Verslag Gemeenteraad 12.06.2025

gemeente Tilburg Verslag van de tiende vergadering van de raad Donderdag 12 juni 2025 Aanvang: 10.00 uur

Agenda

1.

Opening van de vergadering

2.

Vaststellen van de agenda

3.

Algemene beschouwingen Perspectiefnota 2026

4.

Reactie van het college op de algemene beschouwingen.

5.

Sluiting.

AANWEZIG: de heren F.J.C.M. van Aarle, N. Agoviç en M.J.M. Antens, mevrouw A. Aboulkacem, de heren H.F. van den Berg en O.H.T. Broeders, mevrouw I.M.E.A. Couwenberg, de heer R.R.H. Cremers, de dames A. Dunning en Y.B.A. Heutmekers-Linders, de heer D.J.P. Heuvelmans, mevrouw A.C.M. van Huffel, de heren S.J.A. Jansen, P.M. Janssen, P. Kooke, J.F. Kramer, S.M. Koster, F.A.M. Kriellaars, J.M.A. Kokke en Th. Kruiver, mevrouw P.L.R. Mieris, de heer J.A.C. Molenaar, de dames L.E.C.P.M. Oerlemans en S.A.C.O. Oltheten, de heer I.F.J.M. Otten, de dames M. Pals, F. Schellekens en E.P.J.M. Smit, de heer H.A.J. Smolders, mevrouw K. Sol, de heer R. Spieringhs, mevrouw S. Spinnewijn, de heren N.J.L. van Stappershoef, J.F.M. Sweep en H.C.A.M. van Tilborg, de dames A. Veldhoven en A. Vlasveld, de heren M.F.L. Vriens en N. van Wanrooij, mevrouw P. Wijnans en de heren A.A.H. Zegers en J. Zieleman. VOORZITTER: mevrouw E.P.J.M. Smit, plaatsvervangend voorzitter en de heer Th.L.N. Weterings, burgemeester GRIFFIER: mevrouw N. Kanters, griffier. TEVENS AANWEZIG: de heren M. van Asten, Y. Çelik en H.J. Grashoff, mevrouw E. Kostermans en de heren P. Kok en B.W.W. van der Pol, wethouders. AFWEZIG: de heren KW.R.M. Blokker en P.H.J.M. van den Hoven en mevrouw S.C.M. Schampers. 1.

Opening van de vergadering De tweede plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad opent de vergadering met een kort moment van bezinning en heet vervolgens iedereen welkom. Bericht van verhindering is ontvangen van de burgemeester voor het ochtenddeel. Omdat de eerste plaatsvervangend voorzitter van de raad, de heer Van Tilborg, namens 50PLUS zelf zijn eigen algemene beschouwingen wil voordragen, is zij gevraagd het eerste deel van de vergadering vandaag voor te zitten. Verdere afwezigen zijn de raadsleden de heren Blokker en Van den Hoven en mevrouw Schampers. De vergadering start dus met 42 raadsleden. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter merkt op dat de algemene beschouwingen door de fractievoorzitters zullen worden voorgedragen, behalve bij Lokaal Tilburg en de LST, voor wie de woordvoerders Spinnewijn en Janssen dat zullen doen. De spreektijd per fractie bedraagt zeven minuten, waarbij interrupties zijn toegestaan. Woordvoering vindt om en om plaats door oppositie- en coalitiepartijen op fractiegrootte. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 1

3. Algemene beschouwingen Perspectiefnota 2026 De heer Janssen (LST) stelt vast dat het met veel inwoners gelukkig relatief gezien nog steeds goed gaat, maar veel mensen kampen met problemen. Inwoners kijken met gemengde gevoelens naar schrijnende taferelen rondom daklozen, schijnbaar onoplosbare armoede, ondermijnende criminaliteit, agressie, geweld en toenemende gezondheidsproblemen. Burgers vragen om hulp, die in ruime mate aanwezig is, als je die tenminste in de jungle van het sociaal domein kunt vinden. Mensen zien steeds vaker door de bomen het bos niet meer en beleidsmakers blijven maar extra bomen bijplanten. Bij problemen in buurten en wijken krijgen bewoners te maken met wijkzorgteams, dichtbijteams, gebiedsteams, buurtbeheerders, wijkopzichters, sleutelfiguren, gebiedsmanagers, omgevingsmanagers, woonconsulenten, huismeesters, Fixi apps en wijkagenten. Hulpvragen en noodkreten worden in stukjes opgeknipt en bewoners krijgen een stortvloed aan telefoonnummers, mailadressen en contactpersonen. De vraag is welk perspectief dat de buurten en wijken geeft. Blijft men in deze organisatorische en bureaucratische jungle bomen planten, of is het misschien beter een of twee goed bereikbare contactpersonen te hebben, die een hulpvraag van begin tot eind afwerken? Veel wijken krijgen de komende jaren te maken met grote veranderingen in de directe leefomgeving.

De LST-fractie weet dat er veel bezorgdheid, onduidelijkheid en onvrede over de plannen zijn. Bewoners willen meepraten, maar het contact met de gemeente verloopt moeizaam. De communicatie is gebrekkig en onoverzichtelijk. Wijkbewoners krijgen te maken met bewonersbrieven, informatiebijeenkomsten, planteambijeenkomsten, buurtlabs, buurttenten, NPLV-beraden, inspreekmomenten bij de gemeenteraad, informatieve websites et cetera. Voor de bewoners is het allemaal moeilijk te volgen en hun mening verdwijnt ergens in de ambtelijke molens. Hij vraagt daarom welk perspectief bewoners in de wijken wordt gegeven. Is dat nog meer van hetzelfde of een overzichtelijke en duidelijke manier van communicatie, waarbij de mening van een buurt echt telt? Een tijd geleden is een evaluatie van het bestaanszekerheidsbeleid uitgevoerd en uitvoerig besproken. Daarna is onder andere besloten om de rem te zetten op het aantal pilots, experimenten en onderzoeken. Daarmee is de LST het helemaal eens. De vorige wethouder heeft veel zaken uitgeprobeerd en onderzocht, waarvan de uitkomst te voorspellen was. Het heeft alleen heel erg veel tijd en geld gekost. Veel inwoners ervaren pilots en experimenten als onrechtvaardig. De LST krijgt regelmatig de vraag te horen waarom anderen dat voordeeltje wel krijgen en zij niet.

De vraag is hoeveel je nog wilt onderzoeken als het om armoede gaat en wat er daarover nog niet bekend is. Belangrijker is volgens hem de manier waarop de gemeente de armoede aanpakt. Daarvoor is een uitgebreide gereedschapskist beschikbaar, die inmiddels op een verbanddoos lijkt. In die doos zitten heel veel pleisters in alle soorten en maten. Er zijn diverse regelingen en voorzieningen. Er worden veel subsidies verstrekt aan initiatieven waarvan hij hoopt dat ze impact hebben, maar die impact is niet bekend en wordt niet gemeten. Er is niets mis mee om je licht op te steken bij de mensen die gebruik maken van alle regelingen en voorzieningen. Men kan ze gewoon vragen of ze door de geboden hulp een stap vooruit hebben kunnen zetten. Het lijkt hem zeer zinvol om meer inzicht te krijgen in de aard en wijze waarop de diverse organisaties en instellingen met elkaar samenwerken en hoe vaak dat plaatsvindt. Het is zijns inziens belangrijk om te weten hoeveel mensen er gebruik maken van voorzieningen en of de aantallen toe- of afnemen. Zo kan men wel degelijk inzicht krijgen op impact. De heer Spieringhs (GroenLinks) hoort de LST heel veel dingen noemen die niet goed zijn. Er zouden in wijken te veel inspraakmogelijkheden zijn en te veel mensen die in de wijken willen helpen. De LST geeft als enige oplossing dat er twee mensen in een wijk moeten komen om die problemen aan te pakken.

Daarop vraagt hij de heer Janssen te reflecteren.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 2

De heer Janssen (LST) heeft geïllustreerd wie er allemaal bij is betrokken, wat voor een burger heel onoverzichtelijk is. Er zou gewoon iemand moeten zijn, die de coördinatie doet, een of twee personen. Het gaat om één aanspreekpunt voor een burger in zijn wijk. Hij zegt niet dat alle medewerkers overbodig zijn, maar de burger raakt daartussen verzeild, wat niet de bedoeling is, omdat er dan in de wijk onvrede ontstaat, waardoor het allemaal erg lang duurt, wat verwarrend is. Dat is geen raar signaal, maar is elke dag in de krant te lezen. Veel hulp wordt generiek verstrekt, dus aan alle mensen die daarvoor op papier in aanmerking komen. Het is niet altijd duidelijk of deze ondersteuning in alle gevallen onmisbaar is. Zijn fractie pleit daarom eerder voor individueel maatwerk dan voor generieke ondersteuningsmaatregelen. De vindbaarheid van hulp is gelukkig iets beter aan het worden. Het door de LST geïnitieerde boekje ‘Hulp bij een laag inkomen’ is zeer goed ontvangen. De LST pleit voor verdere vereenvoudiging, wat burgers al jaren vragen. De heer Kokke (SP) meent dat individueel maatwerk toepassen al kan en vraagt hoe de LST dat alles wil organiseren.

Heeft een gezin met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum recht op regelingen of moet daarvoor eerst maatwerk beoordeeld worden? De heer Janssen (LST) stelt dat zolang regelingen bestaan mensen daarvan gebruik mogen maken. Een goed gesprek bij Werk en Inkomen kan al veel onduidelijkheid wegnemen over de situatie van een burger en of die wel een wasmachine of extra hulp nodig heeft. Dat is maatwerk. Hij pleit niet voor het afschaffen van generieke regelingen, maar wil meer laten nadenken over waarmee iemand geholpen is. Dat is volgens hem goed te doen, alleen moet men er een begin mee maken. De heer Kokke (SP) erkent dat de gemeente zeker maatwerk moet bieden, maar hij vraagt wat er dan volgens de LST moet veranderen. De heer Janssen (LST) herhaalt dat zolang de regelingen er zijn mensen daarvan gebruik kunnen maken. Hij wil echter eens goed kijken wat er kan verdwijnen en teruggaan naar maatwerk. De heer Van Tilborg (50PLUS) vraagt of de LST de burger die iets aanvraagt niet vertrouwt dat hij dat ook echt nodig heeft. De heer Janssen (LST) heeft in het algemeen wel vertrouwen in mensen, maar wil laten bezien of iets nodig is. Iemand kan van een regeling gebruik maken, terwijl die dat financieel niet nodig blijkt te hebben. De gemeente mag kritischer gaan kijken, waaruit kan blijken dat iemand naast een wasmachine ook een koelkast nodig heeft.

Hij kent ook mensen die een verstrekt product via Marktplaats hebben verkocht. De heer Kokke (SP) begint de heer Janssen steeds minder te snappen en begrijpt niet wat die precies wil. Enerzijds zegt de heer Janssen vertrouwen in mensen te hebben, maar anderzijds zegt die ook mensen te kennen die een verstrekt product op Marktplaats hebben verkocht. Hij wil dus weten wat de LST precies wil en of die regelingen wil behouden. De heer Janssen (LST) wilde duidelijk maken een andere en iets kritischer beweging te willen zien. Zolang dingen beschikbaar zijn, mogen mensen daarvan altijd gebruik maken. Dan is er niet eens een kwestie van vertrouwen of geen vertrouwen. Het kan echter geen kwaad om op allerlei momenten waarop de gemeente burgers spreekt te kijken wat de beste oplossing is, waarvoor regelingen uiteindelijk ook zijn. Een betaalde baan is de snelste weg uit de armoede. Maar voor een aanzienlijke groep mensen is het vinden van passend werk moeilijk. Daarom biedt de gemeente hen via gesubsidieerde organisaties allerlei trajecten aan. De LST vraagt de wethouder of de resultaten en dus de impact wat vaker inzichtelijker kunnen worden gemaakt. Naast een jungle ligt er in het sociaal domein ook een moeras, waarin men vanzelf terechtkomt als men de bordjes Wmo volgt.

Ook hier is sprake van een wirwar van instellingen, organisaties, contactpersonen, telefoonnummers, mailadressen, bezoekadressen, papierwerk en formulieren. De LST maakt zich grote zorgen over

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 3

het functioneren van De Toegang, Siem en Crossroads. Er is naar zijn mening ook alle reden toe, omdat dat is terug te zien in de media en in gesprekken met cliënten, ouders, senioren, mantelzorgers, mensen op de werkvloer en zorgaanbieders. Met kunst- en vliegwerk wordt er hulp geleverd, maar het wordt steeds moeilijker en ingewikkelder. Het college blijft spreken over lerende organisaties, maar hij vraagt wanneer de eindexamens voor deze organisaties in dit beleid zijn gepland. Het college blijft vasthouden aan het huidige beleid met bijbehorende systematiek. Er is geen plan B of alternatief voorhanden, hetgeen de wethouder laatst nog bevestigde. De heer Spieringhs (GroenLinks) ziet de heer Janssen vooral terugkijken. Er ligt nu een perspectiefnota met een beweging in het zorgdomein, die GroenLinks erg toejuicht en hij vraagt wat de LST daarvan vindt. De heer Janssen (LST) kijkt terug op het gevoerde beleid en heeft daar zijn conclusies uit getrokken. Vooruitkijken gebeurt wat de LST betreft op 16 juni en moties kunnen daarbij iets veranderen. Over wat hij heeft gelezen, meegemaakt en in de stad heeft gehoord en gezien houdt hij nu zijn verhaal. De heer Jansen (PvdA) snapt de heer Janssen niet zo goed, die begon te vertellen over een hele wirwar van organisaties en regelingen. Vervolgens zei die dat het een heel slechte beweging is te werken met Siem en Crossroads.

Die manier van werken is ontstaan om te zorgen voor minder organisaties en aanbieders, betere sturing en meer direct contact met inwoners. Hij verzoekt de heer Janssen beide zaken met elkaar te verenigen. De heer Janssen (LST) constateert dat de heer Jansen niet goed heeft geluisterd, omdat hij zei zich daarover zorgen te maken. Hij keurt dat echter niet af. De heer Jansen (PvdA) snapt dat de heer Janssen zich zorgen maakt, omdat er in een beginfase dingen misgaan. Hij vraagt wel of de LST de beweging steunt, omdat hij dat de heer Janssen nog nooit heeft horen zeggen. De heer Janssen (LST) komt daarop zo dadelijk terug. De LST hecht veel waarde aan signalen van medewerkers, cliënten, belangenbehartigers en klokkenluiders. Hij vraagt waarom een aantal jeugdwerkers hun verhaal niet mocht doen in een bijeenkomst van de gemeenteraad. De politiek leek steeds meer wensen en eisen op tafel te leggen. Er wordt volop druk gezet op De Toegang, Siem, Crossroads en de zorgaanbieders. Steeds weer moet er in korte tijd bijgestuurd en gereorganiseerd worden, wat voor veel onrust zorgt. Burgers blijven ondertussen vragen om één contactpersoon waar ze met al hun vragen terecht kunnen en die alles coördineert. Hij vraagt welk perspectief hen nog geboden kan worden. Zorgaanbieders worden gebonden aan wurgcontracten en moeten voldoen aan strenge financiële eisen.

Men zet een gezonde bedrijfsvoering onder druk en dat gaat ten koste van de geleverde zorg. Samenwerkende partners binnen Siem en Crossroads slokken de bulk van het werk op en verdeelden dit onder elkaar. Onderaannemers worden onder druk gezet en cliënten moeten soms tegen hun wil verhuizen naar andere aanbieders. De afdeling Sociaal sprak in een eerdere bijeenkomst over moeilijke gesprekken. Hij wil weten wat het perspectief voor inwoners is en of het college kan garanderen dat alles op orde komt, op orde blijft en dat alle hulp aanwezig blijft. Misschien zijn pijnlijke keuzes nodig. Vandaar dat de LST in een motie zal vragen om een uitgebreide evaluatie van het gevoerde Wmo-beleid. Ook pijnlijk is het toenemende aantal niet-rechthebbende dakloze arbeidsmigranten. Deze mensen glijden in een snel tempo af naar een uitzichtloze en ongezonde situatie. Veel van hen zijn verslaafd aan drank en drugs. De kans op het vinden van een nieuwe baan en een onderdak is niet groot. De heer Kokke (SP) zag in de perspectiefnota staan om in 2029 ruim 12 miljoen euro te gaan bezuinigen op de Wmo en Jeugd en hij vraagt of de LST het daarmee eens is. De heer Janssen (LST) is het in principe niet eens met bezuinigen op jeugd als men kan zien dat het beter wordt georganiseerd voor de burger.

De gemeente kan heel veel geld steken in een verrot systeem en dat proberen te perfectioneren of dat systeem reorganiseren. Vandaar dat hij een evaluatie van het Wmo-beleid wil zien.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 4

De heer Jansen (PvdA) snapt de heer Janssen nog steeds niet, die enerzijds pleit voor maatwerk, het in de lucht blijven van alle zorgaanbieders en het hebben van een vrije keuze van burgers, maar anderzijds zegt dat er te veel organisaties, regels en contactpartijen zijn. De LST zal echter echt moeten kiezen omdat het niet allebei kan. De heer Janssen (LST) bedoelde dat er misschien wel pijnlijke keuzen nodig zijn, ook vanwege geld- en personeelsgebrek. Hij is niet tegen zorg en subsidies, maar zorg moet wel goed geleverd worden. Hij vertaalt nu slechts wat hij van buiten heeft meegekregen en waar mensen tegenaan lopen. De raad moet een lesje leren en nagaan of wat het college bedenkt wel goed werkt. De gevolgen daarvan wil hij een keer goed onderzocht hebben. De heer Jansen (PvdA) erkent dat politiek inderdaad pijnlijke keuzes maken is. Dat is met Siem en Crossroads gebeurd. Er is geen gemakkelijke oplossing, maar de keuze is gemaakt om te zorgen dat het systeem werkt. De gevraagde keuzes zijn dus gemaakt en hoeven niet opnieuw te worden gemaakt. Men moet zorgen dat gemaakte pijnlijke keuzen gaan werken en het zou fijn zijn als de LST zich daarachter schaarde in plaats van het hele systeem weer op de schop te laten nemen. De heer Zieleman (D66) vraagt welke pijnlijke keuzen de heer Janssen bereid is te maken en hoe die anders te organiseren zijn.

De perspectiefnota vermeldt een beweging naar een andere manier van organiseren van de zorg, wat nodig is, omdat de huidige structuur mensen niet altijd goed helpt. Hij vraagt hoe de LST naar die beweging kijkt, evenals naar het veel meer aan de voorkant in de sociale basis financieren. De heer Janssen (LST) antwoordt dat voor een systeem is gekozen, dat met vallen en opstaan werkt. Over De Toegang heeft de Rekenkamer heel veel gewaarschuwd. Negen jaar later is nog steeds sprake van een lerende organisatie die moet bijsturen en reorganiseren. Nu is ook nog sprake van geld- en personeelsgebrek en hij wil weten wat de oplossing daarvoor is. Over het gekozen systeem twijfelt hij af en toe, zodat hij om een evaluatie vraagt. Ook bij bestaanszekerheid had hij twijfels en daaraan zijn na een goed rapport dingen aangepast, wat alleen maar goed is. Hij schiet dus niet alles op het sociaal domein af, maar wil zaken verbeteren en kan pas oordelen na het hebben van een onafhankelijke kijk daarop. De heer Zieleman (D66) ziet in de perspectiefnota een concrete beweging voor de komende jaren beschreven, met meer investeren aan de voorkant om te kijken of mensen dichter bij huis te helpen zijn. Hij vraagt of de LST die beweging ondersteunt of alleen aangeeft wat er mis is. De heer Janssen (LST) is geen tegenstander van preventie, zodat hij ook niet tegen een beweging aan de voorkant is.

Hij blijft echter kritisch op het sociaal domein en wil naar mensen blijven luisteren. De LST is van mening dat een goed begeleide terugkeer voor dakloze arbeidsmigranten een goede optie is en wil die meer faciliteren. De heer Van Stappershoef (VVD) vraagt of de LST de financiële strategie onder de fysieke stedelijke ontwikkeling ondersteunt. De heer Janssen (LST) wil daarop later bij de begrotingsbehandeling nog ingaan. De heer Kokke (SP) vindt dat een te gemakkelijk antwoord en wil toch de mening van de grootste oppositiepartij over de stedelijke ontwikkeling vernemen. De heer Janssen (LST) kan daarover alleen maar zeggen voor meer huizen bouwen te zijn. Dat moet verantwoord gebeuren met een goede financiering. De LST wil kritisch op uitgaven blijven. De heer Zieleman (D66) begrijpt de inbreng van de heer Janssen en diens perspectief, maar wijst op twee momenten in het jaar om naar het totaalpakket te kijken en waarop grote keuzes meegegeven kunnen worden. Hij vraagt naar de uitkomst van het fractieoverleg binnen de LST over de grote inzet op stedelijke ontwikkeling en de daarvoor gereserveerde miljoenen, ook in het licht van wat die fractie daarover altijd heeft gezegd.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 5

De heer Janssen (LST) heeft gezien de beperkte spreektijd van zeven minuten de keuze gemaakt om in de algemene beschouwingen het accent op het sociaal domein te leggen. In het algemeen heeft hij het overigens ook liever over mensen dan stenen. De heer Zieleman (D66) wijst erop dat mensen in stenen huizen wonen en kan zich voorstellen dat er binnen de LST-fractie is gediscussieerd over de grote structuurkeuzes en wat die voor de begroting betekenen, ook voor de middelen voor het sociaal domein. Hij vraagt of op dit punt binnen de LST-fractie is gediscussieerd. De heer Janssen (LST) laat weten dat de LST over alle beleidsterreinen praat, maar maakt nu de keuze om over het sociaal domein te praten. De heer Van Stappershoef (VVD) wijst erop dat de perspectiefnota de gelegenheid biedt om bij te sturen en accenten mee te geven over investeringen. De perspectiefnota bevat zeven financiële uitgangspunten en hij vraagt de LST op zijn minst daarop te reageren. De heer Janssen (LST) verwacht dat heel duidelijk is hoe de LST denkt over hoe de gemeente geld besteedt. De heer Van Stappershoef (VVD) constateert dat de LST tijdens de behandeling van deze perspectiefnota niets inbrengt over de keuzes van het college over de stedelijke ontwikkeling en de fondsen, overhevelingen en kapitaallasten in dat verband.

De LST geeft hierover geen perspectief mee, wat hij jammer vindt, omdat dat het debat niet ten goede komt. De heer Zieleman (D66) voelt zich enigszins ongemakkelijk en vraagt of de LST van mening is dat een totaalpakket aan onderwerpen besproken zou moeten worden. De heer Janssen (LST) beschikt daarvoor over te weinig tijd en lukt het nooit één woordvoerder voor alle onderwerpen naar voren te brengen. De LST zal moties indienen en zal ook op andere moties reageren. Dat alles opgeteld levert een vrij aardig beeld op van hoe de LST denkt. De heer Kokke (SP) stelt dat de heer Janssen gewoon moet toegeven geen verstand van financiën te hebben. De heer Janssen (LST) vindt dat sprake is van een politiek spelletje om iemand iets toe te laten geven. De heer Spieringhs (GroenLinks) ziet een perspectiefnota voorliggen, die ook daadwerkelijk perspectief biedt. Het is een beeld vanuit het college, dat richting geeft en waarbij te zien is dat er oog is voor een goede overdracht naar een nieuwe periode. Mensen leven in een tijd waarin de wereld wankelt, waar grote zekerheden over klimaat, bestaanszekerheid, zorg en wonen niet langer vanzelfsprekend zijn. De gemeente Tilburg gaat echter doordacht door, met lef en liefde voor Tilburg en haar Tilburgers.

De perspectiefnota geeft niet alleen een papieren werkelijkheid, maar is een belofte aan mensen die in de ochtend straten schoonmaken, aan de kinderen die niet altijd met een gevulde broodtrommel naar school gaan en aan ouders die zich afvragen of er later iemand voor hen kan zorgen. De perspectiefnota is gericht aan iedereen, die gelooft dat Tilburg meer kan zijn dan een optelsom van regels, cijfers en stenen. In die tijd is het een perspectiefnota, waarbij brede welvaart de leidraad is. Dat betekent keuzes maken voor een stad waarin mensen nu en in de toekomst goed kunnen leven. Het streven is een hoge levenskwaliteit in de stad, die niet ten koste gaat van natuur, mensen elders of mensen van toekomstige generaties en waarbij iedereen mee kan doen. Sociaal, duurzaam en beide in samenhang. Het rapport ‘Advies deskundigheidscommissie Hervormingsagenda Jeugd’ laat hem weinig aan de verbeelding over. Gemeenten kunnen de jeugdzorg niet langer bolwerken als het Rijk niet over de brug komt. Ook speelt er een tekort aan zorgprofessionals, dat de kwaliteit en continuïteit van de zorg onder druk zet. Als ze blijven doormodderen, dan zijn de kinderen die de zorg nodig hebben degenen die de prijs betalen. GroenLinks is van mening dat in ieder zorglandschap de specialistische zorg beschikbaar moet blijven voor hen die dat echt nodig hebben.

De perspectiefnota geeft daartoe een goede aanzet, door te investeren in de sociale

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 6

basis en het versterken van de gemeenschap in de wijken met vroegtijdige en laagdrempelige ondersteuning. Dat juicht GroenLinks toe. Mevrouw Spinnewijn (LT) vraagt waar GroenLinks daadwerkelijk leest dat de gemeente het verschil gaat maken via de perspectiefnota, los van het investeren in het sociaal domein. De heer Spieringhs (GroenLinks) wijst op de dingen die volgens de perspectiefnota gaan gebeuren, wat volgens hem een sterke en goede beweging is om de op de gemeente afkomende problemen te ondervangen. Mevrouw Spinnewijn (LT) leest dat algemene antwoord ook op veel plekken in de perspectiefnota en is benieuwd waar de heer Spieringhs de effectiviteit ziet terugkomen en verneemt ook graag de concreetheid. De heer Spieringhs (GroenLinks) wijst erop dat de perspectiefnota een document is dat door de oogharen heen naar de toekomst kijkt en een visie schetst. Het is geen document waarin voor ieder probleem een oplossing is terug te lezen. Te zien zijn investeringen in sport en cultuur in samenhang en pedagogisch versterken in het onderwijs. Concrete projecten kan hij niet uit zijn mouw schudden, maar het gaat om een vergezicht en een met zijn allen te maken beweging, die prima in de perspectiefnota is omschreven. Die zal uitwerking vragen, maar GroenLinks ziet dat die beweging goed is. Wel is het spannend of die beweging ook zal leveren wat nodig is.

Mevrouw Spinnewijn (LT) is blij met het benoemen van die onzekerheid en ziet zelf vooral het schieten met hagel of het strooien met confetti: leuke kleine initiatieven, maar de grotere effectieve beweging is dan kennelijk het plan B van de LST. De heer Kokke (SP) wijst op de concrete bezuinigingen op Jeugd en Wmo van ruim 12 miljoen euro in 2029 en vraagt hoe GroenLinks dat rijmt met de perspectiefnota. De heer Spieringhs (GroenLinks) ziet in de perspectiefnota ook enorm te gaan investeren, ook om ombuigingen mogelijk te maken. Er wordt dus gezorgd voor versterking. Dat is best een spannende ontwikkeling, maar GroenLinks heeft echt vertrouwen dat zaken met voorinvesteringen waar te maken zijn. Dan is het belangrijk om de specialistische zorg overeind te houden en dat die voor iedereen beschikbaar blijft. En daarom is de beweging ook echt noodzakelijk. De heer Kokke (SP) snapt de investeringen in de voorkant en vindt die prima. Op specialistische hulp, Jeugd en Wmo wordt echter keihard 12 miljoen euro in 2029 bezuinigd. Hij vraagt wie de garantie geeft dat zaken aan de voorkant goed regelen betekent dat het aan de achterkant minder kan. De beweging is al tien jaar gaande, maar heeft weinig tot geen effect, alleen dat de zorg meer afgebroken is en dat er steeds minder geld is voor de jeugd.

Daarom vraagt hij GroenLinks wat die tegen mensen zal zeggen als het experiment niet zal lukken en of er dan geld bij moet. Als dat zo is zal hij al meer gerustgesteld zijn. De heer Spieringhs (GroenLinks) denkt dat de te zetten stappen de juiste en noodzakelijke zijn om vooruit te komen en om ook daadwerkelijk effect te kunnen hebben op het sociaal domein. Ook de heer Kokke vindt dat spannend. Als het niet werkt hoopt hij dat het Rijk over de brug komt en het zorglandschap overeind te houden is. Mevrouw Veldhoven (CDA) vraagt wat GroenLinks precies belooft aan mensen die ’s ochtends de straten schoonmaken en zorgen voor de volgende generaties en of er de hoop is dat het Rijk over de brug komt als het nodig is. Zij leest vooral dat de coalitie, die de komende tien jaar de helft van de Essent-reserve op gaat maken, zich alvast rijk rekent door toekomstige inkomsten vanuit huizen die nog niet eens gebouwd zijn. De heer Spieringhs (GroenLinks) denkt dat straatvegers en zorgwerkers heel erg blij zijn dat de stad huizen laat bouwen en ontwikkelt. Er zijn ook investeringen in voorzieningen. Men is dus juist op de goede weg met het maken van goede keuzen. De Essent-gelden maken de gemeente volgens hem juist wendbaar.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 7

Over het sociaal domein is in de perspectiefnota te lezen dat verordeningen gaan bepalen welke route gelopen moet worden per ondersteuningsaanbod voordat een inwoner een doorverwijzing naar individuele specialistische zorg krijgt. Hij hoort graag van het college hoe de deur open blijft voor maatwerk en hoe wordt gezorgd voor korte geleiding door het zorglandschap. Ook GroenLinks is realistisch en weet dat het grote gebrek aan zorgprofessionals het nodig maakt om minder afhankelijk te worden van gespecialiseerde zorg. Hij onderstreept dan ook de noodzaak van de beweging naar laagdrempelige ondersteuning dichtbij. GroenLinks wil ook daarbij betrokkenheid van de raad, maar ook een college dat de deur open houdt, juist wanneer dat spannend wordt. Waar de perspectiefnota het heeft over het blijven claimen van meer individuele zorg, hoort hij de vraag om de juiste hulp op de juiste plek en die moet beschikbaar zijn. En dat is ook waarom deze beweging noodzakelijk is, ook al is het geen eenvoudige opgave: vertrouwen en maatwerk. De heer Kokke (SP) heeft ook met die tekst geworsteld en weet dat de grootste frustratie van zorgpersoneel bureaucratie en regeltjes zijn. Wellicht kan met het opstellen van die verordeningen de bureaucratie alleen maar toenemen. De heer Spieringhs (GroenLinks) stelt juist die vraag aan het college en begrijpt precies wat de heer Kokke zegt.

De versterkte gemeenschap vraagt om investeringen in sport, cultuur en bestaanszekerheid. Met een motie, die oproept tot een jongerencentrum in West, zet GroenLinks daarop nog een plus. Al zet Tilburg op dit gebied al mooie stappen als men denkt aan cultuurcoaches, investeringen in het schoolontbijt en de bredere inzet op kansengelijkheid. En daar mag Tilburg echt trots op zijn. Het zijn investeringen, die niet enkel gaan om bestaanszekerheid, maar ook om het bouwen aan een stad met gelukkige Tilburgers, waar je gezond en gelukkig kunt opgroeien. Naast het bouwen aan een sociale stad bouwt de gemeente ook aan een duurzame stad, waar het prettig wonen is. Er wordt met het fonds stedelijke ontwikkeling een serieuze stap gezet, waardoor Tilburg groeit zonder de kwaliteit van het leven uit het oog te verliezen. Het gaat niet om lapmiddelen en alles incidenteel oplossen, maar doordachte keuzes maken en flinke investeringen doen voor de lange termijn. Dit voor meer woningen, meer voorzieningen, meer natuur en een goede infrastructuur. Die koers wil hij de komende jaren vasthouden en verankeren. Wel vraagt de overgang naar deze nieuwe systematiek aandacht. Wat kan Tilburg bijvoorbeeld leren van steden als Utrecht en Rotterdam, die een systematiek gebruiken waarbij toekomstige resultaten, zoals de inwonersgroei, worden meegenomen in de afweging over investeringen in de stad.

De raad wil goed bij deze ontwikkeling betrokken worden, zowel vooraf als in monitoring. Graag hoort hij daarop een reactie van het college. De gemeente heeft klimaatdoelen geactualiseerd en het college werkt aan een aanvullend plan van aanpak om die doelen te behalen. Mevrouw Spinnewijn (LT) informeert naar het standpunt van GroenLinks over het achteruit gaan van de solvabiliteit en het hanteren van een andere financiële strategie, die niet alleen kansen biedt, maar wellicht ook wel forse risico’s in zich heeft. De heer Spieringhs (GroenLinks) ziet met het nieuwe systeem, dat Rotterdam en Utrecht al hanteren, kansen. Daardoor kan men zich ook rijk rekenen en bepaalde risico’s niet meenemen. Daarom wil GroenLinks de raad in die ontwikkeling laten meenemen. De komende jaren is de gemeente nog financieel gezond, maar de accountant zegt wel het gesprek daarover te blijven voeren. Dat gesprek gaat GroenLinks graag aan. Enerzijds moet de gemeente kunnen investeren in de benodigde voorzieningen, maar anderzijds moet zij ook financieel gezond blijven. Mevrouw Spinnewijn (LT) vraagt of GroenLinks ook bereid is om ambities bij te stellen en pijnlijke keuzes over de groeiambitie te maken. Nu is er een grote stedelijke bouwambitie, waarbij wethouder Van der Pol ook een rol in de Brainportregio wil spelen. Dat betekent dat de gemeente Tilburg ook die last moet dragen.

Voorop staat een soort terugverdienmodel, maar dat kan ook tegenvallen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 8

De heer Spieringhs (GroenLinks) wil op dat gebied leren van Rotterdam en Utrecht en monitoren om te kunnen bijsturen, als dat nodig is. Mevrouw Vlasveld (PvdD) vraagt hoeveel vierkante meters extra natuur GroenLinks in de nabije toekomst voorspelt en of de actualisatie van de klimaatdoelen vooral een verbetering was of vooral vooruitschuiven. De heer Spieringhs (GroenLinks) hoopt op heel veel nieuwe vierkante meters natuur. Over de klimaatdoelen was hij zijn tekst nog aan het voorlezen, waarmee hij nu verder gaat. De gemeentelijke klimaatdoelen zijn geactualiseerd en het college werkt aan een aanvullend plan van aanpak om die doelen te behalen. Dit duurt echter wat langer dan gehoopt en verwacht. De klimaatcrisis wacht niet. Hij vraagt daarom het college waarom een toelichting nog ontbreekt en of in de begroting wel een financiële vertaling zal staan. De vraag is hoe is te waarborgen tempo te blijven maken, omdat ambitie zonder middelen slechts een wens is. Mevrouw Veldhoven (CDA) merkt op dat de groei van de stad gepaard gaat met mogelijke extra inkomsten, maar ook met extra uitgaven. Ook van die uitgaven wil zij GroenLinks bewust laten zijn. GroenLinks wil grip houden en het goede gesprek met de raad laten voeren en zij vraagt of het slim is om nu al de Essent-gelden voor de komende tien jaar in te zetten. Daarover wil het CDA eerst het gesprek laten voeren.

De heer Spieringhs (GroenLinks) is voor een gezonde financiële huishouding, maar ziet een overheid ook niet als een bv. Als een ozb-verhoging nodig is om voorzieningen in de stad te ontwikkelen zou hij dat voor de toekomst geen raar verhaal vinden. De inzet van Essent-gelden noemt hij slim vooruit kijken naar de toekomst en zorgen dat investeringen mogelijk zijn. Op dat gebied verschilt GroenLinks kennelijk met het CDA van mening. Mevrouw Vlasveld (PvdD) vraagt of GroenLinks een bondgenoot van de Partij voor de Dieren is als zij moties indient om tempo te maken met klimaatdoelen. Verder wil zij GroenLinks vastpinnen op de belofte om over x-jaren daadwerkelijk meer netto extra groen te hebben. De heer Spieringhs (GroenLinks) belooft dat graag, maar beoordeelt moties graag op hun inhoud en merites. Tilburg bouwt aan een stad die groeit, maar die groei mag nooit enkel in vierkante meters worden gemeten. Bij die ontwikkeling moet er ook voldoende oog zijn voor ontmoetingsplekken, stadsnatuur, huisartsenzorg, kinderopvang en sportvoorzieningen. Meer woningen betekent meer inwoners en meer nieuwe vragen. De verdichtingsopgave kan mogelijk nog slimmer worden aangepakt. Hij vraagt hoe het college reageert op de oproep van huisartsen om meer faciliteiten voor huisartsen in deze opgave mee te nemen. Water wordt steeds crucialer.

De vorig jaar ingediende motie ´Zonder water, geen later´, is voortvarend opgepakt. Onderzoeken lopen en voor zijn gevoel worden er in het gemeentehuis echt stappen gezet. Hij vraagt echter of het college ook kans ziet om hierover naar buiten toe te communiceren, samen met organisaties naar inwoners, naar bedrijven en naar organisaties, eventueel in samenwerking met het waterbedrijf en het waterschap. Het gaat om het vertellen van een eenduidiger verhaal. Tot slot kondigt hij nog twee moties aan, één over groene daken en geveltuinen om de stad groener en koeler te maken, evenals een motie over buurtvoedselbossen, waar natuur, voedsel, gemeenschap en educatie samenkomen. GroenLinks is trots op wat de gemeente de afgelopen jaren daadwerkelijk heeft gedaan, maar niet alles is waar te maken. Er is sprake van arbeidskrapte en dat landelijke regels of financiering de Tilburgse ambitie beperken. De vraag is hoe Tilburg een meer aantrekkelijke en inclusievere werkgever kan zijn en hoe zij talenten voor de stad behoudt. Hij roept het college op om samen met de raad het gesprek te voeren over realisme en ambitie. GroenLinks benadrukt dat Tilburg een inclusieve gemeente is en de strijd voor gelijkwaardigheid nog niet is gedaan. Daarop moet men kritisch blijven.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 9

De heer Van Tilborg (50PLUS) zou graag een luchtkasteelvrije perspectiefnota willen hebben en vraagt zich af of de voorliggende nota dat is. Het college heeft in de Perspectiefnota 2026 aangegeven waarin het de komende bestuursperiode wil investeren. Niet alleen voor de komende periode, omdat de nota doorwerkt tot ver na de komende gemeenteraadsverkiezingen, wel tot 2029. Hij vraagt zich af of het nieuwe college daar wel blij van zal worden. De gemeente houdt al jaren geld over, structureel zou hij haast zeggen, omdat plannen door allerlei interne en externe factoren niet of niet op tijd worden uitgevoerd. De heer Zieleman (D66) wijst op de wettelijke plicht om vier jaar in perspectiefnota´s en begrotingen vooruit te kijken. Volgens hem is het college heel erg met vooruitkijken geholpen. Een nieuw college kan aansluiten op wat er speelt en gebeurt en vervolgens eigen aanscherpingen en keuzes maken. De heer Van Tilborg (50PLUS) bedoelde dat tien jaar lang geld wordt uitgegeven vanuit de Essent-gelden. Hij snapt het vooruitkijken, maar een periode van tien jaar vindt hij heel erg lang. De heer Zieleman (D66) stelt dat die financiële opgave, waaronder de strategie stedelijke ontwikkeling ligt, door de raad is vastgesteld, met de woningopgave tot 2040. De gemeente gebruikt WBI-subsidies van het Rijk.

Nu wordt inzichtelijk dat die opgaven financieel duurzaam structureel te financieren zijn. Men maakt dus nu degelijk financieel beleid. De heer Jansen (PvdA) vraagt of 50PLUS het ermee eens is dat goede en duurzame politiek een politiek van de lange lijnen is, waarin men langjarig op een stabiele manier aan opgaven werkt. De heer Van Tilborg (50PLUS) erkent dat het nodig is vooruit te kijken, maar vraagt zich af of men dat voor een zo lange periode moet doen. 50PLUS staat achter woningbouw, maar hij vraagt zich af of de juiste keuzes zijn gemaakt. De heer Jansen (PvdA) constateert dat 50PLUS het ermee eens is dat politiek lange lijnen moet volgen. Hij vraagt of het college dan helderheid moet geven over het financieren van die lange lijnen. De heer Van Tilborg (50PLUS) is het daarmee eens, maar wil dat dan op alle fronten doen. Al jarenlang houdt de gemeente geld over. Hij herhaalt dat plannen door allerlei interne en externe factoren niet of niet op tijd worden uitgevoerd, ook omdat de rijksoverheid vaak pas laat in het jaar met extra geld over de brug komt. Dat is dan geld, dat in het betreffende kalenderjaar niet meer besteed kan worden. De Rekenkamer en de accountant roepen al jaren om realistisch te begroten. Aan de inkomstenkant klopt dat wel, maar niet aan de uitgavenkant, omdat die haast structureel te ruim wordt begroot, met als gevolg de ozb onnodig te veel verhogen.

50PLUS zal hierover een motie indienen. Over de discrepantie tussen inkomsten en uitgaven is geen woord in de perspectiefnota te lezen. Het gaat om realisatiekracht en uitvoeringstoetsen en prioriteitskeuzes maken. Die zaken lijken wel tegen dovemansoren gezegd. Hij verzoekt het college om in alle mooie plannen een rangorde aan te brengen. 50PLUS deelt de zorg dat de vergrijzing en de dubbele vergrijzing er nu echt aankomen, met alle consequenties van dien. GGoud behoeft daarom continuering, ook op lange termijn en hij vraagt of het college dat ook vindt. 50PLUS volgt het concept van de Lang Leven Thuisflats met belangstelling en dat zou ook voor Tilburg een waardevolle oplossing kunnen zijn. Wellicht kan de gemeente dat oppakken. Mantelzorgers zijn onmisbaar en hun belang wordt alleen maar groter in de maatschappij. Op dit gebied doet de gemeente al van alles, maar het resultaat blijft achter. Mantelzorg Nederland schat dat er in Tilburg 67.000 inwoners mantelzorger zijn. In 2024 hebben daarvan 516 mensen een bezoek gebracht aan de gemeentelijke website en 112 ervan hebben doorgeklikt. 2.461 mensen hebben een waardebon gehad, slechts een kleine 4%. De gemeente bereikt mantelzorgers dus onvoldoende, ook al doet zij haar best. Hij wil weten wat de gemeente hieraan gaat doen. De

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 10

gemeente Tilburg zou een voorbeeld kunnen zijn voor andere werkgevers om een eigen beleid te maken voor medewerkers van de gemeente die mantelzorg verlenen. Goede makelaars helpen om senioren naar beter betaalbare en passende huurwoningen te begeleiden. 54% van de vijftigplussers heeft een koopwoning in Tilburg en ook zij willen graag doorstromen, maar weten de weg niet. 50PLUS dient een motie in om ook voor deze grote doelgroep mogelijkheden te scheppen, zodat er weer een win-winsituatie ontstaat voor zowel jong als oud. Dat Boerke Mutsaers moet verdwijnen voor een grotere ontwikkeling in het gebied begrijpt hij, maar de noodzaak om dat nu al te slopen betwijfelt hij, evenals de indieners van de petitie die aan de raad is aangeboden. Samen met andere partijen wordt in een motie gevraagd om uitvoering te geven aan de petitie en met de ontwikkelaar en de huidige uitbater op zeer korte termijn het overleg over de mogelijkheden te starten. Hij wil opnieuw een serieus gesprek voeren en Boerke Mutsaers voorlopig laten bestaan. Tot zijn verbazing, teleurstelling en onbegrip las hij in een raadsbrief dat het college geen oplossing ziet om inwoners uit Biezenmortel een fatsoenlijke verbinding met de stad aan te bieden. 50PLUS is daarover zeer ontstemd en heeft daartoe een motie voorbereid om de boel vlot te trekken.

Betrokkenheid van burgers vindt 50PLUS belangrijk en zij wil daarom Tilburgers in januari in hun eigen wijk of dorp verrassen met een nieuwjaarsbijeenkomst met de wijkwethouders en collega-raadsleden. De gemeente steekt veel energie en geld in het echt mee laten doen van Tilburgers. 50PLUS is van mening dat meer energie gestoken moet worden in de Tilburgers die pas sinds kort gebruik maken van de bijstand. 50PLUS zal daarover een motie indienen. De WAT-hal lijkt een blok aan het been van de gemeente te worden. 50PLUS wil daarom graag van de wethouder vernemen wat er nu echt daarmee gaat gebeuren. Verder is hij verheugd dat er in de Reeshof echt iets gaat gebeuren met betrekking tot een culturele ruimte. 50PLUS zou graag horen dat het een middenzaal zal worden. De heer Spieringhs (GroenLinks) hoort na het pleidooi om de ozb in de toekomst niet te verhogen een heel wensenlijstje en begrijpt dat niet. De heer Van Tilborg (50PLUS) heeft gezegd geen extra ozb-verhoging te willen bovenop de inflatie. De heer Zieleman (D66) wijst erop dat het toevoegen van nieuwe maatschappelijke voorzieningen belastingheffing vraagt om structurele uitgaven te kunnen financieren en stelt dat de heer Van Tilborg een beetje een makkelijk en goedkoop verhaal vertelt.

De heer Van Tilborg (50PLUS) wil politiek ook betrouwbaar laten zijn en memoreert dat voor de Reeshof al jaren een cultureel centrum is aangekondigd. Hij neemt aan dat dat aangekondigde centrum ook kostendekkend is gemaakt. De heer Zieleman (D66) wijst erop dat instellingen niet financieel sluitend zijn. De totale woonlasten zijn in Tilburg van de veertig grootste gemeenten het laagst. Bij de groei van de stad hoort ook aan de inkomstenkant ruimte maken om die groei te faciliteren. De heer Van Tilborg (50PLUS) wijst erop dat men ook kan streven naar het zijn van de goedkoopste gemeente. De heer Zieleman (D66) vindt dat men in dat geval het onderhoudsniveau overal op C zou moeten stellen en culturele instellingen geen subsidie meer zou moeten geven. Hij wil kijken naar opgaven en wat er nodig is om voorzieningen overeind te houden. De heer Van Tilborg (50PLUS) wil ook kijken naar de gemeentelijke organisatie en of die de juiste dingen doet. Er zijn dus meer mogelijkheden om geld te halen dan uit ozb-verhogingen. De heer Van Stappershoef (VVD) is het eens met 50PLUS om prudent om te gaan met financiën. Het goede nieuws is dat de woonlasten/ozb volgend jaar niet worden

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 11

verhoogd en enkel zullen worden geïndexeerd waarop men trots kan zijn. Hij wil afspreken dat voorstellen van 50PLUS geen structurele extra financiële vraag met zich zullen meebrengen. Als dat wel het geval is zou die fractie ook een voorstel moeten doen over in welke kosten te snijden/bezuinigen is. De heer Van Tilborg (50PLUS) is bereid te kijken waar het minder kan. De heer Van Stappershoef (VVD) zegt daarvoor dank. In het bestuursakkoord zijn afspraken over de woonlasten gemaakt en daaraan wil hij vasthouden. De heer Van Tilborg (50PLUS) is daarmee blij. Op andere punten wil de VVD wel tien jaar vooruit kijken, maar niet op de woonlasten. Hij is blij dat de VVD ook wil meedenken over eventuele mindere uitgaven. De heer Jansen (PvdA) mist in het verhaal van de heer Van Tilborg boter bij de vis, dus extra ozb-verhogingen bij benodigde structurele investeringen of de ozb laag houden en geen investeringen doen. Hetzelfde geldt echter voor uitvoeringskracht. Men kan vinden voor realisatiekracht te gaan of daarop te bezuinigen. Beide kan echter niet. De heer Van Tilborg (50PLUS) heeft niet gezegd te snijden in de organisatie, maar om te kijken welk werk men niet meer wil doen, waardoor er mogelijk minder medewerkers nodig zijn. De heer Jansen (PvdA) hoort graag een lijstje met taken waarvan 50PLUS zegt die niet meer te willen doen.

De heer Van Tilborg (50PLUS) heeft in november 2024 een voorstel daartoe gedaan, waarmee niet is ingestemd. Hij weet ook niet waarop te bezuinigen is. De heer Jansen (PvdA) stelt dat als het antwoord in uitvoeringskracht ligt de betreffende partij ook moet zeggen waarop het minder kan. De heer Van Tilborg (50PLUS) heeft twee jaar geleden ook een lijstje neergelegd, waarover werd gezegd niet op de stoel van de gemeentesecretaris te gaan zitten. De heer Van Stappershoef (VVD) heeft inderdaad in 2022 de informatieset over bezuinigingen ontvangen. Wellicht is het een idee die erbij te pakken en op basis daarvan te zeggen waarop bezuinigingen nodig zijn. De heer Van Tilborg (50PLUS) ziet in de Heuvelstraat tientallen winkels leeg staan en dient een motie in om meer klanten op innovatieve wijze naar de binnenstad te trekken. De heer Kokke (SP) meent dat er in de Heuvelstraat slechts enkele winkels leeg staan. De heer Van Tilborg (50PLUS) dacht dat het er 21 waren, maar heeft ze niet precies geteld. De heer Spieringhs (GroenLinks) veronderstelt dat er met BMT ook wordt gekeken naar plannen voor de binnenstad, zodat de aangekondigde motie hierover zwaar overbodig wordt gevonden. De heer Van Tilborg (50PLUS) komt in zijn tweede termijn hierop terug. 50PLUS is benieuwd naar de status van de grote zaal in Berkel-Enschot. Op 3 mei 2018 heeft zijn collega Vriens al vragen daarover gesteld.

In stad en dorpen spelen vele zaken. De verkeersveiligheid voor fietsers op rotondes laat op zich wachten en over mobiliteit in de stad is er nog steeds veel onrust over wat er wel of niet gaat gebeuren, onder andere de Ringbaan-West en de Baron van Voorst tot Voorstlaan. Wellicht zijn de plannen uit te stellen totdat iedereen begrijpt waar ze over gaan. De parkeersituatie bij het ETZ baart hem zorgen en behoeft volgens hem een oplossing. De raad heeft een motie aangenomen om van Tilburg en de dorpen de meest vriendelijke plek voor ouderen en kwetsbaren te maken, waarover in de perspectiefnota niets is terug te zien. Hij vraagt waarom daarover niets is vermeld.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 12

Hij wil kiezen voor realisme, prioriteit en betrokkenheid in plaats van voor luchtkastelen. De heer Zieleman (D66) bespreekt vandaag de laatste perspectiefnota van deze raadsperiode, waarbij sprake is van een kantelmoment tussen de huidige en nieuwe bestuursperiode, waarbij de balans moet worden gevonden tussen belangrijke investeringen en het achterlaten van een gezonde financiële huishouding. D66 onderschrijft deze opgave, maar ziet tegelijkertijd een ander veel fundamenteler kantelmoment, namelijk de urgente opgave om in hoog tempo te werken aan een weerbare samenleving tegen toenemende dreigingen, die tot doel hebben om de samenleving te ontwrichten. Het gaat om een mogelijk gewapend conflict of verstoringen van vitale infrastructuur als elektriciteit, internet, drinkwater en betalingsverkeer. Het kabinet heeft Nederlanders, bedrijven en gemeenten opgeroepen zich voor te bereiden voor mogelijke crisissituaties en te zorgen dat men 72 uur zelfredzaam kan zijn. Ook het college stelt in de perspectiefnota dat een stevige inzet op het lokaal versterken van de weerbaarheid van de samenleving noodzakelijk is. Maar daar blijft het vervolgens bij. D66 mist daarbij urgentie en concrete voorstellen en had daarom een motie klaarliggen voor een programmatische aanpak van een weerbare samenleving.

In antwoord op een technische vraag van D66 heeft het college echter zo'n aanpak toegezegd, waarmee hij blij is. Graag ziet hij in deze aanpak concreet terug hoe het college gaat werken aan de Tilburgse samenleving en een gemeentelijke organisatie die dus 72 uur zelfredzaam kan zijn en wat men lokaal preventief kan doen om kwetsbaarheid en ontwrichting van vitale infrastructuur zoveel als mogelijk te voorkomen. Hij wil zorgen dat de lokale overheid in staat zal zijn om te opereren als gids voor inwoners. D66 verwacht op dit punt een daadkrachtige gemeente, die richting geeft en ondersteunt. Vervolgens gaat hij in op de twee grote transities uit de perspectiefnota, ten eerste de transitie van het sociaal domein. D66 pleit al jaren voor meer inzet op preventie, gezondheid, de sociale basis en innovatie. Alleen zo blijft de zorg op termijn uitvoerbaar en betaalbaar. Als er niets gebeurt heeft Nederland over acht jaar een tekort van 350.000 zorgverleners en verdubbelen de uitgaven naar 200 miljard euro. De urgentie is dus groot, ook in Tilburg. D66 staat dan ook achter de beweging van individuele specialistische zorg naar laagdrempelige en vaak collectieve vormen van ondersteuning, bijvoorbeeld vanuit de vaste wijkzorgteams en de sociale basis.

Wat hem betreft is deze beweging niet alleen uit nood geboren, maar biedt deze juist kansen voor toegankelijke en vroegtijdige ondersteuning, zonder complexe indicatiestellingen of ellenlange wachtlijsten. Het is overduidelijk dat het huidige zorgsysteem tegen zijn grenzen aanloopt en inwoners lang niet altijd snel en goed helpt. D66 steunt dus de richting in de perspectiefnota, maar heeft wel vragen bij de voorgestelde snelheid en de omvang van de investeringen in de wijkzorgteams en de sociale en de pedagogische basis en daarmee samenhangend de ombuiging van de zorgvraag in de specialistische Wmo en jeugdzorg. Het college schrijft immers zelf dat dit de afgelopen jaren nog onvoldoende is gelukt. Daarom vraagt hij het college om in de begroting met een realistisch en onderbouwd tijdpad te komen en daar de investeringen en ombuiging op te baseren en niet andersom. Het is van groot belang om inwoners hier zorgvuldig in mee te nemen en ervoor te zorgen dat er niemand tussen wal en schip valt. Hij wil weten hoe het college dat gaat doen. Mevrouw Spinnewijn (LT) is blij dat D66 de zorgen benoemt die Lokaal Tilburg deelt als het gaat om de transitie in het sociaal domein. D66 heeft nog vragen over de bekostiging en zij mist of er ontevredenheid is over de onzekerheid en of het financieel allemaal wel afdoende is. De heer Zieleman (D66) ziet die onzekerheid ook.

De transitie sociaal domein vindt plaats sinds 2014, zodat er een moment komt dat die voorbij is. Hij maakt zich enerzijds zorgen over de bekostiging, de haalbaarheid op lange termijn, maar anderzijds of investeringen realistisch zijn, evenals of wel snel mensen voor de wijkzorgteams te vinden zijn. De beweging is wel de kant waarnaar het op moet

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 13

gaan, juist als men naar de GGZ met ellenlange wachtlijsten kijkt. Uiteraard is die richting met onzekerheid omgeven. Mevrouw Spinnewijn (LT) is opnieuw blij met het gegeven antwoord en vraagt hoe D66 kijkt naar de uitspraak in de perspectiefnota dat de route naar zorg wordt bemoeilijkt. Een vast pad volgen pleit niet echt voor korte lijnen en zij vraagt hoe D66 daarop reflecteert. De heer Zieleman (D66) ziet als korte lijn dat inwoners straks makkelijker op een laagdrempelige manier geholpen worden in plaats van via de huisarts naar de GGZ moeten en lang op een wachtlijst staan. Men moet proberen lijnen kort te houden en dat mensen aan de voorkant al zorg en ondersteuning kunnen krijgen. Zaken juridisch zodanig inregelen dat de zorg op een andere manier te organiseren is betreft de spannende uitwerkingsopgave. Als men sturing wil krijgen op die transformatie, dan moet men het zo doen, omdat men anders geen grip heeft op welke kant het opgaat. De heer Kokke (SP) vraagt of D66 signalen krijgt dat de GGZ niet stuurt op collectieve zorg en slechts op specialistische zorg. Ook wil hij weten of het de verkeerde kant opgaat als de gemeente juridisch bepaalt welke zorg nodig is voor mensen. Wellicht moet de zorg bij zorgverleners blijven, waarbij niet vanuit het gemeentehuis wordt geregeld welke zorg mensen nodig hebben.

De heer Zieleman (D66) bevestigt dat er sprake van is dat in de GGZ op collectieve zorg wordt gestuurd, maar ook de route van individualistische en specialistische zorg open staat. De gemeente richt de routering in, maar professionals kunnen zeggen welke zorg nu al te leveren is en of een doorverwijzing nodig is. De heer Kokke (SP) stelt met die routering vast autonomie bij zorgverleners weg te halen. De heer Zieleman (D66) gaat het erom dat mensen nog steeds specialistische hulp kunnen krijgen als dat nodig is. Het is fijn dat iemand al op een wat lichtere manier geholpen kan worden en indien nodig toch een doorverwijzing krijgt. De heer Kokke (SP) heeft een grote angst bij de in de perspectiefnota vermelde routering. De heer Zieleman (D66) zal nooit accepteren dat een ambtenaar bepaalt wie welke zorg krijgt en dat doen zorgprofessionals. Verordeningen regelen dat juridisch gezien. Al in 2023 riep D66 het college op om met een financiële strategie te komen voor de grootschalige stedelijke ontwikkeling. Er is behoefte aan meer grip op deze grote opgave en inzicht in de financiële impact. Het is belangrijk dat raad en college die goed met elkaar doorleven en afgewogen keuzes maken. Wat D66 betreft staat daarbij voorop dat de gemeente met lef en kwaliteit ambitieus blijft investeren, bouwen en plannen maken.

Twee jaar later is in de perspectiefnota een ambitieus voorstel voor een duurzame financiële strategie te zien. De totale strategie zorgt er in samenhang voor dat de gemeente zich financieel positioneert voor de stedelijke schaalsprong in de komende tien tot vijftien jaar. De gemeente creëert meer financiële slagkracht en een stabielere financiering. D66 is daarover erg enthousiast en moedigt het college aan om deze strategie voortvarend uit te werken. Er is bijzondere aandacht voor het groeikader, waar D66 ook al eerder voor heeft gepleit en waar zij grote kansen voor ziet. Het element van financiële ruimte creëren om aangegane schulden voor investeringen op termijn af te gaan lossen wordt gemist. Graag heeft hij daarop een reflectie. Hij verzoekt het college om de raad actief bij de uitwerking te betrekken, in het bijzonder bij het actualiseren van het Tilburg Meer jaren Investerings Programma (TMIP). Zoals de accountant aangeeft, is het belangrijk dat de raad meer in positie komt bij de prioritering en fasering van investeringen. Een zorgvuldige afweging van investeringskeuzes is dus nodig. Daarom vraagt hij het college, hoe het de raad beter in positie zal brengen. Graag ziet hij hierover een voorstel bij de begroting tegemoet.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 14

Wat D66 betreft gaat het college de uitvoeringstoets veel beter inzetten, door bij grote investeringsvoorstellingen inzicht te geven in de prioritering en fasering van de investering en de realisatiekracht in relatie tot andere investeringen. Ook ziet hij daarbij graag een reflectie van de impact op de financiële positie. Dit leidt ertoe dat de raad beter in positie komt om met het college het goede gesprek te voeren over investeringen, de financiële positie en de woonlasten. Wereldwijd en in Nederland staan de rechten van vrouwen en de lhbtiq+gemeenschap onder druk. Deze maand is het Pride-maand, een maand waarin wordt gevierd dat iedereen zichzelf mag zijn en mag houden van wie die wil. Dit is en blijft keihard nodig. Onderzoek laat zien dat er in Nederland sprake is van een sterke toename van discriminatie en geweld tegen de lhbtiq+-gemeenschap. In de Jaarstukken 2024 schrijft het college dat het gemerkt heeft dat ook in Tilburg de weerstand tegen de lhbtiq+-gemeenschap groeit. Dat mag niet onberoerd blijven. Meer dan ooit is het van belang dat iedereen zichzelf mag en kan zijn in Tilburg. D66 roept het college daarom op om hier pal voor te blijven staan en dit zichtbaar uit te blijven dragen. Hij vraagt het college om in beeld te brengen hoe de gemeentelijke inzet voor de lhbtiq+-gemeenschap kan worden geïntensiveerd nu die weerstand groeit.

D66 ziet graag een reflectie en een voorstel richting de begroting. Men is namelijk pas echt een weerbare samenleving als wordt omgezien naar elkaar en als men zich gezien voelt. Het college heeft een ambitieuze perspectiefnota neergelegd met belangrijke structuurkeuzes voor de grote transities voor het sociaal en ruimtelijk domein. Hij hoopt dat de raad tot het einde van deze raadsperiode ambitieus en daadkrachtig samenwerkt in het belang van Tilburg en haar inwoners. Tilburg kan Den Haag het goede voorbeeld geven. Op D66 kan men daarbij rekenen. Mevrouw Spinnewijn (LT) laat weten dat de landelijke politiek opnieuw stil staat. Het vertrouwen in de politiek wankelt opnieuw fors en juist daarom moet de lokale politiek meer dan ooit in beweging blijven. Lokaal Tilburg voelt dan ook de plicht om verbindend en constructief te zijn, want daar ligt de kracht van de lokale democratie: mensen verbinden en niet verdelen, zodat op 18 maart 2026 bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen niet slechts 40%, maar alle Tilburgers uit de stad en de dorpen zich in de raadzaal vertegenwoordigd zullen voelen. De voorliggende perspectiefnota barst van de ambitie en Lokaal Tilburg waardeert de koersvastheid. Lokaal Tilburg herkent zich in veel van de voorgestelde richtingen, zoals de ruimtelijke en de sociale transities. Het college laat koersvastheid zien in een tijd, waarin dat zeldzaam lijkt.

Bovendien is te lezen dat het betrekken van inwoners en bedrijven essentieel is en dat klinkt haar als muziek In de oren. Het lijkt rechtstreeks uit haar partijprogramma te komen. Beleid maken doet men met mensen en niet over mensen. Tegelijkertijd is te zien dat inwonersparticipatie nog te vaak neerkomt op meepraten in plaats van daadwerkelijk meebeslissen. Lokaal Tilburg is trots dat het burgerberaad eindelijk als serieus instrument wordt ingezet, maar het kan en moet nog beter. Zij zal zich dan ook blijven inzetten voor betere participatie van inwoners bij de vaak ingrijpende besluiten die de raad neemt. Een mooi voorbeeld van zo'n participatiemoment was vorige week, toen twaalf insprekers de moeite namen om hun ideeën en opvattingen met de raad te delen. De opgestelde motie ‘Passende zaal’ is daarvan ook een rechtstreeks resultaat en in nauwe samenspraak met de inspreker en het Tilburgse harmonieorkest tot stand gekomen. De perspectiefnota benoemt op een kantelpunt te staan. Dat vraagt om verantwoordelijkheid, want de besluiten van vandaag reiken verder dan deze bestuursperiode. En ze moet ook passen bij deze tijd en ruimte laten voor een gezonde toekomst. En mede daarom maakt Lokaal Tilburg zich zorgen over de financiële onderbouwing van de ambities.

Het realiseren van de huidige stedelijke ontwikkelingsstrategie vraagt honderden miljoenen euro’s, maar ondertussen loopt de netto schuldquote al in 2028 op naar 110%. De solvabiliteitsratio holt achteruit van 62% in 2023 naar 31% in 2028. Dat zijn geen cijfers die haar geruststellen. Zij vraagt of het college deze zorgen deelt en hoe het de ambities financieel houdbaar wil houden. Inwoners verdienen ambities die realistisch zijn, maar ook financieel

Raadsvergadering gemeente Tilburg 12 juni 2025

pagina 15

houdbaar blijven. Wat Lokaal Tilburg betreft moeten er ook geen luchtkastelen op krediet zijn. De heer Van Stappershoef (VVD) is benieuwd welke ratio’s Lokaal Tilburg wel acceptabel vindt en hoe zij wil zorgen daarbij te blijven. Mevrouw Spinnewijn (LT) weet dat de accountant heeft gezegd dat wat de gemeente doet nog steeds past bij een solide financieel beleid. De gemeente gaat voor langere tijd verplichtingen aan. Een concreet percentage is wat haar betreft minder relevant, maar wel hoe wordt gekeken naar de bijbehorende risico’s. Hoe zorgt men dat onzekerheden in bijvoorbeeld koerswisselingen van rentes in de leningen en gebouwen in evenwicht blijven. Nu boet de gemeente heel snel in een rap tempo in. De heer Van Stappershoef (VVD) wijst op de zeven financiële uitgangspunten en vraagt hoe Lokaal Tilburg daarnaar kijkt. De VVD is overigens ook kritisch op het investeringspad. Mevrouw Spinnewijn (LT) vindt die uitgangspunten niet per se verkeerd, maar vindt het een risico hoe daaraan uitvoering wordt gegeven. De raad moet daarin worden meegenomen en moet daarin een positie krijgen. Wellicht is er een voorschot te nemen op uitgangspunten, die in de komende bestuursperiodes onder druk komen. De heer Van Stappershoef (VVD) informeert naar het voorstel van Lokaal Tilburg daarover. Mevrouw Spinnewijn (LT) is nog zoekende naar hoe scherp aan de wind te zeilen is.