Bijlage 5 Resultaat sprokkelfase Tilburg in 2050

De kracht van Tilburg Tilburg is een mozaïek, waar nabijheid en oog voor de menselijke maat herkenbaar zijn. Deze diversiteit aan inwoners, ondernemers, gebouwen, wonen, natuur etc. moeten we koesteren. Juist dit rijke mozaïek zorgt voor een stevige basis en verbinding tussen mensen en organisaties. De kracht van Tilburg zit ook in ‘high touch’ en de wisselwerking tussen high tech en high touch. ‘Understanding society’ is niet voor niets de slogan van Tilburg University.

Samenwerken met resultaat en daadkracht Veerkracht, creativiteit en samenwerking heeft Tilburg de afgelopen decennia veel gebracht. Tegelijkertijd weten we dat samenwerking niet vanzelf gaat. We moeten hierin continu investeren. Hoe gaan we de collectieve kracht met elkaar ontwikkelen? En hoe kunnen we samenwerken in een toenemende complexiteit van vraagstukken die elk om voorrang schreeuwen? Het is belangrijk om als organisaties open te blijven staan voor andere geluiden en steeds te toetsen of we zien wat we moeten zien. De partners voelen de noodzaak en de verantwoordelijk om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Daarbij zijn ze kritisch naar elkaar toe: staan we als organisaties ook écht open voor samenwerking en willen we ook écht de verbinding maken naar andere organisaties en naar de inwoners? Als we de kansen willen pakken en de ontwikkelingen in de juiste richting willen zetten dan is sterke en daadkrachtige samenwerking tussen ondernemers, organisaties en de gemeente nodig. De rol van de gemeente zien de partners vooral als het stimuleren en faciliteren van de samenwerking en innovatieve oplossingen mogelijk te maken door bijvoorbeeld obstakels in procedures weg te nemen en deze te vereenvoudigen en te versnellen. Échte samenwerking vraagt volgens de partners om creativiteit, lef, daadkracht, vertrouwen én resultaat.

Daarmee is samenwerking niet vrijblijvend en abstract. Benoem met elkaar speerpunten, durf ongelijk te investeren en kies!

Belangrijkste ontwikkelingen Sociaal(economisch) evenwicht (voor zowel inwoners als ondernemers) is een belangrijke ontwikkeling. Niet iedereen kan mee in deze samenleving en we willen niemand achterlaten. De vraag naar meedoen geeft ook een norm aan, namelijk “jullie moeten met ons meedoen”. We moeten onderkennen dat de samenleving verschillende snelheden heeft. Kunnen we de kwaliteiten van de mensen voldoende ontdekken zodat iedereen er mag zijn en ertoe doet? Weten we wat er nodig is om de samenredzaamheid naar de toekomst toe te verbeteren? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat nabijheid van mensen, van organisaties, van voorzieningen etc. goed wordt vormgegeven? Hoe komen we tot een stad waar mensen zich prettig voelen en samenredzaam zijn? En blijf bij het aanpakken van de sociale ‘veeldeling’ weg van duur pessimisme en goedkoop optimisme. Kennis, innovatie en toepassing herkennen de partners als een tweede belangrijke ontwikkeling. Als we het sterke kennis- en onderwijsveld in deze stad willen vasthouden vraagt dit van het onderwijs zich aan te passen aan de ontwikkelingen naar de toekomst toe. Het vraagt ook iets van de ondernemers en de andere organisaties in de stad. De cijfers laten in ieder geval zien dat we niet door kunnen gaan op de oude voet; steeds minder kinderen beheersen de taal en kunnen rekenen.

We moeten van denken (theoretisch geschoold) naar doen (praktisch geschoold). We hebben doorlopende leerlijnen nodig en we moeten van lessen in schoolgebouwen naar ‘leslokalen’ in de stad bij organisaties en ondernemers waar leerlingen ervaringen kunnen opdoen. Klimaat zien de partners als een derde belangrijke ontwikkeling die sterk bepalend is naar de toekomst toe en in de sprokkelfase nog onvoldoende naar voren komt. Het gaat dan om zowel het groeiende tekort aan grondstoffen, de energietransitie, het aanpassen van onze voedselketen, stikstofproblematiek, klimaatverandering (watertekort, wateroverlast, droogte en hittestress), groen, water en natuur. Klimaat gaat over schaarste. Schaarste aan grondstoffen, werkenden (straks 1,3 werkende op 1 gepensioneerde), schaarste in de openbare ruimte, schaarste aan groen, schaarste aan middelen. Hoe gaan we om met deze schaarste en hoe maken we met elkaar de afwegingen?

Organiseren van verdienvermogen Het economisch profiel van Tilburg moet naar de toekomst sterker worden. Het organiseren van verdienvermogen is belangrijk om te komen tot een breed welvarende stad en regio. Economie doet ertoe evenals het hebben van een sterk economisch profiel. Zo kunnen we de positieve effecten van de ontwikkelingen aanzwengelen en de negatieve afzwakken.

Problemen op passende schaal aanpakken Werken aan de toekomst van Tilburg betekent met elkaar werken op verschillende schalen: de buurt, de wijk, het dorp, de stad, de regio. Steeds opnieuw moeten we de vraag stellen op welke schaal een probleem moet worden opgepakt. Daarbij moeten we opzoek naar een goede mix van interventies waarbij we ook de kruisbestuivingen tussen de thema’s van brede welvaart opzoeken. Om inwoners te betrekken is het belangrijk op buurtniveau te beginnen en ook meer gebruik te maken van ondernemers.

Tellen en vertellen Willen we weten of onze samenwerking en aanpak de gewenste impact heeft dan zullen we ook moeten meten. Data hebben daarbij een monitor- en signaleringsfunctie. Zo kunnen we op tijd bijsturen. Cijfers alleen zeggen echter niet alles. Daarom moeten we ook samen het verhaal vertellen waarom we iets doen, wat we willen bereiken of waarom iets niet is gelukt.

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Arcadis, Foto van de Leefomgeving, i.o.v. gemeente Tilburg, 2024. Atlas Research, Breuklijnen in Brabant, 2023. Atlas Research, Atlas voor Gemeente 2024 – Brede welvaart, november 2024. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Veiligheidsmonitor 2023, 2023. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Monitor Brede Welvaart en de Sustainable Development Goals 2024, mei 2024. Centraal Plan Bureau (CPB), Kiezen voor later. Vier visies voor 2050. Een langetermijnverkenning voor de economie, oktober 2024. Commissie Versterken Weerbaarheid en Democratische Rechtstaat (commissie Markouch), Rapport Koester de democratie!, november 2023. Draghi-report, The future of European competitiveness. A competitiveness strategy for Europe, september 2024. Easterlin, R. A. (1974). Does Economic Growth Improve the Human Lot? Some Empirical Evidence. In Elsevier eBooks (pp. 89–125). https://doi.org/10.1016/b978-0-12-205050-3.50008-7 Gemeente Tilburg, Toekomst Tilburg 2040 - Raadsvoorstel en notitie, Tilburg 2012. Gemeente Tilburg, Omgevingsvisie 2040, Tilburg 2015. Gemeente Tilburg, Agenda Sociaal 013, Tilburg 2017. Gemeente Tilburg, T-meter over inzicht in kwaliteit van de Tilburgse woonbuurten, 2023 Gemeente Tilburg, Leefbaarheidsmonitor Tilburg (Lemon) inwonersenquête leefbaarheid en veiligheid in de stad, 2023. Gemeente Tilburg, Tilburg in cijfers, Tilburg 2024.

Gemeente Tilburg, Kaart van Brabant, Tilburg 2024. Gemeente Tilburg, Fotoalbum Tilburg in 2050, 2024. Haar, Marleen van der e.a., Werk maken van brede welkvaart. Samen naar een toekomstbestendige wereld, Tilburg september 2023. Het PON Telos, Brede Welvaart foto, Tilburg in 2050, i.o.v. gemeente Tilburg, Tilburg 2024. Het PON Telos, Ervaren Brede Welvaart in Brabant, i.o.v. provincie Noord-Brabant, Tilburg juni 2023. I&O Research, Justitie en Veiligheid Monitor 2023, i.o.v. ministerie van Justitie en Veiligheid, 2023. Janssen, Joks, Renovatio ruralis. De wederopbouw van het Nederlandse platteland, inaugurele rede, Tilburg 13 december 2024. Mommaas, Hans, Symbiosis. Over de relatie tussen kennis en beleid, afscheidsrede, Tilburg 13 december 2024. Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), Rapport Gezondheidsachterstanden: kijk ook eens naar de ruimtelijke uitsortering van mensen en voorzieningen, december 2023. Provincie Noord-Brabant, Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant – Actualisering 2023, 2023. Provincie Noord-Brabant, Uitvoeringsagenda Brede Welvaart 2024-2027, 2024. Putters, Kim, Navigeren op het smalle pad naar brede welvaart. Maatschappelijke transitie en ons poldermodel, inaugurele rede, Tilburg 4 november 2024. RaboResearch (Otto Raspe en Floris Jan Sander), Onderzoek Welke regio’s lopen voorop in de transitie naar een nieuwe economie?, september 2023.

Raspe, Otto, Koersen op het kompas van brede welvaart, inaugurele rede, Tilburg 4 november 2024. Sociaal Economische Raad (SER), Rapport Toekomstvisie perspectief op brede welvaart in 2040 – Bouwen aan de economie van de toekomst, januari 2024. Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen in 2050, Gematigde groei, 2024.