Bijlage 3b - Klimaatmonitor Tilburg 2023 - Achtergrondrapport
Tekst van het document
CO2-reductie 2030 (ten opzichte van 2021)
71,6
CO2-reductie 2050 (ten opzichte van 2021)
71,6
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
5.1.2 Cluster aanpak energiearmoede Onder het cluster aanpak energiearmoede vallen een drietal kleinere maatregelen die als doel hebben om Tilburgers met energiearmoede te helpen. Het gaat hier om de inzet van energiecoaches en klimaatklussers, en het uitvoeren van de Witgoedregeling.
Energiecoaches (39) De gemeente Tilburg stuurt energiecoaches langs huishoudens met een laag inkomen. Het doel van deze maatregel is tweeledig: minder energiearmoede en meer arbeidsparticipatie. Deze actie loopt van 01-10-2021 tot en met 01-10-2023. — De gemeente verwacht 3.350 huishoudens te bereiken met deze maatregel. Deze aanname hebben wij overgenomen. — De gemeente verwacht een besparing van 129 m3/jaar gas en 394 kWh/jaar elektriciteit te bewerkstelligen. Deze aanname hebben wij overgenomen. Tabel 33 – CO2-effect energiecoaches Omschrijving Status
Waarde (ton CO2) Vastgesteld
CO2-reductie 2030 (ten opzichte van 2021)
866
CO2-reductie 2050 (ten opzichte van 2021)
774
— De besparing van de vervanging is berekend aan de hand van het verbruik van koelvriescombinaties volgens Milieucentraal ((Milieu Centraal, lopend-d)).
Witgoedregeling (54) De witgoedregeling houdt in dat de gemeente beleid opstelt omtrent het uitgeven van een voucher voor het inwisselen van oude energieslurpende apparaten voor nieuwe energiezuinige apparaten. Deze actie loopt van 01-07-2022 tot en met 31-12-2024. — De gemeente verwacht 6.300 vouchers ingewisseld zullen worden. Deze aanname hebben wij overgenomen. — De gemeente geeft aan in hun berekening ervan uitgegaan te zijn dat een koelvriescombinatie van 15 jaar oud vervangen wordt door een nieuwe koelvriescombinatie. In hun plan van aanpak energiearmoede staat echter dat ze ervan uitgegaan zijn dat apparaten van 10 jaar en ouder vervangen zullen worden. Wij hebben het plan van aanpak energiearmoede gevolgd en hebben aangenomen dat een koelvriescombinatie van 10 jaar vervangen wordt door een nieuwe. — De besparing van de vervanging is berekend aan de hand van het verbruik van koelvriescombinaties volgens Milieucentraal (Milieu Centraal, lopend-d). Tabel 34 – CO2-effect witgoedregeling Omschrijving Status
30
Waarde (ton CO2) Vastgesteld
CO2-reductie 2030 (ten opzichte van 2021)
53
CO2-reductie 2050 (ten opzichte van 2021)
0
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Klimaatklussers (60) De gemeente Tilburg geeft subsidie aan stichting Klimaatklussers, een groepje zelfstandigen die met relatief kleine ingrepen kwetsbaren in de gemeente helpen te verduurzamen. Deze actie loopt van 01-05-2023 tot en met 31-12-2024. — De gemeente verwacht 50 huishoudens te bereiken met deze maatregel. Deze aanname hebben wij overgenomen. — De besparing per isolatiemaatregel is bepaald aan de hand van een standaard tussenwoning (Milieucentraal). — Het gaat hierbij om binnengevelisolatie, poortjesisolatie en dakisolatie/zolderisolatie. — De gemeente neemt aan dat beide zolder- en dakisolatie worden toegepast en deze maatregelen beide maximaal effect hebben. In de praktijk worden deze maatregelen niet samen getroffen (Milieu Centraal, lopend-b). Wij nemen daarom aan dat ofwel de zolder ofwel het dak wordt geïsoleerd. — Om de energiebesparing te berekenen neemt de gemeente Tilburg aan dat binnengevelisolatie en poortjes gelijk staat aan gevelisolatie en zolderisolatie aan dakisolatie. Deze aanname hebben wij overgenomen. Tabel 35 – CO2-effect klimaatklussers Omschrijving Status
5.2
Waarde (ton CO2) Vastgesteld
CO2-reductie 2030 (ten opzichte van 2021)
78,8
CO2-reductie 2050 (ten opzichte van 2021)
78,8
Mobiliteit ZE-zone stadslogistiek centrumring De gemeente Tilburg heeft aangekondigd een ZE-zone voor de stadslogistiek te willen implementeren per 1 januari 2025 binnen de centrumring, die dezelfde omvang heeft als de huidige milieuzone. Deze maatregel hebben wij doorgerekend aan de hand van het CEREMmodel van CE Delft (CE Delft, lopend). Tabel 36 toont het CO2-effect van de Scope 1- en Scope 2-emissies die toe te wijzen zijn aan deze maatregel. Het effect is aanzienlijk door de grote omvang van het gebied, maar het valt tevens op dat het effect ook in 2050 nog steeds relatief groot is. Dit kan worden verklaard door het hoge niveau van vrachtwagenemissies die volgens het basispad in de gemeente Tilburg zal blijven bestaan in 2050, waardoor het potentieel voor reductie groot blijft. Tabel 36 – CO2-reductie ZE-zone stadslogistiek Omschrijving Status
31
Waarde (ton CO2) Vastgesteld
CO2-reductie 2030
89.069
CO2-reductie 2050
55.672
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Schone Emissie Bouwmaterieel Vanaf 2025 doet Tilburg mee met het convenant Schone Emissie Bouwmaterieel. Dit omvat alle werktuigen die worden ingezet bij onze eigen projecten in de gemeente, waaronder verkeer/bouw/aanleg openbare ruimte. De gemeente Tilburg heeft nog niet exact in beeld hoe dit wordt vormgegeven. Om deze reden geven wij voor deze maatregel een eerste indicatie van de effecten. De effecten zijn in grote mate afhankelijk van welke inkoopsectoren eisen aan schone emissie bouwmateriaal worden gesteld. CE Delft heeft een methode ontwikkeld om een indicatie te geven van de effecten op verduurzaming van mobiele werktuigen voor de bouw. Het CEREM-model van CE Delft (CE Delft, lopend) kan berekenen hoeveel CO2-emissies kunnen worden bespaard als een bepaald percentage van de mobiele werktuigen in een gemeente zero-emissie wordt. Hiervoor moeten aannames worden gedaan voor de gebruikte percentages. Ongeveer 50,3% van de emissies binnen mobiele werktuigen kan worden toegewezen aan de bouw (Rijkswaterstaat, 2020). Vervolgens is voor deze emissies bekeken wat het effect is van de maatregel. Hiervoor zijn we op basis van eerdere inschattingen voor de MRDH (CE Delft, 2023) uitgegaan dat deze maatregel leidt tot 21% ZE-mobiele werktuigen in de bouw, wat in lijn ligt met de doelstelling van 30% emissiereductie in de komende 10 jaar.
Tabel 37 geeft de emissiereductie weer gelet op zowel Scope 1- als Scope 2-emissies door deze maatregel. Het opvallendste is dat de CO2-reductie in 2050 groter is dan in 2030 voor deze maatregel. Dit komt door de verdere verduurzaming van de landelijke elektriciteitsmix, waardoor de inzet van ZE-mobiele werktuigen leidt tot steeds minder emissies. Tabel 37 – CO2-reductie verduurzaming mobiele werktuigen Omschrijving Status
5.3
Waarde (ton CO2) Voorgenomen
CO2-reductie 2030
2.301
CO2-reductie 2050
2.599
Hernieuwbare opwek van elektriciteit In deze paragraaf brengen we de energetische opbrengst van een aantal projecten op het gebied van hernieuwbare elektriciteitsproductie in beeld. We rekenen deze hoeveelheid hernieuwbare energie niet om naar CO2-reductie, omdat dit leidt tot dubbeltelling met de daling van de landelijke emissiefactor van elektriciteit (zie Pagina 12). Tabel 38 – Overzicht van doorgerekende maatregen op het gebied van hernieuwbare opwek van elektriciteit Maatregel Zonnepanelen Voorbeeldwijk Quirijnstok (3) Zon op je dak (4) Stimuleringsregeling ‘Aan de slag met je huis’ (17) Energiehub de Baars (31) Energieadviezen (32) Zon op geluidswal Kempenbaan (33) Tilburg verduurzaamT (34) Energiehub Spinder & Kraaiven-Vossenberg & Wildert (46) Solar carports (O)
32
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Zonnepanelen Voorbeeldwijk Quirijnstok (3) Zie ook de maatregel Voorbeeldwijk Quirijnstok op Pagina 21. Als deel van de voorbeeldwijk Quirijnstok is het voornemen om in totaal 600 zonnepanelen op daken van woningen te plaatsen. De gemeente gaat hierbij uit van een geschat vermogen van 385 Wp per paneel. We hebben gerekend met 350 Wp per paneel en 900 vollasturen per jaar (kleinschalig zon op gebouw) (VIVET, 2022). In totaal leidt dit tot een opwek van 0,68 TJ, zie Tabel 48. Tabel 39 – Verwacht opgesteld vermogen en elektriciteit opwek zonnepanelen Quirijnstok Verwacht opgesteld vermogen (kWp)
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
210
0,68
Zonnepanelen Voorbeeldwijk Quirijnstok
Zon op je dak (4) De zon op je dak-actie is begonnen in 2021. Het project loopt 15 jaar na plaatsing van de laatste panelen. Uitgaande van dat het project start in 2023, nemen we aan dat het project tot 2038 loopt. De gemeente heeft beschikbare data over het geïnstalleerde vermogen per jaar. Cumulatief gerekend komt dit neer op de aantallen in Tabel 40. Om de opgewekte elektriciteit te berekenen hebben we gerekend met de aanname dat kleine zoninstallaties op dak (< 15 kWp) 900 vollasturen hebben. Tabel 40 – Vermogen en opgewekte elektriciteit zon op je dak Jaar
Totaal geïnstalleerd vermogen (Wp)
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
2021
1.298.080
4,21
2022
4.202.935
13,62
2023 (totaal)
7.364.940
23,86
VTCB (5) Zie ook Pagina 26. Naast isolatiemaatregelen zijn ten gevolge van de cursussen en subsidies van VTCB ook 400 zonnepanelen gelegd. — Deze actie loopt van 1-9-2021 tot 31-12-2023. Wij hebben aangenomen dat een evenredig percentage van elektriciteitsopwekking wordt gerealiseerd vanaf 2022 en dus meetelt als in de opwekberekening t.o.v. 2021. — De gemeente heeft eerder het verwachte bereik van deze maatregel bepaald via een tussentijdse enquête en op basis hiervan een energiereductie uitgerekend. Aangezien inmiddels resultaten van het project bekend zijn hebben wij de aanname hierover niet overgenomen. — De gemeente heeft aangenomen dat de VvE’s die maatregelen treffen het gemiddelde van 15 woningen per VvE bevatten. Deze aanname hebben wij overgenomen. — We hebben gerekend met 350 Wp per paneel en 900 vollasturen per jaar (kleinschalig zon op gebouw) (VIVET, 2022). Dit komt neer op een elektriciteitsproductie van 0,001 TJ per paneel per jaar. NB: De gemeente Tilburg hanteert in haar Duurzaamheidsmonitor 385 Wp per paneel.
33
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Tabel 41 - Opwek hernieuwbare elektriciteit VTCB Jaar
Aantal panelen
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
400
0,40
2022-2023
Stimuleringsregeling ‘Aan de slag met je huis’ (17) De Tilburgse Stimuleringsregeling ‘Aan de slag met je huis’ is een aanvulling op de landelijke Energiebespaarlening. Het merendeel van de aanvragen wordt gebruikt voor het aanleggen van zonnepanelen. De looptijd van de regeling is eind juni 2019 – eind 2024. We hebben van de gemeente Tilburg gegevens ontvangen over de voortgang van de lening. Hieruit blijkt dat tot en met Q1 2023 2.844 panelen zijn gelegd, waarvan 252 in Q1 2023. Dit betekent dat 2.592 panelen zijn gelegd in de eerste 3,5 jaar van de regeling, gemiddeld 741 per jaar. Dit gemiddelde aantal hebben we gebruikt om het de effecten in de jaren 2023 en 2024 in te schatten. We hebben gerekend met 350 Wp per paneel en 900 vollasturen per jaar (kleinschalig zon op gebouw) (VIVET, 2022). Dit komt neer op een elektriciteitsproductie van 0,001 TJ per paneel per jaar. NB: De gemeente Tilburg hanteert in haar Duurzaamheidsmonitor 385 Wp per paneel en komt uit op een elektriciteitsproductie van 331 kWh per paneel. Tabel 42 – Opwek hernieuwbare elektriciteit Stimuleringsregeling ‘Aan de slag met je huis’ Jaar
Extra panelen t.o.v. 2021
Vermogen (kWp)
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
2022
741
259
0,84
2023
1.481
518
1,68
2024 (totaal)
2.222
778
2,52
Energiehub de Baars (31) Rondom het infrastructurele knooppunt De Baars ontwikkelt de gemeente Tilburg samen met de gemeente Oisterwijk, Goirle en Hilvarenbeek een energiehub (Regio Hart van Brabant, 2021). Deze maatregel betreft de uitwerking van het plan voor 5 windmolens en 5 ha zonnepark rond het knooppunt. In de REKS is Hart van Brabant is de jaarlijkse verwachte opbrengst vastgesteld: — 5 windmolens, met een verwachte opbrengst van 60.000 MWh of 216 TJ per jaar; — 5 ha zonnepark, met een verwachte opbrengst van 5.000 MWh of 18 TJ per jaar. Deze gegevens hebben wij overgenomen. We zijn ervan uitgegaan dat het project in 2030 is gerealiseerd. Belangrijk om te noemen is dat de Baars een gebied is dat zich uitstrekt over meerdere gemeenten (Tilburg, Oisterwijk, Goirle en Hilvarenbeek). Het is nog onduidelijk welk deel van de windmolens en hoeveel ha zonnepark op het grondgebied van de gemeente Tilburg zullen worden gerealiseerd. Dit is namelijk afhankelijk van het planologische proces (de gebiedsvisie en de MER-procedure) dat nog plaats moet vinden. Op zijn vroegst is hier in 2024 meer over duidelijk. In onze berekening zijn we ervan uitgegaan dat de windmolens en het zonnepark binnen de Tilburgse gemeentegrenzen zullen worden gerealiseerd.
34
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Tabel 43 – Opwek hernieuwbare elektriciteit Energiehub de Baars Jaar: 2030
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
Opgewekte elektriciteit (MWh/jaar)
Windmolens
216
60.000
Zonnepark
18
5.000
Totaal
234
65.000
Energieadviezen (32) Zie ook Pagina 27. Naast isolatiemaatregelen, zijn in het kader van deze maatregel ook maatregelen op het gebied van hernieuwbare opwek genomen. In 2022 en 2023 heeft de gemeente respectievelijk 859 en 201 subsidies voor energieadviezen verstrekt. 70% van de huishoudens die een energieadvies ontvingen, zijn overgegaan op het nemen van maatregelen, waarvan 37% is overgegaan op de aanschaf van zonnepanelen. De gemeente gaat ervan uit dat gemiddeld 12 panelen per woning worden aangeschaft. We hebben gerekend met 350 Wp per paneel en 900 vollasturen per jaar (kleinschalig zon op gebouw) (VIVET, 2022). Dit komt neer op een elektriciteitsproductie van 0,01 TJ per woning per jaar. NB: De gemeente Tilburg hanteert in haar Duurzaamheidsmonitor 385 Wp per paneel. Tabel 44 – Opwek hernieuwbare elektriciteit Energieadviezen Jaar
Aantal huishoudens
Aantal panelen
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
2022
222
2.670
3,03
2023
52
625
0,71
Totaal
275
3.294
3,74
Zon op geluidswal Kempenbaan (33) Energiecoöperatie Energiefabriek013 is initiatiefnemer van dit project waarbij zonnepanelen worden geplaatst op geluidswal Kempenbaan. Het verwachte opgestelde vermogen is 1.500 kWp. We zijn uitgegaan van 900 vollasturen per jaar (VIVET, 2022). Het project wordt waarschijnlijk eind 2024 gerealiseerd. De gemeente Tilburg geeft aan dat vanaf het moment van plaatsen de looptijd van het project 16 jaar is. We zijn er in onze berekening vanuit gegaan dat de zonnepanelen daarna worden weggehaald. De opbrengst van de zonnepanelen komt vanaf begin 2041 dus te vervallen.
35
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Tabel 45 – Opwek hernieuwbare elektriciteit Zon op geluidswal Kempenbaan Verwacht opgesteld vermogen (kWp)
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
Opgewekte elektriciteit (MWh/jaar)
1.500
4,86
1.350
Zon op geluidswal Kempenbaan
Tilburg verduurzaamT (34) Zie ook Pagina 28. Naast isolatiemaatregelen, zijn in het kader van deze maatregel ook maatregelen op het gebied van hernieuwbare opwek genomen. De gemeente doet de aanname (op basis van resultaten bij andere gemeenten) dat 8% van de 1.000 huishoudens (80 huishoudens) overgaat tot de aanschaf van zonnepanelen. De gemeente gaat ervan uit dat gemiddeld 12 panelen per woning worden aangeschaft. We hebben gerekend met 350 Wp per paneel en 900 vollasturen per jaar (kleinschalig zon op gebouw) (VIVET, 2022). Dit komt neer op een elektriciteitsproductie van 0,01 TJ per woning per jaar. NB: De gemeente Tilburg hanteert in haar Duurzaamheidsmonitor 385 Wp per paneel. Tabel 46 – Opwek hernieuwbare elektriciteit Tilburg verduurzaamT Jaar
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
2023
0,17
2024
3,79
2025 (totaal)
4,13
Energiehub Spinder & Kraaiven-Vossenberg & Wildert (46) Energiehub Spinder is een plan uit de koker van de REKS (Regionale Energie- en Klimaatstrategie) van de regio Hart van Brabant, waar Tilburg onderdeel van uitmaakt. De energieopwek van de energiehub zal volgens de plannen bestaan uit: — windenergie op de locatie de Spinder, met een verwachte opbrengst van 144 TJ of 40.000 MWh; — windenergie op de locatie de Kraaiven-Vossenberg & Wildert, met een verwachte opbrengst van 86,4 TJ of 24.000 MWh/jaar; — zonneveld van 5 ha op de locatie de Spinder, met een verwachte opbrengst van 16,29 TJ of 4.526 MWh/jaar. Deze gegevens hebben wij overgenomen. Het project zal naar verwachting in 2024 worden afgerond. Tabel 47 – Opwek hernieuwbare elektriciteit Energiehub Spinder & Kraaiven-Vossenberg & Wildert Jaar: 2030
36
Opgewekte elektriciteit (TJ/jaar)
Opgewekte elektriciteit (MWh/jaar)
Windenergie de Spinder
144
40.000
Windenergie de Kraaiven-Vossenberg & Wildert
86,4
24.000
Zonneveld de Spinder
16,29
4.526
Totaal
246,69
68.526
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Nieuwbouwbeleid (49) Tussen nu en 2040 is de ambitie dat er 25.000 nieuwbouwwoningen bijkomen in Tilburg. De gemeente houdt er rekening mee dat niet alle projecten tijdig worden gerealiseerd, en rekent daarom met een zekerheidsfactor van 75% wat zich vertaalt in 18.750 nieuwbouwwoningen tussen nu en 2040. De gemeente heeft beleid vastgesteld om alle nieuwbouw zoveel mogelijk energieneutraal te bouwen. Hierbij is voorgenomen om het gebouwgebonden energiegebruik en het gebruiksgebonden energieverbruik 100% te compenseren met de opwek van duurzame energie (Gemeente Tilburg, 2023). In het basispad nemen wij de CO2-effecten van het energiegebouw van de nieuwbouw al mee. De normen die de gemeente stelt komen bovenop de landelijke normen voor nieuwbouw. In onze emissieberekeningen maken wij gebruik van de verbruikersbenadering, zoals omschreven in het hoofdstuk ‘Huidige emissies’. Op basis van deze benadering zal energieneutrale nieuwbouw niet leiden tot CO2-reductie, maar tot groei van hernieuwbare opwek, omdat we ervan uitgaan dat al het energieverbruik van een huishouden lokaal zal worden opgewekt. Op basis van de verwachtte warmtevraag van nieuwbouwwoningen hebben we de hoeveelheid elektriciteit berekend die opgewekt zou moeten worden om energieneutrale nieuwbouwwoningen te realiseren, zie Tabel 48.
Om de benodigde opwek in 2050 te berekenen hebben we de lineaire toename van nieuwbouwwoningen doorgetrokken tot 2050. Tabel 48 – Verwachtte hernieuwbare opwek voor energieneutrale nieuwbouw Omschrijving
Waarde (TJ/jaar)
Status
Vastgesteld
Opwek 2030
275,54
Opwek 2050
853,66
5.3.1 Onderzoek naar zonnewallen (H) Een mogelijke maatregel die wordt voorgesteld in de gemeente Tilburg is het doen van nader onderzoek naar de potentie van zonnepanelen op grond- en geluidswallen binnen de gemeente Tilburg. Het onderzoek zelf levert geen opwek van hernieuwbare elektriciteit op. De uitvoering van projecten die voortkomen uit dit onderzoek mogelijk wel. Als eerste indicatie van de potentie van zon op grond- en geluidswallen hebben wij gekeken naar de dataset die NPRES in 2019-2020 had ontwikkeld voor de RES regio’s (Generation.Energy & CE Delft, 2019). Deze dataset bevatte een grove inschatting van de totale potentie van zon op spoorbermen en op geluidschermen, en geeft daarmee een eerste indicatie van de mogelijke potentie (zie Tabel 49). Tabel 49 – Potentie zon op spoorbermen en geluidschermen in de gemeente Tilburg TJ/jaar
MWh/jaar
Zon op spoorbermen
4,66
1.294
Zon op geluidswallen
5,82
1.617
Bron: (Generation.Energy & CE Delft, 2019).
37
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Figuur 3 – Meegenomen locaties voor berekening potentie zon op spoorbermen en geluidsschermen in Tilburg
Bron: (Generation.Energy & CE Delft, 2019).
Voor de berekening van de potentie van zonne-energie langs het spoor is in de berekeningen destijds uitgegaan van een minimale oppervlakte van 200 m 2 spoorberm. De data die hiervoor als uitgangspunt is genomen is afkomstig van de BGT. Voor het benuttingspercentage voor spoorbermen van 25% is de Roadmap pv-systemen van het TKI Urban Energy gevolgd (Folkerts et al., 2017). Voor de potentie van zonne-energie op geluidschermen is uitgegaan van bestaande geluidschermen langs de rijkswegen en provinciale wegen. Het uitgangspunt voor de potentieberekening is dat er over de gehele lengte aan een zijde een strook van een paneellengte (1,65 m) kan worden geplaatst. Het wegennet van Nederland is grotendeels noord-zuid of oost-west georiënteerd. De oriëntatie is opgenomen als kenmerk in de database. Voor het benuttingspercentage voor spoorbermen van 25% is de Roadmap pv-systemen van het TKI Urban Energy gevolgd (Folkerts et al., 2017).
38
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
5.3.2 Solar Carports (O) De gemeente Tilburg heeft begin 2023 een inventarisatieonderzoek laten uitvoeren om de haalbaarheid van locaties voor solar carports in kaart te brengen. Uit dit onderzoek zijn drie kansrijke gebieden naar voren gekomen (zie Tabel 50). De gemeente ambieert dat de solar carports vanaf 2026 operationeel worden. Tabel 50 – Beoogde locaties Solar Carports Locatie
Potentiële maximale opwek (kWp)
Campus 013: Professor Goossenslaan
1.000
Koningsoord BE
840
Station Reeshof: Ketelhavenplein
900
Voor grootschalig zon op veld (15 kWp) doen we de aanname dat deze 950 vollasturen hebben. Dit resulteert in onderstaande jaarlijkse opwek van de installaties, zie Tabel 51. Tabel 51 – Opwek Solar Carports Locatie
39
Jaarlijkse opwek (TJ/jaar)
Jaarlijkse opwek (MWh/jaar)
Campus 013: Professor Goossenslaan
3,24
900
Koningsoord BE
2,72
756
Station Reeshof: Ketelhavenplein
2,91
810
Totaal
8,87
2.466
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
6 Gevoeligheidsanalyse emissies Amernet De gemeente Tilburg is voor haar warmtevoorziening deels afhankelijk van het Amernet. Dit warmtenet wordt momenteel gevoed met warmte uit de Amercentrale. Na 2027 is het nog onduidelijk wat de warmtebron van dit warmtenet zal gaan zijn. Om deze reden is in deze studie aangenomen dat de emissies na 2027 gelijk blijven aan de huidige emissies van het warmtenet in 2021. Dit is een conservatieve inschatting van de verduurzaming van dit warmtenet. De Amercentrale draait op biomassa. Het verbranden van biomassa is CO 2-neutraal, omdat het hier gaat om zogenaamde korteketenemissies. Om in beeld te brengen wat de emissies zouden zijn wanneer we de emissies van het verbranden van biomassa wel meenemen is ook een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn weergegeven in volgende figuur. In de worst-case is voor de jaren tot 2030 uitgegaan van de gemiddelde emissies van warmtenetten momenteel (Rijkswaterstaat, lopend). In de Wet Collectieve Warmte is een norm aangekondigd van maximale emissies waaraan warmtenetten moeten voldoen. Deze norm (naar verwachting 25 kg/GJ) is aangehouden vanaf 2030. In de hoofdrapportage was de emissiereductie in 2030 en 2050 respectievelijk 40 en 68%. Deze reductie valt met de nieuwe emissiekentallen ca. 3-4 procentpunt lager uit (37 respectievelijk 63% reductie ten opzichte van 2021).
Het is nu niet te zeggen wat de toekomstige emissies van het warmtenet gaan worden. In het meest optimistische scenario zijn er in 2030 emissies voor de bijstook van het warmtenet, de piek- en back-up en de gebruikte elektriciteit voor pompen etc. De emissies in 2030 zullen daarmee niet tot 0 gereduceerd worden. In 2050 zou dit wel kunnen, wanneer de elektriciteitsvoorziening volledig is verduurzaamd, en waterstof mogelijk de pieken back-up kan verzorgen. In het best-case-scenario laten we daarom momenteel zien wat de effecten zouden zijn wanneer het Amernet volledig verduurzaamt in 2030, en er geen CO2-emissies te verwachten zijn. De emissiereductie in 2030 en 2050 ligt dan ongeveer 2 procentpunt hoger is dan nu verwacht (42% reductie in 2030 en 70% in 2050). Tabel 52 – Gevoeligheidsanalyse verduurzaming Amernet, met voor 2030 en 2050 de gehanteerde emissiefactoren van het warmtenet en de bijbehorende totale emissiereductie in Tilburg Best case
Hoofdscenario
Worst case
Emissiefactor (kg/GJ)
2030
0
12
25
2050
0
12
25
CO2-emissiereductie tov 2021
2030
42%
40%
37%
2050
70%
68%
63%
Conclusies gevoeligheidsanalyse De wijze waarop het Amernet verduurzaamt kan gevolgen hebben voor de cijfers in deze studie. De reductie kan tot 2-4 procentpunt hoger of lager uitvallen.
40
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Literatuurlijst ABF Research. (lopend). Primos prognose 2023 - Gemeenten (2023). https://primos.abfresearch.nl/jive?workspace_guid=e16fad60-df73-4097-b1bc94b1798287f4 CBS. (2023, 8 februari 2023). Rendementen, CO2-emissie elektriciteitsproductie, 2021. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). https://www.cbs.nl/nlnl/maatwerk/2023/06/rendementen-co2-emissie-elektriciteitsproductie-2021 CBS. (lopend-a). Bevolkingsteller: Hoeveel mensen wonen nu in Nederland? Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboardbevolking/bevolkingsteller#:~:text=De%20bevolking%20van%20Nederland%20blijft,mi gratie%20en%20een%20stijgende%20levensduur. CBS. (lopend-b). Statline: Voorraad woningen; gemiddeld oppervlak; woningtype, bouwjaarklasse, regio. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82550NED/table?dl=4297C CE Delft. (2023). Effecten van het Programma Duurzame Mobiliteit. Doorrekening van het regionaal maatregelenpakket van de MRDH 2022. https://ce.nl/publicaties/effecten-van-het-programma-duurzame-mobiliteit/ CE Delft. (lopend). CEREM (CE – Regionale Effectenberekening Mobiliteit). CE Delft. https://ce.nl/method/cerem/ DWA. (2023). Opzet energiesysteem Tilburg-Zuid. ECW. (2022, 30 mei 2022). Uniforme Maatlat Gebouwde Omgeving 5.02. Expertise Centrum Warmte (ECW).
https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww.expertise centrumwarmte.nl%2Fdocumenten%2Funiforme%2Bmaatlat%2Bdocumenten%2Fhandl erdownloadfiles.ashx%3Fidnv%3D1960157&wdOrigin=BROWSELINK Folkerts, W., Sark, W., Keizer, C., Hoof, W., & Donker, M. (2017, december). ROADMAP PV Systemen en Toepassingen. https://www.uu.nl/sites/default/files/roadmap-pvsystemen-en-toepassingen-final.pdf Gemeente Tilburg. (2023). Duurzaamheidsbeleid voor nieuwbouw van woningen en utiliteitsbouw. Generation.Energy, & CE Delft. (2019). Analysekaarten NP RES: verantwoording bronnen en methoden. https://www.regionaleenergiestrategie.nl/documenten/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=1310850 IPCC. (2014). Climate Change 2014 : Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, R.K. Pachauri and L.A. Meyer (eds.)]. Milieu Centraal. (2022). Inductie kookplaat. Milieu Centraal. https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/apparaten-in-huis/inductiekookplaat/ Milieu Centraal. (lopend-a). Buitenmuur isoleren aan de buitenkant. https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren-enbesparen/buitenmuur-isoleren-aan-de-buitenkant/ Milieu Centraal. (lopend-b). Dakisolatie. https://www.milieucentraal.nl/energiebesparen/isoleren-en-besparen/dakisolatie/ Milieu Centraal. (lopend-c).
Dubbel glas, HR-glas, triple glas en vacuümglas. https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren-en-besparen/dubbelglas-hr-glas-triple-glas/ Milieu Centraal. (lopend-d). Koelkasten en vriezers. https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/apparaten-in-huis/koelkasten-envriezers/
41
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Milieu Centraal. (lopend-e). Spouwmuurisolatie. https://www.milieucentraal.nl/energiebesparen/isoleren-en-besparen/spouwmuurisolatie/ Milieu Centraal. (lopend-f). Vloerisolatie. https://www.milieucentraal.nl/energiebesparen/isoleren-en-besparen/vloerisolatie/ Ministerie van BZK. (2022). Bouwbesluit 2012, Versie 16 september 2022. https://wetten.overheid.nl/BWBR0030461/2022-09-16 PBL. (2020). Bepaling energiebesparing door isolatie van woningen in de Startanalyse 2020. PBL. (2021). Functioneel Ontwerp Vesta MAIS 5.0. https://www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/pbl-2021-functioneel-ontwerpvesta-mais-5.0-4583.pdf PBL. (2022a). Herziening weerscorrectie voor ruimteverwarming (Nieuwe methodiek om energieverbruik voor ruimteverwarming te corrigeren voor weer en klimaat in de Klimaat- en Energieverkenning, Issue. https://www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/pbl-2022-herzieningweerscorrectie-voor-ruimteverwarming_4902.pdf PBL. (2022b). Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2022. https://www.pbl.nl/publicaties/klimaat-en-energieverkenning-2022 PBL. (2023). Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2023: Ramingen van broeikasgasemissies, energiebesparing en hernieuwbare energie op hoofdlijnen. https://www.pbl.nl/publicaties/klimaat-en-energieverkenning-2023 Regio Hart van Brabant. (2021). Regionale Energie- en Klimaatstrategie: REKS bod 1.0. Rijksoverheid. (lopend-a).
Emissieregistratie: Dataportaal. https://www.emissieregistratie.nl/data Rijksoverheid. (lopend-b). Rapportage CO2-uitstoot. Rijksoverheid. https://klimaatmonitor.databank.nl/content/co2-uitstoot Rijkswaterstaat. (2020). Routeradar 2019 Innovatiemonitor - Mobiele werktuigen. Rijkswaterstaat. https://rwsduurzamemobiliteit.nl/beleid/routeradar/mmipduurzaam-toekomstbestendig-mobiliteitssysteem/routeradar-marktontwikkelingmobiele-werktuigen/ Rijkswaterstaat. (lopend). Klimaatmonitor. Retrieved 3 februari from https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/energiegebruik/ RVO. (2019). Berekening van de standaard CO2-emissiefactor aardgas t.b.v. nationale monitoring 2020 en emissiehandel 2020. RVO. (2023a). Voorbeeldwoningen 2022. https://www.rvo.nl/sites/default/files/202301/brochure-voorbeeldwoningen-bestaande-bouw-2022.pdf RVO. (2023b). Wat is de energiebesparingsplicht? (vanaf 2023). Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). https://www.rvo.nl/onderwerpen/energiebesparingsplicht2023/energiebesparingsplicht RVO. (lopend). Energielabel C kantoren. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. https://www.rvo.nl/onderwerpen/wetten-en-regels-gebouwen/energielabel-ckantoren TNO. (2021a). Evaluatie van de Subsidieregeling energiebesparing eigen huis 2016-2020. https://open.overheid.nl/documenten/ronl-6f501dcb-708a-444a-9c726910b0224acc/pdf TNO. (2021b).
Verwachte effecten van de energiebesparingsplicht uit de Wet Milieubeheer. http://resolver.tudelft.nl/uuid:56c43fe8-23ec-4a06-8c63-81623b184550 VIVET. (2022). Begrippenkader RES: Wind-op-land en zon-op-land. https://www.regionaleenergiestrategie.nl/documenten/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=2202978
42
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
A Verschillen tussen KEV 2023 en KEV 2022 In de lokale CO2-doorrekening met het CEGEM-model maken we een inschatting van de effecten van het landelijke beleid. Hiervoor sluiten we aan bij de doorrekening van de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) uit 2022 (PBL, 2022b). Onlangs is er een update van de KEV uitgebracht: KEV 2023 (PBL, 2023). Hieronder lichten we toe wat de verschillen zijn met de vorige versie uit 2022 en hoe we hiermee omgaan. Hoofdstuk A.1 van deze bijlage bevat een overzicht van alle maatregelen die in de KEV 2023 zijn meegenomen
Wat is er nieuw in de KEV 2023? In tegenstelling tot voorgaande publicaties, wordt in de KEV 2023 versie enkel een analyse op hoofdlijnen gegeven. Dit komt er in het kort op neer dat er geen volledige doorrekening van het beleid via de volledige rekenmethodiek is gedaan. Als rekenbasis is gebruikgemaakt van de KEV 2022, daarbovenop zijn de effecten van een select aantal maatregelen gelegd. Het resultaat is dat er enkel op sectorniveau uitspraken worden gedaan over de emissieprognose; de gegevens per maatregel zijn niet gepubliceerd. Daarnaast zijn de inzichten voor 2040 in de 2023-versie niet beschikbaar. Een ander belangrijk verschil is de scope van het klimaatbeleid dat is meegenomen. PBL hanteert voor beleid de laatste jaren de categorisering ‘vastgesteld’, ‘voorgenomen’ en ‘geagendeerd’, waarbij de uitvoering van vastgesteld beleid zeker is, voorgenomen beleid in voorbereiding is en geagendeerd beleid nog wettelijk moet worden verankerd en/of inhoudelijk moet worden vormgegeven. In de eerdere versies van de KEV tot en met 2022 werden ‘vastgesteld’ en ‘voorgenomen’ beleid meegenomen in de doorrekening. Het geagendeerd beleid werd buiten de doorrekening gelaten; hiervan werd enkel een indicatie impact meegegeven. In de KEV 2023 is vastgesteld, voorgenomen én geagendeerd beleid meegenomen, maar is niet gespecificeerd welk deel van de prognose van geagendeerd beleid komt.
Een overzicht van de maatregelen is opgenomen in Hoofdstuk A.1 van deze bijlage.
Verschillen in verwachtte CO2-reductie Op hoofdlijnen is het verschil tussen de KEV 2022 en 2023 (met hetzelfde scenario incl. geagendeerd beleid vooral te zien in de sectoren mobiliteit en industrie. Voor gebouwde omgeving en landbouw zijn de absolute verschillen kleiner (rekening houdend met de verschillende aanpak voor geagendeerd beleid). Verder wordt er door snellere elektrificatie een stijging van het elektriciteitsverbruik voorzien. In Figuur 4 worden de verschillen per sector weergegeven. Voor het Nederlandse totaal betekent dit een extra reductie van 17 Mton CO2-eq., wat betekent dat de totale emissiereductie in 1990 uitkomt op 46-57% ten opzichte van 1990. Hiermee ligt de bovenkant van de raming binnen de nationale doelstelling van 55% maar buiten het streefdoel van 60%. Deels komt dit doordat geagendeerd beleid is meegenomen, maar we weten niet in welke mate.
43
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Figuur 4 - Historische en raming broeikasgasemissies per sector
Bron: KEV 2022 en KEV 2023.
Industrie In de industriesector is de additionele reductie 5 Mton CO2-eq. t.o.v. KEV 2022 met enkel vastgesteld en voorgenomen beleid, en ongeveer even groot als de KEV 2022 inclusief geagendeerd beleid. Deze extra reductie is toe te schrijven aan de volgende plannen: het budget uit het Klimaatfonds dat is gereserveerd om maatwerkafspraken met grote uitstoters te kunnen financieren en het plan om het gebruik van groene waterstof te stimuleren bij de industrie en raffinage. Alhoewel het kabinet de afgelopen periode aan de slag is gegaan met de verdere uitwerking van dit geagendeerde beleid waaronder de maatwerkafspraken, is het echter onzeker of en hoe deze maatregelen uitgevoerd zullen worden na de verkiezingen. De aanvullende reductie is daarom naar onze inschatting voor een aanzienlijk deel geagendeerd beleid.
Gebouwde omgeving In de gebouwde omgeving ligt de emissiereductie ongeveer 3 Mton lager dan in de KEV 2022. De plannen die een belangrijke bijdrage leveren aan de reductie zijn: de normering van hybride warmtepompen, de update van erkende maatregelenlijsten in de energiebesparingsplicht en het verduurzamen van huurwoningen en utiliteitsgebouwen met een slecht energielabel. Het is echter onzeker of en hoe deze maatregelen uitgevoerd zullen worden en de aanvullende reductie is daarom voor een aanzienlijk deel geagendeerd beleid. De bijmengverplichting groengas is net als in de vorige KEV niet meegenomen bij de gebouwde omgeving, maar in de bandbreedte voor de nationale totale emissie.
44
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Mobiliteit Bij de sector mobiliteit daalt de verwachtte uitstoot (ten opzichte van de KEV 2022) met ruim 7 Mton CO2-eq. Deze extra reductie komt door de implementatie van de Europese richtlijn voor hernieuwbare energie (RED III), in combinatie met 20 petajoule extra aan biobrandstoffen bij wegverkeer uit het voorjaarspakket, de invoering van Betalen naar Gebruik voor personen- en bestelauto’s, en de maatregelen om het bestel- en vrachtverkeer te verduurzamen. Voor het Nederlandse deel van het beleid is het onzeker of deze maatregelen uitgevoerd zullen worden na de verkiezingen en de aanvullende reductie is daarom naar onze inschatting voor een deel geagendeerd beleid. De RED III zal waarschijnlijk wel worden uitgevoerd en heeft een aanzienlijke impact.
Landbouw In de landbouw- en landgebruikssector leveren de plannen minder reductie op: afgerond ongeveer 2 Mton. De geschatte reductie komt vooral door het effect van de volgende plannen: de beperking van de vrijstelling van de energiebelasting op de aardgasinput voor warmtekrachtkoppelingsinstallaties (wkk-installaties), subsidie voor energiebesparing in de glastuinbouw uit de energiebesparingsregeling (EG-regeling) en de nieuwe derogatiebeschikking van de nitraatrichtlijn (met daarin een jaarlijkse afbouw van de derogatie en aanvullende voorwaarden). Verder is de geraamde reductie toe te schrijven aan de in de KEV 2023 bijgestelde effecten van enkele beëindigingsregelingen in de veehouderij. Daarnaast zijn nieuwe regelingen meegenomen, zoals de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus). Veel maatregelen zijn nog onzeker en zien we als geagendeerd beleid. De nieuwe derogatiebeschikking en de EG-regeling zijn wel zeker en hebben een relatief grote impact.
Conclusie De nieuwe datareeksen uit de KEV 2023 zijn vanwege bovenstaande verschillen niet bruikbaar om mee te nemen in onze modellen (voor zowel mobiliteit als gebouwde omgeving). — Doordat de nieuwe versie van de KEV 2023 enkel de datareeksen op nationaal sectorniveau weergeeft (incl. geagendeerd beleid) is het niet mogelijk om een inschatting te maken wat het effect is van individuele maatregelen. — Wel is ons beeld dat veel maatregelen die in de KEV 2023 zijn toegevoegd, te classificeren zijn als geagendeerd beleid. Door de verkiezingen is de daadwerkelijke uitvoering van dit beleid onzeker. Enkele maatregelen vallen wel onder vastgesteld en voorgenomen beleid. De KEV 2023 geeft echter geen informatie over de CO 2-reductie door deze maatregelen. Deze ontbreken dus als de KEV 2022 wordt gebruikt voor doorrekeningen. Dat is relevant voor het interpreteren van de resultaten. — Het uitgangspunt in de KEV 2023 om ook geagendeerd beleid mee te nemen in de doorrekening sluit niet aan bij eerdere doorrekeningen van de KEV, en daarmee dus ook niet bij de rekenmethodiek van de lokale CO2-doorrekening. Doordat een aanzienlijk deel van het verschil tussen KEV 2022 en KEV 2023 bestaat uit geagendeerd beleid, zien wij KEV 2022 als de best beschikbare prognose op dit moment, waarmee we een realistische inschatting kunnen geven van de effecten van het landelijk beleid.
45
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
A.1
Overzicht aanvullende maatregelen KEV 2023 Hier volgt een overzicht van volgens het PBL belangrijkste wijzigingen tussen de KEV 2022 en KEV 2023-doorrekening. Let daarbij op: er is in de KEV 2023 geen rekening gehouden met de val van het kabinet Rutte IV. Een aantal van de maatregelen zijn daarom nu al niet meer actueel, en de mogelijkheid bestaat dat een nieuw kabinet ander beleid zal voeren dan de plannen van het demissionaire kabinet. Tabel 53 - Maatregelen meegenomen voor de sector elektriciteit in de KEV, incl. indicatie van verwacht effect en indicatie van de zekerheid dat dit effect daadwerkelijk gerealiseerd wordt Sector elektriciteit
Beperkte vrijstelling energiebelasting op aardgasinput wkk-installaties Aanvullende inzet zonne-energie op gebouwen 3 GW zon op zee
Verwachte effect binnen sectorontwikkeling (0 tot 5) 2 2 2
Zekerheid van beleid (0 tot 5)
2 3 1
Verder wordt er door snellere elektrificatie een stijging van het elektriciteitsverbruik voorzien. Tabel 54 - Maatregelen meegenomen voor de sector Industrie in de KEV, incl. indicatie van verwachte effect en indicatie van de zekerheid dat dit effect daadwerkelijk gerealiseerd wordt Sector industrie
Vervallen dispensatierechten bij maatwerk Normeren plastics (verplicht aandeel recyclaat of biogebaseerd plastic)
Verwachte effect binnen sectorontwikkeling (0 tot 5) 3 4
Zekerheid van beleid (0 tot 5)
4 1
Grootste veroorzakers van reductie zijn het uitgebreidere budget van het Klimaatfonds om maatwerkafspraken mee te maken en het plan om groene waterstof te stimuleren. Tabel 55 - Maatregelen meegenomen voor de sector gebouwde omgeving in de KEV, incl. indicatie van verwachte effect en indicatie van de zekerheid dat dit effect daadwerkelijk gerealiseerd wordt Sector gebouwde omgeving
Aanvullende prestatieafspraken met woningcorporaties Uitfasering huurwoningen labels EFG per 2029 Normering verwarmingsinstallaties Stimulering hybridewarmtepompen bestaande bouw Aanvulling ISDE Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed Uitfaseren slechtste energielabels utiliteitsbouw Introductie energieprestaties-eisen industriefunctie Duurzaam Rijksvastgoed Nationale subsidieregeling warmtenetten
46
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Verwachte effect binnen sectorontwikkeling (0 tot 5) 2 4 4 2 3 1 3 3 1 3
Zekerheid van beleid (0 tot 5)
5 2 4 3 3 4 2 3 5 4
Belangrijkste aanvullende reducties worden veroorzaakt door de normering van hybride warmtepompen, de update van erkende maatregelenlijsten in de energiebesparingsplicht, en het verduurzamen van huurwoningen en utiliteitsgebouwen met een slecht energielabel. Tabel 56 - Maatregelen meegenomen voor de sector Mobiliteit in de KEV, incl. indicatie van verwachte effect en indicatie van de zekerheid dat dit effect daadwerkelijk gerealiseerd wordt Sector mobiliteit
Verwachte effect binnen sectorontwikkeling (0 tot 5)
Zekerheid van beleid (0 tot 5)
Renewable Energy Directive (RED III)
5
4
Inzet biobrandstoffen wegverkeer verhoogd met 20 PJ
4
3
Betalen naar Gebruik
3
1
Aanscherpen CO2-prestaties goederenvervoer
2
3
Afschaffen bpm-vrijstelling bestelauto’s
1
3
Invoeren CO2-grondslag emissievrije vrachtwagens in vrachtwagenheffing
2
2
Routekaart en convenant Schoon en Emissieloos Bouwen
1
5
Subsidie voor laadinfrastructuur bouw
2
4
Opschaling infratechnieken GWW
2
4
Laadinfrastructuur voor wegvervoer
3
4
Uitbreiden zero-emissiezones voor gemeenten
5
3
Grootste effect wordt veroorzaakt door RED III, de biobrandstoffen, betalen naar gebruik en verduurzaming van bestel- en vrachtwagens. Tabel 57 - Maatregelen meegenomen voor de sector Landbouw in de KEV, incl. indicatie van verwachte effect en indicatie van de zekerheid dat dit effect daadwerkelijk gerealiseerd wordt Sector landbouw
Verwachte effect binnen sectorontwikkeling (0 tot 5)
Zekerheid van beleid (0 tot 5)
Nieuwe derogatiebeschikking
4
5
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties
3
2
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting
2
2
Maatregel gerichte aankoop
2
2
Maatregel beëindiging veehouderijen
2
2
Beperking vrijstelling energiebelasting op aardgasinput wkk-installaties
3
2
Gewijzigd ingroeipad afschaffen verlaagd energiebelastingstarief glastuinbouw
3
2
EG-regeling
4
5
Impact verplichte EML vanaf 1-7-2023
0
5
Subsidieregeling warmtenetten glastuinbouw
2
3
Lagere emissies worden voorzien door de uitbreiding van EML op de glastuinbouw/EGregeling, de nieuwe derogatiebeschikking van de nitraatrichtlijn en de afbouw van de vrijstelling voor wkk’s in de glastuinbouw.
47
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Hiernaast wordt er aanvullend 0,5 Mton reductie voorzien in de sector landgebruik. Deze wordt veroorzaakt door 12.000 hectare extra bos. Tabel 58 – Sector overstijgende maatregelen meegenomen in de KEV, incl. indicatie van verwachte effect en indicatie van de zekerheid dat dit effect daadwerkelijk gerealiseerd wordt Sector overstijgend
Verwachte effect binnen sectorontwikkeling (0 tot 5)
Zekerheid van beleid (0 tot 5)
Bijmengverplichting groengas (niet toegerekend aan een sector, alleen op totaal toegepast)
4
2
ETS II
1
3
Tariefaanpassing EB
2
3
Aanscherping energiebesparingsplicht terugverdientijd-eis naar 7 jaar
3
4
Elektrolyse onshore
4
4
Elektrolyse offshore
4
4
Hogere openstellingsronde SDE++ 2024 en 2025
5
4
Stimulering projecten vergassing
4
3
Het beleid wat niet concreet of impactvol genoeg was om mee te nemen in de doorrekening staat weergeven in Tabel 59. Deze tabel geeft het totale overzicht, maar eerst geven we nog een kort overzicht van de belangrijkste klimaatbeleidsplannen volgens het PBL die nog niet concreet zijn uitgewerkt. Dit zijn: — invoer van de NPLG in de landbouw (onderhandelingen die dit jaar zijn vastgelopen) (beoogd resultaat 4 Mton); — de negatieve emissies door CCS op AVI’s en aanscherpen van CO2-heffing op AVI’s (beoogd 3 Mton); — de generieke stimulering negatieve emissies elektriciteitssector (beoogd 1,5 Mton); — de subsidieregeling CO2-vrije gascentrales (beoogd 1,3 Mton). Tabel 59 – Overzicht maatregelen die niet concreet of impactvol genoeg was om mee te nemen in de doorrekening van KEV 2023 Sector
Maatregel
Sector elektriciteit
Subsidieregeling CO2-vrije gascentrales Ophoging minimum CO2-prijs elektriciteitssector en industrie Generieke stimulering negatieve emissies Batterijverplichting zonneparken
Sector industrie
Ophoging minimum CO2-prijs elektriciteitssector en industrie Verlenging CO2-heffing industrie Negatieve emissies AVI’s Aanscherping CO2-heffing industrie voor AVI’s Normering circulair slopen Normering biobased bouwen
Sector gebouwde omgeving
Revolverend fonds maatschappelijk vastgoed Energy Efficiency Directive (EED) o.a. renovatieverplichting gebouwen publieke instellingen Demand Side response
48
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023
Sector
Maatregel
Sector mobiliteit
Vergroenen reisgedrag (afspraak Coalitieakkoord van het kabinet-Rutte IV) verplichting van gemiddeld label B in 2030 in de binnenvaart Beprijzen emissies binnenvaart onder het Europese-ETS II (opt-in) Verduurzaming zeevaartschepen Stimulering zeevaart door walstroom Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart Aanscherpen normen duurzaam inkopen
Sector landbouw
Generieke en gebiedsgerichte instrumentering als onderdeel van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) Vaststelling restemissiedoel glastuinbouw naar 4,3 Mton CO2-eq. in 2030 in combinatie met de vlakke individuele heffing die het restemissiedoel glastuinbouw waarborgt Sector landgebruik Veenweidestrategieën van vier provincies (Groningen, Overijssel, Noord- en Zuid-Holland) als onderdeel van NPLG Intensivering veenweideaanpak
Sectoroverstijgend
Brede toepassing ETS II (opt-in) Nationaal emissieplafond voor ESR-sectoren
49
230353 - Klimaatmonitor Tilburg 2023 – December 2023