvesteerd gaat worden. Wel ziet hij dat een deel van de financiële ruimte hiervoor gezocht wordt binnen de LEAgelden en hij hoort graag van het college welke gelden hiervoor exact beoogd zijn, nu er vanuit de LEA verschillende belangrijke onderwijsdoelen worden gefinancierd.

Ten tweede kan de PvdA zich scharen achter de sociale basis van de ontmoetingsplaatsen in de buurt. Haar motie ‘Huiskamers van de buurt’ heeft veel stof doen opwaaien. Afgelopen maand ontving de raad weer een raadsbrief, maar de perspectiefnota geeft duidelijkheid: de gemeente blijft investeren in kleinschalige

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 22

ontmoetingsruimtes in buurten, zodat er sociale cohesie ontstaat en behouden blijft, eenzaamheid wordt tegengegaan en ook hier wordt geïnvesteerd in het collectief. De heer Janssen (LST) is ook voor ontmoetingsplekken, die wel bemenst moeten worden en vraagt of de PvdA daarover heeft nagedacht. De heer Jansen (PvdA) memoreert dat de motie ‘Huiskamers van de buurt’ vermeldde locaties te openen, maar ook te zorgen voor voldoende vrijwilligers en inzet op de buurt te activeren, met het doel om bemensing zoveel mogelijk over te geven. Alleen als het leeft komt men namelijk tot sociale ontmoeting en sociale cohesie. Alleen met een leegstaand gebouw in een buurt is niets te bereiken. De derde sociale transitie is het doorzetten van de beweging van gebiedsgericht werken en het versterken van deze ontwikkeling met lokale wijkzorgteams. De overheid dient dichtbij inwoners te staan en dat geldt ook voor partners. De PvdA gelooft in zorg op buurtniveau, mits er sprake is van een goede samenwerking tussen partijen. Deze beweging is nodig, maar zal niet makkelijk worden. Het verdient dan ook zijn volle aandacht. Werkend aan deze drie sociale veranderingen groeit de gemeente door met meer betaalbare woningen, meer natuur en met meer economie.

De heer Kokke (SP) vraagt de heer Jansen te reageren op de keiharde bezuiniging op de jeugd en de Wmo en wil weten of de heer Jansen erop vertrouwt dat mensen nog steeds de zorg krijgen die ze nodig hebben. De heer Jansen (PvdA) gelooft in die beweging van preventie, die nog onvoldoende gebeurt en misschien ook niet op de juiste manier. Nu gaat er heel gericht met grote bedragen geïnvesteerd worden. Als voorbeeld noemt hij het onderwijs, met een aantal scholen, die nu al teams op maat hebben, waar zorg in en aan het onderwijs al georganiseerd wordt. Daar is te zien dat de uitstroom naar het speciaal onderwijs nul is en de inzet van specialistische individuele zorg enorm is gekelderd, omdat men er snel bij is, op de plaats waar kinderen en jongeren aanwezig zijn, waardoor men vroegtijdig iets kan doen. Dat scheelt veel geld aan de achterkant. Dat werd eerst niet gedaan en daardoor kwamen problemen pas boven het maaiveld als specialistische zorg nodig was. Dat was voor het welzijn van de personen veel slechter en ook veel duurder. Daarom gelooft hij in kostenbesparing. De heer Kokke (SP) vindt dat een heel mooi voorbeeld, maar er is de afgelopen jaren ook heel veel geïnvesteerd in transformatie, die weinig resultaat heeft opgeleverd, waardoor extra geld nodig is. Dat bevreemdt hem.

Ook wil hij weten of de PvdA bereid is te sturen als het rendement van transformatie minder is en als er nog steeds voldoende zorg nodig is voor de mensen die deze nodig hebben. De heer Jansen (PvdA) erkent dat de zorgkosten de afgelopen jaren enorm zijn gestegen, maar vindt dat er niet op de juiste manier is geïnvesteerd. Wat de PvdA betreft had op de beweging naar de voorkant meer inzet gepleegd moeten worden. De investering op deze schaal en deze manier moet nu wel gebeuren. Het gaat dus om een verlegging van de koers naar preventie. Hij mag hopen dat het Rijk nog over de brug gaat komen, gezien de laatste twee jaarschijven. De heer Kokke (SP) bevreemdt het dat de heer Jansen redeneert dat de gemeente moet laten zien dat er te weinig geld is en daarom Tilburgers de dupe moeten worden van een bezuiniging. Hij wil wel lobbyen in Den Haag, maar Tilburgers niet in de steek laten door fors op de zorg te bezuinigen. De heer Jansen (PvdA) vindt het heel goed om te laten zien waar de oorzaak ligt, wat overigens geen Tilburgse insteek is, maar van de VNG. Mevrouw Spinnewijn (LT) ziet ook investeringen eraan komen en hoorde ook goede voorbeelden die helpen, maar die zijn nog niet schaalbaar gemaakt. Zij vraagt of de PvdA voldoende tevreden is over de mate waarin volgens de perspectiefnota gericht geïnvesteerd gaat worden in het onderwijs en het zorgstelsel, dat zaken nu niet aan kan.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 23

De heer Jansen (PvdA) is het eens met de grote bedragen en ambities, maar de hoevraag is nog niet beantwoord. Bij basis- en VO-scholen hoort men dat er uitvoerig contact met de gemeente is om te gaan opschalen. De juiste goede voorbeelden op bepaalde scholen worden dan structureel op andere scholen ingevoerd. Het gaat om zorg in en aan het onderwijs. Die zit wel degelijk in de pijplijn. Mevrouw Spinnewijn (LT) hoort de wethouder telkens geld uit de brede ruif van het sociaal domein halen en zij vraagt zich af of dat niet te ongericht is. Er zou een vertaling moeten zijn naar waar het geld daadwerkelijk naartoe gaat. De heer Jansen (PvdA) is het daarmee eens. Werkend aan drie sociale veranderingen groeit de gemeente door met meer betaalbare woningen, meer natuur en met meer economie. De PvdA blijft staan voor de keuze om de stad in te breiden, waarbij men kwaliteit toevoegt binnen de bestaande grenzen en het groen zoveel mogelijk wordt ontzien. Het is goed om in de perspectiefnota te lezen daar nog een tandje bij te gaan zetten. Er is immers nog altijd een enorme nood aan betaalbare woningen. Tilburg moet door en hij blijft daarbij scherp op voldoende ruimte voor maatschappelijke voorzieningen, zoals de kinderopvang, het onderwijs en de huisarts en op voldoende ruimte voor de fietser, voetganger en het OV.

Zowel de sociale als de ruimtelijke ambities zijn alleen te verwezenlijken met voldoende uitvoeringskracht, intern en extern. Hij roept het college dan ook opnieuw op daar meer aandacht voor te hebben. Dat er na vier jaar nog geen werkende uitvoeringstoets is, is voor hem in dat licht moeilijk te begrijpen. Naast uitvoeringskracht is het hebben van voldoende financiële middelen een must. Een stabiele en realistische regering kan daarbij helpen. Maar Tilburg kan ook zelf al meer doen. De komende jaren zal de gemeente meer moeten financieren vanuit de begroting, vanuit structurele middelen. Deze perspectiefnota vormt hiervoor de aanzet, maar is wat de PvdA betreft zeker niet het sluitstuk. Daarbij dient er in de tussentijd voldoende voeding te blijven van de reserve sociaal domein, om de sociale transitie te verwezenlijken, en van het fonds stedelijke ontwikkeling, om de stedelijke transitie te verwezenlijken. Zowel de reserve sociaal domein als het fonds stedelijke ontwikkeling kunnen wat de PvdA betreft mede aangevuld worden vanuit de reserve incidentele opgaven. Deze optie is echter in de perspectiefnota enkel opgenomen voor de aanvulling van het fonds stedelijke ontwikkeling.

Vandaar zijn vraag aan het college of de gelden van de reserve incidentele opgaven indien nodig en mogelijk ook voor de incidentele grote sociale opgaven en het aanvullen van de reserve sociaal domein wordt gebruikt. De PvdA is ook blij met enkele incidentele impulsen die in de perspectiefnota zijn opgenomen. Het gaat om impulsen in het gemengd wonen, het schoolontbijt, jongerenparticipatie, toegankelijk Tilburg, het programma Welkom in Tilburg, het cultuurcentrum in de Reeshof, de culturele basis en cultuurcoaches en de extra inzet op dienstverlening en gebiedsgericht werken. Uiteraard zijn er nog onderwerpen die de PvdA mist. De PvdA komt dan ook met moties rondom dak- en thuislozen, eenzaamheid, inclusieve speelplekken, gemeentelijke begraafplaatsen, het Westerpark en femicidepreventie. De PvdA is nooit klaar met de sociale verandering van Tilburg. De PvdA-afdeling en haar voorgangers bestaan in september 2025 precies 125 jaar. Hij is dan ook blij te concluderen dit laatste jaar van deze coalitie niet zomaar uit te zitten. De PvdA gaat juist vol door om Tilburg nog socialer te maken. De 125-jarige PvdA’ers zijn daarop op voorhand oprecht trots. De heer Janssen (LST) wijst op een enkele actieve huisarts in Tilburg-Noord en vraag of de PvdA daarop wil laten inspelen.

De heer Jansen (PvdA) meent dat er twee huisartsen in Tilburg-Noord zijn en heeft vaker met moties opgeroepen om bij grote inbreidingen in de stad aandacht te geven aan voldoende ruimte voor maatschappelijke voorzieningen, zodat er in elk geval geen locatiegebrek is voor het landen van huisartsen of medische specialisten. In elke sector is er nu krapte, ook bij huisartsen. De rol van de gemeente is beperkt, maar die zou alles moeten doen om te zorgen dat elke wijk minimaal een huisarts heeft.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 24

Hij wacht ook met smart op de bouwstenen voor maatschappelijke voorzieningen, die naar hij meent voor de zomer komen. De heer Janssen (LST) wil waken voor te weinig huisartsen of ontmoetingsplekken zonder vrijwilligers en denkt vaak na over hoe dat tekort is op te lossen. Hij vraagt of de PvdA dat ook doet. De heer Jansen (PvdA) doet dat ook. De PvdA is voor een sterke overheid, maar die kan niet elk probleem oplossen. Waar men sociale ontmoeting en sociale cohesie stimuleert zal men zien dat er meer vrijwilligers komen en meer mensen die actief willen zijn in wijken en buurten. Bij huisartsen kan men zorgen voor de juiste ruimte. Er wordt ook meegedacht met de vereniging van huisartsen PrimaCura. Er gebeurt dus al van alles en daarmee moet men vooral doorgaan. Mevrouw Vlasveld (PvdD) memoreert dat de Partij voor de Dieren-fractie aan het begin van deze raadsperiode Rupsje Nooitgenoeg is genoemd, die altijd op zoek was naar meer en eigenlijk altijd ontevreden was. De partij zou te veel vragen, te gretig en te hongerig zijn, wellicht onverzadigbaar. “Waarom wilt en vraagt u toch steeds meer?”, kreeg zij te horen. Daarom wil zij de raad bij de behandeling van de laatste perspectiefnota van deze bestuursperiode meenemen in de Partij voor de Dierenversie van Rupsje Nooitgenoeg: “Op een nacht lag er in het maanlicht een eitje op een blad.

Op een mooie donderdagmorgen kwam de zon stralend en warm op. Plop! Uit het eitje kroop een klein hongerig rupsje. Dat ging op weg om eten te zoeken. Wat mooie beleidsstukken misschien, om de honger te stillen. Op vrijdag at de rups zich door het bestuursakkoord heen. ‘Meer voor elkaar’ moest de honger van de rups wel stillen. Maar helaas. Genoeg had die nog niet. Op zaterdag at de rups zich door een motie over pony’s op de kermis en een set schriftelijke vragen over de reptielenbeurs heen. Smaakvol, maar niet genoeg. Op zondag at de rups drie moties over meer groene gevels in de stad. Op maandag waren er verschillende vragensets over bomenkap, een berg boombehoudmoties. En de boomwaardezoneringskaart. Hoe groen de plannen ook waren, genoeg had de rups nog niet. Op dinsdag had de rups nog steeds niet genoeg gegeten, dus at die zich dwars door ontelbare sets vragen over dierenwelzijn heen. Helaas werd de rups een beetje misselijk van dit dossier en raakte die meer en meer ontmoedigd. Op maandag begon de rups te mijmeren. Had die nou genoeg gegeten of was er ergens toch nog een gaatje te vinden?” Wie jonge kinderen en/of een goed geheugen heeft, weet: op de laatste dag van het verhaal at de rups zich door een groen blaadje heen tegen de misselijkheid, wat wonderbaarlijk hielp. Gelukkig hebben raad en het college nog een klein jaartje van deze periode te gaan.

Dus die laatste dag van het groene blad moeten nog tot hen komen. De Partij voor de Dieren-fractie ziet mooie plannen in de perspectiefnota, wat zij oprecht meent. Er wordt ingezet op mentale gezondheid en er wordt geïnvesteerd in preventie in de zorg, iets wat de Partij voor de Dieren al sinds haar oprichting roept. Als ouders vanuit preventief oogpunt hulp proberen te vinden voor hun kinderen, lopen zij regelmatig tegen weerstand aan. Als je vroeg hulp zoekt én krijgt, voor welke problemen dan ook, voorkom je in vele gevallen langdurige zorg en hulpverlening. Al is inzetten op preventie géén vrijbrief voor bezuinigingen in de jeugdzorg. De perspectiefnota laat vijf hoofdlijnen zien, vier op het sociaal domein en een die hangt tussen het sociaal domein en economie. ‘Duurzame stad’ ziet zij te weinig terug. Uit de beantwoording van haar vragen blijkt dat er structureel al veel geld beschikbaar is gesteld voor duurzame stad en meer impulsen daarom niet nodig zijn. Maar wat dan steekt is dat deze perspectiefnota al vier jaar vooruit kijkt. Structureel wordt er steeds onder 1 miljoen euro voor duurzame stad begroot en met incidenteel geld helemaal niets, terwijl de inleiding vermeldt dat de ambitieuze koers vastgehouden wordt en een stabiele basis wordt neergelegd voor het volgende gemeentebestuur. Het is haars inziens teleurstellend dat er geen extra geld is

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 25

uitgetrokken om de stad echt ingrijpend te verduurzamen bovenop de plannen uit het coalitieakkoord. Iets wat zou passen bij een gemeente, die de klimaatnoodtoestand uitgeroepen heeft en zich daardoor gecommitteerd heeft om alles te doen om de klimaatcrisis te bestrijden. Het mocht niet zo zijn. Opnieuw zijn er geen dampende ambitieuze aanvullende klimaatambities met een dito budget. Dus blijft de rups hongerig, en van een vlinder komt het voorlopig niet. Men zou kunnen denken dat door wat zij nu vertelt het beeld bevestigd wordt: “Zie je wel?! Die partij voor de dieren is een Rupsje Nooitgenoeg! Niet tevreden met dat mooie klimaatfonds waarmee we terrassen van dekentjes tegen de kou voorzien, of die we investeren in al die groene zaken van de stad die we toch al van plan waren.” De heer Spieringhs (GroenLinks) vraagt of de Partij voor de Dieren evenals GroenLinks een vraag stelt over een plan van aanpak betreffende CO2. Mevrouw Vlasveld (PvdD) antwoordt dat de heer Spieringhs dat zo mag interpreteren. Afgelopen november heeft haar fractie tijdens de begrotingsbehandeling verteld over wat de mens van dieren leren kan.

Het sociale systeem van de wolf, het woningruilsysteem van de heremietkreeft, de octopus met de acht samenwerkende zelfdenkende armen, de mestkever met een belangrijke plek in de grondstoffenkringloop en over de paradijsvogel die zichzelf is en de olifantenpaadjes… Ook van Rupsje Nooitgenoeg is iets te leren. Is de moraal van deze rups niet, dat die precies neemt wat die nodig heeft om in een mooie vlinder te veranderen? Te weinig eten maakt geen vlinder, maar teveel eten ook niet. Om van een rups in een vlinder te veranderen is evenwicht nodig. Dus dat betekent: genoeg en niet meer. Vragen om meer geld voor duurzame stad klinkt als onverzadigbaar. Maar wat de Partij voor de Dieren-fractie betreft krijgen andere portefeuilles meer dan genoeg en kan het daar wel een onsje minder worden. Zo lijkt het haar verstandig om in het kader van circulaire economie alleen te investeren in echt duurzame bedrijven. Niet een vleesverwerker voor maar 30% op aardgas te laten draaien, terwijl het eindproduct van dat bedrijf nog steeds bij de vervuilende vleesindustrie hoort. Daarom zal haar fractie op 16 juni een aantal moties indienen om meer aandacht naar duurzame stad te trekken, zodat er genoeg op deze portefeuille gebeurt en recht wordt gedaan aan de klimaatopgaves die voor liggen, in lijn met de klimaatnoodtoestand die de gemeente zelf heeft uitgeroepen.

Want als iedereen precies krijgt wat nodig heeft, is er genoeg voor iedereen. En dan kan iedere Tilburger, Berkel-Enschottenaar, Udenhouter, Biezenmortelaar veranderen in een mooie vlinder. En dat gunt de Partij voor de Dieren iedereen! Mevrouw Veldhoven (CDA) stelt vast dat het college met de voorliggende perspectiefnota de eindkoers van deze bestuursperiode inzet en de richting voor het komende jaar bepaalt. Dat is een jaar, waarin de uitdagingen allerminst kleiner worden. Voor de inwoners van de stad en dorpen zijn raad en college simpelweg te politiek, die er niet zo fraai op staat. De afgelopen weken werd zij daarop continu aangesproken. Het ging over van alles: lokaal, vooral de mobiliteitsplannen, landelijk (Wilders, asiel en alweer verkiezingen) en zelfs de wereldpolitiek (de ruzie tussen Trump en Musk). Zij probeert nog wel eens de grap te maken dat mannen ook gewoon te emotioneel zijn voor de politiek. Maar echt grappig is de situatie al lang niet meer. Mensen voelen dat de politiek te veel met zichzelf bezig is, terwijl de dagelijkse problemen van families, zoals de familie Bertens uit de Reeshof – stijgende kosten, geen woning, spanningen in de wijk – onopgelost blijven. Het college heeft het over koers houden in moeilijke tijden. Het CDA draagt daar graag constructief en soms ook kritisch aan bij.

Het CDA is ervan overtuigd dat goed besturen begint met luisteren naar wat er leeft, van Koolhoven tot Biezenmortel. Bouwen aan de stad begint niet met een prachtig doorgerekend plan uit het stadhuis of spreadsheets, maar met het vertrouwen van je buurman. Wie koers wil houden heeft een goed kompas nodig. Inhoudelijk lopen de routes van de CDA-fractie en het college soms uiteen. Maar zij ziet ook dat het college oprecht problemen wil oplossen, ambities heeft voor Tilburg, hard werkt en verantwoordelijkheid neemt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 26

Samen zetten raad en college stappen vooruit voor inwoners. Zij vertelt mensen buiten de raadszaal best vaak dat men het in Tilburg anders doet dan in Den Haag. En vandaag wil zij die waardering ook nu uitspreken. Koersvastheid draait ook om financiële betrouwbaarheid. De perspectiefnota besteedt terecht aandacht aan brede welvaart, het versterken van het normale leven van mensen en gebiedsgericht werken. Dat zijn allemaal thema’s die het CDA ook belangrijk vindt. Tegelijkertijd stijgt de gemeentelijke schuld, daalt het weerstandsvermogen en worden reserves ingezet zonder dat er altijd een concreet onderbouwd plan onder ligt. Op pagina 4 staat: “We zien al enkele jaren een dalende trend in onze financiële kengetallen. De verwachting is dat deze lijn zich voortzet.” Dat klinkt alsof het een natuurverschijnsel is, maar het is gewoon het gevolg van beleid, van de keuzes van de raad. Het college erkent bovendien tussen de regels door dat dit niet houdbaar is en dat hierover “het goede gesprek” nodig is.

Dat goede gesprek wil zij vandaag maar vast aftrappen door te zeggen dat het zich alvast rijk rekenen -met mogelijke ozbinkomsten van mogelijke toekomstige inwoners van de- overigens nog te bouwen woningen- in de gemeente of op de valreep nog even een stevige greep doen in de Essent-reserve niet is wat de CDA fractie verstaat onder een gezonde financiële huishouding achterlaten voor een volgende bestuursperiode De voorgestelde onttrekking van 10 miljoen euro per jaar uit de Essent-reserve over de komende tien jaar, komt neer op 100 miljoen euro. Dat is bijna de helft van de totale Essent-reserve. Deze reserve is over generaties opgebouwd en bedoeld voor strategische, maatschappelijk waardevolle investeringen. In de vergadering van 16 juni dient de CDA-fractie daarom een amendement in: spreek de Essent-reserve alléén aan voor duurzame investeringen op basis van concrete plannen met aantoonbaar maatschappelijk rendement. Een blanco cheque, omdat het college simpelweg niet uitkomt met de gebiedsontwikkelingen, krijgt het college van de CDA fractie niet. In een turbulente wereld moet de familie Bertens kunnen rekenen op stabiel beleid vanuit haar gemeente. Dat geldt voor ambities én voor lasten. Maak scherpe keuzes, maak niet meer plannen dan er zijn uit te voeren en bereken ze zeker niet alvast door in de woonlasten. Dat roept het CDA nu al drie jaar.

En eindelijk wordt de ozb in 2026 alleen geïndexeerd. Op de verjaardag van haar eerstgeborene aanschouwt zij dus zo ook de geboorte van een eerste verkiezingscadeautje. Het is beter ten halve te keren dan ten hele te dwalen en zij feliciteert de VVD daarmee. Zij hoopt wel dat die zich de volgende keer vanaf het begin aan haar verkiezingsbeloften houdt en niet pas in campagnetijd. Het CDA waardeert de inzet op gebiedsgericht werken; het past bij haar visie op een overheid die nabij en in samenspraak met inwoners werkt. Tilburg kent al jaren wijken dorpsraden en bewonersplatforms. Zij kennen hun wijk en weten wat er speelt. Dat is niet vreemd: de karakteristieke Tilburgse herdgangen waren in het verleden al autonome wijken met een eigen structuur en functie. Deze wijken speelden een rol in de economie, de samenleving en het dagelijkse leven. Daarop wil het CDA voortbouwen. Van onderop, dichtbij, in samenspraak met inwoners. En dat mag ook ergens over gaan. Via een motie roept het CDA het college op om te onderzoeken hoe wijkraden beter gepositioneerd kunnen worden bij de verdeling van daadwerkelijke budgetten, meer dan het Verrijk je wijk-geld. Versterk bestaande structuren en betrokkenheid in wijken, in plaats van telkens nieuwe projecten te starten. Richting D66 geeft zij aan dat met die volharding kathedralen worden gebouwd.

Mevrouw Spinnewijn (LT) is benieuwd hoe het CDA extra budgetten voor wijkraden voor zich ziet en vraagt of wijkraden het juiste gremium zijn om wijken goed te vertegenwoordigen. Lokaal Tilburg ziet namelijk dat die niet per se meer een vertegenwoordigend orgaan zijn. Men mag zich ook afvragen hoe die vertegenwoordiging tot stand komt. Mevrouw Veldhoven (CDA) wil daarover op 16 juni uitgebreid verder praten. De afgelopen weken heeft zij alle wijkraden in Tilburg bezocht, die onderling veel verschillen, ook qua representativiteit. Er zijn daarbij allerlei uitdagingen en zij vraagt

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 27

het college daarover na te denken, ook over het professioneler maken ervan. Zij weigert mee te gaan in dedain richting wijkraden. Die mensen zien de echte uitdagingen en het CDA vindt dat zij iets te zeggen mogen hebben over of budgetten moeten gaan naar meer verkeersveiligheid, meer groenonderhoud of meer voorschoolse opvang. Mevrouw Spinnewijn (LT) gaat een heel eind daarin mee, maar dat heeft ook een risico in zich, omdat participatie slechts eenmaal op een goede manier te organiseren is. Zij is benieuwd of te veel op een gericht instrument ingezet wordt. Wellicht moet men als basis zeggen bij ieder besluit in de stad de burger te betrekken. Mevrouw Veldhoven (CDA) vindt dat goed, maar men zoekt ook partijen die men voorafgaand spreekt en die men vraagt waar ze tegenaan lopen. Wijkraden bestaan wel uit mensen die erg betrokken zijn, die weten waarover ze het hebben en die zich vrijwillig hard maken voor hun eigen leefomgeving. Zij roept op om hen positie te geven. De perspectiefnota kiest een duidelijke richting, maar de CDA-fractie is er nog niet van overtuigd dat het college de gemeente zo de veilige haven in loodst. Het CDA vraagt het college de koers iets te verleggen, door: 1. een verantwoordelijke financiële strategie te kiezen, zich niet alvast rijk te rekenen en terughoudend te zijn met het inzetten van reserves; 2.

het niet onnodig verhogen van de lasten van inwoners; 3. voort te bouwen op de kracht en betrokkenheid in de wijken. Graag werkt de CDA fractie in het laatste jaar samen aan een stevige toekomst voor de stad. De heer Jansen (PvdA) vraagt hoe het CDA reflecteert op de voorgaande coalities, waarin de genoemde ontwikkelingen in gang zijn gezet. Het was beleid dat ook het CDA inzette. Mevrouw Veldhoven (CDA) vindt het terecht nu op het punt te staan waarop keuzes te maken zijn. Zij weet dat het CDA toen voor de keuze stond om nu te bezuinigen of een ultieme poging te wagen om met hefbomen te werken, door preventie in de sociale basis naar voren te halen, zoals gezinscoördinatoren die minder investeringen in de zorg vergen. Zij zou bij de onderhandelingen hebben gezegd te proberen te werken met hefbomen, die echter na twee jaar nog geen financiële resultaten hebben opgeleverd. Zij had daarom dezelfde keuze niet opnieuw gemaakt. De heer Jansen (PvdA) krijgt steeds te horen te moeten stoppen met investeren, terwijl hij zich niet kan voorstellen dat het CDA tegen de nodige investeringen in onderwijshuisvesting is. Mevrouw Veldhoven (CDA) zegt dat ook niet, maar realiseert zich op een punt te zijn aangekomen dat men niet op dezelfde wijze kan doorgaan. Daartoe moet men met elkaar nu het goede gesprek voeren over het aanzienlijk beslag leggen op financiële middelen.

De heer Zieleman (D66) stelt dat heel wat partijen wel degelijk richting geven en iets over de gemeentelijke financiën vinden. De schuld- en vermogenspositie in Tilburg zijn niet het probleem. De drie vragen zijn of op de rol staande investeringen in stedelijke ontwikkeling nodig zijn, of de fasering daarvan goed is en hoe daaruit voortvloeiende kapitaallasten te dekken zijn. Hij wil weten hoe het CDA die vragen zou beantwoorden. Mevrouw Veldhoven (CDA) roept op een breder debat te voeren over opgaven die op de gemeente af komen, welke keuzen men daarin maakt en welke zaken men niet meer doet. De enige keuze is niet groei en meer uitgeven. Men kan ook kiezen om sommige dingen niet meer te doen. Dat gesprek moet men voeren voor langjarige claims op de Essent-reserve te leggen. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) laat de gezichten van Inge, Wouter, Karin, Peet, Brigitte, Vincent, Anja, Jacqueline, Ilse, Lenny en Karin zien. Het zijn mensen die haar lieten binnenkijken in hun leven, omdat ze geloven dat hun verhaal ertoe doet en omdat zij gelooft dat hun verhaal ertoe doet. En gelijk hebben ze, want in een tijd

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 28

waarin beleid vaak abstract wordt, maken zij het concreet, voelbaar, Tilburgs en menselijk. De Perspectiefnota 2026 is ambitieus en dat moet ook. Maar de stad en haar dorpen bouw je niet alleen met cijfers, maar ook met mensen. Zoals Brigitte, die mee wil praten over de plannen in haar wijk: “Er was toen al drie jaar over gepraat, maar wij wisten van niets. We hebben nu een kerngroep met expertise en zijn nu een alternatief plan aan het bedenken.” En Karin en Peet, die graag een pre-mantelzorgwoning bouwen op de grond bij hun vrienden. “De overheid roept: ga het zelf organiseren, maar in onze gemeente hebben we geen beleid om het zelf te organiseren.” Of Wouter, die zich zorgen maakte over de veiligheid van een rotonde in de Reeshof. Hij liet het er niet bij zitten en trok samen met vele anderen aan de bel. “Vijftien Whatsapp-groepen, duizenden stemmen – nu staat er eindelijk verandering op de planning voor de Beatrixrotonde.” Dat is draagkracht. Daarom zegt zij dat een wijk meer is dan een getal op een kaart. Bouw op wat daar leeft, groeit en samenkomt. En dan cultuur. Men heeft het over de sociale basis, maar waar blijft cultuur in die basis? Vincent is muzikant en ex- directeur van het Incubate Festival. Hij zei: “Kunst en cultuur zijn het toppunt van onze beschaving.

En zijn altijd een reflectie van de samenleving waarin die tot stand komt.” Anja, cultuurcoach in de Reeshof, zei: “Jongeren hebben behoefte aan creatieve ontmoetingsruimtes. Door het gebrek hieraan loop je de kans op sociale armoede.” En Jacqueline, artistiek leider van Sounding Bodies, gaf aan: “Het zou mooi zijn als mensen vanuit de politiek durven zeggen dat kunst belangrijk is, dat het een recht is voor mensen om kunst te mogen maken en ervaren.” Dit is de sociale basis, zodat zij zegt die te versterken met cultuur als fundament. Zij wil het hebben over de mensen die nooit op een podium staan, maar wel de stad dragen. Zoals Lenny van kringloopwinkel Hipp Heyhoef: “Wij gunnen alle mensen schone kleding. En een praatje. Dan zie je ze opbloeien.” Of Inge en Ilse van Social Kids: “’Wij weten als geen ander hoe het is voor ouders als hun kind niet in zijn of haar talenten wordt erkend.” En zoals Karin van de wijkraad Reeshof zei: “Voor de 120 onzichtbare vrijwilligers, zoals De Ketellappers of de huiskamer van Dalem, organiseren we elk jaar een zomerborrel. Zij doen ontzettend veel voor onze wijk.” Met andere woorden: zij doen wat nodig is voor de mensen in de stad. Zij springen in het gat waar het beleid niet of onvoldoende voor mensen werkt. Dus zegt zij dat er in Tilburg geen vrijwilligerswerk zonder waardering moet zijn.

Geen applaus alleen, maar ook praktische steun, schouder aan schouder. De perspectiefnota spreekt over brede welvaart en de richtsnoer van het beleid. Dan moet men dit ook nog meer centraal gaan stellen. Brede welvaart is niet wat je hebt. Het is wat je voelt. Of je je veilig voelt in je wijk en wordt gezien op je werk, gezond bent in je lijf en verbonden bent met je buurt. Dus zegt zij: waardevol begroten, met een model dat sociaal, cultureel en natuurlijk kapitaal zichtbaar maakt. Henny Vrienten is een stem, een Tilburgs popidool. Zijn muziek klonk op pleinen, in huizen en hij veroverde heel veel harten. Nu klinkt vanuit inwoners het voorstel om hem te eren. En dus zegt zij: eer wie onze geschiedenis heeft geschreven, eer Henny. Wat haar betreft ligt de kracht van deze stad niet alleen in beton, beleidsdoelen of begrotingen, maar in de mensen die iets betekenen voor een ander en die, als je goed luistert, steeds opnieuw zeggen: zie ons, vertrouw ons, doe met ons mee. Dat is de Tilburgse mentaliteit. En dat is waar ONS Tilburg voor staat. Want Tilburg, dat zijn wij allemaal. En samen krijgen we het altijd voor elkaar. De heer Otten (VT013) vindt het goed om te lezen dat er met energie en ambitie wordt gewerkt aan verbeteringen aan de stad en dorpen. Als hij door de gemeente loopt is te zien dat Tilburg volwassener aan het worden is.

Zoals VoorTilburg013 al vaker heeft aangegeven is samenwerken tussen meerdere afdelingen van het sociaal domein van cruciaal belang voor het kunnen verlenen van betere zorg en een efficiënter systeem. Denk aan de motie over hulptroepen voor Wmo en jeugdzorg, waarin aandacht is gevraagd voor een betere samenwerking tussen schuldhulpverlening, jeugdzorg en Wmo, om zo de druk op de jeugdzorg en de Wmo te verminderen. Er wordt gestuurd op effectieve en efficiënte inzet van

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 29

ondersteuning en menskracht, maar de kosten voor zorg en ondersteuning zullen blijven toenemen, zoals te lezen valt op pagina 6. Hij vraagt waarom er weinig tot niets is te lezen over een betere onderlinge samenwerking. Wel is er te lezen dat er wordt ingezet op wijkzorgteams. Dat noemt hij goed en ook heel waardevol, maar inzetten op nieuwe wijkzorgteams zorgt voor weer een extra eilandje voor inwoners. Dat betekent weer al je spullen opnieuw moeten indienen, weer je meest kwetsbare kant laten zien en weer je verhaal voor de zoveelste keer moeten doen. Hij citeert: “De vraag naar gespecialiseerde, individuele zorg neemt toe, maar er wordt juist geïnvesteerd in collectieve zorg.” Dit is nodig, maar is de omgekeerde wereld. In de zin “Dit kan alleen als we hulp aan kwetsbare inwoners betaalbaar en uitvoerbaar houden” staat volgens hem een foutje en die zou moeten vermelden ‘maken’. Als men onderling beter samenwerkt zal men ook ondervinden dat het systeem ook daadwerkelijk efficiënter en effectiever wordt. Zo blijft het niet bij literaire efficiëntie, maar bij praktische efficiëntie. Hij vraagt het college de raad mee te nemen in deze materie en vraagt waarom processen vaak zo lang duren of waarom er zoveel medewerkers nodig zijn, waardoor de kosten daarvan vaak zo hoog zijn, zodat er minder ondersteuning en directe zorg kan worden geleverd.

Waarom is er zoveel bureaucratie gecreëerd, terwijl de oplossing vaak voor de hand ligt? Een betere samenwerking tussen afdelingen kan juist zorgen voor minder kosten en mindere personele bezetting. Hij vraagt het college om de raad in die theorie mee te nemen. VoorTilburg 013 is tevreden over het beleid voor stedelijke ontwikkeling. De snelheid waarmee er woningen worden gebouwd en wordt geïnvesteerd in groen en infrastructuur ziet er ambitieus uit en is indrukwekkend. Eerder in dit betoog sprak hij al over de manier van volwassen worden van d gemeente. Dit beleid biedt perspectief voor 2026. VoorTilburg013 zal zich in blijven zetten voor ondernemers met een hulpvraag of vastlopen. Ten slotte benadrukt hij graag dat elke euro die men investeert in eenzame mensen, minder mobiele inwoners en ondernemers die kampen met uitdagingen 2 euro zal opleveren. De heer Kooke (FvD) begrijpt dat het college een ambitie voor de gemeente heeft, maar vraagt zich af of gedane voorstellen wel voldoende zijn of de meest geschikte weg inslaan. Forum voor Democratie vraagt zich verder af of ambities en plannen haalbaarheid en betaalbaar zijn, of er genoeg draagvlak voor is onder de Tilburgers en hoe het staat met transparantie binnen de gemeente.

Qua haalbaarheid zijn grote opgaven beschreven in de perspectiefnota, zoals de bouw van bijna 30.000 woningen en een verschuiving naar laagdrempelige zorg via wijkzorgteams. Daarbij zijn nog geen concrete actieplannen of meetbare doelen te zien. Grote opgaven zijn ook nog eens kwetsbaar vanwege de afhankelijkheid van rijksfinanciering, zoals de te verwachten gemeentefondscompensatie van 6 miljoen euro in 2026 en juridische aanpassingen voor jeugdzorg. Capaciteitstekorten zijn ook niet voldoende geadresseerd, evenals een realistische fasering en alternatieven op het uitblijven van rijksmiddelen, die ongetwijfeld hun invloed zullen hebben op uitvoerbaarheid van de plannen. Qua betaalbaarheid zijn er forse voorinvesteringen in het sociaal domein, tussen de 6,5 miljoen euro en 17 miljoen euro in de periode 2025-2028, plus de inzet van 10 miljoen euro uit de Essent-reserve voor het fonds stedelijke ontwikkeling. Hij begrijpt dat investeringen nodig zijn, maar ziet wel mogelijke schulden en dalende reserves met mogelijke lastenverzwaringen voor Tilburgers tot gevolg. Draagvlak is voor hem de belangrijkste pijler en de olie in de democratische motor. De nota benadrukt gebiedsgericht werken, waarbij hij verdere burgerparticipatie mist.