Bijlage 1. Ruimtelijk Gebiedsperspectief Udenhout oktober 2025 (webversie)
Tekst van het document
68
H O O F D S T U K 5 - K O E R S V O O R D E T O E K O M S T VA N U D E N H O U T 2 0 4 0
De nieuwe stationsbuurt
| De nieuwe stationsbuurt
De voorkeurslocatie voor het nieuwe station van Udenhout ligt op de plek van de huidige sportvelden. Deze locatie is om meerdere redenen aantrekkelijk: niet alleen ligt ze gunstig ten opzichte van het dorpshart, ook biedt de verplaatsing van de sportvoorzieningen ruimte voor een nieuwe stationsbuurt – een levendige woonwijk die gericht is op duurzame mobiliteit en openbaar vervoer. Dat vraagt om een gebied met een eigen identiteit en onderscheidend woonprogramma, appartementen, aangevuld met kleinschalige faciliteiten in de plint. Een nieuw soort wonen met meer stapeling, meer levendigheid en meer publieke groene ruimte. Waar dat mogelijk is wordt ingezet op meervoudig ruimtegebruik om zo efficiënt en duurzaam mogelijk om te gaan met de beschikbare, schaarse ruimte op deze unieke plek. Het stationsmilieu vormt een levendige en eigentijdse buurt, met compacte woonclusters, kleinschalige voorzieningen en flexibele werkplekken rond het station. Het onderscheidt zich van het bestaande dorp door vernieuwende architectuur en nieuwe woontypologieën. De buurt sluit logisch aan op het bestaande dorp en richt zich op doelgroepen die bewust kiezen voor duurzame mobiliteit en en eigentijdse woontypologieën, zoals jongeren, starters en senioren.
Dankzij de goede bereikbaarheid van voorzieningen en de nabijheid van het openbaar vervoer is dit bovendien een uitstekende locatie voor geclusterde en zorggeschikte woningen. Centraal in de buurt ligt een groen stationsplein, in het verlengde van de Beukenlaan. Vanaf dit plein lopen directe wandel- en fietsroutes naar de Kastanjelaan, de Van Heeswijkstraat en verder richting het dorpshart. Ook de Sportlaan en een doorgaande fietsroute langs het spoor verbinden de nieuwe buurt met het historische lint en de rest van de omgeving.
Parkeren uit het zicht, ruimte voor mensen Parkeren wordt opgelost achter de woningen, in groen ingepaste parkeerhoven of onder de appartementen. Bezoekers parkeren aan de zuidzijde, bij de Koningsoordlaan, waar ook ruimte komt voor een P&R-functie bij het station. Hierdoor ontstaat een aangenaam, rustig woonmilieu, met veel ruimte voor wandelen, spelen en verblijven, waarbij de "auto te gast" is. Een toekomstgericht station met een dorps gezicht Midden in deze ontwikkeling ligt het station zelf. Het krijgt een herkenbare, warme uitstraling, met veel hout en een typisch Udenhouts karakter. Hier komen alle lijnen samen: de doorgetrokken Koningsoordlaan, het groen-blauwe raamwerk, de fiets- en wandelroutes, én de verbinding met het dorpshart. Een onderdoorgang voor voetgangers en fietsers zorgt voor een veilige, vlotte en comfortabele verbinding tussen beide zijden van het spoor. Zo wordt het station niet alleen een knooppunt van mobiliteit, maar ook een nieuw hart voor een duurzame en verbonden wijk – met de sfeer en schaal van Udenhout. We maken een slimme fasering van alle voorzieningen die hier gaan landen. Dit betekent dat er in de tussentijd, vooruitlopend op de realisatie van het station, mogelijk een tijdelijke passende invulling van de stationsomgeving kan ontstaan. Dit zal met de verdere uitwerking meegenomen worden.
Groen als buffer en verbinding Langs het spoor blijft een stevige groenzone behouden, niet alleen vanwege de externe veiligheid, maar ook om het bestaande groen – waaronder volwassen bomen – te behouden. Ook aan de zijde van de Sportlaan komt een groene overgang, zodat er een passende afstand is tussen bestaande en nieuwe woningen. Tussen deze groene zones en het stationsplein ontstaat een levendig woongebied met nieuwe dorpse straatjes. Hier komen grondgebonden woningen en kleinschalige appartementen in een gemengde opzet. Het straatbeeld blijft dorps en groen, maar wordt compact en efficiënt ingericht, optimaal gebruikmakend van de unieke ligging naast het station én dichtbij het dorpshart.
69
H O O F D S T U K 5 - K O E R S V O O R D E T O E K O M S T VA N U D E N H O U T 2 0 4 0
| De nieuwe stationsbuurt als toekomstgericht woonmilieu
70
H O O F D S T U K 5 - K O E R S V O O R D E T O E K O M S T VA N U D E N H O U T 2 0 4 0
RUIMTELIJKE SPELREGELS - STATIONSBUURT UDENHOUT
stationsplein, die mensen welkom heten in Udenhout en ook een recreatieve entree kan worden voor de Loonse en Drunense duinen. Via een aantrekkelijke fietsroute die je langs de voorzieningen in het dorpshart leidt.
Voorzieningen rond het station: er is ruimte voor aanvullende functies die het OV-knooppunt en het wonen ondersteunen, en geen concurrentie vormen met het dorpshart. Denk aan flexibele werkplekken, koffiebar, pakketpunt, fietsenmaker of kapper. Groene ruimte langs het spoor: voldoende afstand houden voor veiligheid, zichtbaarheid en het inpassen van het OV-knooppunt, met behoud en versterking van de groene begeleiding en de fietsroute langs het spoor.
Wonen aan de landschapszijde: tussen Koningsoordlaan en landschapspark De Roomley stoere dorpsblokken, met de voeten in het groen. Samenspel tussen grondgebonden woningen en appartementen, rondom groene binnenhoven. Tussen de woonblokken groen en wandelen, landschapspark tot aan Koningsoordlaan doortrekken.
Centrale mobiliteitshub: voor fietsenstalling en P&R, maar ook mogelijk deel parkeren van woningen aan de landschapszijde.
De Koningsoordlaan: wordt geen racebaan, maar zo ingericht dat deze voor automobilisten aantrekkelijk is als alternatief, maar ook gewoon een straat is waaraan gewoond wordt en die goed te gebruiken is en oversteekbaar is voor fietsers en wandelaars. De Koningsoordlaan loopt achter de diepe achtertuinen van de Kreitenmolenstraat langs, om aan te sluiten op de nieuwe rotonde aan de Kreitenmolenstraat richting de Mortel. Aan de zijde van het landschapspark worden de stoere dorpsblokken doorgezet. Eigenaren van de diepe kavels aan de Kreitenmolenstraat krijgen de kans om aan
Wonen aan weerszijden van de groene stationsknoop
Nieuw station
Twee-zijdig station: aan de zijde van de Koningsoordlaan een mobiliteitshub voor auto’s met parkeerplaatsen voor regionale treinreizigers, bussen en een goede fietsenstalling die bereikbaar is vanuit de omliggende dorpen als Berkel-Enschot en Oisterwijk. Aan de kant van het dorp een rustige zijde, met nadruk op wandelen, verblijven en fietsen, inclusief een directe en veilige fietsroute naar het dorpshart en langs het spoor naar het nieuwe sportpark en Biezenmortel en richting BerkelEnschot. Uitstraling station: centraal stationsplein als groene loper die beide zijden met elkaar verbindt. Voorzien van een groene onderdoorgang vormgegeven als groene vallei, waarmee de perrons en ontvangstdomeinen kunnen worden ontsloten en waar ook de fietsenstallingen zijn ingepast en direct gekoppeld zijn aan de ontvangstdomeinen. Het station zelf is van beide zijden goed herkenbaar en passend bij de identiteit van Udenhout. Bijvoorbeeld met houten luifel en groen
Wonen in de stationsbuurt: groene leefstraten met bomenlanen, vooral voor fietsers en wandelaars, die vloeiend overlopen in bestaande groene woonstraten. Tussen de straten liggen woonclusters met binnenhoven, variërend van laagbouw aan de zijde van bestaande woningen naar meer hogere stapeling richting het station. Hier krijgt het nieuw dorps wonen een plek. Er wordt een gezonde leefomgeving gecreëerd met compacte woonvormen die worden vervlochten met het landschap en het sociale weefsel van de plek. Ontwikkeling landschapszijde: doortrekken landschapspark De Roomley als logische grens van het dorp, met ruimte voor waterberging, wandelen en spelen en nieuwe natuur. De Koningsoordlaan als royale groene lommerrijke laan langs het spoor, zodat geluidsoverlast gebundeld wordt en een glooiend stationsplein onder zowel spoor als Koningsoordlaan kan doorlopen en zo goede wandel- en fietsverbindingen kan maken en beiden zijden verbindt.
71
de achterzijde van hun kavel woningen te realiseren, die met de voordeur aansluiten op de doorgetrokken Koningsoordlaan en zo een fraaie nieuwe voorzijde vormen. Dit wordt nader uitgewerkt in afstemming met bewoners.
Landschapsversterking Berkhoek: onderzoeken of er een landschappelijke kwaliteitsimpuls mogelijk is. Daarbij een goede fietsroute naar Oisterwijk en Berkel-Enschot inpassen, ingebed in de structuur van lanen en houtwallen. Mogelijk aansluitend op de te herstellen/op te waarderen historische route Hoolstraat. Nieuwe bebouwing wordt beperkt tot een erf aan het landschapspark De Roomley, direct gekoppeld aan landschappelijke verbeteringen.
H O O F D S T U K 5 - K O E R S V O O R D E T O E K O M S T VA N U D E N H O U T 2 0 4 0
Landgoed aan het beekdal
Een beleefbare nieuwe dorpsrand
Als onderdeel van de landschappelijke versterking in Berkhoek wordt verkend of er ruimte is voor de ontwikkeling van een nieuw landgoed aan het beekdal. Hier komen natuurontwikkeling, collectief wonen en landschappelijke versterking samen in één plan. Het landgoed wordt zorgvuldig ingebed in de groene kamers van Berkhoek en oriënteert zich op het nieuwe beekdal. De bebouwing wordt geclusterd rond een nieuw erf, op een manier die verwijst naar de opzet van de historische boererven in de omgeving – maar dan in een eigentijdse vormgeving, passend bij de ambitie van duurzaam en gemeenschappelijk wonen.
Aan de zuidzijde van het spoor wordt de Koningsoordlaan doorgetrokken en vormt daar, direct tegen het spoor aan, de nieuwe entree van het station. Deze weg krijgt een lommerrijk laanprofiel. Langs de laan ontstaat een nieuwe, aantrekkelijke dorpsrand die niet alleen Udenhout afrondt, maar ook een logische verbinding legt met het uitgebreide landschapspark Roomley en het buitengebied van Berkhoek. Daarbij krijgt ook het huidige Roomleypark een kwaliteitsimpuls. Zo ontstaat een heldere en rijke overgang tussen dorp en landschap – een rand die gezicht vormt en verbindt. Wonen aan het landschap
Aan dit bijzondere woonconcept is een duidelijke voorwaarde gekoppeld: er moet sprake zijn van een substantiële investering in het omliggende landschap. Dat betekent dat het landgoed niet alleen een plek wordt voor bewoners, maar ook iets teruggeeft aan de omgeving – met wandelmogelijkheden en ecologische versterking van het beekdal.
In de overgang naar het verbrede beekdal worden compacte woonclusters ingepast. Deze woningen staan als het ware met één been in het dorp en met het andere in het landschap. De woningen kijken uit over het buitengebied en zijn zo geplaatst dat ze optimaal gebruikmaken van het landschap en de groene kwaliteit van de plek. Parkeren gebeurt uit het zicht: in, achter of onder de woongebouwen. De voordeuren liggen aan autovrije groenzones, die direct overlopen in het beekdal. Daarmee onderscheidt dit nieuwe woongebied zich van de meer besloten, dorpse straatjes in de stationsbuurt: hier ligt de nadruk op openheid, uitzicht en contact met het landschap. Het beekdal als ecologisch landschapspark Het doorgetrokken beekdal van de Roomleij wordt ontwikkeld tot een ecologisch landschapspark. Dit park vormt een groene verbinding tussen Udenhout en Berkhoek, met ruimte voor waterberging, nieuwe natuur, avontuurlijke speelplekken en wandel- en fietsroutes die het dorp verbinden met het buitengebied. Het beekdal vormt een nieuwe uitnodigende dorpsrand en biedt tegelijk een aanleiding om het landschap van Berkhoek verder te verrijken met nieuwe houtwallen, lanen en landschapselementen. Zo ontstaat een samenhangend geheel waarin wonen, natuur en recreatie op een vanzelfsprekende manier in elkaar overgaan.
72
H O O F D S T U K 5 - K O E R S V O O R D E T O E K O M S T VA N U D E N H O U T 2 0 4 0
| Landschappelijke versterking dorpsrand en Berkhoek
5.9 EEN VERNIEUWD LANDSCHAP OM EN IN HET DORP Een levendig landschap rondom het dorp
De groene identiteit van Udenhout en het omliggende landschap vormt een van de belangrijkste kernkwaliteiten van het dorp. Daarom gaat de verdere ontwikkeling van Udenhout hand in hand met vergroening en versterking van het landschap.
De dorpsranden vormen een dynamisch overgangsgebied waar natuur, cultuur en recreatie samenkomen. Ze zijn van waarde voor agrariërs, natuurbeleving en de leefkwaliteit van inwoners.
Robuuste groene dorpsranden
Doel is om deze randen beter te verknopen met de woongebieden en tegelijkertijd het landschap te verlevendigen met kleine geluksmomentjes. Voorbeelden zijn nieuwe wandel- en vlonderpaden, zichtlijnen en uitkijkplekken langs beeklopen, recreatieve routes verrijkt met rustpunten, bankjes of informatie over cultuurhistorie. Ook cultuurhistorische plekken spelen hierin een rol. Denk aan de herontwikkeling van de Steenfabriek, of activering van het kasteel De Strijdhoef met het omliggende landgoed als onderdeel van de ontwikkkeling van de 'natuurinclusieve recreatiezone' Strijdhoef-Groene Wellen.
Iedere zijde van Udenhout kent een eigen landschappelijke kwaliteit en ontwikkelopgave:
Noordzijde (De Brand): Hier wordt het natte boslandschap verder ontwikkeld tot een natuurinclusieve, extensieve recreatiezone, in nauwe samenhang met verhoging van de (grond)waterstanden. Historische plekken, zoals landgoed De Strijdhoef en het voormalig klooster Vincentius, worden zorgvuldig ingebed en landschappelijk versterkt.
Oostzijde (De Leemkuilen – De Brand): De ecologische verbinding tussen natuurgebieden wordt versterkt, samen met de zorgvuldige inpassing van het nieuwe sportpark. Ook komt hier ruimte voor een natuurlijke wandelroute, waterberging en recreatie.
Groene openbare ruimte Bij het herinrichten van de openbare ruimte ligt de focus op het creëren van schaduwrijke plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, ontspannen en bewegen. Tegelijk dragen deze plekken bij aan klimaatadaptatie en biodiversiteit. Daarbij wordt ingezet op het principe van de 3-30-300-3.000-regel:
Zuidzijde (Berkhoek): De Roomleij-beek wordt hier doorgetrokken en ontwikkeld tot een langgerekt landschapspark. Daarbij krijgt ook het huidige Roomleypark een kwaliteitsimpuls. Dit gebied verenigt waterberging, biodiversiteit en recreatie, en vormt de ‘groene long’ en klimaatbuffer van het dorp. Westzijde (tussen De Brand en Berkhoek): Het agrarisch gebied wordt verrijkt met kleinschalige landschapselementen, struinroutes en wandelverbindingen. Zo ontstaan vloeibare overgangen tussen de landschapstypen, ieder met een eigen karakter en kwaliteit.
Elke woning kijkt uit op minimaal 3 bomen;
Minstens 30% boomkroonbedekking in elke buurt;
Openbaar groen binnen 300 meter loopafstand;
Een beweeglandschap/buitengebied binnen 3.000 meter.
Deze aanpak maakt Udenhout klimaatbestendiger, gezonder én aantrekkelijker. We laten met de groei van Udenhout ook het groen meegroeien.
74
H O O F D S T U K 5 - K O E R S V O O R D E T O E K O M S T VA N U D E N H O U T 2 0 4 0
| Ontwikkelen landschappelijk raamwerk
75
H O O F D S T U K 5 - K O E R S V O O R D E T O E K O M S T VA N U D E N H O U T 2 0 4 0
Een robuust watersysteem
De drie beekdalen en leijen rond het dorp worden als groen- en natuurgebieden zo ingericht dat ze water opvangen, vasthouden en waar mogelijk infiltreren en uiteindelijk afvoeren. Natuurgebieden als De Brand en De Leemkuilen krijgen hogere grondwaterstanden om verdroging tegen te gaan. De waterkwaliteit van de Zandleij wordt verbeterd, met ruimte voor natuurlijke meanders en overgangen van nat naar droog.
Om waterrobuust te bouwen voor de toekomst, houden we rekening met enerzijds verdroging en anderzijds extreme regenval. Udenhout ligt in een gebied met beekdalen en slecht doorlatende bodems. Daarbij zetten we in om regenwater in het dorp niet meer ongecontroleerd af te voeren via de riolering, maar water gecontroleerd langer vasthouden. Het dorp wordt een soort spons, dat het regenwater buffert bij piekbuien en zorgvuldig vasthoudt in droge periodes. Maar in lange natte periodes moet het water weg kunnen stromen via greppels, sloten en de beken.
Groen in de woonomgeving wordt waar mogelijk slim gecombineerd met het vasthouden en infiltreren van regenwater. De stelregel daarbij is "Groen, tenzij" – verharding blijft de uitzondering, en hemelwater wordt direct naar het groen geleid via oppervlakkige afstroming over het maaiveld.
De landschappelijke versterking rond Udenhout biedt daarnaast ook de unieke kans om te werken aan een natuurlijk en veerkrachtig watersysteem.
76
H O O F D S T U K 5 - K O E R S V O O R D E T O E K O M S T VA N U D E N H O U T 2 0 4 0
HOOFDSTUK 6
UITVOERINGSAGENDA
77
HOOFDSTUK 6 - UITVOERINGSAGENDA
6. UITVOERINGSAGENDA 6.1 DOORONTWIKKELING IN VERSNELLING Dit gebiedsperspectief schetst een richtinggevende aanpak voor de verdere ontwikkeling van Udenhout. Het is nadrukkelijk geen dichtgetimmerd plan, maar bedoeld als houvast voor een samenhangende en doelgerichte, maar ook flexibele ontwikkeling op de korte, middellange en lange termijn. Een langdurige en integrale doorontwikkeling, met oog voor kwaliteit en leefbaarheid vraagt om een zorgvuldige
Er zijn diverse afhankelijkheden. Voor een verantwoorde en toekomstbestendige groei van Udenhout zijn een aantal strategische ontwikkelingen cruciaal. Deze vormen de randvoorwaarden om de groei op een zorgvuldige manier mogelijk te maken.
Dorpshart en voorzieningen
ontwikkelstrategie met toewijding van alle betrokkenen.
In de komende jaren moeten verschillende voorzieningen in Udenhout worden vernieuwd. Sportzaal De Schelf staat daarbij als eerste op de planning, gevolgd door het ontmoetingscentrum en basisschool De Wichelroede. Deze vernieuwingen bieden – in combinatie met het rustiger en veiliger maken van de Kreitenmolenstraat en Slimstraat – een uitgelezen kans om het dorpshart een integrale kwaliteitsimpuls te geven.
Udenhout staat voor een aanzienlijke opgave: de toevoeging van 550 tot 1.000 nieuwe woningen, met als belangrijk aandachtspunt het behoud van de leefbaarheid in het dorp. Het vinden van een goede balans, waarbij de identiteit en kwaliteiten van Udenhout behouden blijven, is essentieel en zal bij iedere stap zorgvuldig moeten worden afgewogen. Dit past bij de geleidelijke manier van groeien die kenmerkend is voor het dorp. De dorpsgemeenschap groeit stap voor stap, zodat nieuwe bewoners de kans krijgen om onderdeel te worden van de hechte Udenhoutse gemeenschap.
Voor de opwaardering van het dorpshart is het van belang dat er ruimte ontstaat voor het samenvoegen en doorontwikkelen van De Wichelroede en het multifunctionele ontmoetingscentrum. Een interessante kans daarvoor is de realisatie van een nieuwe sportzaal naast de huidige Schelf. Dit creëert ruimte – als een soort schuifpuzzel – om vervolgens het ontmoetingscentrum te verplaatsen en vernieuwen en daarna de schoollocatie uit te breiden.
In dit hoofdstuk lichten we de belangrijke strategische ontwikkelingen uit. De raakvlakprojecten worden in deze uitvoeringsagenda benoemd, maar alleen de projecten die rechtstreeks voortkomen uit het gebiedsperspectief. Projecten als revitalisering Kreitenmolenstraat, visie op de markt, verkenning economisch handelingsperspectief buitengebied, zwembad De Groene Wellen, herontwikkeling Vincentius etc. zijn reeds gestart en vinden onverminderd doorgang.
Deze ontwikkelingen vragen om zorgvuldige planvorming, in samenwerking met de parochie, maatschappelijke instellingen en andere betrokkenen. Het is daarom belangrijk om gezamenlijk een vervolg te geven aan het gebiedsperspectief en het planproces hierop af te stemmen.
6.2 VAN VISIE NAAR UITVOERING
De wens om meer ruimte te creëren voor ontmoeten, verblijven, groen en wandelen in de openbare ruimte hangt hier nauw mee samen. In de Kreitenmolenstraat en Slimstraat is dit bovendien afhankelijk van het doortrekken van de Koningsoordlaan en de aanleg van een nieuw station. Deze infrastructuur biedt een aantrekkelijk alternatief voor de auto en maakt het mogelijk om de dorpslinten samen met het dorp zoals bewoners en ondernemers anders in te richten en rijbanen te versmallen.
De groei van het dorp en de bijbehorende ontwikkelingen zijn nauw met elkaar verbonden en soms zelfs voorwaardelijk voor het behouden van de leefbaarheid. Niet elk deelgebied zal op hetzelfde moment tot ontwikkeling komen en ook investeringen in de openbare ruimte en publieke voorzieningen zullen gefaseerd plaatsvinden.
78
HOOFDSTUK 6 - UITVOERINGSAGENDA
Sportvelden
De daadwerkelijke ontwikkeling van de stationsbuurt en de nieuwe dorpsrand kan pas starten zodra de keuze voor de stationslocatie is gemaakt en de Koningsoordlaan is doorgetrokken. Eerst moeten bereikbaarheid en leefbaarheid van het bestaande dorp goed geregeld zijn; daarna kunnen grotere stappen gezet worden in de verdere gebiedsontwikkeling. Of het station er wel of niet komt is bovendien bepalend voor hoeveel ruimte gereserveerd moet worden voor infrastructuur. En hoe we omgaan met parkeernormen en het woningbouwprogramma. Wonen direct naast een station maakt lagere parkeernormen mogelijk en is aantrekkelijk voor andere doelgroepen dan wonen op enige afstand van het station.
Ook de sportverenigingen willen graag duidelijkheid en doorpakken met de plannen voor verduurzaming en uitbreiding. Daarom is besloten de sportvelden te verplaatsen naar de Mortel en zo niet afhankelijk te zijn van de definitieve locatiekeuze van het station. Bij de nadere verkenning voor de verplaatsing, zal ook mogelijke verplaatsing van de rijhal en jeu de boules worden meegenomen. De keuze voor de stationslocatie vereist immers nog verdiepend onderzoek, verdere uitwerking en afstemming met de spoorpartijen. Vooruitlopend op de uiteindelijke keuze en realisatie van het station kunnen dan op de huidige locatie van de sportvelden tijdelijke voorzieningen worden gerealiseerd. Denk hierbij aan tijdelijk groen en speelvoorzieningen, tijdelijke woningen of andere tijdelijke functies. Het verplaatsen van de sportvelden naar de Mortel biedt vervolgens gelijk de kans om de landschappelijke versterking aan de oostzijde van Udenhout op te pakken.
De definitieve woonontwikkelingen aan de zuidzijde starten daarom pas na de definitieve keuze voor het station en ná het doortrekken van de Koningsoordlaan. Tot de komst van het station is het wel belangrijk goed na te denken over de mobiliteit in het woongebied. We willen immers geen wijk ontwikkelen die alleen geschikt is voor autobezitters. Zonder station is dat echter een uitdaging. Om die reden wordt gedacht aan tijdelijke functies.
Station en verkeersstructuur Het verbeteren van de verkeersstructuur en het verminderen van verkeersoverlast is een belangrijke ingreep die voorwaardelijk is voor een verdere groei. De aanleg van een nieuw station en het verbeteren van de fietsstructuur zijn hierin cruciale onderdelen. Het meest vergaande, samenhangende project is het doortrekken van de Koningsoordlaan in combinatie met de ontwikkeling van het nieuwe station. Voor dit project wordt zo snel mogelijk gestart met de verdere planuitwerking en afstemming met belangrijke stakeholders, zoals de spoorpartijen en de provincie.
De realisatie van de nieuwe dorpsrand en de landschappelijke versterking volgt in elk geval pas na het doortrekken van de Koningsoordlaan en de realisatie van het station. Pas dan kunnen ook goede wandel- en fietsroutes worden aangelegd en ontstaat er een sterke verbinding met de rest van het dorp.
De ontwikkeling van het station is afhankelijk van nader onderzoek en overleg met de spoorpartijen. Vanuit het dorp en vanuit de ruimtelijke inpassing geniet de locatie bij de huidige sportvelden de voorkeur. Maar ook technische en financiële overwegingen zullen goed in beeld moeten worden gebracht en meegewogen.
79
HOOFDSTUK 6 - UITVOERINGSAGENDA
6.3 SAMENWERKEN AAN SLEUTELPROJECTEN
Gemeente neemt het voortouw Er zijn een aantal sleutelopgaven waarbij de gemeente Tilburg zelf in de lead is: de schuifpuzzel in en vernieuwing van het dorpshart, het doortrekken van de Koningsoordlaan, het ontwikkelen van de stationsbuurt en realisatie van een vernieuwd sportpark bij de Mortel. De inzet is om deze ontwikkelingen zo snel en zorgvuldig mogelijk te realiseren. Daarom is aan de zuidzijde van de sportvelden en het spoor en op de beoogde locatie van de sportvelden een voorkeursrecht gevestigd. Zo kan de gemeente door verwerving van belangrijke gronden actief sturen en snel schakelen wanneer dat nodig is. Uiteraard is dit nog afhankelijk van besluitvorming en van de financiële en technische uitwerking. Daarom wordt snel gestart met de planuitwerking en de benodigde onderzoeken.
Nader onderzoek en afstemming Het gebiedsperspectief biedt richting en benoemt kansen, maar vormt geen eindplaatje. De verschillende sleutelopgaven moeten in de vervolgfase verder worden uitgediept en leiden uiteindelijk tot definitieve keuzes. Daarbij is aanvullend onderzoek nodig naar de financiële, technische en maatschappelijke haalbaarheid. Dit gebeurt in samenwerking met spoorpartijen, de provincie, maatschappelijke instellingen, initiatiefnemers, grondeigenaren, corporatie, bewoners en ondernemers. Ook wordt een nieuw kwaliteits- en inspiratieteam voor de Oostflank ingesteld om de (deel)projecten verder te helpen met de kwalitatieve uitwerking van de plannen. In dit proces kunnen nog nieuwe inzichten ontstaan. Dat geldt in het bijzonder voor de ‘schuifpuzzel’ in het dorpshart, waar veel partijen bij betrokken zijn. Maar ook voor de uiteindelijke keuze voor de locatie van het station. Juist bij die onderdelen zijn de definitieve keuzes en bijbehorende ingrepen sterk afhankelijk van andere partijen dan alleen de gemeente. Daarom is het gebiedsperspectief nadrukkelijk geen keurslijf. Er blijft ruimte voor nieuwe inzichten, kansen en veranderende omstandigheden. De indicatieve planning in dit hoofdstuk biedt een eerste richting, maar waar nodig moet kunnen worden geschakeld of moeten andere kansen voorrang krijgen.
Doorpakken binnen het dorp Daarnaast is de doorontwikkeling van het dorp – zowel in het dorpshart als via binnendorpse transformaties naar wonen – essentieel voor de leefbaarheid. Het dorp mag niet stil komen te staan. Ondernemers, maatschappelijke instellingen en initiatiefnemers hebben behoefte aan duidelijkheid: past een initiatief binnen het gebiedsperspectief, dan is het zaak om samen tempo te maken, zodat energie en enthousiasme in het dorp behouden blijven. Naast de planuitwerking van de gemeentelijke sleutelprojecten, wordt daarom ook doorgewerkt aan binnendorpse ontwikkelingen, zoals die bij Welkoop. Hierbij zijn eigenaren en initiatiefnemers aan zet en faciliteert de gemeente waar het binnen het gebiedsperspectief past. De Richtlijn Omgevingsdialoog is hierbij van toepassing. Ook initiatieven met een meerwaarde voor Udenhout en passend binnen het gebiedsperspectief worden doorlopend opgepakt.
Alternatieven niet onmogelijk maken Soms vraagt dat ook om het verkennen van alternatieven. Zo heeft de Wichelroede als voorkeur uitgesproken om te vernieuwen op één centrale locatie in het dorpshart. Een alternatief is echter om de onder- en bovenbouw te behouden op twee aparte locaties.
Samenwerking De verdere ontwikkeling van Udenhout vraagt hoe dan ook om een intensieve samenwerking met de dorpsraad en andere bewoners en ondernemers én ook met de dorpsraad van Berkel-Enschot als het gaat om de stationslocatie, de Koningsoordlaan, de langzaamverkeersverbindingen en de landschappelijke inrichting tussen de dorpen. De betrokkenheid van inwoners zal per ontwikkeling verschillen, afhankelijk van de specifieke belangen en de aard van het project. Daarom is het belangrijk om per opgave een passend communicatie- en participatieplan op te stellen. Op het gebied van mobiliteit is nauwe samenwerking nodig met het Rijk, de spoorpartijen en de provincie. Als het gaat om wonen en leefbaarheid ligt de regie bij de gemeente, in samenwerking met de woningcorporatie, maatschappelijke organisaties en marktpartijen.
Dit kan leiden tot andere ruimtelijke oplossingen voor een levendiger dorpshart, waarbij bijvoorbeeld het ontmoetingscentrum op een andere plek binnen het centrumgebied wordt gerealiseerd. En mocht uiteindelijk niet worden gekozen voor de voorkeurslocatie van het station, maar voor het alternatief aan de Stationsstraat, dan blijven veel van de in het gebiedsperspectief beschreven ontwikkelingen in principe mogelijk. Wel zal de invulling van de stationsbuurt en de dorpsrand aan de zuidzijde van Udenhout er anders uitzien. Mogelijk worden er dan minder en/of andere woningen gerealiseerd.
80
HOOFDSTUK 6 - UITVOERINGSAGENDA
6.4 INDICATIEVE FASERING Er is een indicatieve planning gemaakt, die nog geen rekening houdt met financiële haalbaarheid en juridische procedures. In deze planning wordt ingegaan op de planuitwerkingen, projecten en onderzoeken die op korte, middellange en lange termijn uitgevoerd worden. PLANNING Ruimtelijk Gebiedsperspectief Udenhout Stationslocatie A en sportvelden Verwerving gronden nieuwe sportvelden De Mortel en gronden omg. Stationslocatie A Aanleg Koningsoordlaan Verplaatsing sportvelden naar De Mortel Woningbouw Stationslocatie A - noordwestzijde spoorlijn Station, tunnels en langzaam verkeersroute naar station Woningbouw Stationslocatie A - zuidoostzijde spoorlijn Dorpshart Verplaatsing Schelf (sporthal) Verplaatsing 't Plein Verplaatsen + nieuwbouw school Openbare ruimte herinrichten: dorpshart Openbare ruimte herinrichten: Kreitenmolenstraat en Slimstraat Overige locaties Kreitenmolenstraat 151 (Welkoop) Woningbouwlocatie Goudsbloem Overige inbreidingsplannen
2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040
planfase uitvoeringsfase doorlopend
81
HOOFDSTUK 6 - UITVOERINGSAGENDA
6.5 ACTIEAGENDA KORTE TERMIJN Na vaststelling van het gebiedsperspectief staan de volgende acties op de agenda:
Onderzoek naar ontmoetingscentrum en sportzaal De Schelf Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. Stichting De Kwekerij, de parochie, verenigingen, bibliotheek en de uitbater van het ontmoetingscentrum ’t Plein.
Onderzoek naar het samenbrengen en vernieuwen van basisschool De Wichelroede in het dorpshart Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. het schoolbestuur en de parochie.
Uitwerkingsplannen voor de openbare ruimte in het dorpshart, in samenhang met het verkeersplan Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. bewoners en ondernemers in het dorpshart en andere partijen, zoals de school, de uitbater van het ontmoetingscentrum 't Plein.
Planuitwerking voor een nieuw sportcomplex bij De Mortel Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. verenigingen, waterschap en bewoners in de omgeving.
Onderzoek en planuitwerking voor het doortrekken van de Koningsoordlaan, inclusief verkeerskundige onderbouwing Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. dorpsraad Udenhout en Berkel-Enschot, provincie Noord-Brabant, waterschap, grondeigenaren en omwonenden.
Revitalisering bedrijventerrein Kreitenmolen Trekker: Gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. Kreitenmolen Vitaal.
Onderzoek en planvorming voor een nieuw station in Udenhout (inclusief planvorming voor de periode voordat het station is gerealiseerd). Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. dorpsraad Udenhout en Berkel-Enschot, spoorpartijen, provincie Noord-Brabant, het Rijk en betrokkenen vanuit Udenhout.
Uitwerking en onderzoek pakket mobiliteitsmaatregelen i.c.m. verdichting en stationsbuurt. Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met bewoners en ondernemers Udenhout.
Opstellen van een gebiedsgericht kwaliteitskader / beeldkwaliteitsplan voor de dorpslinten en het dorpshart Dit dient als leidraad voor toekomstige ruimtelijke inpassing en verdichting. Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. bewoners en ondernemers Udenhout en initiatiefnemers.
Planuitwerking van diverse actuele herontwikkelingsen transformatielocaties, waaronder de locatie als Welkoop Trekker: initiatiefnemers In samenwerking met o.a. de gemeente Tilburg, corporatie en bewoners en ondernemers.
Stedenbouwkundig plan en Nota van Uitgangspunten voor de stationsbuurt Trekker: gemeente Tilburg In samenwerking met o.a. spoorpartijen, corporatie, bewoners en ondernemers Udenhout en initiatiefnemers.
Bij alle toekomstige ontwikkelingen speelt de afstemming met het kwaliteitsteam van de Oostflank en de dorpsraad een centrale rol. Omwonenden en andere belanghebbenden worden tijdig geïnformeerd en betrokken bij de verdere uitwerking van de actieagenda, zodat de energie en betrokkenheid in het dorp optimaal worden benut.
82
HOOFDSTUK 6 - UITVOERINGSAGENDA
“Hier heur ik thuis, hier heur ik thuis, en waor ik ook hene gao, hier heur ik thuis” Gerard van Maasakkers