Document · PDF

Tilburg - Analyse jaarstukken - rapportage Passende Ondersteuning - def

Raadsvergadering 14 juni 2021, gemeente TilburgBij agendapunt: Raadsvoorstel jaarstukken 20209.580 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Presentatie Analyse jaarstukken 2020 Passende Ondersteuning

Voor de gemeente Tilburg Beppie Smit Eric Roels

Datum: 27 mei 2021

Passende Ondersteuning; Aan de hand van het onderzoek toepassing Duisenberg-methode op Passende Ondersteuning doen we de volgende aanbevelingen. 1. We willen denken vanuit de volgende basisfilosofie: a. b. c.

Waarom voeren we bepaalde taken uit? Hoe gaan we het realiseren? Wat gaan we daarvoor doen?

We gaan uit van de volgende verdeling:

Waarom? ◼ Sociaal 013: Tilburg gezond en gelukkig ◼

Het realiseren van de GROW. ◼ ◼

◼ ◼

Goede start Ruimte om te leven Optimale kansen Wereld die mij ziet

Hoe? Inzet van Passende Ondersteuning met de daarbij behorende inkoopstrategie. Wat? ◼ Ontwikkeling van indicatoren en het zorgdragen voor een adequate kostenbeheersing. ◼

Passende Ondersteuning; Aan de hand van het onderzoek toepassing Duisenberg-methode op Passende Ondersteuning doen we de volgende aanbevelingen. 2. Binnen de nieuwe Kadernota Passende Ondersteuning worden duidelijke doelen geformuleerd en staan de uitgangspunten van de inkoopstrategie centraal. Deze beweging gaan we vormgeven door goede indicatoren te benoemen en deze te monitoren. a. Van zorg overnemen naar (daar waar mogelijk) het vinden van oplossingen in het gewone leven (normaliseren); b. Van oog voor de zorgvraag naar oog voor zorgvraag én maatschappelijke rol (werk, opleiding); c. Van een individualistisch en groot zorglandschap naar een overzichtelijk en kwalitatief veld zorgaanbieders dat elkaar kent; d. Van lange procedures naar snel op weg geholpen; e. Van open-einde financiering naar grip op de financiën met meer gesloten financiering per segment; f. Van achteraf handhaven naar oneigenlijk gebruik voorkomen en het geld besteden aan zorg 3. De genoemde uitgangspunten worden vertaald in een set heldere indicatoren die afgestemd zijn op meerjarige ontwikkeldoelen om deze vervolgens te kunnen monitoren. De ontwikkeldoelen leiden tot een verbetering van de GROW waarden en uiteindelijk tot een gezondere en gelukkigere Tilburger. 4. In het kader van de sturing en beheersing moet de informatievoorziening op orde zijn. Dat is een absolute randvoorwaarde.

De betrouwbaarheid (volledigheid, juistheid en actueel) van de gebruikte gegevens moet gegarandeerd zijn. Dat betekent dat indicatoren beschikbaar moeten zijn bij de jaarstukken. 3

Passende Ondersteuning; Aan de hand van het onderzoek toepassing Duisenberg-methode op Passende Ondersteuning doen we de volgende aanbevelingen. 5. Maak nadrukkelijk een onderscheid in de GROW en GOING fase. De raad wordt periodiek verdiepend geïnformeerd via aanvullende rapportages. In deze fase van transitie is dit gewenst. Werk er geleidelijk naartoe dat de reguliere P&C-cyclus voldoende kwalitatieve sturingsinformatie geeft, waarbij verdiepende rapportages (hefbomen, geldstromen, Wmo, Jeugdhulp, corona) op termijn kunnen worden afgebouwd. De goede kwaliteit van de huidige verdiepende rapportages zouden ook de basis moeten vormen voor de rapportages in de P&C-cyclus. 6. Laten we nadenken hoe we de omvang van de jaarstukken op sommige punten kunnen reduceren en op andere onderdelen kunnen verrijken. ❑ We stellen voor met simpele overzichten te werken met een korte toelichting op de afwijkingen tussen de programmabegroting als referentiekader en de jaarrekening. Minder tekst maar meer visuele weergaven met grafieken, staafdiagrammen etc. ❑ Biedt in de jaarstukken ook de ruimte om te reflecteren op ontwikkelingen die in de begroting zijn geschetst. Hoe hebben geschetste ontwikkeling zich daadwerkelijk voorgedaan? Wat is de invloed geweest? Hoe ontwikkelt de impact zich?

7. De relatie tussen de inhoudelijke opgaven en de lasten en baten moet verbeterd worden. Nu staan deze nog veel te los van elkaar. De notitie grote geldstromen is een goed voorbeeld waarbij inhoud en financiën worden gekoppeld. Dit zou voor de jaarstukken ook kunnen gelden.

Passende Ondersteuning; Aan de hand van het onderzoek toepassing Duisenberg-methode op Passende Ondersteuning doen we de volgende aanbevelingen. 8. Binnen de programma’s is aangegeven “Wat kan beter”? Dat heeft op dit moment alleen een signalerende functie. Het is gewenst aan te geven wat we daarvoor moeten doen om ons doel te bereiken. Dat geeft weer input voor de volgende cyclus van perspectiefnota en programmabegroting. Clientwaardering WMO Tilburg (% (helemaal) eens) 9. Om de tevredenheid te meten van onze inwoners is het van belang periodiek inzicht te verstrekken in de cliëntwaardering. We stellen voor om daarbij de vragen die worden gebruikt bij de WMO ook bij de Jeugdhulp en Werk en Inkomen in te zetten.

Door de ondersteuning die ik krijg heb ik een betere kwaliteit van leven Door de ondersteuning die ik krijg kan ik mij beter redden Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed De medewerker en ik hebben in het gesprek samen naar oplossingen gezocht De medewerker nam mij serieus Ik werd snel geholpen Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag 65

2018

2019

2020 5

Passende Ondersteuning; Aan de hand van het onderzoek toepassing Duisenbergm-ethode op Passende Ondersteuning doen we de volgende aanbevelingen. 10. Binnen de WMO en Jeugdzorg zien we de afgelopen jaren binnen elk jaar een toename van de lasten zowel in de tussentijdse bijstelling als bij de jaarrekening. We zijn voorstander van het realistisch begroten en stellen voor een pilot te starten om bij de opstelling van de begroting 2022 beter invulling te geven aan het realistisch begroten. Hiermee verankeren we ‘sturende werking’ van de begroting. Baten en lasten WMO (x 1000 €)

Baten en lasten Jeugdhulp (x 1000 €)

140000

80000

120000

70000

100000

60000 50000

80000

40000

60000

30000

40000

20000

10000

0 -20000

2018 Initieel

2019 Gewijzigd

Gerealiseerd

2020 Baten

-10000

2018

Initieel

2019

Gewijzigd

Gerealiseerd

2020

Baten

Analyse jaarstukken 2020 Passende Ondersteuning

Voor de gemeente Tilburg

Joost Gerrits & Hans van Zijl Datum: Voorjaar 2021

Uitgangspunten voor het invullen van de controlerende rol ◼

Inzichtelijkheid in het beleid helpt zowel het college, de raad, als de ambtelijke organisatie om samen het beleid vorm te geven en bij te sturen waar dit nodig is. Hierdoor komt de realisatie van maatschappelijke opgaven voorop te staan.

◼

Goede controle blijft weg bij afrekenen en politiek-gedreven (op positie of persoongerichte) invulling van de controlerende rol.

◼

Het is daarvoor belangrijk om met elkaar technisch, en zo objectief mogelijk, te (kunnen) beoordelen of het beleid de gestelde doelen haalt.

◼

De grootste informatiebehoefte van raadsleden is dan ook het kunnen beoordelen van de effectiviteit van het beleid: Halen we de beleidsdoelen of moet er bijgestuurd worden?

Inhoudsopgave Kern-rapportage ◼ Inleiding: Het wat en hoe van deze analyse ❑ Gekozen programma’s ❑ Doel van de analyse ❑ De zes centrale vragen van de Methode Duisenberg ◼ Conclusies ❑ Conclusies Beeld op beleid ❑ Conclusies Informatievoorziening ◼ Aanbevelingen/Verzoeken aan het college

Leeswijzer • • •

De snelle lezer kan de samenvatting van dit rapport lezen in de Kern-rapportage. De conclusies worden, per vraag uit de methode Duisenberg, onderbouwd in het hoofdstuk Bevindingen. In bijlagen is detailinformatie te vinden over de vragen van de methode, de bevindingen en de gevolgde procesgang.

Bevindingen ◼ Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen ❑ Passende Ondersteuning ◼ Bevindingen 2+3. Wat willen we bereiken & wat gaan we daarvoor doen? ❑ Analyse doelen en acties ❑ Indicatoren ◼ Bevindingen 4. Wat gaat het kosten? ❑ Baten en lasten ◼ Bevindingen 5. Aanvullende informatie/onderzoeken

Bijlagen ◼ Bijlage 1. Beeld op hoofdlijnen ◼ Bijlage 2. Wat wilden we bereiken ◼ Bijlage 3. Wat hebben we daarvoor gedaan? ◼ Vragenset Duisenberg H4 en H5 ◼ Toelichting gebruikte termen e.d.

Deelprogramma Passende Ondersteuning Gekozen raadsprogramma’s uit jaarstukken 2020: ◼ Passende ondersteuning (onderdeel van programma Inclusieve Stad) Toegang ❑ Werk en Inkomen ❑ WMO ❑ Jeugdhulp ❑

◼

Klimaat (in separate rapportage) Klimaatneutraal ❑ Klimaatadaptief ❑ Circulair ❑

Passende Ondersteuning “Disclaimer” ◼

◼

Passende ondersteuning is onderdeel van programma Inclusieve stad. Binnen dit programma zijn veel onderlinge afhankelijkheden, ook financieel. Resultaten worden binnen het programma verrekend via de Transformatie Buffer Sociaal Domein. De omvang van het programma is groot en de beschikbare tijd voor analyse van het programma was beperkt. Daardoor is de rapportage op hoofdlijnen ingezet. Het programma is in transitie, met een nieuwe inkoopstrategie als leidraad, een nieuwe kadernota in ontwikkeling en nieuw te definiëren doelen en indicatoren. De rapportage kijkt terug op de situatie 2020 en daarvoor. Daarbovenop speelt de ‘spoiler’ van Corona en de impact op de beleidsvoornemens in het sociaal domein 2020. De aanpak methode Duisenberg is toegepast. Daarbij hoort een technische analyse van indicatoren, acties en resultaten. De gesprekken met de rapporteurs zijn ook veel gegaan over of dit de vorm/wijze is waarop we verantwoording willen afleggen, ook in relatie tot impactgericht werken.

Wat Analyse aan de hand van de methode Duisenberg ◼

◼

Bij de methode Duisenberg analyseren raadsleden (rapporteur (s) van de coalitie, van de oppositie) een programma uit de begroting of jaarstukken. De uitkomst is een beknopte (powerpoint-) rapportage met conclusies en aanbevelingen, op basis waarvan het politieke debat op inhoud gevoerd kan worden. Raadsrapporteurs geven als vooruitgeschoven post een (samenvattend) oordeel van het programma. Ook de kwaliteit van de informatievoorziening in het programma wordt geëvalueerd. Het doel van de methode is te komen tot een oordeel over het al dan niet behalen van de beleidsdoelen voor het betreffende programma.

Hoe De zes centrale vragen van de methode Duisenberg: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Wat is het beeld van het beleidsterrein op hoofdlijnen? Welke doelen zijn gepland/gerealiseerd? Welke prestaties zijn gepland/uitgevoerd? Wat heeft het gekost? Welke aanvullende informatie/ onderzoeken zijn er? Welke vragen, conclusies en aanbevelingen hebben wij (als rapporteurs) aan het college?

Conclusies Beeld op beleid (1/2) Passende ondersteuning ◼

◼

Ondanks dat de meeste recente cijfers voor 2020 nog niet beschikbaar zijn, kan gesteld worden dat voor bijna de helft van de indicatoren de prestaties achterblijven bij de gestelde streefwaarde. Corona is een grote invloed factor geweest. Daarmee is het vrijwel onmogelijk om een oordeel te geven over de beleidsprestaties ten opzichte van de voornemens voor 2020. In algemene zin kan gezegd worden dat: ❑ ❑

❑

De inzet op Toegang effectief is geweest gezien de reductie op specialistische hulp. Tilburg heeft een structurele onderbesteding op het Participatiebudget, desalniettemin neemt het aantal re-integratietrajecten af. De aanspraak op (of toekenning van) WMO-arrangementen af lijkt te nemen, de kosten nemen desondanks toe. De clientwaardering neemt af en voldoet niet aan de gemeentelijke doelstelling. De aanspraak op jeugdhulp stijgt in Tilburg sneller dan in referentiegemeenten, met bijbehorende (structurele) begrotingsvraagtukken. De aanpak terugdringen van vroegtijdig beëindigende jeugdhulptrajecten lijkt in Tilburg effect te hebben.

Conclusies Beeld op beleid (2/2) Passende ondersteuning ◼

Het beleid was enerzijds gericht op kostenbeheersing en anderzijds op kwalitatieve maatschappelijke impact. ❑

❑

Voor wat betreft de kostenbeheersing kan gesteld worden dat het beleid deels geslaagd is (beperken van te grote afwijkingen die niet binnen de “koepel” Inclusieve stad konden worden opgevangen). Voor wat betreft de maatschappelijke impact is er zeker op deelterreinen resultaat geboekt (o.a. jeugdhulpverlening, grensvlak gezondheidszorg en jeugdzorg).

Conclusies Informatievoorziening (1/2) Passende ondersteuning ◼

De relatie P&C-cyclus (financieel programma) en de inhoudelijke beleidsprogramma’s is moeilijk te leggen. De Tilburgse raad wordt absoluut rijkelijk geïnformeerd. Misschien wel met een overdaad. Er is een uitgebreide informatiestroom in de vorm van nieuwe beleidsvoorbereidingen, Hefbomenrapportages, Notities Geldstromen, Verdiepende rapportages WMO en Jeugdhulp en Corona-monitors beschikbaar. Aggregatie/samenkomen van deze informatie in de P&C cyclus gebeurt echter niet. De rapportages zijn verder sterk financieel gericht. De rapportage op impact en een link naar bijvoorbeeld de GROW-onderwerpen uit de agenda sociaal013 wordt gemist.

◼

De verantwoording in de jaarstukken richt zich vooral op ingerichte processen , geleverde prestaties (output) en financiële afwijkingen. Het totaalbeeld wordt gemist. Dit wordt mede veroorzaakt door het format van de Jaarstukken. De inzet van Tilburg is om impactgericht te werken. Met een verantwoording met meer duiding op de impact/ het effect zal het meer inzichtelijk worden of Tilburg op weg is om de gestelde beleidsdoelen te halen.

◼

De Jaarstukken zijn overzichtelijk en strak vormgegeven. Door de puntsgewijze weergave is het gemakkelijk te tekst te lezen (met alle beperkingen van de vorige bullit). Ook is het prettig en wenselijk dat verantwoord wordt wat er beter kan. Het is dan interessant om te zien of deze punten ook terug komen in de perspectiefnota/begroting 2021 (met een bijbehorende aanpak).

◼

Voor niet alle acties in de begroting wordt in de jaarstukken verantwoord wat de resultaten zijn.

Conclusies Informatievoorziening (2/2) Passende ondersteuning ◼

De verbinding met indicatoren, en daarmee ook tot de doelstellingen, komt marginaal tot uitdrukking. De link tussen doelstellingen en financiële inzet is er niet.

◼

De financiële verantwoording is geheel gericht op afwijkingen. In de aanbiedingsbrief van het college bij de notitie Grote Geldstromen (april2021) wordt of een veel inhoudelijker wijze toelichting gegeven zowel op financieel vlak als op gebied van informatieverstrekking. De rapporteurs missen op inhoud de aansluiting tussen de programmabegroting en de jaarrekening. Als je b.v. naar de relevante ontwikkelingen kijkt, die in de programmabegroting zijn opgenomen, dan zien we dat niet terug bij de jaarrekening.

◼

❑

◼

Bijvoorbeeld: Er moet een beweging plaatsvinden naar een meer preventieve aanpak. Dat zien we te weinig terug terwijl dit centraal staat in de aanpak. Dat geldt ook voor hoe we voldoende gelegenheid bieden om zelf beslissingen te nemen over de wijze van ondersteuning.

Veel realisatiewaarden bij indicatoren die aangemerkt zijn als basis voor evaluatie zijn voor 2020 (en enkele ook meerdere jaren) niet ingevuld. Beoordeling van de jaarrekening op basis daarvan is dan niet goed mogelijk. Streefwaarden voor de langere termijn ontbreken, beoordelen of beleid “op koers” zit is dan (ook) niet mogelijk.

Aanbevelingen Passende Ondersteuning; Aanbevelingen n.a.v. Analyse Jaarstukken 2020 op basis van “methode Duisenberg” Aanbeveling t.a.v. indicatoren ◼

◼ ◼ ◼

Hou in de nieuwe Kadernota Passende Ondersteuning scherp zicht op de kwaliteit van de indicatoren en stem deze af op de uitgangspunten uit de inkoopstrategie sociaal domein. Dat betekent dat de gewenste beweging t.a.v. de onderdelen binnen Passende Ondersteuning moet worden gemonitord: o Van zorg overnemen naar (daar waar mogelijk) het vinden van oplossingen in het gewone leven (normaliseren); o Van oog voor de zorgvraag naar oog voor zorgvraag én maatschappelijke rol (werk, opleiding); o Van een individualistisch en groot zorglandschap naar een overzichtelijk en kwalitatief veld zorgaanbieders dat elkaar kent; o Van lange procedures naar snel op weg geholpen; o Van open-einde financiering naar grip op de financiën met meer gesloten financiering per segment; o Van achteraf handhaven naar oneigenlijk gebruik voorkomen en het geld besteden aan zorg. Ontwikkel voor het volgen van deze beweging een (beperkte) set van indicatoren. Hiermee wordt de beleidsinzet (uit de Kadernota en uitgangspunten inkoopstrategie) en de verbinding met indicatoren verscherpt. Borg dat gegevens t.a.v. indicatoren tijdig beschikbaar zijn voor jaarstukken. Zet (ontwikkel) doelen meerjarig neer met streefwaarden, zodat de ambities meerjarig worden geoperationaliseerd.

Aanbeveling t.a.v. Kostenramingen ◼

Bij sommige onderdelen zien we een groot verschil tussen de initiële begroting en realisatie. Dit brengt de ‘sturende werking’ van de begroting op termijn in gevaar. Start een specifiek traject ‘realistisch begroten’ voor geselecteerde onderdelen, bijvoorbeeld voor de WMO of Jeugdhulp.

Aanbevelingen Passende Ondersteuning Aanbevelingen n.a.v. Analyse Jaarstukken 2020 op basis van “methode Duisenberg” Aanbeveling t.a.v. rapportage(s) ◼

◼ ◼

De raad wordt periodiek verdiepend geïnformeerd via aanvullende rapportages (zie ook Bevindingen 5 Welke aanvullende informatie is er). In deze fase van transitie is dit gewenst. Werk er geleidelijk naartoe dat de reguliere P&C-cyclus voldoende kwalitatieve sturingsinformatie geeft, waarbij verdiepende rapportages (hefbomen, geldstromen, Wmo, Jeugdhulp, corona) op termijn kunnen worden afgebouwd. De goede kwaliteit van de huidige verdiepende rapportages zouden ook de basis moeten vormen voor de rapportages in de P&C-cyclus, zowel op gebied van informatiedeling (grafieken) als beleidsevaluatie. Biedt in de jaarstukken ook de ruimte om te reflecteren op ontwikkelingen die in de begroting zijn geschetst. Hoe hebben geschetste ontwikkeling zich daadwerkelijk voorgedaan? Wat is de invloed geweest? Hoe ontwikkelt de impact zich? De schema’s / tabellen die zijn toegepast in de Duisenberg methode kunnen de ‘spiegelfunctie’ van de jaarstukken op de begroting een impuls geven. ❑

◼

Spiegel het jaarverslag aan de begroting en rapporteer per (sub)doel wat je daarvoor gedaan hebt/wat het resultaat is (wat er goed gingen wat er beter kan) daarbij vooral ingaand op uitvoeringsprestaties in plaats van procesrapportages en beleidsvoorbereidingen. Maak link(s) naar relevante informatie zodat die niet in de rapportage zelf opgenomen hoeft te worden.

Maak de ‘agenderende functie’ van jaarstukken explicieter. Gebruik hiervoor de vraag uit de jaarstukken: ‘wat kan beter?’. Koppel hier actie aan (inhoudelijk, procesmatig of beide).

Aanbevelingen Passende Ondersteuning (aanvullend) Zorg voor een inzichtelijke verantwoording op zowel de stand van zaken op het maatschappelijk effect (Wat hebben we bereikt?) als op de geleverde prestaties (Wat hebben we gedaan?): ◼

◼

◼ ◼ ◼

◼

Er wordt ingezet op impactgericht werken; wat doen we voor de inwoners. We kijken nu vooral vanuit de financiën en deels naar output. Het verslag zou gericht moeten zijn op de verantwoording (outcome-) impactgericht werken. Cijfers zijn daarbij ondersteunend maar niet leidend. Leg verbinding met de agenda sociaal013 en de daarin geformuleerde GROW ambities; formuleer GROWdoelstellingen en indicatoren en rapporteer daarop. Maak ook duidelijk wat de externe factoren zijn op de impact. Waar de gemeente/ het college geen invloed op heeft. Maak het verschil tussen beeld effect- en prestatie-indicatoren. We hebben geen zicht op de ‘klanttevredenheid’ van de inwoners. Haal daarover meer actuele informatie op en voeg dat toe als vorm van verantwoording. ❑ Beperk je niet tot cijfers alleen. Kom ook meer met de verhalen van de inwoners? Het gaat om de mensen! ❑ Suggestie: maak in de jaarstukken een link naar verhalen van wat de inwoners hebben ervaren. Redeneer vanuit de doelstellingen (begin bij “waarom”); zoek aansluiting tussen wat je doet en wat het oplevert voor de samenleving. Vertaal dat naar wat je voor ogen hebt. ❑ Voorbeeld: Lukt het om meer preventief te werken, of een gewenste beweging in gang te zetten.

Houdt de vraag in het achterhoofd bij het opstellen van de P+C stukken: Kan een inwoner helder volgen wat er gedaan wordt, wat de effecten zijn (op zijn/haar leven) en of de gestelde doelen gehaald worden? …

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende Ondersteuning ◼

Wat valt er op n.a.v. verzamelde gegevens uit openbare bronnen: ❑

❑

De grafieken op volgende slides geven een beeld van ontwikkelingen of trends op basis van statistische gegeven van onder andere het CBS. Disclaimer hierbij is dat de meest recente beschikbare informatie meestal een jaar achterloopt. Met dat in het achterhoofd moet er dan ook gekeken worden naar deze grafieken. Daarbij komt dat 2020 in vele opzichten een uitzonderlijk jaar is gebleken, wat tot bijzondere uitschieters zou kunnen leiden voor de weergave van 2020. Bronnen waarvan gebruik gemaakt is, zijn: ◼ Tilburg in cijfers ◼ Waarstaatjegemeente.nl ◼ Dashboard Sociale Monitor ◼ Findo – Data Financiën Decentrale Overheden

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende ondersteuning; W&I Aantal banen per 1000 inwoners (15-64 jaar) Bron : CBS Bevolkingsstatistiek 900 850 800 750 700 650 2016

2017 Tilburg

7,%

2018

Tilburg volgt landelijke trends in arbeidsparticipatie (in Tilburg net iets hoger dan landelijk). Het aantal banen per 1000 inwoners ligt wel lager. Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de totale bevolking (beroeps- en nietberoepsbevolking). Bruto is inclusief werkloze beroepsbevolking (CBS)

2019

100.000 - 300.000 inwoners

Werkloosheidspercentage

Netto arbeidspaticipatie (% tov totaal)

Bron: CBS-arbeidsdeelname

Bron: CBS-arbeidsdeelname 71,% 70,% 69,% 68,% 67,% 66,% 65,% 64,% 63,%

6,% 5,% 4,% 3,% 2,% 1,% ,% 2016

2017

Tilburg

2018 2019 100.000 - 300.000 inwoners

2016 Tilburg

2017

2018

2019

100.000 - 300.000 inwoners

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende ondersteuning; W&I

Personen met bijstandsuitkering

Huishoudens met bijstanduitkeringen

per 10.000 inw (CBS-Pw) (linker grafiek-as)/ totalen uitkeringsbestand Tilburg (rechter grafiek-as)

% t.o.v. totaal (CBS-Pw) 8,%

700

8000

7,%

600

7800

6,%

500

7600

5,%

7400

400

4,%

7200

300

3,%

7000

2,%

200

6800

1,%

100

6600

0 2016

2017

Tilburg

2018

100-300k inw

2019

2020

6400 2016

Nederland

2017

Omvang uitkeringsbestand

2018

Tilburg

2019

100.000 - 300.000 inwoners

Het aantal bijstandsuitkeringen per totaal aantal huishoudens en aantal inwoners ligt in Tilburg structureel hoger dan landelijk/steden van vergelijkbare omvang. De stijging 2020 is Coronaeffect.

. 23

2020

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende ondersteuning; W&I Het aantal re-integratievoorzieningen in Tilburg is lager dan in referentiegemeenten, en lijkt ook sneller te dalen dan landelijk. Tegelijkertijd lijkt er (volgens de jaarstukken) een structurele onderbesteding te zijn op het participatiebudget.

Het percentage daalt, maar is nog steeds hoger dan in vergelijkbare steden.

Aantal re-integratievoorzieningen

Kinderen in uitkeringsgezinnen

per 1000 inw 15-75 jr (CBS-pw)

(CBS-Jeugd)

12%

10%

8% 6%

% 2016

2017

Tilburg

2018

100.000 - 300.000 inwoners

2019

0 2016

2017 Tilburg

2018

2019

100-300k

Nederland

2020

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende ondersteuning; WMO

Clientwaardering WMO 100-300k inw

Clientwaardering WMO Tilburg (% (helemaal) eens)

% (helemaal) eens

De medewerker nam mij serieus

Ik werd snel geholpen

Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag

2018

2019

2020

2018

2019

100

2020

De waardering ligt in Tilburg over het algemeen iets hoger dan in vergelijkende gemeenten. Ten opzichte van 2019 loopt de waardering echter iets terug in plaats van omhoog (wat de doelstelling was). Ook hier is de Corona-disclaimer van toepassing omdat er omgeschakeld moest worden naar on-line contacten. 25

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende ondersteuning; WMO Clienten met maatwerkarrangement WMO aantal per 10000 inw (CBS Monitor sociaal domein) 720 700 680 660 640 620 600 580

Hier is iets bijzonders aan de hand. Daar waar “in het land” de aantallen stijgen, daalt het aantal cliënten (per 10000 inwoners) in Tilburg (tot 2019).

Huishoudens met maatwerkarrangement WMO Aantal per 1000 huishoudens (CBS MSD-WMO) 160

140 120 2016

2017

Tilburg

2018

2019

100.000 - 300.000 inwoners

100 80 60

Huishoudens met een voorziening in sociaal domein Aantal per 1000 huish (CBS MSD-WMO)

40 20 0 Tilburg

250

100-300k inw

2017

230

“Corona”-effect in Tilburg volgt (in iets sterkere mate) de landelijke trend.

210 190 170 150 2017

Tilburg

2018

2019

100-300k inw

2020

Nederland

2018

2019

Nederland

2020

Sterke groei maatwerkarrangementen bij huishoudens in 2020, ws ten gevolge van overgang huishoudelijke hulp van algemene voorziening naar maatwerk. Landelijk blijft er ook26een stijging te zien.

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende ondersteuning; Jeugdhulp Jongeren met jeugdhulp %van jongeren tot 18 jaar (CBS Jeugd) 16,%

30,%

14,%

25,%

12,% 20,%

10,% 8,%

De vraag naar jeugdhulp lijkt structureel te stijgen, waarbij er in Tilburg de laatste jaren een sterkere groei is geweest dan in referentiegemeenten. Dit komt overeen met de stijgende budgetten.

15,%

6,%

10,%

4,% 5,%

2,% ,%

,% 2016

2017

2018

2019

Tilburg

100.000 - 300.000 inwoners

Voortijdig beeindigd Tilburg

Voortijdig beeindigd 100-300k inw (Voortijdige beëindiging op rechter grafiek-as)

Het aantal voortijdig (al dan niet eenzijdig) beëindigde trajecten daalt structureel en sterker dan in vergelijkbare steden.

Bevindingen 2 Indicatoren - Passende Ondersteuning Analyse van de indicatoren voor het programma Passende Ondersteuning

Dit valt in algemene zin op: ◼

◼

Veel realisatiewaarden bij indicatoren die aangemerkt zijn als basis voor evaluatie zijn voor 2020 (enkele ook meerdere jaren) niet ingevuld. Beoordeling van de jaarrekening op basis daarvan is dan lastig. Er is 20% toename van aanvragen bij de Toegang (incl. Hulp aan Huis). Dit vraagt om toelichting en duiding. In de Coronamonitor wordt gewaarschuwd voor druk op bestandsontwikkeling Participatiewet en toename Werkloosheid. In tegenstelling tot de verwachte 5% afname was er ook in 2019 al een toename werkloosheid te zien. De indicatoren WMO zijn volledig gericht op clientwaardering en de doelstellingen worden daar niet gehaald. Dat staat in contrast tot de prestatiedoelen (hoofdstuk 3) die vrijwel geheel gericht zijn op kostenbeheersing. Jeugdhulp rapportage op tevredenheid/impact. Die wordt nu niet gemeten. De andere indicator (voortijdige beëindiging trajecten) is al meerdere jaren ruim gehaald. Meerjarige streefwaarden (waar willen we op de lange termijn naar toe) ontbreken. Er is slechts beperkt aansluiting te vinden tussen de indicatoren en de beweging die met het beleid/programma gemaakt zou moeten worden.

Klik hier voor inzage in de gedetailleerde tabellen met indicatoren 28

Bevindingen 3. Wat hebben we daarvoor gedaan? Deze paragraaf analyseert de samenhang en duidelijkheid van de doelen, de subdoelen en de prestaties voor onderdelen van het programma. Op deze en de volgende sheets zijn de conclusies van deze analyse weergeven. Ten behoeve van de leesbaarheid is de volledige analyse zelf na te kijken in de bijlage. Dit valt in algemene zin op: ◼

◼

◼ ◼

◼

Spiegeling aan de programmabegroting geeft een redelijk compleet ingevulde “matrix”. Maar daarvoor moet wel speurwerk gedaan worden in de begroting en jaarstukken. De relatie met de geschetste ontwikkelingen in de begroting komt niet helder tot uitdrukking. Opbouw: de indeling is overzichtelijk in blokken, maar een indeling volgens “wat waren we van plan”, “wat hebben we daarvoor gedaan”, “wat ging goed” en “wat kon beter” zou meer logica geven. Voor niet alle acties in de begroting wordt in de jaarstukken verantwoord wat de resultaten zijn. De verbinding met indicatoren, en daarmee ook tot de doelstellingen, komt marginaal tot uitdrukking. De verantwoording in de jaarstukken richt zich vooral op ingerichte processen en geleverde prestaties (output). Dit wordt mede veroorzaakt door het format van de Jaarstukken. De inzet van Tilburg is om impactgericht te werken. Een kwalitatieve verantwoording met meer duiding op de impact/ het maatschappelijk effect en bijdrage aan gestelde doelen zal meer inzicht geven of de lange termijn beleidsvoornemens (en niet alleen financieel) gerealiseerd worden.

Bevindingen 4. Wat heeft het gekost? Baten & Lasten Werk en Inkomen meerdere jaren relatief “stabiel”/conform verwachtingen.

Baten en lasten Werk & Inkomen (x 1000 €) 250000 200000 150000 100000

50000 0

2018

2019

2020

-50000 -100000 -150000 -200000

Initieel

Gewijzigd

Gerealiseerd

Baten

Bevindingen 4. Wat heeft het gekost? Baten en lasten WMO (x 1000 €) 140000 120000

We zien een spanning ontstaan door de opwaartse druk in de lasten t.o.v. de initiële begroting op de budgetten voor WMO en Jeugdzorg.

100000 80000 60000 40000 20000 0 -20000

2018 Initieel

2019 Gewijzigd

Gerealiseerd

2020 Baten

Baten en lasten Jeugdhulp (x 1000 €) 80000 70000 60000

De laatste jaren vallen de gerealiseerde lasten aan het eind van het jaar hoger uit dan in het begin gedacht werd, en deels ook hoger dan in de bijgestelde begroting.

50000 40000 30000 20000 10000 0 -10000

2018

Initieel

2019

Gewijzigd

Gerealiseerd

2020

Baten

Bevindingen 4. Wat heeft het gekost? De lasten per inwoner voor de taakvelden in het sociaal domein schommelen zo rond het gemiddelde van vergelijkbare steden. Inkomensregelingen is wel uitschieter

Lasten per inwoner naar "taakveld" (Euro) (CBS Gemeentelijke rekening (IV3)) 700 600 500 400 300

200 100 0

Tilburg

150-250k inw

Tilburg

150-250k inw

2018

2019

6.3 Inkomensregelingen

6.4 Begeleide participatie

6.5 Arbeidsparticipatie

6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? ◼ ◼ ◼

Rapportage Accountant Rekenkamerrapport met aanbevelingen onder andere t.a.v. indicatoren Informatiestromen sociaal domein ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

◼

Hefbomenrapportages Notities Geldstromen Tussentijdse rapportages WMO en Jeugdhulp Fraudeonderzoek Rapportage Tilburg onder Corona

Nieuwe Inkoopstrategie sociaal domein

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? Bevindingen accountant In 2019 noteerde de accountant onderstaande aandachtspunten ten aanzien van kwaliteit en transparantie van de jaarstukken: “De kwaliteit en transparantie van de jaarstukken kan naar onze mening nog wel wat verder verbeteren zonder dat dit direct hoeft te resulteren in een kwantitatieve toename van de jaarstukken.” ◼ De kwaliteit van de toelichtingen en financiële analyses; verschillen tussen de begroting na wijziging en de realisatie zijn vaak primair cijfermatig toegelicht zonder inhoudelijke toelichtingen waardoor de afwijking is ontstaan en waarom de afwijking al dan niet eerder was te voorzien. Ook ontbreekt in vele gevallen de integraliteit tussen geplande activiteiten, beoogde prestaties en hiervoor geraamde baten en lasten versus de realisatie ervan. ◼ In het sociaal domein, maar ook bij andere activiteiten is veel verrekeningen met bestemmingsreserves./.../naar onze mening gaat het in deze omvang verrekenen van resultaten met reserveringen ten koste van het inzicht en de transparantie van de jaarstukken. ◼ De aard, het aantal en de omvang van de afwijkingen tussen begroting en jaarrekening is groot; hierdoor roept dit de vraag op of het voorspellend vermogen van de begroting en tussentijdse rapportage van voldoende niveau is.

◼ De integraliteit ontbreekt veelal tussen plan en realisatie alsook doelen en euro’s.

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? ◼

Uitsnede accountantsverslag 2020

Zelfde constateringen als in 2019.

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? Bevindingen accountant Accountantsverslag 2020; ongewijzigd t.o.v. 2019

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? Reflectie op aanbevelingen rekenkamer: informatievoorziening sociaal domein 1/3

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? Reflectie op aanbevelingen rekenkamer: informatievoorziening sociaal domein 2/3

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? Reflectie op aanbevelingen rekenkamer: informatievoorziening sociaal domein 3/3

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? Informatiestromen sociaal domein

(2020)

Bevindingen 5. Welke aanvullende informatie is -/ onderzoeken zijn er? Ontwikkellijn passende ondersteuning (2020/2021)

Bijlagen

Voor de gemeente Tilburg

Datum: Voorjaar 2021

Vragenset Methode Duisenberg De zes centrale vragen van de methode Duisenberg:

In volgende sheets is te lezen welke (deel)vragen er zijn bij de methode Duisenberg, en hoe daarmee in het proces, van 1e lezing naar meer concrete analyse is geacteerd.

2. 3. 4. 5.

1. Beeld op hoofdlijnen ◼

Hier worden de belangrijkste inhoudelijke ontwikkeling binnen het programma beknopt weer gegeven. ❑

❑

❑ ❑

Wat zijn de baten en lasten op het totaalniveau van het beleidsterrein over meerdere jaren? Hoe presteert het beleidsterrein over meerdere jaren? En hoe ten opzichte van benchmarks? Zijn er bevindingen uit belangrijke rapporten en studies die over de afgelopen periode iets zeggen over de ambities/prestaties op het beleidsterrein? Welke opvallende dingen zijn de afgelopen tijd gebeurd of gaan nog gebeuren, die relevant zijn voor de doelstellingen en financiën van de gemeente. Welke belangrijke besluiten zijn de afgelopen tijd genomen? Wat waren de (te verwachten) beleidsaccenten?

1. Beeld op hoofdlijnen Overzicht van opgenomen doelen in Begroting 2020. ◼

Doelen voor het deelprogramma Passende ondersteuning:

Op basis van Programmabegroting 2020 ◼

Bieden van passende ondersteuning We bieden Tilburgers waar nodig passende ondersteuning zodat ze naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. Deze ondersteuning noemen wij passend omdat deze integraal, dichtbij en op maat is. Inwoners geven hier zelf naar vermogen sturing aan en de mogelijkheden vanuit eigen omgeving worden zoveel mogelijk benut ❑ Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning – Toegang ❑ Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning – WMO ❑ Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning – Werk en Inkomen ❑ Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning – Jeugdhulp

1. Beeld op hoofdlijnen ◼

Relevante ontwikkeling voor programma Passende Ondersteuning:

Op basis van Programmabegroting 2020 ◼ ◼ ◼ ◼ ◼

Beweging naar meer preventieve aanpak Hefbomen voor meer impact en betaalbaarheid Nieuwe indicatoren sociaal domein. Kadernota Passende ondersteuning in de maak. Maatschappelijke ontwikkelingen: sociale tweedeling; ontwikkelingen arbeidsmarkt Toegang: ❑ ❑ ❑

◼

Ontwikkelplan professionalisering wijkteams. Maatpact – innovatieve werkwijze voor slimmere oplossingen, voorkomen van probleemstapeling Hefboom: 1 gezin, 1 plan, 1 coördinator

Werk & Inkomen ❑ ❑ ❑ ❑

Meer persoonlijke en maatgerichte ondersteuning bij re-integratie en participatie Meer kansen ouderen op arbeidsmarkt, snel perspectief jongeren op werk, scholing of zorg Hefboom Klantregiseurs Participatie Hefboom Samenhang SW en dagbesteding

1. Beeld op hoofdlijnen ◼

Relevante ontwikkeling voor programma Passende Ondersteuning:

Op basis van Programmabegroting 2020 ◼

WMO ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

◼

Kostenstijgingen maken scherpere keuzes noodzakelijk; zo kort en licht mogelijk Gevolgen invoering abonnementstarief voor hulp aan huis/huishoudelijke hulp Effecten nieuwe resultaatgerichte inkoop Doordecentralisering (opheffing centrumfunctie) beschermd wonen en maatschappelijke opvang Hefbomen: uitbreiding schakelteam met WMO taken; vergroten deskundigheid op gebied van PGB; hulp aan huis; beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis

Jeugdhulp ❑ ❑

❑

De beweging naar “het kind echt zien”; uitvoeringsprogramma ‘Samen met de Jeugd’ Duurzaam betaalbaar houden van de ondersteuning: lobby voor toereikende financiële middelen; schakelteam toegang; contractmanagement; inzet arbiter; praktijkondersteuning Jeugd huisartsen; zorg op grensvlak jeugdhulp en onderwijs Hefbomen: wonen doe je thuis; verbetering jeugdhulp onderwijs; ontwikkelplan toegang; beheersmaatregelen jeugdhulp

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Deelprogramma Passende Ondersteuning ◼

Algemene vragen: ❑

❑

◼

Wordt duidelijk wat de algemene stand van zaken is (van onderdelen) van het programma? Geeft het college ook een uitleg/ toelichting waarom beleidsdoelen wel of niet gehaald (gaan) worden? Wordt duidelijk welke acties de gemeente inzet om de doelen te halen? Wat vinden de rapporteurs van de leesbaarheid van het programma? Is het helder en duidelijk wat in het programma staat?

Sturing op het programma: ❑ ❑

❑

Hoe vindt de controle en sturing op resultaten plaats binnen het programma? Hoe ziet de verbinding tussen de P&C cyclus en voorgenomen ontwikkelingen in het programma eruit? Hoe zouden we een verbinding kunnen maken met de route richting kadernota’s?

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende Ondersteuning ◼

Wat valt er in algemene zin op in de jaarstukken

◼

Algemeen ❑ De tekst in de jaarrekening lijkt op veel plaatsen een opsomming van activiteiten, korte termijn prestaties, die goed of minder goed zijn gegaan. Daarbij wordt een stuk verantwoording (diagnose) en reflectie gemist. Bijvoorbeeld ook de bijdrage aan de lange termijn doelstellingen. ❑ De relatie P&C-cyclus (financieel programma) en de inhoudelijke beleidsprogramma’s is moeilijk te leggen. Er is een uitgebreide informatiestroom in de vorm van nieuwe beleidsvoorbereidingen, Hefbomenrapportages, Notities Geldstromen, Verdiepende rapportages WMO en Jeugdhulp en Corona-monitors beschikbaar. Aggregatie/samenkomen van deze informatie in de P&C cyclus gebeurt niet. De rapportages zijn sterk financieel gericht. De rapportage op impact en een link naar bijvoorbeeld de GROW-onderwerpen uit de agenda sociaal013 wordt gemist. ❑ De rapporteurs missen op inhoud de aansluiting tussen de programmabegroting en de jaarrekening. Als je b.v. naar de relevante ontwikkelingen kijkt, die in de programmabegroting zijn opgenomen, dan zien we dat niet terug bij de jaarrekening. ◼ Er moet een beweging plaatsvinden naar een meer preventieve aanpak. Dat zien we te weinig terug terwijl dit centraal staat in de aanpak. Dat geldt ook voor hoe we voldoende gelegenheid bieden om zelf beslissingen te nemen over de wijze van ondersteuning.

❑ Per onderdeel Passende Ondersteuning is aangegeven “wat gaat er goed” en “wat kan er beter?”. Daarna komen de doelen en indicatoren aan de orde. Qua vorm is het wellicht beter/logischer om dit om te draaien om de relatie tussen doel en activiteiten beter tot uitdrukking te laten komen. 49

Bevindingen 1. Beeld op hoofdlijnen Passende Ondersteuning ◼

Wat valt er in algemene zin op in de jaarstukken

◼

Algemeen ❑ Als we aangeven dat iets beter kan is het belangrijk ook aan te geven wat men daaraan gaat doen. Een goed voorbeeld is ZIO (zorg in onderwijs) van het Leijpark en de Bodde door niet meer met individuele beschikkingen te werken maar met een totaalbedrag voor alle leerlingen. Hierdoor kan het veel efficiënter werken. En een slecht voorbeeld is dat we bij de Toegang aangeven dat men te lang moet wachten op een passende ondersteuning. Maar wat gaat men hieraan doen? ❑ De Hefbomen en wat ze hebben opgeleverd zijn (naast de beschikbare periodieke beeldrapportages) opgenomen in een afzonderlijke bijlage. Reflectie bij de impact (bijvoorbeeld daar waar de “wip” voor maatschappelijke impact rood is) is erg beperkt. ❑ Er is veel informatie. Een link naar relevante documenten, (tussen)rapportages, presentaties zou handig kunnen zijn. Toegang ❑ Bij de toegang moeten we zorgen dat we steeds beter weten van welke voorzieningen gebruik gemaakt gaat worden. We moeten over betrouwbare data beschikken over zowel enkelvoudige- als meervoudige voorzieningen. Wanneer hebben we dat beter op orde met ons registratiesysteem en de toepassing van het datagericht werken? Werk&Inkomen ❑ Bij werk en inkomen wordt geconstateerd dat de werkloosheid onder de 27 jaar het grootste is. Hier zou meer duiding op wenselijk zijn.

❑ De begrotingsdoelstellingen klanttevredenheid op de eigen inbreng en nut van participatietraject komt niet meer terug in de jaarstukken. 50

◼

2. Wat wilden we bereiken? ◼

Beknopte weergave van de belangrijkste (effect)doelstellingen binnen het programma.

◼

Wat wil de raad/het college bereiken, in welke mate is dit meetbaar/controleerbaar en hoe realistisch zijn deze ambities in historische context? (Tabel met stoplichten 2.2) Opvallende bevindingen over: ❑ Zijn de doelen volledig en relevant, gegeven het beeld op hoofdlijnen en de toelichting in de jaarrekening? ❑ Zijn de doelen met de juiste indicatoren specifiek en meetbaar? ❑ Is er een nulmeting en/of zijn er (tussenliggende) streefwaarden waarmee de realisatiewaarden vergeleken kunnen worden?

◼

2.1 Wat wilden we bereiken? Overzicht van opgenomen doelen/indicatoren in Begroting 2020. ◼

Programmadoelstellingen Passende Ondersteuning:

Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning. ◼

◼

Toegang ❑ 80% Van de ondersteunings-vragen wordt opgelost door geen of lichte ondersteuning ❑ Afname aantal verwijzingen vanuit de Toegang naar maatwerkvoorzieningen ❑ Ieder gezin (huishouden) is baas over eigen plan; Percentage cliënten dat aangeeft voldoende gelegenheid te hebben gehad om zelf beslissingen te nemen in de wijze van ondersteuning Werk & Inkomen ❑ Percentage cliënten dat aangeeft voldoende gelegenheid te hebben gehad om zelf beslissingen te nemen in de wijze van ondersteuning ❑ Doelrealisatie toegang en passende ondersteuning = afname problematiek, toename veiligheid, zelfredzaamheid, participatie. (1) % sterke verbetering, (2) % enige verbetering, (3) % stabilisatie, (4) % enige verslechtering, (5) % sterke verslechtering. ❑ % cliënten dat nut met een 8 of hoger waardeert en % respondenten dat nut met een 4 of lager waardeert. De streefwaarde is boven het landelijk gemiddelde van Nederland. ❑ Bestandsontwikkeling Participatiewet / IOAW ❑ Werkloosheidspercentage / Jeugdwerkloosheidprecentage ❑ Verzilveren loonwaarde 52

2.1 Wat wilden we bereiken? Overzicht van opgenomen doelen/indicatoren in Begroting 2020. ◼

WMO ❑ Alle burgers met een vraag om ondersteuning hebben het nut en effect van de ondersteuning als voldoende beoordeeld en ervaren (meer zicht op) perspectief door de ondersteuning Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil (helemaal) eens De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag - (helemaal) eens De medewerker en ik hebben in het gesprek samen naar oplossingen gezocht - (helemaal) eens

Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed - (helemaal) eens 76%

Clientervaringsonderzoek WMO 2020

◼

Nederland

78%

80%

82%

84%

86%

Tilburg

Jeugdhulp ❑ % gebruikers jeugdhulp dat het nut/effect van de hulp als voldoende beoordeelt ❑ Uitval jeugdhulp: voortijdig eenzijdig afgesloten door cliënt

Bevindingen 2 Indicatoren - Passende Ondersteuning Toegang Passende Ondersteuning

Streefwaarden/Ramingen

Doelstellingen & Indicatoren

Begroting

Type

Beeld

Omschrijving

2020

2021

Realisatiewaarden

Streefwaarde Realisatie (meerjarig) 2017

2018

2019

2020

Beoordeling Opmerkingen Referentie* rapporteur

Toegang; Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning. Elk kind hoort erbij en heeft recht op een veilige en gezonde start met gelijke kansen op ontwikkeling. Door het bieden van adequate ondersteuning vanuit de Toegang geven we inwoners optimale kansen om hun leven in te richten en hun talent te ontplooien. jaarlijkse 20914 14400 Aantal verzoeken om ondersteuning in de Toegang 13600 20866 12000 afname 5% (+0,2%) (+20%)

Prestatie

80% van de ondersteuningsvragen wordt opgelost in de sociale basis en/of met lichte ondersteuning

Prestatie

Effect

80%

Aantal verwijzigen vanuit Toegang naar maatwerkvoorzieningen

afname 30%

Percentage clienten dat aangeeft voldoende gelegenheid te hebben gehad om zelf beslissingen te nemen over de wijze van ondersteunen.

Voldoende

*Referentie = vergelijkende realisatiewaarde 100k-300k inwoners gemeenten

82,6%

78,1%

66%

85%

3641

4595

4119

2152

Van afname nog geen sprake. Sinds 2019 alleen meervoudige aanvragen geregistreerd.

Ambitie wordt ruim gehaald.

Niet helder ten opzichte van welk jaar de 30% afnname gerealiseerd moet worden.

Geen resultaten bekend, beoordeling (nog) niet mogelijk

Onvoldoende informatie

l l l l

Volgens verwachting Verdient aandacht Niet volgens verwachting Geen oordeel

Bevindingen 2 Indicatoren - Passende Ondersteuning Werk & Inkomen Passende Ondersteuning

Streefwaarden/Ramingen

Doelstellingen & Indicatoren

Begroting

Type

Effect

Omschrijving

2020

2021

Werk&Inkomen: Afname werkloosheid, Bieden passende ondersteuning Max. kring- Max. kring1 1 Bestandsontwikkeling Participatiewet gemiddelde gemiddelde (Divosa) (Divosa)

Streefwaarde (meerjarig)

Realisatiewaarden

Realisatie 2017

2018

2019

2020

Referentie*

Beoordeling Opmerkingen rapporteur

96,9

94,9

87,6

104,7

102,6

In tegenstelling tot voorgaande jaren komt Tilburg in 2020 hoger uit in de index t.o.v. 2016 (=100) dan andere kringgemeenten

Effect

Werkloosheidspercentage; daling t.o.v. voorgaand jaar

Daling

-1,30%

0,20%

n.b.

Geen daling in 2019. 2020 Nog niet bekend.

Effect

Jeugdwerkloosheidspercentage (tot 25 jaar)

Daling

-2,40%

1,20%

n.b.

Idem

Effect

Verzilveren loonwaarde

50%

-2,30% 188 / 55,4%

276 / 54,2% 399 / 50,2% 50%

Niet helder wat dit betekent/bijdraagt.

4066 45% 2270 920 1263 7625 -

3667 47% 1977 942 1571 7173 -

3456 46% 1906 702 1304 6908 398

3689 57%% 2118 515 1328 7183 471

68,30% 68,7% 2% 2%

69,9% 2%

n.b. n.b.

68,7 (2019) 2% (2019)

542,3

515,3

491,2

547,2

452 (2019)

198,8

131,6

121,8

89,7

155 (2019)

Wat weten we nog meer Meldingen aanvraag levensonderhoud (P-wet) Toekenpercentage (P-wet) Instroom (P-wet) Uitstroom naar werk (P-wet) Uitstroom overig (P-wet) Omvang uitkeringenbestand Aantal verstrekte loonkostensubsidies Waarstaatjegemeente.nl Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren Aantal personen met bijstandsuitkering per 10.000 inw 18jr en ouder Aantal lopende re-integratie voorzieningen per 10.000 inw van 15-74 jaar *Referentie = vergelijkende realisatiewaarde 100k-300k inwoners gemeenten

3600 50% 1800 710 1090 7163 391

Sterk afnemend aantal; duiding hiervan ontbreekt. l l l l l

Onvoldoende informatie Volgens verwachting Verdient aandacht Niet volgens verwachting Geen oordeel

Bevindingen 2 Indicatoren - Passende Ondersteuning WMO Passende Ondersteuning

Streefwaarden/Ramingen

Doelstellingen & Indicatoren

Begroting

Type

Effect Effect Effect Raming Beeld

Omschrijving

2020

2021

Streefwaarde Realisatie (meerjarig) 2017 2018

Realisatiewaarden

2019

2020

Beoordeling Opmerkingen Referentie* rapporteur

WMO; Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning; zo kort en licht als mogelijk, zo zwaar en lang als nodig is. Door de ondersteuning kan ik beter dingen doen die Omhoog Omhoog 81%/5% 80%/6% nnb ik wil (eens - oneens) Door de ondersteuning kan ik met beter redden Omhoog Omhoog 84%/4% 83%/5% nnb (eens - oneens) Door de ondersteuning heb ik een betere kwaliteit Omhoog Omhoog 80%/6% 79%/6% nnb van leven (eens - oneens) Wat weten we nog meer Aanvragen WMO 8700 10000 n.b. 7760 11145 Aantal WMO clienten met een 680 650 640 720 710 (2019) maatwerkarrangement per 10000 inwoners *Referentie = vergelijkende realisatiewaarde 100k-300k inwoners gemeenten

Effectdoel wordt meerjarig niet gehaald

Effectdoel wordt meerjarig niet gehaald Hulp aan huis van algemeen naar maatw

Onvoldoende informatie

l l l l

Volgens verwachting Verdient aandacht Niet volgens verwachting Geen oordeel

Bevindingen 2 Indicatoren - Passende Ondersteuning Jeugdhulp Passende Ondersteuning

Streefwaarden/Ramingen

Doelstellingen & Indicatoren

Begroting

Type

Omschrijving

2020

2021

Realisatiewaarden

Streefwaarde Realisatie (meerjarig) 2017 2018

2019

2020

Beoordeling Opmerkingen Referentie* rapporteur

Jeugdhulp; Bieden van passende ondersteuning; elk kind heeft het recht om gezond, veilig en prettig op te groeien. Effect Effect

Percentage gebruikers jeugdhulp dat het nut/effect van de hulp als voldoende beoordeelt Uitval jeugdhulp (voortijdig eenzijdig beeindigd door client) Wat weten we nog meer

<2015 (3,9%)

92%

n.b.

De gegevens om deze indicator te beoordelen ontbreken

3,1%

2,6%

n.b.

De doelstelling wordt meerjarig gehaald.

Beeld

Jongeren met jeugdhulp

10,8%

13,2%

14,1%

n.b.

12,7% (2019)

Beeld

Jongeren met jeugdbescherming

1,5%

1,4%

1,3%

n.b.

1,2% (2019)

Beeld Beeld

Jongeren met jeugdreclassering Jongeren met delict voor de rechter

0,6% 1,0%

0,5% 1,0%

n.b. n.b.

0,5% (2019) -

*Referentie = vergelijkende realisatiewaarde 100k-300k inwoners gemeenten

Onvoldoende informatie

l l l l

Volgens verwachting Verdient aandacht Niet volgens verwachting Geen oordeel

3. Wat hebben we daarvoor gedaan? ◼

Beknopte weergave van de belangrijkste (prestatie)doelstellingen.

◼

Wat is het college van plan om de doelstellingen te realiseren en hoe kan dit worden gemonitord? Wat zijn opvallende bevindingen over: ❑ Zijn de juiste prestaties geformuleerd, gegeven de door het college gekozen beleidspunten en doelen? ❑ Zijn de prestaties specifiek en meetbaar, zowel in het plan als in de realisatie? (Zodat een goede vergelijking te maken is). ❑ Is uit de beschrijving op te maken hoe uitvoering wordt gegeven aan de geplande acties? ❑ Wat is de verbinding met de beleidsagenda/realisatiegegevens van voorgaande Jaren? Is de rol van het college duidelijk ten opzichte van andere maatschappelijke/ economische/ ecologische/ politieke/ juridische/ financiële effecten? Wat iss mate van invloed?

◼

Bevindingen 3 . Wat hebben we daarvoor gedaan? Acties (begroting 2020) Passende Ondersteuning

Resultaten (Jaarstukken 2020)

Opmerkingen

We bieden Tilburgers waar nodig passende ondersteuning, zodat ze naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving, Deze ondersteuning noemen wij passend omdat deze integraal, dichtbij en op maat is. Inwoners geven hier zelf naar vermogen sturing aan en de mogelijkheden vanuit de eigen omgeving worden zoveel mogelijk benut.

Toegang Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning. Elk kind hoort erbij en heeft recht op een veilige en gezonde start met gelijke kansen op ontwikkeling. Door het bieden van adequate ondersteuning vanuit de Toegang geven we inwoners optimale kansen om hun leven in te richten en hun talent te ontplooien. Ontwikkelplan - professionaliseren van de wijkteams; Samenwerking sociale basis, Verbeteren dienstverlening aan de klant (nieuw concept), Efficiency werkproces (leanmethodiek, fastlanes, formatie calculatiemodel)

Maatpact Hart van Brabant; innovatieve werkwijze voor slimmere oplossingen Vernieuwde aanpak hefboom 1 gezin, 1 plan, 1 coordinator Coordinatie bij team Toegang en TTC Vereenvoudiging meldroutes

Samenwerking met sociale basis verstevigd (Corona-effect). Het % Technische doelstellingen (afname specialistische inwoners dat geholpen wordt met lichte ondersteuning/sociale basis ondersteuning) van het programma-onderdeel worden vs specialistiche ondersteuning is nu 85/15 tenopzichte van 66/34 in gehaald. De onderdelen die nog niet goed gaan (sturing op 2019. data, wachtijden) blijven vaag. Hoe dezeresultaten Nieuw dienstverleningsconcept geimplementeerd; verbetering beoordeeld worden door de Tilburgers blijf onder de radar. bereikbaarheid en herkenbaarheid Verhouding doorverwijzingen specialistische/informele ondersteuning beter dan streefwaarde Sturing met behulp van data nog onvoldoende voor verbetering werkprocessen Nog te lange wachtijden voor passende ondersteuning Niet in jaarstukken Inzicht in succes en faalfactoren; implementatie 1e halfjaar 2021

Dit zegt weinig over de effectiviteit en de beleving van deze vernieuwde aanpak.

Bevindingen 3 . Wat hebben we daarvoor gedaan? Acties (begroting 2020) Werk en Inkomen

Resultaten (Jaarstukken 2020)

Opmerkingen

Bieden van passende ondersteuning Tilburgers ervaren meer persoonlijke en maatgerichte ondersteuning bij re-integratie en participatie Re-integratiemodel Tilburg investeert in perspectief. Is ingevoerd. Fasegewijze herintroductie klantregie om bijstandsklanten Mooie prestatie. Het effect op de geformuleerde Iedereen die kan heeft binnen 3 jaar perspectief op de aandacht te geven die ze nodig hebben. Inmiddels hebben 3832 doelstelling/actie ontbreekt echter. zinvol werk. Inkoop producten diensten worden beter klanten een klantregiseur. op elkaar afgestemd. Ondanks Corona loopt dienstverlening W&I door. Contact met (kwetsbare) doelgroep blijft behouden. Oudere Tilburgers krijgen meer kansen op de arbeidsmarkt; 300 a 400 ouderen extra ondersteuning waarvan 60% duurzame plek op arbeidsmarkt Programma voor knelpunten (sluitende Vertraging in besluitvorming vanwege lagere prioriteit in regio Heldere prestatiedoelstelling. De rapportage over de dienstverlening, ondernemersvaardigheden, achtergrond van het achterblijven van realisatie is echter communicatie) in samenwerking met bedrijven, erg summier. Niet helder waar het programma nu staat. intermediairs en gemeenten in de regio.

Jongere Tilburgers krijgen snel perspectief op werk, scholing of zorg (binnen 4 maanden voor alle jongeren die in beeld zijn) Duurzame inbedding programma Inbedding structurele regionale aanpak afgerond; succesvolle aanpak Onduidelijk in welke mate dit bijdraagt aan de realisatie Jeugdwerkloosheidsvrije regio Midpoint van jeugdwerkeloosheid blijft behouden. van de doelstelling. Tilburgers die moeilijk toegang vinden op de arbeidsmarkt ontvangen passende ondersteuning Pilots samen met Tilburg University en DiamantOntwikkeling van nieuwe werksoorten door Diamantgroep kan beter groep. Challenge met de stad voor parallelle arbeidsmarkt. Tilburgse bedrijven krijgen snelle en eenduidige regionale werkgeversdienstverlening

Niet duidelijk wat daarvan het effect is en wat er aan gedaan wordt.

WerkHart; nieuwe afspraken ambitiebepaling en Structurele financiering Werkgeversservicepunt Midden-Brabant. Meer financiering gezamenlijke dienstverlening uniforme aanpak en match vraag en aanbod. Meer inzicht in (financiele) prikkels voor participatie Evalueren resultaten Vertrouwensexperiment Afgerond; vertaalslag van de leerpunten naar re-integratie

Onduidelijk in welke mate dit bijdraagt aan de realisatie van de doelstelling. Dit zegt weinig over wat dit betekent voor de Tilburgers.

Bevindingen 3 . Wat hebben we daarvoor gedaan? Acties (begroting 2020) Werk en Inkomen (2)

Resultaten (Jaarstukken 2020)

Opmerkingen

Hefboom klantregieparticipatie; Klantregiseurs; Integraal participatie/activeringsprogramma met de klant Hefboom samenhang SW en dagbesteding; Inzichtelijkheid beschikbare werkplekken

Voorzichtige positieve resultaten bij plaatsing doelgroep met afstand tot arbeidmarkt

Waar we staan ten opzichte van de opgave wordt niet duidelijk.

Vertraging vanwege boven tafel krijgen van juiste data

Niet duidelijk wat daarvan het effect is en wat er aan gedaan wordt.

Realisatie beschut werk is 94,8 fte. Goede prestatie Start ontwikkelingsteam Midden-Brabant (arbeidsmobiliteit en Corona) Doorstart Reshoring Connection Flinke bestandsgroei Paricipatiewet/IOAW. In Tilburg grotere groei bij jongeren <27 jaar Uitstroom naar full-time werk onder druk Inzet loonkostensubsidies heeft effect (realisatie hoger dan raming) 5389 Verzoeken voor ondersteuning bij Ondernemersadvies (in 2019 666)

Op deze onderwerpen zou wat meer duiding gegeven kunnen worden.

Bevindingen 3 . Wat hebben we daarvoor gedaan? Acties (begroting 2020) WMO

Resultaten (Jaarstukken 2020)

Opmerkingen

Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning; zo kort en licht als mogelijk, zo zwaar en lang als nodig is. Kostenbeheersing Uitbreiding schakelteam met Jeugd; feedback aan Schakelteam (tbv terugdringen te hoge indicaties) heeft ondersteund bij Aanpak blijkt effectief voor (gedeeltelijke) Toegang indiceren noodzakelijke ondersteuning. kostenbeheersing. Desondanks blijven de kosten stijgen. Versterking deskundigheid op gebied van PGB bij de Gesprekken met aanbieders gevoerd en leidraad indicatiestelling Wat de maatschappelijke impact is blijft onder de radar. Toegang Toegang opgesteld. Kostenbeheersing van ca €0,5mln PGB deskundigheid is vergroot Huishoudelijke hulp; van algemene voorziening naar 55% heeft nu maatwerkvoorziening. maatwerk Uitgaven Hulp aan huis conform begroting. Nieuwe inkoop succesvol afgerond Kostenverhoging resultaatgerichte inkoop bijsturen Kosten WMO-begeleiding gestegen wegens open einde inkoopsystematiek. Verdere maatregelen noodzakelijk. Er wordt veel opgeschaald. Dit is financiele prikkel voor aanbieders. Afschaling blijft aandachtspunt. Aantal aanbieders is groot. Bemoeilijkt sturing en is negatief voor samenhang binnen aanbod. Nieuwe inkoop moet verbetering brengen. Goede sturing op uitvoering vraagt om doorontwikkeling financiele en inhoudelijke monitoring. Van beschermd wonen naar beschermd thuis Plan van aanpak vastgesteld.

Regionale ambities en Plan van aanpak en formuleren regionale ambities is erg samenwerkingsafspraken. Dit ondersteunt de doorstroming van abstract. Het is niet helder wat dit concreet bijdraagt aan Beschermd wonen naar Beschermd Thuis. realisatie van doelstellingen. Doorstroom van Beschermd wonen naar Beschermd thuis door Corona Niet duidelijk hoe groot dat effect was. (impact op bedrijfdvoering aanbieders) verminderd. Kosten Beschermd wonen (door uitbreiding) meer gestegen dan Niet duidelijk hoe die relatie ligt en waar we staan op de verwacht. Ondanks die uitbreiding toch nog wachtlijst. lijn van waar we naar toe willen of wat er nog extra nodig is. Decentralisatie Beschermd wonen is complex en loopt vertraging op. Wat daarvan de impact is wordt niet duidelijk. Hefboom nog onvoldoende op gang gekomen. Wat daarvan de impact is wordt niet duidelijk.

Bevindingen 3 . Wat hebben we daarvoor gedaan? Acties (begroting 2020) WMO (2)

Resultaten (Jaarstukken 2020)

Opmerkingen

Gedurende lockdown opvang beschikbaar voor alle daklozen. Lobby: ingezet op zorgvuldig afbouwregime verdeling middelen Beschermd wonen (2023). Lobby: ingezet op extra budget voor maatschappelijke effecten en meerkosten zorgaanbieders vanwege Corona (en ontvangen) Lobby: compensatie voor aanzuigende werking abonnementstarief heeft nog niet tot hogere compensatie geleid.

Bevindingen 3 . Wat hebben we daarvoor gedaan? Acties (begroting 2020) Jeugdhulp

Resultaten (Jaarstukken 2020)

Opmerkingen

Bieden van passende ondersteuning; elk kind heeft het recht om gezond, veilig en prettig op te groeien. Beweging naar het kind echt zien; Wonen doe je thuis, Snel op de juiste plek, Ieder kind voelt zich thuis op school, Ieder kind groeit veilig op Wonen doe je thuis: Plan opstellen om alternatieve In 2020 voorbereidingen getroffen om in 2021 te starten met pilot om 4 voorzieningen voor verblijf te vinden en ontwikkelen dreigende uithuisplaatsingen te voorkomen. Woonaanbod; dringend behoefte aan gezinshuisouders. Doorbreken intergenerationele problemen van hoge kans op armoede door uitvoering pilot SmartStart.

Voorkomen van iedere uithuisplaatsing is er een de goede kant op. De formulering geeft echter geen beeld van wat de (totale) opgave is. Niet teruggevonden in jaarstukken.

Ontwikkeling actielijn financiering maatwerkoplossing voor jongvolwassenen (18+)

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10201790/1