Bijlage 1 Jaarstukken 2024 incl. SiSa bijlage - versie Raad
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg t.b.v. besluitvorming raad d.d. 26 mei 2025
Inhoudsopgave Leeswijzer ......................................................................................................................... 3 Jaarverslag ........................................................................................................................ 4 1. Inleiding en financieel beeld .......................................................................................... 5 2. Programma's ............................................................................................................... 13 2.1 Inclusieve stad.................................................................................................................................................. 14 2.2 Duurzame Stad ................................................................................................................................................. 48 2.3 Vitale Stad ........................................................................................................................................................ 64 2.4 Samen en dichtbij ............................................................................................................................................ 92
3. Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 108 4. Paragrafen ................................................................................................................. 115 4.1 Grondbeleid ................................................................................................................................................... 116 4.2 Lokale heffingen ............................................................................................................................................. 123 4.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................... 125 4.4 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................ 136 4.5 Financiering .................................................................................................................................................... 143 4.6 Verbonden partijen ........................................................................................................................................ 145 4.7 Wet Open Overheid ....................................................................................................................................... 154
Jaarrekening .................................................................................................................. 155 5. Jaarrekening .............................................................................................................. 156 5.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................................... 157 5.2 Balans per 31 december 2024 ....................................................................................................................... 164 5.3 Toelichting op de balans ................................................................................................................................ 166 5.4 Overzicht baten en lasten .............................................................................................................................. 188 5.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .......................................................................................... 190 5.6 Structurele afwijkingen .................................................................................................................................. 198 5.7 Informatie Wet Normering Topinkomens (WNT) ..........................................................................................
204 5.8 Overzicht baten en lasten per taakveld ......................................................................................................... 205 5.9 Verantwoordingsinformatie Specifieke Uitkeringen (SiSa) ............................................................................ 209 5.10 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................................ 222
Bijlagen ......................................................................................................................... 223 I. Monitoring aanbevelingen Rekenkamer ........................................................................................................... 224 II. Overzicht servicenormen, klachten en bezwaarschriften ................................................................................ 227 III. Bijlagen paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................... 231 IV. Overzicht reserves .......................................................................................................................................... 236 V. Overzicht investeringen en restantkredieten .................................................................................................. 250 VI. Overzicht invorderingen ................................................................................................................................. 253 VII. Rapportage onderzoek doeltreffendheid/doelmatigheid ............................................................................. 254 VIII. Overzicht benchmarks .................................................................................................................................. 259 IX.
Uitvoeringsbrief Samen meer voor elkaar ...................................................................................................... 261 X. Regeling grote projecten.................................................................................................................................. 264 XI. Lijst met afkortingen ....................................................................................................................................... 269
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
2
Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2024. Hierin beschrijven we hoe het afgelopen jaar verlopen is, zowel wat betreft de beleidsuitvoering van het coalitieprogramma als de bijbehorende financiële gevolgen. Met deze jaarstukken leggen wij als college van B&W verantwoording af over het jaar 2024. Hoofdstuk 1: Inleiding en financieel beeld In dit hoofdstuk is een inleiding op de jaarstukken opgenomen. We lichten onze financiële positie toe en er zijn enkele kerngegevens over onze gemeente opgenomen. Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording Hoofdstuk 2 bevat de activiteiten en resultaten op de programma's en producten. Daarnaast zijn de financiële afwijkingen bij deze jaarrekening ten opzichte van de bijgestelde begroting (Najaarsbijstelling) opgenomen. Per veld geven we vervolgens een beeld van 2024 langs de W-vragen. Wat hebben we bereikt (resultaten van de beleidsuitvoering) Wat wilden we bereiken (doelen en indicatoren) Wat heeft het gekost (financiën) Wat weten we nog meer (kengetallen, BBV-indicatoren en risico's) Hoofdstuk 3: Bedrijfsvoering Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de bedrijfsvoering en is in opzet gelijk aan de programma's in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 4: Paragrafen - Specifieke onderwerpen Hier komen de verplichte specifieke paragrafen aan bod. Deze geven een toelichting op onder andere financiële aspecten, risico's en verbonden partijen.
Ook de paragraaf grondbeleid is hier opgenomen. De paragrafen volgen de indeling van de begroting 2024, met uitzondering van de paragraaf financiële status en inzicht die in de paragraaf weerstandsvermogen is ondergebracht en de paragraaf subsidies waarvan de majeure financiële afwijkingen in de programmaverantwoording zijn terug te vinden. De paragraaf algemene dekkingsmiddelen uit de begroting is ondergebracht in de jaarrekening zelf. Hoofdstuk 5: Jaarrekening Dit hoofdstuk bevat de gemeentelijke jaarrekening over 2024. Dit is enerzijds de balans en de toelichting op de balans, anderzijds het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop. Hoofdstuk 6: Bijlagen Hierin treft u dit jaar 1 nieuwe bijlagen aan, bijlage X. Regeling grote projecten. Zoals afgesproken wordt er over een aantal grote projecten apart gerapporteerd over de voortgang. Algemeen In de diverse financiële overzichten duiden we in de verschillen-kolom via een V en N of er sprake is van een Voordeel of een Nadeel. Afrondingen kunnen tot kleine verschillen in tellingen leiden. In de programmaverantwoording zijn bij het onderdeel 'wat weten we nog meer' de verplichte BBV-beleidsindicatoren opgenomen. Deze cijfers worden ontleend aan de website 'Waar staat je gemeente.nl'. Op het moment dat deze jaarstukken worden uitgebracht zijn nog niet alle realisatiecijfers over 2024 beschikbaar.
Het meest recente gegeven is opgenomen.
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
3
Jaarverslag
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
4
1. Inleiding en financieel beeld
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
5
Inleiding Voor u ligt de jaarrekening 2024. De stad ontwikkelt zich in een hoog tempo. Fysiek, sociaal en duurzaam. Dat zie je en dat voel je. Onze investeringen werpen vruchten af en onze gebieds- en mensgerichte aanpak slaat aan. De gemeente Tilburg kan met tevredenheid terugkijken op het jaar 2024. De uitvoering heeft echt voorop gestaan. Het gebiedsgericht werken is definitief georganiseerd en uitgerold. We zijn blijven investeren en dat heeft zijn vruchten afgeworpen in de sociale basis en bestaanszekerheid, op het gebied van woningbouw, in de openbare ruimte, veiligheid, vergroening en bijvoorbeeld de aankoop van de Sparrenhof voor onze jeugd. Kortom de intenties die we in ons akkoord vastgelegd hebben krijgen vorm en we boeken op alle thema’s resultaat. Een belangrijk deel van de programmabegroting 2024 is gerealiseerd. Het positieve jaarresultaat van 28 miljoen euro wordt voor ongeveer de helft verklaard door een financiële impuls van het Rijk die pas laat in het jaar beschikbaar kwam. Overigens is het positieve saldo op een totale begroting van meer dan 1,2 miljard euro van beperkte omvang. In het volgende hoofdstuk vindt u een uitgebreide toelichting op het jaarresultaat. Hierna volgt een uiteenzetting van de resultaten die we geboekt hebben aan de hand van de hoofdstukken uit het Akkoord: Meer voor elkaar.
Tilburg kansrijk We zetten in op een sociaal en veerkrachtig Tilburg, waar mensen zichzelf kunnen ontwikkelen naar zelfredzaamheid. Er is passende ondersteuning wanneer dit nodig is en we grijpen in bij crisis en onveiligheid. Enkele mooie resultaten in 2024 die bijdragen aan een sociale en veerkrachtige gemeente lichten we toe. Om iedere Tilburger in beweging te krijgen worden nu gymlessen aangeboden op iedere basisschool, maar ook is buurtsport uitgebreid en we stelden de nieuwe aanpak “bewegen voor ouderen” vast. Onze ouderen hebben we daarnaast met GGoud ondersteund bij het creëren of versterken van ‘attente plekken’ in o.a. Kwendelhof, Mandelhof en Zuidkaapflat. Hiermee wordt ontmoeting en steun bevorderd. Met de aankoop van Sparrenhof en het aanbieden van een verstevigd programma is een groeiend aantal kinderen bereikt dat activiteiten doet op het landgoed. Met subsidies hebben we de sociale netwerken in wijken en buurten versterkt (De Buurthoeve, Reinevaert en buurthuis Broekhoven). Er zijn drie extra medewerkers bestaanszekerheid aangesteld voor Noord en West. Zij krijgen in alle evaluaties veel waardering. Met deze inzet op sport, bewegen, ontmoeten, en het bieden van hulp en ondersteuning indien nodig hebben we voor verschillende leeftijdsgroepen bijgedragen aan het versterken van de veerkracht en het sociale netwerk van onze inwoners.
Op het gebied van onderwijs zijn in 2024 de nieuwe openbare basisschool in Berkel-Enschot en basisschool de Sahaba in Tilburg West gestart. De vernieuwbouw van basisschool Den Bijstere, de nieuwbouw OC Leijpark en de nieuwbouw Koning Willem ll College zijn afgerond. De onderwijsvoorzieningen voor nieuwkomers in het primair- en voortgezet onderwijs hebben stappen gezet. Zij evolueerden van een crisisorganisatie naar een structurele, langdurige inzet gericht op basisvaardigheden en ondersteuning van de leerlingen. Ook zorgden we ervoor dat alle ouders in Tilburg met een lager inkomen dan 120% van het sociaal minimum, die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag, kosteloos gebruik kunnen maken van de peutervoorziening. We bieden passende ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben. Daarvoor organiseren we veel en werken we samen met verschillende partijen. We kunnen er niet omheen dat in 2024 veel aandacht uit is gegaan naar oplopende kosten en wachttijden in de hoogspecialistische Jeugdhulp. In 2024 constateerde Crossroads, het gecontracteerde samenwerkingsverband voor het bieden van deze zorg, dat de instroom van jongeren bleef stijgen. Dit had wachttijden, minder bereikbaarheid en hogere kosten tot gevolg.
Op verschillende momenten hebben we hierover met u het gesprek gevoerd en er is een taskforce opgezet waarmee stevig ingezet wordt op het borgen van de kwaliteit en continuïteit van de hoogspecialistische jeugdhulp en het beheersen van de financiële gevolgen. De taskforce ziet er tevens op toe dat de meeste vragen van inwoners opgepakt worden in toegankelijke lokale teams, waarop de specialistische hulp een aanvulling is. Wij geloven dat deze beweging succesvol vorm gegeven kan worden, mede door wat we zien bij Siem, het samenwerkingsverband van zorgorganisaties binnen de WMO. Taakgerichte afspraken, met een vaste vergoeding werken beter dan een vergoeding middels prijs maal aantal. De monitoring en afstemming is goed ingeregeld. Siem heeft een goede positie in de wijken, samen met partners, dicht bij onze inwoners. In 2024 heeft het verstevigingsteam van Siem zich ingezet op complexe casuïstiek bij Beschermd Wonen en de professionalisering van medewerkers. Eind 2024 heeft het verstevigingsteam haar inzet uitgebreid naar complexe casuïstiek bij begeleiding. Op beide leren we samen met het Zorg en Veiligheidshuis, die via de Maatschappelijke Opgave ook voordeur zijn voor complexe zorg casuïstiek. Het Werkcentrum is een ander voorbeeld van passende ondersteuning die in 2024 met partners is opgezet. Vanaf 1 november is het open voor alle inwoners en werkgevers in de regio.
En KiKmaat is een partner die zich sinds 2023 richt op de ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding (OAD). In 2024 was bij hen de uitstroom van kandidaten naar werk 23%. Met de besluitvorming over ontwikkel- en basisbanen bieden we extra perspectief voor inwoners met afstand tot de reguliere arbeidsmarkt. Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming wordt in Tilburg en de regio uitgevoerd via een zogenoemde multi-expert aanpak. Dit wil zeggen dat alle experts vanaf de start samenwerken in plaats van na elkaar. In 2024 is er in het Multi Expert Team (MET) met ongeveer 200 huishoudens een gezamenlijk plan van aanpak opgesteld en is de uitvoering van dat plan
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
6
gezamenlijk georganiseerd. Zowel de samenwerkingspartners als gezinnen ervaren deze werkwijze als positief. Tot slot heeft de samenwerking tussen ContourdeTwern, Toegang Tilburg en de ambulante wijkteams van Siem zich in 2024 positief ontwikkeld. De samenwerking met andere partijen krijgt in de gezamenlijke gebiedsgerichte aanpak steeds meer vorm. De gebiedsvisie Noord is een mooi voorbeeld hoe we samen met organisaties in de wijk en bewoners zijn gekomen tot afspraken om de leefbaarheid van de wijk te verbeteren. Situaties van crisis en onveiligheid willen we voorkomen. Komen zij voor, dan bestrijden we ze. Goede stap hierbij was onder andere de implementatie van de triagetafel Koppelvlakken die georganiseerd is in het Zorg en Veiligheidshuis. Hier zijn de juiste partners, zoals Leerplicht, Politie, Veilig Thuis, Jeugdboa's en de Toegang, op aangehaakt en worden de overige zorgmeldingen jeugd besproken. Het aantal adviesaanvragen en meldingen bij Veilig Thuis zijn gestabiliseerd. Tilburg groen en duurzaam De energietransitie gaat steeds verder de uitvoering in. De besluitvorming heeft plaatsgevonden over de oprichting van een gemeentelijke warmtebedrijf en de ontwikkeling van een warmte- en koudenet in Tilburg Zuid. Voorbereidingen worden getroffen om voor Kenniskwartier eveneens een duurzaam energiesysteem te ontwikkelen.
We hebben een bronnenregister gemaakt, waardoor we inzicht hebben in de plaatselijke energie- en warmtebronnen (zoals geothermie). In 2024 zijn de Wijk uitvoeringsplannen energie (WUPe's) Groenewoud en Udenhout voortvarend opgestart. Participatie met stakeholders is hier een belangrijk onderdeel van. De energiedoelen zijn aangepast aan de landelijke doelen en verwerkt in een doelenboom, die een overzicht geeft van onze inspanningen voor de verschillende doelen van de energietransitie. Hierdoor kunnen we het gesprek met de raad beter voeren en tijdig bijsturen indien nodig. De nieuwe doelen worden vanaf 2025 in de begroting (P&C cyclus) toegepast. De kwaliteit in de openbare ruimte is een belangrijke voorwaarde voor leefbaarheid in de stad. De toegankelijkheid hebben we verhoogd met het wegnemen van de worteldruk in 90 straten en het verbeteren van voetpaden rondom maatschappelijke voorzieningen. Er zijn 46 speelplekken opgeknapt, waarvan er 3 een inclusieve speelplek zijn geworden. Via meerdere paden voegen we groen toe aan de stad. Met het project ‘kap en herplant’ zijn 1.500 bomen aangeplant. Het programma 013 Parken zorgt voor 27 nieuwe groene plekken in de stad. En met de subsidieregeling Klimaatbestendig Tilburg is in 2024 3.500 m2 ontsteend en vergroend, 3060 m2 groen dak aangelegd, 500 m2 gevel vergroend, 282 meter erfafscheiding geplaatst, ca.
400.000 m3 waterberging aangelegd en zijn 18 bomen geplant. De herinrichting van het Stadsforum is voor de start van de kermis 2024 opgeleverd en draagt bij aan een hogere kwalitatieve beleving van de openbare ruimte. Ook in de heringerichte Stationsstraat laat zien we deze kwaliteitsimpuls terug. Vanwege de vele werkzaamheden in de binnenstad doen we er alles aan om deze bereikbaar te houden. De hoeveelheid restafval per inwoner willen we verder verlagen. De herinrichting van de milieustraat zorgt ervoor dat inwoners eerst langs de innamestraat rijden, waar La Poubelle en Prospects at Work herbruikbare spullen en materialen uit de auto's halen. Er is nog winst te behalen uit de scheiding van meer GFT-afval. Voor hoogbouw hebben we hier in 2024 al een goede slag gemaakt. Na het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Oisterwijk, kunnen we de slag met het circulair centrum in Tilburg Oost. En waar we ons aan de ene kant inzetten om het afval zoveel mogelijk te beperken, willen we met het nieuwe uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair de aanvoer van afval aan de voorkant steeds meer voorkomen. Door meer gebruik te maken van hernieuwbare materialen. Met het nieuwe programma focussen we ons op ons inkoopbeleid, circulair bouwen en de circulaire economie.
Tilburg groeit, bloeit en bruist We hebben belangrijke stappen gezet in het verbeteren van de omgevingskwaliteit, met de vaststelling van het Uitvoeringsplan Omgevingskwaliteit, de uitreiking van de eerste Tilburg Architectuurprijs, en succesvolle evenementen zoals de Dag van de Ontwerpkracht. Erfgoed is integraal betrokken bij de omgevingsvisie, met de uitvoering van gebiedsbiografieën en de start van de inventarisatie van waardevol erfgoed. Voor gemeentelijk maatschappelijk vastgoed zijn voorbereidingen getroffen voor het Textielmuseum en het Paleis, en verduurzamingsprojecten zijn in uitvoering. Enkele vertragingen zijn voornamelijk veroorzaakt door beperkte capaciteit, administratieve en juridische uitdagingen, en technische problemen zoals netcongestie. We hebben ook belangrijke stappen gezet om de economie van de toekomst te realiseren, waaronder de voorbereiding van de economische strategie, de ontwikkelstrategie voor innovatiedistrict Spoorzone, en de integratie van MKB-diensten. We hebben vooruitgang geboekt in talentontwikkeling, circulaire economie, en internationale samenwerking. Daarnaast hebben we onze economische en culturele basis versterkt met initiatieven zoals het atelierbeleid en de nieuwe cultuurplanperiode.
Voor een dynamisch ondernemings- en vestigingsklimaat hebben we de brancheringsaanpak voor de binnenstad vastgesteld en Tilburg is uitgeroepen tot evenementenstad van het jaar. Hoewel er enkele uitdagingen zijn, zoals het afsluiten van Green Deals en het voldoen aan de Europese Dienstenrichtlijn, blijven we ons inzetten om deze doelen te bereiken.
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
7
Verder hebben we belangrijke stappen gezet om een passende woning voor elke Tilburger te realiseren, met de vaststelling van speerpunten voor het Woonbeleid 2025-2030, de presentatie van een doorbouwstrategie, en de vergunningverlening voor 1.778 woningen. Daarnaast hebben we de regionale Woonzorgvisie vastgesteld en voorbereidingen getroffen voor het Convenant Wonen 2025-2029. Voor economische ontwikkeling hebben we een architectenpool ingesteld, een revolverend fonds voor revitalisering onderzocht, en afspraken gemaakt met de regio en provincie over ruimte voor bedrijvigheid. Hoewel er vertragingen zijn bij de invoering van de wet versterken regie op de volkshuisvesting en de evaluatie van de Huisvestingsverordening, blijven we ons inzetten om deze doelen te bereiken en de benodigde instrumenten en middelen te organiseren. In 2024 hebben we de mobiliteitsaanpak aangescherpt en geïntegreerd in verschillende projecten zoals het Kenniskwartier en Spoorzone, en zijn we gestart met de voorbereiding voor de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens. We hebben geïnvesteerd in fietsinfrastructuur en het mobiliteitsconcept voor verschillende gebieden uitgewerkt. Een belangrijke mijlpaal is ook de door de minister van IenW genomen MIRT Projectbeslissing voor project Sluis II.
De drie financierende partijen borgen de afspraken hierover in een bestuursovereenkomst tussen Rijk, provincie en gemeente, die partijen in eerste kwartaal 2025 ondertekenen. Koers en aanpak; Bestuur Binnen dit onderdeel ligt de focus op veiligheid, gebiedsgericht werken, levendige democratie, Tilburg 2050, en bestuurlijke netwerken en lobby: Met het in 2023 opgestelde integraal veiligheidsplan werken we aan het vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze inwoners en bezoekers. In 2024 hebben we op alle vier de aandachtsgebieden - openbare orde en leefbaarheid, zorg en veiligheid, aanpak ondermijning en digitale veiligheid - successen behaald. Dit omvat diverse bewustwordingscampagnes, een nieuwe evenementenaanpak, en themagerichte aanpakken van mensenhandel, radicalisering en jeugdoverlast en -criminaliteit. Samen met buurtpreventie vragen we extra aandacht voor de toename van woninginbraken, terwijl het aantal meldingen van (woon)overlast is afgenomen. Hoewel de objectieve veiligheid in Tilburg groot is in vergelijking met andere steden, komt dit niet altijd overeen met het subjectieve veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dit is nader onderzocht. De doorontwikkeling van gebiedsgericht werken krijgt steeds meer vorm met acht integrale gebiedsteams. We werken resultaat gericht samen met partners en inwoners om maatwerk per gebied te leveren.
Met de Kernalliantie NPLV is een intensive, langjarige en integrale samenwerking voor Tilburg Noord en West ingeregeld en dragen de academische werkplaatsen bij om samen door metingen te leren om betere resultaten te boeken in deze gebieden. Met de gebiedsvisies en gebiedsagenda’s (o.a. Noord, West, Binnenstad) is duidelijk vastgelegd welke resultaten we willen bereiken om de leefwereld van onze inwoners te verbeteren. Met steun van Rijk en provincie kunnen we een aantal grote opgaven en uitdagingen in Tilburg aanpakken. Er is een deal gesloten tijdens de Woontop voor het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) in Tilburg Noord West, rondom verstedelijking en woningbouw voor het Kenniskwartier en het versterken van de brede welvaart met de Regio Deal MiddenBrabant. Met het programma Levendige Democratie geven we een impuls aan het verstevigen van de relatie tussen kiezer en gekozene. In 2024 lag het accent op het uitvoeren van verschillende initiatieven om inwoners meer te betrekken en in gesprek te gaan over wat hen raakt en bezighoudt. Diverse gesprekken, (debat)bijeenkomsten, uitvoering van democratic city labs met studenten en betrokkenheid van kinderen (o.a. educatie) zijn initiatieven die de ruimte kregen. De sprokkelfase van het programma Tilburg 2050 hebben we afgerond.
We hebben intensieve participatie met de stad vormgegeven en het gesprek met ketenpartners in de stad stond centraal. Brede welvaart als kompas helpt ons om van visie (‘Hoe moet Tilburg er in 2050 uitzien’) naar brede welvaart in de praktijk vorm te geven. Wat moeten we doen om brede welvaart te bereiken en hoe kunnen we elke inwoner daarbij meenemen. We zijn van start gegaan met de ‘Stedelijke Alliantie 013’ om samen met vele partners te werken aan brede welvaart voor élke Tilburg onder het motto “we laten niemand achter”. Tilburg neemt (in grotere coalities) stevige posities in lobbydossiers zoals gemeentefinanciën, Delta Rhine Corridor en veiligheid spoor, hervormingsagenda jeugd, ondermijning en met de brede Brabantse coalitie onder aanvoering van Tilburg University om de bezuinigingen en het terugdringen van de internationalisering in het hoger onderwijs te voorkomen. Tilburg presenteert zich actief en met lef op alle schaalniveaus (regionaal, provinciaal, nationaal en Europees). De samenwerking in de regio Hart van Brabant, met Midpoint Brabant en in de Stedelijke regio Breda-Tilburg continueren we. Koers en aanpak; Bedrijfsvoering In 2024 zijn er op het gebied van bedrijfsvoering diverse activiteiten ontplooid om de gemeentelijke organisatie verder te professionaliseren. In het ‘hier en nu, maar ook ten behoeve van de (nabije) toekomst.
In 2024 boden wij de startnotitie voor de beleidsnota Digitalisering aan uw raad aan om te komen tot een nieuwe visie op de toekomst van digitalisering in en voor de gemeente Tilburg. De Roadmap informatiebeveiliging is uitgevoerd, waarmee voldaan is aan de voor de overheid verplichte
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
8
maatregelen om onze digitale weerbaarheid te verhogen. Dit is nodig omdat cybercriminaliteit toeneemt. Ook sorteerden we in 2024 voor op de nieuwe Europese NIS2 (Netwerk Infrastructuur Beveiliging) wetgeving door risicomanagement binnen informatieveiligheid in te richten. Hiervoor zijn vanaf 2025 door de raad extra middelen beschikbaar gesteld. Ook is in 2024 gestart met een plan van aanpak om beter te kunnen voldoen aan de privacy-regels van de AVG. We bleven in 2024 investeren in duidelijk taalgebruik. Ook investeerden we in de interactie met inwoners en partners, zodat zij ons kunnen spiegelen op het gebruik van begrijpelijke taal. Begin 2024 heeft iedere afdeling aan de hand van de Strategische Personeelsplanning een plan van aanpak opgesteld en geeft nu zelf opvolging aan de uitvoering ervan. Uit de afzonderlijke SPP-sessies per afdeling is een rode draad op organisatieniveau gehaald op basis waarvan een actieplan is opgesteld. Hierover is de raad in september 2024 geïnformeerd. De uitvoering van dit plan heeft deels al in 2024 plaatsgevonden en de rest wordt in 2025 opgepakt. Uit de SPP-sessies komt dat de complexiteit van het werk toeneemt, wat een andere manier van denken, werken en organiseren vraagt.
De inclusie tweedaagse en de trainingen op gebied van diversiteit & inclusie, die gedurende het jaar in het Tilburgs Leerhuis worden aangeboden, worden goed bezocht en beoordeeld. Het bereik is groot. Naast trainingen over culturele diversiteit zijn er in 2024 ook trainingen aangeboden op andere thema’s zoals ‘sociale veiligheid’ en ‘neurodiversiteit. Tot slot kijkt op steeds meer vacatures een recruiter mee, zodat het thema inclusie en diversiteit geborgd wordt in de vacatureteksten.
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
9
Financieel beeld Financieel resultaat I. Financieel Resultaat 2024 In onderstaande tabel is het financieel resultaat naar de vier P&C producties weergegeven. Met de Tussenrapportage en Najaarsbijstelling heeft uw raad de begroting bijgesteld. Bij de Tussenrapportage zagen we een resultaat ten opzichte van de oorspronkelijke begroting van € 1,9 miljoen voordelig. De Najaarsbijstelling liet een resultaat zien ten opzichte van de Tussenrapportage van € 1,5 miljoen nadelig. Op beide momenten werd de begroting bijgesteld. In deze jaarstukken worden de financiële afwijkingen dan ook verklaard die zijn ontstaan ten opzichte van de bijgestelde begroting zoals opgenomen in het raadsbesluit Najaarsbijstelling 2024 met als geraamd resultaat € 0,4 miljoen voordelig. Hieronder zijn de grootste voor- en nadelen ten opzichte van de Najaarsbijstelling opgenomen. In hoofdstuk 2 zijn per veld, onder het kopje 'Wat heeft het gekost', de financiële afwijkingen meer in detail opgenomen. Omschrijving (bedrag x € 1 miljoen) Saldo oorspronkelijke begroting 2024 Resultaat Tussenrapportage 2024 (t.o.v. oorspronkelijke begroting) Resultaat Najaarsbijstelling 2024 (t.o.v. Tussenrapportage) Saldo bijgestelde begroting na Najaarsbijstelling 2024 Majeure voor- en nadelen ten opzichte van de Najaarsbijstelling 2024 1.
Hogere uitkering gemeentefonds 2024 (september- en decembercirculaire) exclusief beleidsmatige overhevelingen 2. Hogere uitgaven en ontvangsten Gebundelde Uitkeringen (BUIG) 3. Voorziening voormalig bestuur 4. Kinderopvangtoeslag 5. Financiering 6. Storting voorziening dubieuze debiteuren Sociale Zaken 7. Lagere uitgaven persoonsgebonden budget (PGB) 8. Voordeel organisatiekosten 9. Lagere kosten onderwijshuisvesting 10. Afwikkeling specifieke uitkering stimulering sport (SPUK sport) 11. Gemeentelijke middelen energiearmoede 12. Exploitatie Sportbedrijf 13. Onderbesteding Participatiebudget 14. Alternatief bestedingsplan Integraal Zorgakkoord (IZA) 15. Onroerende Zaak Belasting 16. Lagere kapitaallasten onderhoud openbare ruimte 17. Europese subsidie verduurzamen gemeentelijke vastgoed 18. Minder wijzigingen voor omgevingsplannen na invoering nieuwe omgevingswet 19. Minder subsidieaanvragen 20. De woningbouwontwikkeling Willemsbuiten/Zuiderpark 21. Lagere vaststelling subsidies op de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) Diverse kleine overige afwijkingen Afwijkingen t.o.v. Najaarsbijstelling 2024 (exclusief beleidsmatige overhevelingen) Niet bestede budgetten met voorstel tot beleidsmatige overheveling (m.n. decentralisatieen integratie-uitkeringen via het gemeentefonds) zie onderdeel A bij resultaatbestemming. Resultaat ten opzichte van de Najaarsbijstelling 2024
Bedrag
% PB*
0,0 1,9 V 1,5 N 0,4 V
0,00% 0,17% V 0,13% N 0,04% V
27,6 V
2,45% V
Rekeningresultaat 2024 t.o.v. oorspronkelijke begroting * % ten opzichte van de lastenkant van de oorspronkelijke begroting
28,0 V
2,49% V
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
10
8,9 V 2,2 V 2,0 N 1,3 V 1,3 V 1,3 N 1,1 V 1,1 V 1,0 V 1,0 V 1,0 V 0,8 V 0,8 V 0,7 V 0,6 V 0,6 V 0,5 V 0,5 V 0,4 V 0,4 V 0,4 V 2,3 V 23,6 V 4,0 V
II. Voorstel bestemming resultaat Wij stellen aan de gemeenteraad voor het resultaat bij deze jaarstukken als volgt te bestemmen. Voorstellen aan de raad tot resultaatbestemming (bedrag x € 1 miljoen) Te bestemmen resultaat bij deze jaarrekening t.o.v. de gewijzigde begroting A: Voorstellen voor beleidsmatige overhevelingen Vrij te bestemmen resultaat na overhevelingsvoorstellen Voorstel resultaatbestemming: B: Storten in de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein C: Storten in de Algemene Reserve D: Storten in de Reserve Incidentele Opgaven
Bedrag 27,6 V 4,0 N 23,6 V 0,7 N 9,2 N 13,7 N
Met de toevoeging van het restant resultaat overschrijdt de Algemene Reserve de boven bandbreedte van € 40 miljoen zoals opgenomen in de Programmabegroting 2025 met € 13,7 miljoen. In lijn met het financiële beleid stellen wij voor deze € 13,7 miljoen toe te voegen aan de reserve Incidentele Opgaven (RIO). Toelichting overhevelingsvoorstellen: Beleidsmatige overhevelingen: dit betreft budgetten die in 2024 niet zijn besteed en waarvan aan de raad wordt voorgesteld deze budgetten naar 2025 over te hevelen om activiteiten af te kunnen ronden. Het gaat hier om specifieke middelen voor de uitvoering van concrete activiteiten of projecten waar geen structureel budget voor aanwezig is, waarvan de uitvoering vertraagd is en die in het volgend jaar kunnen worden afgerond.
Vermogenspositie Het eigen vermogen van de gemeente Tilburg is in 2024 afgenomen met € 7,2 miljoen tot € 873,6 miljoen. De solvabiliteit (eigen vermogen t.o.v. balanstotaal) bedraagt 58,5%. Dit kengetal laat zien in welke mate we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Voor gemeenten is dit gemiddeld 38,1% (2024; bron VNG "houdbaarheidstest gemeentefinanciën 2024"). Onze solvabiliteit is afgenomen met 4 procentpunt ten opzichte van ultimo 2023. De afname van vermogen en afname van de solvabiliteit is in lijn met het beeld wat we zien in de meerjarenbegroting. Wel gaat het minder snel dan begroot. Omschrijving (bedrag x € 1 miljoen) Vermogen per 31-12-2023 - (62,1% balanstotaal) Vermogen per 31-12-2024 - (58,5% balanstotaal) Vermogens afname 2024 Verklaring vermogensmutatie: * Mutatie reserves 2024 * Resultaat 2024 Totaal vermogensmutatie 2024
Bedrag 880,8 873,6 7,2 - 35,2 28,0 - 7,2
Een overzicht van alle reserves is terug te vinden in onze jaarstukken in paragraaf 5.3 Toelichting op de balans, onderdeel Eigen vermogen.
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
11
Het verloop van het totale eigen vermogen is hieronder weergegeven.
Weerstandscapaciteit Onze weerstandscapaciteit bedraagt eind 2024 € 370,8 miljoen. Dit bestaat uit € 346,6 miljoen reservecapaciteit en € 24,2 miljoen onbenutte belastingcapaciteit. Ten opzichte van eind 2023 is de weerstandscapaciteit afgenomen met € 24,2 miljoen. Deze daling wordt met name veroorzaakt door een lagere onbenutte belastingcapaciteit en een onttrekking uit de Algemene Reserve als het gevolg van de vrijval tot de nieuwe bovenbandbreedte. In relatie tot de aanwezige gekwantificeerde risico's van € 88,2 miljoen zijn wij van mening dat de omvang van de weerstandscapaciteit ruim voldoende is (ratio 4,2). In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is een nadere toelichting opgenomen op de risico's en het weerstandsvermogen.
Kerngegevens 31-12-2023 229.833 39.032 150.818 30.466 9.517
31-12-2024 230.358 38.813 150.919 30.806 9.820
6.317 251 2
6.415 205 15
Werkgelegenheid (peildatum 1 april) Aantal vestigingen Aantal banen
25.209 130.608
n.n.b. n.n.b.
Fysieke structuur Aantal woningen (o.b.v. CBS statistiek)
106.200
107.237
2.348 139
2.427 142
Inwoners 0 tot en met 17 jaar 18 tot en met 64 jaar 65 tot en met 79 jaar 80 jaar en ouder Aantal periodieke bijstandsgerechtigden Participatiewet IOAW IOAZ
(cijfer ultimo 2024 is voorlopig)
Personele kengetallen Personeelsformatie (fte) Waarvan leidinggevend (fte) Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
12
2. Programma's
2.1 Inclusieve stad
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
14
Sociaal en Veerkrachtig Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburgers voelen zich fysiek, emotioneel en sociaal gezond Indicatoren Bron Streefwaarde % Inwoners dat eigen gezondheid als goed ervaart - (ouder van kind) 0 - 11 jaar GGD/CBS 97 Gezondheids- 12 - 18 jaar 85 monitor Jeugd (1x per 4 jaar)** - 19 - 64 jaar GGD/CBS 75 Gezondheids- 65 - 74 jaar 65 monitor - 75+ jaar 62 Volwassenen (1x per 4 jaar)***
2021
2022
2023
2024
97
-
-
-
81
-
-
-
-
67
-
-
-
61
-
-
-
52
-
-
85
75
-
-
-
84
-
71
-
-
85
-
84
-
-
85
-
81
-
-
2020
2022
2023
2024
72
-
-
-
80
83
-
-
-
20
*
11
-
-
- 19 - 64 jaar
30
20
19
-
-
- 65+ jaar
30
23
24
-
-
% Inwoners dat zich psychisch gezond voelt/ % Inwoners dat geen psychische klachten heeft* - 12 - 18 jaar
- 19 - 64 jaar - 65 - 74 jaar - 75+ jaar
GGD/CBS Gezondheidsmonitor Jeugd (1x per 4 jaar)** GGD/CBS Gezondheidsmonitor Volwassenen (1x per 4 jaar)***
* Indicator is in 2022 veranderd naar 'heeft geen psychische klachten' (MHI-5). ** In 2024 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2025). NB: meting 2021 was extra i.v.m. corona. *** In 2026 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2027).
Doel: Tilburgers voelen zich verbonden met elkaar en hun omgeving Indicatoren Bron Streefwaarde % Inwoners dat aangeeft vaak of CBS Microdata regelmatig contact te hebben met vrienden, familie en buren - 19 - 64 jaar 80 - 65+ jaar % Inwoners dat actief is geweest om buurt te verbeteren (19 - 64 jaar)
% Inwoners dat vrijwilligerswerk doet
% Inwoners dat mantelzorg verricht
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
GGD Gezondheidsmonitor volwassenen (1x per 4 jaar) ** GGD Gezondheidsmonitor volwassenen (1x per 4 jaar) **
GGD Gezond-
15
Indicatoren
Bron
Streefwaarde
2020
2022
2023
2024
- 19 - 64 jaar
20
12
13
-
-
- 65 - 74 jaar
20
15
18
-
-
- 75+ jaar
20
13
14
-
-
Streefwaarde
2021
2022
2023
2024
11,5
11,8
11,4
11,2
10,9*
- 120%
15,0
15,0
14,4
14,2
13,8*
- 130%
18,0
17,9
17,0
16,8
16,4*
16,0
-
23,0
-
-
7,8
9
9
n.n.b.
n.n.b.
2021
2022
2023
2024
30,9
31,9
-
-
-
49
-
-
heidsmonitor volwassenen (1x per 4 jaar) **
* Deze indicator is door de GGD niet bevraagd in 2020. ** In 2026 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2027).
Doel: Tilburgers ervaren bestaanszekerheid Indicatoren Bron % Huishoudens met inkomen tot % van sociaal minimum (jaarlijks) - 110%
% Inwoners dat moeite heeft met rondkomen
% Kinderen tot 18 jaar in uitkeringsgezinnen
CBS
GGD Gezond-heids monitor volwassenen (1x per 4 jaar) ** CBS Jeugd
* Cijfers 2024 zijn raming, definitieve cijfers eind april 2026 bekend (CBS). ** In 2026 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2027).
Doel: Tilburgers hebben mensen om zich heen waarop ze kunnen steunen Indicatoren Bron Streefwaarde % Inwoners dat eenzaam is: GGD Gezond30 - 12 - 18 jaar heidsmonitor Jeugd (1x per 4 jaar)* % Inwoners dat eenzaam is: GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen (1x per 4 jaar)** - 19 - 64 jaar 35 - 65 - 74 jaar
45
-
47
-
-
- 75+ jaar
45
-
55
-
-
- 19 - 64 jaar
70
-
68
-
-
- 65 - 74 jaar
70
-
65
-
-
- 75+ jaar
70
-
64
-
-
92
-
-
-
-
% heeft mensen om op terug te vallen bij narigheid (aspecten van eenzaamheid):
% Inwoners dat matig tot veel regie over eigen leven heeft (18+)***
GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen (1x per 4 jaar)**
GGD
* In 2024 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2025). NB: meting 2021 was extra i.v.m. corona. ** In 2026 vindt nieuwe meting plaats (resultaten gepubliceerd voorjaar 2027). *** Vraag is in de meting 2022 van de corona gezondheidsmonitor niet opgenomen.
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
16
Doel: Tilburgers zijn in beweging Indicatoren
Streefwaarde 54
2019/ 2020 49
2022
2023
2024
46
-
-
- 4 - 11 jaar
78
72
75
-
-
- 12 - 17 jaar
79
73
76
-
-
% Volwassenen en ouderen dat voldoet aan de beweegrichtllijn % Jeugd dat minstens 2 keer per week minimaal 1 uur sport of beweegt:
Bron GGD-monitor (1x per 4 jaar) Onderzoek sportdeelname jeugd gemeente Tilburg (1x per 3 jaar)
Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan/Wat kan beter Doel: Tilburgers voelen zich fysiek, emotioneel en sociaal gezond Wat is goed gegaan • Als onderdeel van het Actieplan mentale gezondheid waarmee we de mentale gezondheid van jongeren bevorderen, hebben we onder meer jongeren een platform gegeven tijdens een symposium over mentale gezondheid en jongeren participatie. Daarnaast hebben we activiteiten en ondersteuning op scholen voor leerlingen binnen het primair en voortgezet onderwijs en voor internationale studenten mee helpen opzetten. • De raad heeft de lokale nota Positieve gezondheid verlengd voor 4 jaar. Op basis hiervan richten we de uitvoering van ziekte en zorg naar gezondheid, welzijn en preventie. • De ketenaanpak valpreventie is opgezet. Tijdens diverse bijeenkomsten zijn en kunnen inwoners worden gescreend op de mate van valrisico en aansluitend worden doorverwezen naar beweegaanbod of het volgen van een valpreventieve cursus bij een fysiotherapeut. • Samen met Arriva en de provincies is gezorgd dat alle bushaltes in Tilburg vanaf juli 2025 rookvrij zijn. Voor verdere meer doelgroepsgerichte preventiemaatregelen richten we ons vooral op intensievere aanpak bij opvanglocaties, scholen en in buurten. • De nieuwe wet integrale suïcide preventie wordt regionaal uitgewerkt met de betrokken stakeholders.
• Het in beweging krijgen van iedere Tilburger is verder vorm gegeven door het aanbieden van gymlessen op iedere basisschool, het uitbreiden van buurtsport en het vaststellen van de nieuwe aanpak bewegen voor ouderen. Wat kan beter • Het cursusaanbod Valpreventie is in bepaalde gebieden nog niet toereikend. Daar waar mogelijk wordt hiervoor extra cursusaanbod ingekocht. Doel: Tilburgers voelen zich verbonden met elkaar en hun omgeving Wat is goed gegaan Gebiedsgericht werken • Voor de inbreng vanuit Sociaal sluiten de buitenverbinders aan bij gebiedsteams en wijkontwikkelingen. Het vastgestelde gebiedsperspectief Noord is sociaal geladen door de sociaal-maatschappelijke opgaven als uitgangspunt te nemen en uitgewerkt in de ruimtelijke ingrepen die nodig zijn om tot een meer kansengelijke en gezondere leefomgeving in Noord te komen. Onze kennis over het versterken van de sociale veerkracht, kansengelijkheid en een gezonde leefomgeving leveren we ook bij andere ruimtelijke trajecten zoals Kenniskwartier en de Omgevingsvisie en bij gebiedsontwikkeling zoals gebiedsvisie West (in ontwikkeling).
Sociale basis • We hebben nieuwe initiatieven, zoals De Buurthoeve, Reinevaert en buurthuis Broekhoven, die de sociale netwerken van een wijk of buurt versterken binnen het proces van subsidietoekenning in het kader van Impactgericht Subsidiëren ondersteund en begeleid naar een meer impactgerichte manier van werken, zodat duidelijker wordt wat nieuwe initiatieven toevoegen aan de sociale basis. • Met de woningcorporaties Tiwos, WonenBreburg en TBV hebben we een vervolg gegeven aan het Tilburg Akkoord. Onder de nieuwe naam ‘Startversterker013’ worden voor de periode tot augustus 2028 laagdrempelig middelen en
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
17
Doel: Tilburgers voelen zich verbonden met elkaar en hun omgeving ondersteuning beschikbaar gesteld voor initiatieven in de NPLV wijken Noord-West, Groenewoud, de B-buurt in De Reeshof en Oude Stad Noord. Diversiteit en inclusie • Anti-discriminatieagenda: Op 16 december is de Anti-discriminatieagenda vastgesteld. Deze agenda beschrijft de interventies die we, naast de stadsbrede maatregelen, de komende jaren inzetten in de sectoren onderwijs, arbeidsmarkt, horeca, arbeidsmarkt, zorg en wijken en buurten. Deze agenda is tot stand gekomen door gesprekken en werksessies met de verschillende groepen inwoners. • Koloniaal verleden: Op 11 juni 2024 is het onderzoek naar het (post)koloniaal verleden van Tilburg in boekvorm gepresenteerd onder de titel ‘Een westers beschavingsoffensief – sporen van het koloniaal en postkoloniaal verleden van Tilburg’. Om de resultaten van het onderzoek te delen met de stad zijn in het najaar voorbereidingen getroffen voor het uitvoeren van een publieksprogramma in 2025 (uitgevoerd door het Stadsmuseum). • Straatintimidatie: Onze bewustwordingscampagnes gericht op omstanderinterventie is succesvol en effectief, zo blijkt uit cijfers van de online-interactie.
Ook is onze campagne binnen het landelijke programma Veilige Steden uitgelicht als voorbeeldcampagne op hun kanalen: Campagne straatintimidatie gemeente Tilburg: ‘Een veilige stad maak je met iedereen’ - Veilige Steden. De campagne liep het hele jaar door, zowel offline als online. Daarnaast voerden we gaandeweg het jaar (op een ludieke manier) actie op verschillende momenten, bijvoorbeeld tijdens de TOP-week, de Week van de Veiligheid, en Orange the World om aandacht te vragen voor het onderwerp en het meldpunt. • Regenboogplan: In 2024 hebben we als stad veel aandacht besteed aan de Regenbooggemeenschap en diens geschiedenis, met o.a. veel verschillende activiteiten tijdens Pride Month. Daarnaast besteedden we ook aandacht aan Coming Out Day en Paarse Vrijdag, waarbij we ook hebben gemerkt dat de weerstand tegen de LHBTIQ+-gemeenschap groeit. Wat kan beter • In de Perspectiefnota 2025 is opgenomen dat we "de uitvoering in de wijken kritisch tegen het licht houden en te bekijken welke inzet de meeste impact maakt en wat effectiever kan". Omdat dit onderzoek "effectief en efficiënt" voorjaar 2025 is afgerond, hebben we in 2024 geen besluiten kunnen nemen ten aanzien van de verduurzaming voor langere termijn van initiatieven voor ontmoetingsplekken en buurtverbinding die nu incidenteel zijn gefinancierd.
Doel: Tilburgers ervaren bestaanszekerheid Wat is goed gegaan • We blijven aansluiten op de landelijke ambities om het aantal gezinnen en kinderen in armoede en schulden te verminderen. In de programmabegroting hebben we de ambitie opgenomen om het aantal kinderen dat opgroeit in armoede te verlagen. In 2022 is het aantal gezinnen met een inkomen van maximaal 120 % van het bestaansminimum afgenomen van 15.500 (16,8 %) in 2017 tot 14.300 (14,4 %) in 2022. Voor 2023 verwachten we een verdere afname tot 13.915 huishoudens. Het aantal kinderen dat opgroeit in deze gezinnen is afgenomen van 5.600 in 2017 tot 4.500 in 2022. Voor 2023 verwachten we een verdere afname tot 4.430 kinderen. De werkelijke cijfers voor 2023 en voorlopige cijfers voor 2024 zijn nog niet bekend. • Vanuit de middelen van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) hebben we drie extra medewerkers bestaanszekerheid aangesteld voor de NPLV wijken. De medewerkers werken vanuit vertrouwen, nabijheid en maatwerk. In alle evaluaties krijgen de medewerkers bestaanszekerheid consequent veel waardering. • De gemeente Tilburg faciliteert het onderzoek Gezin en Geld door de Hogeschool van Amsterdam, samen met de gemeenten Zaanstad en Amsterdam.
Onderzocht wordt wat de impact is als je kwetsbare gezinnen die in armoede leven maandelijks een extra geldbedrag geeft, zonder dat daar voorwaarden aan verbonden zijn. Het onderzoek is in september van start gegaan. • De basis van ons beleid op bestaanszekerheid is onze inwoners perspectief bieden en in staat te stellen en activeren dit perspectief te bereiken. Het beleid is in 2024 geëvalueerd. Wat kan beter • We hebben de afgelopen periode ingezet op verbinding met andere beleidsterreinen zoals wonen, energie en dakloosheid. Uit de evaluatie bestaanszekerheid blijkt dat ook de verbinding tussen schuldhulpverlening en Tilburg investeert in perspectief nog beter kan. • De intensieve samenwerking met zorgverzekeraars heeft meer tijd gekost dan voorzien waardoor we het Uitvoeringsplan (inclusief uitvoeringstoets) in 2024 niet konden vaststellen. Dit is verschoven naar het eerste kwartaal van 2025. • Norm kwijtschelding: In 2024 is sprake geweest van huurtoeslagproblematiek in samenhang met kwijtschelding gemeentelijke belastingen. Door de verhoging van de huurtoeslag kon het namelijk voorkomen dat inwoners niet meer in aanmerking kwamen voor kwijtschelding. De afhandeling van verzoeken kwijtschelding van inwoners die huurtoeslag ontvangen, stond in heel Nederland on-hold totdat het Rijk op 1 mei 2024 met een oplossing kwam.
Dit heeft ervoor gezorgd dat de servicenorm niet behaald is. Alle inwoners die het betrof zijn geïnformeerd over de te verwachte vertraging in afhandeltermijn.
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
18
Doel: Tilburgers hebben mensen om zich heen waarop ze kunnen steunen Wat is goed gegaan Integrale jeugdaanpak • De wijkgerichte aanpak Kansrijke start (0-4 jaar) is verankerd in regulier beleid en is inmiddels (naast Tilburg West en Groenewoud) ook in Tilburg Noord opgestart. • Het programma op Landgoed Sparrenhof is in 2024 verstevigd en zal doorgezet worden naar 2025. Door het aangeboden programma heeft een groeiend aantal kinderen in 2024 activiteiten gedaan op het landgoed. Daarnaast is het landgoed inmiddels aangekocht door de gemeente Tilburg. • Met het in de programmabegroting structureel verhoogde budget voor het jongerenwerk worden jongerenwerkers ingezet in met name Noord, West en Groenewoud. Deze structureel budgettaire verhoging maak het mogelijk om de jongerenwerkers die tijdelijk in dienst waren, gedekt uit extra tijdelijke (SPUK/NPLV) middelen structureel te maken zodat de basis in deze wijken op een goed niveau is en blijft. Eenzaamheid • Door de subsidieregeling eenzaamheid zijn er veel projecten van de coalitiepartners ondersteund en hebben daardoor doorgang kunnen vinden en hebben verschillende partijen elkaar gevonden. In 2024 is gestart met de coalitie duurzaam op de kaart te zetten door zich te verbinden aan jaarlijks terugkerende projecten: Festival Circolo, Roadburn, Kaapstad.
In 2025 proberen we ons te verbinden aan nog meer jaarlijks terugkerende projecten (‘Predicaat Coalitie tegen Eenzaamheid Tilburg’). Mantelzorg • We hebben een campagne uitgezet om jonge mantelzorgers te bereiken. Deze campagne heeft kort gedraaid maar had een groot bereik. Ook met de campagne Vandaag voor Later zijn mantelzorgers beter in beeld gekomen. Vanuit deze positieve ervaringen zetten we in 2025 versterkt in om meer en vroegtijdig mantelzorgers te bereiken. Ouderen • Er is een stedelijke werkgroep opgericht die aan de slag gaat met woon-zorg-welzijn concepten voor ouderen in wooncomplexen (55+) van de woningbouwcoöperaties. We zijn gestart in de Mendelssohnflat en starten in 2025 in de Hofmanflat. Ook hebben we geparticipeerd in KwilT, waarvan de resultaten van het onderzoek door Tranzo en Fontys in september zijn gepresenteerd. • Vanuit GGoud hebben we bewoners en professionals ondersteund bij het creëren of versterken van 'attente plekken' voor ouderen in o.a. Kwendelhof, Mandelhof en Zuidkaapflat. Dit zijn plekken waar mensen elkaar ontmoeten, oog hebben voor elkaars situatie en beperkingen, en waar nodig elkaar de helpende hand toesteken – soms door een behulpzame buur, soms een betrokken professional. • Een aantal GGoud-partners heeft de cultuursensitiviteitscan ingevuld.
Dit heeft geleid tot meer inzicht over de eigen organisatie en ook tot meer commitment om aan te sluiten bij het Samenlerend netwerk cultuursensitief werken. • Met Yonder (voorheen ROC) is een samenwerking gevonden om sleutelpersonen voor ouderen met migratieachtergrond (OMMA) op te leiden en meer te verbinden met zorgpartners in de stad. De dementievriendelijke netwerken worden steeds meer gebiedsgericht en er vindt meer koppeling plaats met andere wijknetwerken. Zij worden verder uitgerold en bestaande netwerken worden verstevigd. Wat kan beter • Inzet van de sleutelpersonen OMMA in Tilburg Noord is doorgezet met ondersteuning van ContourdeTwern, echter bleek het uitbreiden van het concept naar de wijken Groenewoud en West ingewikkeld. • De gemeente Tilburg wordt, ondanks inspanningen anderszins, gezien als kartrekker van de Coalitie tegen Eenzaamheid Tilburg en daardoor ook op het gebied van een gezamenlijke aanpak eenzaamheid. Als deze rol na 2025 wegvalt is de zorg dat de coalitie en dus ook de verbindingen tussen partners weg zullen vallen. De gemeente zal, als partner en nadrukkelijk niet als kartrekker, een vinger aan de pols moeten houden om continuering van de coalitie te bestendigen. • De samenhang en integraal werken van de partners in de wijk als het gaat om gezond en gelukkig ouder worden kan worden verbeterd.
Doel: Tilburgers zijn in beweging Wat is goed gegaan • De voorbereidingen voor de aanpassing van enkele sportaccommodaties, zoals verbouwing recreatiebad Stappegoor, verbouwing IW ijsbaan, uitbreiding kleedkamers Ijssportcentrum en nieuwbouw turnhal is begonnen. Het besluit over de toekomst van het openlucht zwembad de Groene Wellen is genomen. • Het prikkelarm zwemmen is opgenomen in onze programmering onder de naam Swim & Chill. • Het werken vanuit het Tilburgs Sportakkoord gaat goed. Zo zijn er in 2024 weer meerdere ambities van lokale partners ondersteund en uitgevoerd. Denk aan het Just Move Festival in het Spoorpark, ondersteuning van het platform Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
19
Doel: Tilburgers zijn in beweging ondernemende sportaanbieders (POS013) en het KOM aanbod bij diverse sportaanbieders (Keep On Moving, beweegaanbod voor ouderen). • De Special Olympics Nationale Spelen 2024 Breda-Tilburg en het Urban Festival On Track zijn beiden succesvol, met ondersteuning van veel Tilburgse sportaanbieders, georganiseerd. Tegelijkertijd met On Track zijn in de Spoorzone twee NK’s succesvol georganiseerd, het NK skate Junioren en het NK Freerun Speed. Wat kan beter • De opdracht voor de inzet van de sportparkmanager is verstrekt aan Sport Service Noord Brabant. Omdat deze sportparkmanager pas begin juni 2024 is gestart bij twee sportparken is het nog te vroeg om specifieke resultaten te melden.
Wat heeft het gekost Sociaal en veerkrachtig x € 1.000
Oorspronkelijke Gewijzigde begroting begroting
Rekening 2024
Verschil t.o.v. gewijzigde begroting
Lasten
123.796
139.578
133.266
6.312
V
Baten
-18.780
-24.847
-24.504
343
N
Saldo van lasten en baten
105.016
114.731
108.762
5.969
V
Toevoeging reserves
0
280
694
414
N
Onttrekking reserves
-3.025
-9.483
-6.716
2.767
N
Saldo reserves
-3.025
-9.203
-6.023
3.181
N
101.991
105.528
102.740
2.788
V
Totaal
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Overheveling budget programma koloniaal verleden In lijn met de motie 'Onderzoek Tilburgs koloniaal verleden en heden' zoals aangenomen in november 2021 is er onderzoek gedaan naar het koloniaal verleden. Voor 2024 was € 120.000 begroot voor publicatie van het onderzoek, een educatief programma rond de onderzoeksresultaten voor scholen, uitvoeringskosten en een programma gericht op volwassenen. De planvorming heeft meer tijd gekost waardoor de helft van het budget in 2024 is besteed. Voorgesteld wordt het restant ad € 60.967 over te hevelen naar 2025 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.
Bedrag 61 V
Exploitatie Sportbedrijf Het overall voordelige saldo van de sportexploitatie bedraagt € 847.000. Dit is relatief gezien een beperkte afwijking, slechts 1,8% van de totale omzet. De grote afwijkingen zitten in de realisatie van lasten (nadeel) en baten (voordeel) t.o.v. de begroting, respectievelijk ca. € 3,2 miljoen en € 4,0 miljoen. Bij de lasten wordt dit veroorzaakt door niet begrote uitgaven van incidentele middelen bij sportstimulering (met name personele inzet, € 1,2 miljoen), kostprijsverhogende btw (€ 1,1 miljoen), horeca (€ 0,4 miljoen), overschrijding doorbelaste organisatiekosten (€ 0,3 miljoen, excl. sportstimulering en inzet horeca) en overige meerkosten (€ 0,2 miljoen). Bij de baten betreft het de niet begrote baten op het gebied van sportstimulering (€ 1,3 miljoen), opbrengsten binnensport (€ 1,2 miljoen), opbrengsten buitensport (€ 0,2 miljoen), ontvangen SPUK vrijstelling btw (€ 1,0 miljoen) en horeca (€ 0,3 miljoen). Het voordelige resultaat van € 847.000 is als volgt uit te splitsen naar: • Een voordeel (per saldo) van € 72.000, op diverse onderdelen en projecten sportstimulering; • Een voordeel van € 171.000 op de kapitaallasten, enerzijds door begroot, maar (nog) niet gerealiseerde kapitaallasten nieuw beleid (€ 106.000).
Anderzijds door onvoldoende bijstelling (herijking) budgetten voor vervangingsinvesteringen (€ 65.000) bij de Tussenrapportage 2024; • Een nadeel op de energielasten van € 132.000 t.o.v. de begroting, een combinatie van lagere verbruikslasten (€ 185.000) en in rekening gebrachte verduurzamingsinvesteringen € 317.000); • Een voordeel op de overige exploitatie binnensport van per saldo € 517.000. Tegenover de nadelen op de doorberekende organisatiekosten (€ 249.000) en overige lasten (€ 506.000) staat een voordeel op de baten van € 1.272.000;
3.196 N 4.043 V
Jaarstukken 2024 Gemeente Tilburg
20
Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen
Bedrag
•
Een voordeel op de overige exploitatie buitensport van per saldo € 459.000, bestaande uit een voordeel op de lasten van € 237.000, en een voordeel op de baten van € 222.000; • Een nadeel op de horeca van € 121.000 wat het saldo is van hogere opbrengsten (€ 287.000) en hogere (met name personele) kosten (€ 408.000); • Een nadeel op de exploitatie van de nieuwe sporthallen Koning Willem II College van € 119.000, waarvan € 39.000 incidenteel i.v.m. vergoeding conform gebruikersovereenkomst voor de periode oktober tot en met december 2023. De hogere lasten dan begroot worden dus ruim gedekt door de extra baten. Het onderzoek naar hoe de (meer)kosten van met name personeel cq. programmering in evenwicht kunnen worden gebracht met de daardoor extra gegenereerde opbrengsten is in de afrondende fase. Alternatief bestedingsplan IZA De SPUK IZA is bestemd voor activiteiten in het kader van de ambities en doelen zoals gesteld in het Integraal Zorgakkoord (IZA). Voor de jaren 2023 tot en met 2026 bedraagt de uitkering € 3.940.505 per jaar. Het college heeft, naast de jaarlijkse SPUK middelen, middelen die in 2023 via resultaatbestemming in de Reserve Fonds Preventie, Gezondheid en Kansengelijkheid terecht zijn gekomen (€ 718.000), beschikbaar gesteld voor besteding in 2024. Elk jaar wordt aangestuurd op een volledige besteding van de SPUK middelen.
Niet bestede IZA-SPUK middelen mogen niet worden overgeheveld. Om tot volledige besteding van de regionale IZA-SPUK middelen te komen zijn, per gemeente, alternatieve bestedingsplannen opgesteld en uitgevoerd. Het college heeft op 17 december 2024 het alternatieve bestedingsplan vastgesteld. Met dit alternatieve bestedingsplan zijn de niet-bestede IZA middelen ingezet als alternatieve dekking voor activiteiten op het gebied van gezondheid en preventie die al in de gemeentelijke begrotingen geraamd, gedekt en uitgevoerd zijn. De uitvoering van het alternatieve bestedingsplan leidt enerzijds tot een lagere onttrekking op de fondsen reserve Fonds Preventie, gezondheid en kansengelijkheid (€ 600.000) en de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein (€ 124.000) én tot een voordelig resultaat op de begroting op de velden Toegang (€ 412.701) en Passende ondersteuning Jeugdhulp (€ 238.000).
1.944 V 1.944 N
De melding L/B € 1.944.000 is het gevolg van: 1. Niet bestede middelen vanuit Reserve Fonds Preventie, Gezondheid en Kansengelijkheid ad € 718.000; deze middelen vloeien terug naar de reserve 2. Het deel van de SPUK IZA middelen 2024 waarvan de besteding via de regio verloopt. Conform de voorschriften Besluit, Begroting en Verantwoording moeten deze via de balans verantwoord worden in plaats van via de exploitatie. Hetgeen een resultaat geeft van € 1.288.826 3. Een afrekening van SPUK IZA 2023 ad € 62.936; in verband met een onderbesteding van IZA middelen 2023 vanuit de regio dienen een aantal gemeenten in totaal een bedrag van € 62.936 terug te betalen. Lagere kosten op Europese subsidie ForwArt In juni 2020 is de subsidieaanvraag voor ForwArt in het kader van het Europese subsidieprogramma 'Urban Innovative Actions' gehonoreerd. De subsidie had ten doel de PACT-aanpak in Tilburg-Noord te versnellen. In 2024 is er abusievelijk een budget van € 1.300.000 in de exploitatie opgevoerd, daar waar dit een investering betrof. Daarnaast zijn de gerealiseerde uitgaven € 534.000 lager dan verwacht doordat de definitieve afrekening met de samenwerkingspartners nog niet heeft plaatsgevonden. Dit leidt tot een voordeel op de lasten en baten van € 1.834.000 neutraal waarvan € 357.000 minder is onttrokken aan het Cofinancieringsfonds. De overgebleven middelen blijven beschikbaar in 2025.
1.834 V 1.834 N
Lagere uitgaven op het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Voor de periode 2023-2025 hebben vier ministeries middelen beschikbaar gesteld vanuit de regeling Kansrijke Wijk voor de 20 kwetsbare gebieden verbonden aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Voor Tilburg is er in totaal € 7,6 miljoen beschikbaar gesteld waarvan naar verwachting de helft besteed zou worden in 2024. Op een aantal thema's waar deze middelen voor bedoeld zijn is de realisatie achtergebleven doordat het opstarten van een aantal samenwerkingen langer heeft geduurd en door capaciteitsproblemen. Dit heeft geleid tot een voordeel op de lasten van € 1.148.442 en daarmee ook een nadeel op de baten. De overgebleven middelen blijven beschikbaar in 2025.