Bijlage 1 - Coalitieakkoord 2026-2030 Aandacht. Ambitie. Actie
Tekst van het document
Wat gaan we doen? • we monitoren ons afval op recyclepercentage, niet (enkel) op kilo’s restafval per huishouden; • we realiseren een tweede volwaardige milieustraat (circulair ambachtscentrum); • we organiseren vaste momenten in de wijken voor het ophalen van grof afval en richten inzamelpunten in door het innemen van tweedehands goederen; • we geven zelf het goede voorbeeld met circulair bouwen volgens de principes van Het Nieuwe Normaal, bijvoorbeeld in het onderwijs. We stimuleren anderen om dit ook te doen via onze keten stedelijke ontwikkeling; • we stellen het nieuwe inkoopbeleid vast, inclusief duurzame, sociale en lokale criteria; • we streven naar een circulaire economie en werken daarvoor samen met bedrijven en regiogemeenten; • we minimaliseren verspilling en stimuleren korte voedselketens. Hierbij laten we ons inspireren door het manifest 013Food; • we werken aan concrete doelen en indicatoren voor een circulair Tilburg in 2045.
foto beeldbank gemeente Tilburg Margo van de Pas
- 63 -
- 64 -
5. Raad en organisatie In dit akkoord hebben we veel gesproken over de samenwerking in de stad en dorpen. Met onze inwoners, ondernemers, organisaties en andere overheden. In dit laatste hoofdstuk willen we ook graag stil staan bij de samenwerking binnen de gemeenteraad en onze ambtelijke organisatie. Het samenspel tussen college, raad en organisatie bepaalt ook hoe wij samenwerken met de partners in onze gemeente.
Vertrouwen in de overheid
We willen in vertrouwen samenwerken met al onze inwoners. Dit begint bij een betrouwbare dienstverlening. Daar blijven we ons voor inzetten. Wij staan voor een dienstverlening met duidelijke communicatie, zodat inwoners weten waar ze aan toe zijn. De afhandeling van de Fixi-melding willen we verder verbeteren. Voorspelbaarheid van onze dienstverlening is belangrijker dan de snelheid van antwoorden. We investeren in optimale werkprocessen en zetten waar mogelijk robotisering en digitalisering in. We blijven investeren in de lokale democratie, onder andere via een jongerenplatform en onlinewijkkranten. Ook de klassenbezoeken aan het Stadhuis zijn erg waardevol. Ons lokale mediabeleid is gericht op het versterken van de lokale journalistiek, het bevorderen van participatie en het betrekken van inwoners bij de stad. De lessen uit het aflopende programma ‘levendige democratie’ nemen we mee in de doorontwikkeling van het mediabeleid en het betrekken van kinderen en jongeren.
foto beeldbank gemeente Tilburg Joris Buijs
Wij staan voor een dienstverlening met duidelijke communicatie, zodat inwoners weten waar ze aan toe zijn
Samenwerken binnen de gemeenteraad
Voor het goed functioneren van de gemeente, is een goede samenwerking tussen college en raad cruciaal. Samen staan we voor de opgaven in Tilburg. Wij zetten ons in om de komende bestuursperiode met elkaar de samenwerking te versterken. Met hulp van de nieuwe beleidscyclus verbetert de informatiepositie van de raad. Daardoor zijn er kansen om de vergaderstructuur en de rolverdeling tussen raad en college aan te scherpen. We kennen in Tilburg een cultuur van constructief samenwerken. Dit koesteren we en zetten we door. Een nieuw instrument in de samenwerking binnen de raad is het beleidsgesprek. Tijdens het beleidsgesprek wordt de tijd genomen om samen te doorleven of onze beleidsdoelen en gekoppelde activiteiten nog het gewenste effect hebben in de stad en dorpen.
Robuuste, flexibele en diverse organisatie
We zijn blij met onze robuuste en professionele organisatie. Met de groei van Tilburg is de ambtelijke organisatie meegegroeid. We gaan nu gericht inzetten op kennis en expertise en we verschuiven taken en werkzaamheden naar waar ze het meest nodig zijn. We blijven ons focussen op de uitvoering en willen vaker en effectiever wijkgericht werken. Als andere organisaties in Tilburg het werk beter of efficiënter kunnen doen, dan maken we daar gebruik van. We zorgen ervoor dat wij de benodigde expertise in huis hebben om ons werk te kunnen uitvoeren. En we zetten in op talentontwikkeling en een ‘leven lang leren’. Inhuur van mensen willen we zo veel mogelijk vermijden. Een krappe arbeidsmarkt vraagt om een efficiëntere inzet van het personeel. Ook de inzet van digitalisering en AI draagt hieraan bij, dus schalen we dit op.
foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen
- 65 -
- 66 -
De organisatie zou meer een afspiegeling mogen zijn van de Tilburgse samenleving. Niet alleen om het goede gesprek te kunnen voeren in de dorpen en wijken. Diversiteit zorgt voor een kwaliteitsimpuls. Het inclusiebeleid en de inzet van recruitmentbureaus hebben hier de afgelopen jaren nog niet voldoende voor gezorgd. Ondanks de inzet op inclusief werkgeverschap, is de gemeentelijke organisatie nog geen goede afspiegeling van de diverse Tilburgse samenleving. Dit is vooral zichtbaar in de hogere en leidinggevende functies en waar het gaat om culturele diversiteit. We willen het goede voorbeeld geven, en gaan steviger en minder vrijblijvend werk maken van maatregelen om tot de juiste afspiegeling te komen. We gaan voor een talentvolle en diverse organisatie. Veel afdelingen in de ambtelijke organisatie kunnen binnen hun taakveld een bijdrage leveren aan de weerbare samenleving. Denk aan digitalisering, de ondermijningsaanpak, aanpak rondom kwetsbare ouderen en de beschikbaarheid van basisbehoeften als energie en water. Een kwartiermaker (tot 2028) maakt met de verschillende afdelingen inzichtelijk wat er van hen wordt verwacht om tot een weerbare samenleving én gemeente te komen. Zo ontstaat ook een weerbare overheid. Er komt geen apart programma. We versterken de doorontwikkeling van onze organisatie naar gebiedsgericht werken.
Veel van onze opgaven vragen gemeentebrede sturing. We verbeteren het samenspel tussen deze lijn en het gebiedsgericht werken, met andere woorden: tussen de stad en de wijk.
Wat gaan we doen? • we verbeteren het vertrouwen in de overheid met betere dienstverlening en participatie; • we geven invulling aan een terugkerend beleidsgesprek binnen de raad; • we werken met een robuuste ambtelijke organisatie, die talentvol, divers en flexibel is; • we verschuiven onze taken en werkzaamheden naar waar dat het meest nodig is; • we implementeren het gebiedsgericht werken beter in onze organisatie.
foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen
- 67 -
- 68 -
6. Financiën We zijn al jaren één van de financieel meest gezonde gemeenten van Nederland. Daar zijn we trots en zuinig op. We zien een toenemende opgave om in Tilburg de taken uit te voeren met de middelen die we krijgen. Vooral de kosten voor jeugdzorg hebben een steeds grotere impact op onze begroting. Er is aanhoudende onduidelijkheid over hoeveel geld gemeenten meerjarig voor jeugdzorg krijgen en de herverdeling van het Gemeentefonds is uitgesteld. Dat maakt het moeilijk om structureel plannen te maken die bijdragen aan de ontwikkeling van Tilburg.
foto beeldbank gemeente Tilburg Dolph Cantrijn
Bij de Begroting 2026 hielden we nog rekening met een sluitende begroting voor het jaar 2027 en een beperkt tekort in de meerjarenraming. Nu zien we dat door bovenstaande ontwikkelingen het financieel beeld als volgt verslechtert: 2027
2028
2029
2030
Financieel beeld Programmbegroting 2026
0,0
5,7
-1,1
-1,1
Kostenontwikkeling Jeugdzorg
-17,4
-13,8
-13,8
-13,8
Structurele effecten Jaarrekening 2025 (excl. jeugdhulp)
-1,2
-1,2
-1,3
-1,1
Inschatting overige begrotingsafwijkingen
4,6
11,3
6,7
3,0
Besluitvorming Rijk: herverdeling Gemeentefonds
-3,5
-7,0
-3,5
p.m
Besluitvorming Rijk Jeugdzorg en indexatie
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Financieel beeld na keuzes 2027 (structureel)
-17,5
-5,0
-13,1
-13,0
De tekorten waar wij op dit moment mee worden geconfronteerd zorgen ervoor dat er de komende jaren een forse opgave ligt om koers te kunnen houden en onze ambities uit te kunnen voeren. We zien dit als een gemeenschappelijke opgave die een bijdrage vraagt van zowel gemeente als maatschappelijke partners, verbonden partijen, bedrijven en inwoners. Er zijn scherpe keuzes nodig om ruimte te maken voor noodzakelijke investeringen en ontwikkeling van de stad en dorpen. We willen deze keuzes snel, maar ook zorgvuldig maken. Daarom werken we richting de Perspectiefnota 2028 (voorjaar 2027) voorstellen uit die moeten zorgen voor een meerjarig sluitende begroting. We gaan ervan uit dat we in het voorjaar 2027 duidelijkheid hebben over de middelen die we meerjarig voor jeugdzorg van het Rijk ontvangen. Het geraamde tekort in 2027 dekken we incidenteel af. In aanvulling op de ingezette meerjarige investeringen in de sociaal pedagogische basis en preventie.
Ondanks het verslechterde financieel perspectief doen we een aantal weloverwogen investeringen in de opgaven en ambities van onze gemeente voor de komende begroting. Daarbij blijven we ons inzetten op de eerder besloten financiële strategie stedelijke ontwikkeling en de beweging in het sociaal domein. Om deze maatregelen te dekken werken we in de begroting voorstellen uit voor het heroverwegen van taken, gerichte keuzes in de organisatie en het verhogen van onze inkomsten. In deze balans verhogen wij de onroerend zaakbelasting met 3% per jaar bovenop de inflatie. In 2027 verwerken we hiervoor de eerste stap. De financiële uitgangspunten voor de begroting 2027 zijn als volgt: Uitgangspunten Programmabegroting 2027
2027
2028
2029
2030
Financieel beeld (structureel)
-17,5
-5,0
-13,0
-13,0
Incidentele maatregelen
-18,3
-5,5
-3,7
-2,6
Structurele maatregelen
-10,8
-12,8
-12,9
-13,0
Afdekken tekort 2027
17,5
–
–
–
Stelpost tekort Jeugdzorg (conform VNG advies)
–
14,0
14,0
14,0
OZB (3% boven de inflatie per jaar, 2027)
1,8
1,8
1,8
1,8
Opgave organisatie
1,3
1,3
1,3
1,3
Verhogen leges/overige belastingen
0,8
0,8
0,8
0,8
Gebruiker betaalt
0,5
0,5
0,5
0,5
Stelpost onderuitputting kapitaallasten
1,5
1,5
1,0
1,0
Heroverwegen taken
5,0
6,5
6,5
6,5
Financieel beeld na keuzes 2027 (structureel)
0,1
8,6
-0,1
-0,1
foto beeldbank gemeente Tilburg Gerdien Wolthaus Paauw
- 69 -
- 70 -
In de bijlage bij dit akkoord geven we inzicht in de incidentele en structurele maatregelen die op basis van dit akkoord worden betrokken bij de integrale afweging van de programmabegroting 2027. Dit betreft niet het overzicht van de totale uitgaven.
Wat gaan we doen? • we hebben aan het eind van de bestuursperiode een structureel sluitende begroting; • we blijven stevig en weloverwogen investeren in onze stad en dorpen; • we bereiden een integraal heroverwegingspakket voor richting de Perspectiefnota 2028; • we houden de financiële positie scherp in de gaten en sturen bij op een gemiddeld risicoprofiel; • we verhogen deze periode de onroerend zaakbelasting met vier gelijke stappen van 3% per jaar bovenop de inflatie; • we kijken kritisch naar uitvoerbaarheid en faseren daar waar nodig onze investeringen; • we benutten de nieuwe mogelijkheden die het Rijk biedt om onderbouwde onderuitputting in de begroting op te nemen; • we zetten in op de lobby voor de herverdeling gemeentefonds; • we onderzoeken welke indexeringssystematiek passend is gezien de wijze waarop het Rijk ons compenseert; • we belasten de kosten die we maken eerlijk door.
foto beeldbank gemeente Tilburg Jostijn Ligtvoet
foto beeldbank gemeente Tilburg Dolph Cantrijn
- 71 -
- 72 -
Portefeuilleverdeling Burgemeester Fleur Gräper – van Koolwijk: Openbare Orde, Veiligheid en Bestuur
Openbare Orde en Veiligheid Bestuur (inclusief Burgerzaken) Positionering en samenwerking (regionaal, landelijk, Europees en internationaal) Communicatie Betrouwbare overheid
Evelien Kostermans - Groen en water, openbare ruimte, inclusieve samenleving (1e loco-burgemeester) Openbare ruimte Groen en water in en om de stad Klimaatadaptatie Natuur- en landschapsontwikkeling Maatschappelijk vastgoed en grondzaken Sociale samenhang en ontmoeting Diversiteit, inclusie en anti-discriminatie Circulariteit en inkoop Wmo begeleiding en dagopvang (incl. ontwikkeling wijkzorgteams, samen met Hülya Kat) Stadsregionale Parken (incl. Oostflank) Wijkwethouder Oud-Zuid, Blaak en Zorgvlied
Maarten van Asten - Financiën, Evenementen en Horeca, Digitalisering en AI (2e loco-burgemeester) Financiën Evenementen en horeca Digitalisering en AI Dienstverlening Citymarketing/stadspromotie BAT en milieustraat Deelnemingen Milieu Hulp aan huis en vervoersvoorzieningen (WMO) Stadsdeelwethouder: Reeshof
Bas van der Pol - Stedelijke ontwikkeling, ruimtelijke ordening, omgevingskwaliteit, slimme energie en aanpak netcongestie (3e loco-burgemeester) Stedelijke ontwikkeling, gebiedsontwikkeling en ruimtelijke projecten Ruimtelijke ordening en vergunningen Vastgoedontwikkeling Omgevingskwaliteit, toekomstbestendig bouwen en ruimtelijk erfgoed Slimme energie en aanpak netcongestie Kernwinkelgebied Dierenwelzijn Wijkwethouder: Binnenstad, Spoorzone, Armhoef, Tivoli & Hoogvenne en Noordhoek
Niels van Stappershoef - Economie, Sport, Handhaving, Migratie en Opvang (6e loco-burgemeester)
Anne Veldhoven - Wonen & Wijken, Bereikbaarheid en Maatschappelijke verbinding (4e loco-burgemeester)
Economie en vestigingsklimaat Bedrijventerreinen Sport Toezicht en handhaving Asiel en Migratie Maatschappelijke opvang en beschermd wonen (WMO)
Wonen Wijken, inclusief NPLV Mobiliteit, inclusief parkeren en OV Immaterieel erfgoed Vrijwilligers en verenigingen Senioren
Dorpswethouder: Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel
Wijkwethouder: Tilburg West & Tilburg Noord
Yusuf Çelik - Werk, bestaanszekerheid, klimaat en energie (5e loco-burgemeester)
Hülya Kat - Onderwijs en kansengelijkheid, jeugd, gezondheid, cultuur (7e loco-burgemeester)
Werk en Inkomen Participatie en inburgering Arbeidsmatige dagbesteding Bestaanszekerheid en schuldhulpverlening Klimaat en Energie Personeel en Organisatie Organisatieontwikkeling m.b.t. gebiedsgericht werken
Onderwijs en kansengelijkheid Studenten Jeugd en jeugdzorg (incl. Ontwikkeling wijkzorgteams i.s.m. Evelien Kostermans) Gezondheid Kunst, Cultuur en Media
Wijkwethouder Zuid
Wijkwethouder: Oud-Noord
Europa en internationalisering
foto beeldbank gemeente Tilburg John Davids
- 73 -
- 74 -
Bijlagen
Bijlage Incidentele en structurele maatregelen Incidentele maatregelen: Incidenteel (bedragen x € 1.000)
2027
2028
2029
2030
Storting reserve Topsport
1.500
PM
0
0
Just Move en On Track
50
0
0
0
Vervolg pilot sportverbinder
368
368
PM
PM
Vermogenspositie Natuurmuseum
300
0
0
0
Versterken cultureel ecosysteem
440
PM
PM
PM
Nachtcultuur (incidenteel)
100
100
100
100
Raisehof Collectief voortzetten tot realisatie Witzy
100
100
100
100
Instellen en voeden reserve kunst in de openbare ruimte t.b.v. ruimtelijke ontwikkeling
2.500
PM
PM
PM
Aanvullen reserve wijkgericht werken
2.500
PM
0
0
Skip die trip
40
40
40
PM
Inclusieve organisatie
115
115
115
PM
Integrale aanpak arbeidsmigratie (incidenteel)
820
420
335
0
Aanvullende investeringen Theresialyceum
380
0
0
0
Kracht van preventie
200
200
200
PM
Investeren hoger- en praktijkonderwijs (studenten)
600
600
600
PM
Busproduct voor inwoners met een laag inkomen (incidenteel)
80
80
PM
PM
Kosten carnaval en kermis om huidige evenementen te continueren
430
430
PM
PM
Storting reserve revitalisering bedrijventerreinen
5.000
PM
PM
PM
Tekort Toegang Tilburg
1.500
0
0
0
Subsidieplafond bestaanszekerheid
800
PM
PM
PM
Filomena
600
600
PM
PM
Bestaanszekerheid, pilot bouwdepot daklozen
250
PM
PM
PM
Succesvolle elementen Ggoud continueren
300
300
PM
PM
Crisis Interventie Team
400
400
PM
PM
Anti-discriminatie agenda
0
415
415
PM
Storting reserve natuurontwikkeling
2.500
2.500
2.500
2.500
De PM-posten in bovenstaande tabel geven weer dat we deze activiteiten bij een positieve evaluatie zullen continueren bij de desbetreffende integrale afweging. - 75 -
- 76 -
Structurele maatregelen: Structureel (bedragen x € 1.000)
2027
2028
2029
2030
Nieuw veld HC Polaris
PM
PM
PM
PM
Uitbreiden participatie volwassenensport
150
150
150
150
Medewerker Topsportevenementen en borgen Team Tilburg
100
250
250
250
Verlengen/versterken subsidierelatie Willem II Betrokken
50
50
50
50
Versterken Uniek Sporten
116
116
116
116
Bouw Depot Textielmuseum, Stadsmuseum en Kessels
100
400
400
400
Bibliotheek
678
678
678
678
Bibliotheek; uitkering Gemeentefonds
-678
-678
-678
-678
Nachtcultuur (structureel)
75
75
75
75
Impuls makers en talenten
500
500
500
500
Capaciteit immaterieel erfgoed
110
110
110
110
Gebiedsgericht werken (formatie Wijken)
905
905
905
905
KCC Burgerzaken
546
375
375
375
Integrale aanpak arbeidsmigratie (structureel)
340
340
340
340
Invoering verblijfsbelasting arbeidsmigratie
PM
PM
PM
PM
Uitbreiding taalgroepen nieuwkomers
242
242
242
242
Onderwijshuisvesting; Aankoop panden Kasteeldreef (Yonder)
0
350
350
350
Aanvullende investeringen Theresia
0
0
0
27
Busproduct voor inwoners met een laag inkomen (structureel)
600
600
600
600
Fysiek toegankelijke bushaltes (investering € 3,5 mln)
0
100
100
100
Programmamanager mobiliteit
150
150
150
150
Formatie verkeersmanagement, verkeersveiligheid en openbaar vervoer
500
500
500
500
Uitvoeringskracht gemeente economie (formatie)
300
600
600
600
Wijkveiligheid, boa’s
900
1.800
1.800
1.800
Programmamanager online veiligheid/weerbaarheid
129
129
129
129
Specialist online veiligheid
207
207
207
207
Werkbudget weerbaarheid online veiligheid
50
50
50
50
Mantelzorgondersteuning & vrijwilligers waardering
242
242
242
242
Exploitatiekosten en investeringslasten Sparrenhof
200
200
365
365
2027
2028
2029
2030
Gemeenschapsvorming Bloemkwartier
65
65
65
65
Winteropvang/kortdurende opvang
490
545
545
545
Samen groei
100
100
100
100
Extra meldingen/adviesaanvragen/crisiszaken Veilig Thuis
500
500
500
500
Individuele inkomenstoeslag
850
850
850
850
Doorbouwstrategie formatie hard naar start
120
120
120
120
Omgevingskwaliteit borgen
400
400
400
400
Natuurbeheer
800
800
800
800
Coördinator landbouwtransitie
120
120
120
120
Uitbreiden college en ondersteuning
500
500
500
500
- 77 -
- 78 -