Bijlage 1 - Coalitieakkoord 2026-2030 Aandacht. Ambitie. Actie

Een groeiende stad vraagt om extra ruimte voor nieuwe broedplaatsen, regelluwe ruimtes en plekken voor experiment, met name in Tilburg Noord, West en in de Kanaalzone. Het Makers- en Broedplaatsenbeleid ontwikkelen we hiervoor door. Ook zetten we in op een bruisende nacht- en jongerencultuur. En we zorgen voor een goede aansluiting op bestaande initiatieven in wijken en dorpen. Dit kan vorm krijgen met de inzet van cultuurcoaches, maar ook in de samenwerking met verenigingen, het bedrijfsleven en (bewoners)initiatieven. We hebben aandacht voor het toekomstbestendig maken van onze (basis)instellingen, zoals het Natuurmuseum, Hall of Fame en het Factorium. Dit zien we als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Daarom doen we ook nadrukkelijk een beroep op het cultureel ondernemerschap en de creativiteit van de instellingen. We voeren de vernieuwing van het Textielmuseum en de bouw van het depot uit en realiseren de verhuizing van de WAT-hal. We ronden het onderzoek naar de haalbaarheid van Witzy af en nemen een besluit over de uitvoering. Kunst in de openbare ruimte hoort bij een inspirerende leefomgeving. In het cultuurplan hebben we vastgelegd dat we bij elke gebiedsopgave een 1%-regeling opnemen. Dat wil zeggen dat één procent van de begroting bij elke opgave besteed wordt aan kunst, cultuur, creatieve makers en programmering. We richten

hiervoor een reserve in. We koppelen dit aan onze investeringen in stedelijke ontwikkeling en realiseren daarbij ook (private) cofinanciering. Daarmee financieren we ook Stichting Spoor. Zo verrijken en verfraaien we onze leefomgeving met beeldende kunst, wandkunst en installaties. De renovatie van het Draaiend Huis betalen we uit deze bestaande 1%-regeling. Onderhoud wordt vervolgens betaald uit regulier onderhoudsmiddelen. Er gaat op deze manier geen extra publiek geld naar het Draaiend Huis.

Wat gaan we doen? • we investeren in creatieve makers en de doorontwikkeling van talent, onder meer door middel van een versterkt Makersfonds en de project- en impulsregeling; • we maken meer betaalbare ruimte voor makers door middel van broedplaatsen, ateliers en regelluwe plekken; • we ontwikkelen de Kanaalzone als ruimte voor nieuwe broedplaatsen en experimenten; • we voeren de vernieuwing van het Textielmuseum en de bouw van het depot uit en realiseren de verhuizing van de WAT-hal. We ronden het onderzoek naar de haalbaarheid van de realisatie van Witzy af en nemen een besluit over de uitvoering; • we maken onze basisinstellingen toekomstbestendig en investeren onder meer in het Natuurmuseum, Hall of Fame en het Factorium; • we werken aan een bruisende nacht- en jongerencultuur; • we stimuleren in de wijken en op onze scholen een cultureel aanbod, dat aansluit bij de behoefte van de inwoners. We stimuleren kunst- en cultuureducatie en een rijke schooldag via cultuur; • we gaan door met de plannen voor het Textielmuseum en het Drögepand; • we voeren de 1%-regeling voor kunst, cultuur en creatieve programmering in de buitenruimte uit. We richten hiervoor een reserve in. Deze reserve koppelen we aan de bredere stedelijke ontwikkeling aangevuld met bijdragen van private partijen en fondsen. De renovatie van het Draaiend Huis betalen we uit deze bestaande 1%-regeling.

Onderhoud wordt vervolgens betaald uit reguliere onderhoudsmiddelen. Er gaat op deze manier geen extra publiek geld naar het Draaiend Huis; • we onderzoeken of het organisatiemodel van het Mommerskwartier nog passend is; • we versterken de positie van de bibliotheek, in lijn met het advies van de Vereniging Openbare Bibliotheken, voeren de Bibliotheekwet uit en onderzoeken het wegnemen van de drempels en boetes voor het lenen in samenspraak met de regio.

foto beeldbank gemeente Tilburg Mascha van Kleef

- 33 -

- 34 -

4. Fysiek Tilburg Wonen

foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

In Tilburg bouwen we aan sterke gemeenschappen en geven we ruimte aan mensen. Wonen is de basis voor iedereen, daarom streven wij naar een passende woning voor al onze huidige en nieuwe inwoners. We zetten ons de komende periode maximaal in om voldoende nieuwe woningen te bouwen. Ook hebben we aandacht voor het samenleven in onze buurten, wijken en dorpen. Tegelijk staat de beschikbaarheid van voldoende woningen onder druk en hebben we een grote opgave in het toekomstbestendig maken van de bestaande woningvoorraad voor alle generaties.

We bouwen voor alle doelgroepen. Betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen zijn voor veel mensen een probleem. Daarom blijven we op gemeentelijk niveau sturen op de verdeling van woningen over sociale huur, middenhuur en betaalbare koop en vrije sector (30-40-30). Dit is in lijn met de afspraken met het Rijk. Gebiedsgericht wegen we af wat de goede balans is en we zetten in op gemengde wijken. Op projectniveau bieden we maatwerk en flexibiliteit, daar sturen we actief op. Zo kunnen we beter inspelen op wat een project of gebied nodig heeft. De kwaliteit van wonen moet daarbij leidend zijn. Regels bieden duidelijke uitgangspunten maar zijn geen doel op zich. In Tilburg realiseren we passende woningtypen en unieke woonmilieus met bijvoorbeeld meer dure, goedkope of seniorenwoningen. Zo bevorderen we dat mensen ouder kunnen worden in hun eigen sociale omgeving en komt ook de doorstroming op de woningmarkt beter op gang. In de regio sturen we erop dat ook andere gemeenten beeldbank gemeente Tilburg Angeline Swinkels

foto beeldbank gemeente Tilburg Gerdien Wolthaus Paauw

de woningbouwafspraken nakomen, hierover maken we heldere afspraken. We werken actief samen met onze corporaties, zowel in de vorming en uitvoering van gemeentelijk beleid als in onze wijkgerichte uitvoering. Nieuwbouw van woningen alleen is niet genoeg. We willen de bestaande woningvoorraad optimaal benutten. Dat doen we door het splitsen en optoppen van woningen makkelijker te maken. We bieden meer ruimte aan (pre)mantel(zorg) woningen en studentenhuizen. Het aanbod van studentenkamers willen we samen met onze corporaties en onderwijspartners verbeteren. Een goed aanbod is één van de basisvoorwaarden voor een onderwijs- en studentenstad, daarom sturen we op voldoende (ruimte voor) nieuwbouw en behoud van bestaande huizen. We blijven ook inzetten op collectieve woonvormen, wooncoöperaties, Collectief Particulier Opdrachtgeverschap vormen en combinaties van wonen en werken. We zorgen dat er standplaatsen voor woonwagenbewoners bijkomen. Verder blijven we leegstand terugdringen, ook vanwege het belang ervan voor de kwaliteit en veiligheid van de leefomgeving Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om bij woningbouw voorrang te geven aan mensen met een lokale binding of een vitaal beroep, zoals een leraar of huisarts. We willen zo de sterke gemeenschap als kwaliteit van een wijk of dorp verstevigen.

Daarnaast houden mensen met urgentie op de woningmarkt, waaronder statushouders, voorrang op de woningmarkt. De starterslening zetten we gericht in voor starters die we maatschappelijk (en economisch) aan Tilburg willen binden. Het overgrote deel van de verhuurders in onze stad zorgt goed voor zijn huurders en zijn panden. Helaas zijn er ook excessen waarbij huurders veel te veel huur moeten betalen of wonen in slecht onderhouden panden. Deze excessen willen we aanpakken. Daarvoor behouden we het huurteam, maar we kijken ook naar de nieuwe mogelijkheden die de Wet goed verhuurderschap ons biedt. We maken actief werk van het bestrijden van misstanden en discriminatie van huurders en woningzoekenden, zoals Dutch Only. De transformatie van de Westermarkt benutten we als kans om het functioneren van Verenigingen van Eigenaren actief te versterken. Instrumenten als de zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming zetten we op een passende wijze in. Vanuit de opgaven wonen, zorg en opvang ligt er veel druk op het woningaanbod. Vanwege een gebrek aan woningen loopt de uitstroom uit beschermd wonen locaties, de daklozenopvang en de asielketen vast. Daarom werken we volgens het principe ‘Wonen eerst’ aan voldoende zorggeschikte, geclusterde en gelijkvloerse woningen. De opgave vraagt urgentie en meer samenhangende sturing. Dit geven we bestuurlijk prioriteit.

We richten hiervoor een taskforce in. - 35 -

- 36 -

Wat gaan we doen? • we zetten ons in om de komende periode gemiddeld 2.000 woningen per jaar toe te voegen en houden op gemeentelijk niveau vast aan de wettelijke verdeling 3040-30, gebiedsgericht wegen we af en op projectniveau leveren we maatwerk; • we hanteren bouwregels als helder uitgangspunt. Hier kunnen we gemotiveerd van afwijken, zoals bij de 50 m2 woonoppervlak; • we benutten de bestaande woningvoorraad optimaal en zetten extra in op woningsplitsing, optoppen en een betere doorstroming; • we pakken leegstand aan om verloedering in de omgeving tegen te gaan. Onze huidige en toekomstige leegstandsinstrumenten zetten we actief in; • we verkennen de mogelijkheden van een gerichtere inzet van de starterslening; • we verkennen hoe we mensen uit eigen wijk of dorp, vitale beroepen of sociaalmaatschappelijke binding voorrang kunnen geven op de woningmarkt; • we bouwen voldoende betaalbare (onzelfstandige) studentenwoningen, maken meer ruimte voor studentenhuizen en ondersteunen het behoud van bestaande huizen; • we behouden community builders op de bestaande gemengd wonen locaties; • we bieden particuliere verhuurders die stelselmatig onrechtmatig handelen geen ruimte, we versterken handhaving met de instrumenten van de wet en ons huurteam; • we richten een taskforce ‘Wonen eerst’ op.

foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

De komende jaren blijven we met lef en ambitie werken aan onze stedelijke ontwikkeling.

foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

Stedelijke ontwikkeling

De komende jaren blijven we met lef en ambitie werken aan onze stedelijke ontwikkeling. We zijn trots op de verandering van de stad en de dorpen. We bouwen niet alleen woningen, maar investeren in een fijne, gezonde, duurzame en sociaal inclusieve leefomgeving. We werken aan de ontwikkeling van wonen, werken, voorzieningen, mobiliteit, de ondergrond en de buitenruimte. Tot 2050 voegen we 35.000 nieuwe woningen toe. Komende periode zetten we in op de realisatie van gemiddeld 2.000 woningen per jaar. Een uitdagende opgave waar we ons samen met onze partners en inwoners maximaal voor inzetten. In Tilburg krijgen we projecten van de grond. Dat hebben we de afgelopen jaren laten zien en daar gaan we met volle energie mee door. We versterken het landschap en zorgen voor een klimaatrobuuste inrichting - binnen én buiten het bebouwde gebied - in samenhang met de stedelijke ontwikkeling. Het versnellen van de woningbouwopgave is cruciaal voor het halen van onze doelen. Hoewel de planvorming goed verloopt, moet de stap van plan naar realisatie sneller. We richten ons daarom nadrukkelijk op de uitvoering en geven extra aandacht aan kleinere projecten met grote meerwaarde voor de stad en de dorpen. We hanteren een actieve grondpolitiek en zetten de bijbehorende instrumenten op een passende manier in.

Daarmee vormen we een ambitieuze en betrouwbare partner voor corporaties, ontwikkelaars en beleggers die willen bijdragen aan onze opgaven. Een goede omgevingsdialoog is onvoorwaardelijk, woningzoekenden krijgen een prominente stem. We bouwen compact, binnen bestaande wijken en buurten. Op die manier kunnen onze inwoners blijven wonen in hun eigen wijk of dorp, maken we optimaal gebruik van bestaande voorzieningen en versterken we deze. De landschappen om de stad blijven open en groen. We ontwikkelen de gebouwde omgeving, infrastructuur en openbare ruimte in samenhang. Bodem, water, energie, stikstof en warmte zijn daarbij in toenemende mate sturend en randvoorwaardelijk. Het buitengebied is belangrijk als uitloop- en recreatiegebied en zorgt voor verkoeling. Naast de zogenoemde inbreiding verkennen we waar aan de randen van de stad en dorpen mogelijkheden zijn voor de bouw van extra woningen om de kwaliteit van de woonomgeving te verbeteren. Dit mag het landschap niet aantasten, vergelijkbaar met de afspraken uit het Koersdocument Oostflank.

- 37 -

- 38 -

foto beeldbank gemeente Tilburg Angeline Swinkels

Meer woningen vraagt ook om meer voorzieningen. We bekijken hoe we de financiering daarvoor kunnen laten meegroeien met de ontwikkelingen in de gemeente. De bouwsteen maatschappelijke voorzieningen vormt daarin onze leidraad. De maatschappelijke vastgoedtafel is nodig om op korte termijn efficiënt om te gaan met de matching van beschikbaar vastgoed en de vraag vanuit (organisaties uit) de gemeente. Regionale samenwerking en partnerschap met het Rijk is voor onze stedelijke ontwikkeling van groot belang. Onder meer wonen, werken, mobiliteit, bodem en water vormen een samenhangend systeem dat de schaal van onze eigen gemeente overstijgt. Daarom werken wij actief samen binnen onder meer Hart van Brabant, de stedelijke regio Breda-Tilburg (SRBT) en Novex Stedelijk Brabant. Ook brengen we de samenwerking met Brainport Eindhoven op een hoger plan.

Meer woningen vraagt ook om meer voorzieningen.

Tot slot zorgen we langjarig voor een solide financiële basis en integrale sturing op onze opgaven. We maken scherpere keuzes in fasering en prioritering, werken met realistische begrotingen en zetten in op voldoende cofinanciering van onder meer het Rijk. Initiatiefnemers dragen op een passende manier bij aan onze doelen. Hierbij geven we de komende periode in het bijzonder aandacht aan de gezamenlijke bekostiging van collectieve voorzieningen. De recent ingevoerde systematiek van het gebruik van de Reserve Stedelijke Ontwikkeling en vaste jaarlijkse kapitaallasten in de begroting, evalueren we uiterlijk in 2028.

Wat gaan we doen? • we voeren de Omgevingsvisie uit en realiseren 35.000 woningen voor 2050; • we gaan door met de doorbouwstrategie en versnellen de realisatie van vastgestelde plannen; • we geven verder uitvoering aan gebiedsontwikkeling zoals Kenniskwartier, Spoorzone, binnenstad, Stappegoor, Noord en bij de dorpen; • we brengen de woningbouwopgave voor de Reeshof in beeld; • we geven bijzondere aandacht aan kleine projecten met meerwaarde; • woningzoekenden geven we een prominente stem in het participatieproces; • ruimte voor voorzieningen en werk groeit mee met de woningbouw; • we bouwen binnen de bestaande stad en dorpen en verkennen de toevoeging van woningen aan de randen; • we zetten actief grondbeleid in en benutten juridische instrumenten; • we werken actief samen in de regio.

foto beeldbank gemeente Tilburg Dolph Cantrijn

In Tilburg krijgen we projecten van de grond.

- 39 -

- 40 -

foto beeldbank gemeente Tilburg Your Captain luchtfotografie

Omgevingskwaliteit

In Tilburg staat kwaliteit voorop bij het vormgeven van onze fysieke leefomgeving. Dat is onze inzet bij het ontwerp van gebouwen, de buitenruimte en ons landschap. We bouwen met ambitie, vanuit historisch besef en met lef verder aan de ontwikkeling van onze stad en dorpen. De afgelopen jaren is een samenhangend beleid voor omgevingskwaliteit vastgesteld, met als doelstelling om te werken aan een voorbeeldige bouw- en ontwerpcultuur. Hiermee kunnen we op een heldere, ambitieuze en doelgerichte manier samenwerken binnen de gemeentelijke organisatie en vooral met onze partners in de stad, de dorpen en de wijken. Enerzijds door kwaliteitssturing aan de hand van heldere uitgangspunten, ontwerpend onderzoek, goede ontwerpselecties en het stimuleren van publiek debat. Anderzijds door in de concrete bouwopgave ambitieus en effectief te werken aan ruimtelijke kwaliteit en daarbij vroegtijdig vanuit de juiste uitgangspunten en in goede samenwerking met initiatiefnemers te sturen op de uitvoering. In de volgende periode pakken we hierop door en ligt het accent nadrukkelijk op de succesvolle verbinding tussen kwaliteit, participatie en het noodzakelijke tempo van onze stedelijke ontwikkeling. We moeten immers niet alleen kwalitatief goed bouwen, maar ook voldoende snel, betaalbaar én in verbinding met onze inwoners vormgeven aan onze opgaven.

Een voorbeeldige ontwerp- en bouwcultuur moet bijdragen aan het verhogen van draagvlak en het halen van onze maatschappelijke doelen en de gevraagde versnelling van de woningbouw. We richten kwaliteitsteams in en continueren de rol van de Omgevingscommissie. Daarnaast betrekken we Toegankelijk Tilburg nadrukkelijk bij de advisering over toegankelijkheid bij stedelijke ontwikkeling en de inrichting van de openbare ruimte. We borgen dit beter in de uitvoering.

Van afzonderlijke doelen maken we een doelgerichte en samenhangende aanpak voor toekomstbestendig bouwen. Daarbij verbinden we duurzaam, klimaatadaptief, natuurinclusief, circulair en netbewust bouwen. Niet vanuit afzonderlijke doelen, maar in samenhang en effectief en met het oog op de toekomst. Dit doen we onder meer met kwaliteitsteams in Tilburg Noord, West, Zuid en de dorpen. We werken met woningcorporaties en ontwikkelaars vooraf samen aan (duurzame) ambities voor onze projecten. We leggen daarbij zo min mogelijk nieuwe extra regels op. Ook houden we oog voor de snelheid en betaalbaarheid van de bouwopgave. Een goede participatie vraagt om een open ontwerpproces dat de kwaliteit van de omgevingsdialoog met onze inwoners verrijkt en versterkt. Daar zetten we de komende periode extra op in.

Wat gaan we doen? • we zetten in op toekomstbestendig bouwen en houden daarbij oog voor snelheid en betaalbaarheid; • we evalueren het uitvoeringsplan omgevingskwaliteit en brengen het werken aan omgevingskwaliteit nadrukkelijker in verband met het doel om draagvlak en snelheid te verhogen in onze stedelijke ontwikkeling; • we stellen kwaliteitsteams in voor de ontwikkeling van West, Noord, Zuid en de dorpen; • we borgen onze stevige inzet op renovatie, bescherming, hergebruik en transformatie van ruimtelijk erfgoed als kernwaarde voor stedelijke ontwikkeling; • we sturen op meer ruimte voor experiment en vernieuwing in architectuur; • we continueren de inzet van de Omgevingscommissie en Toegankelijk Tilburg.

foto beeldbank gemeente Tilburg Angeline Swinkels

- 41 -

- 42 foto beeldbank gemeente Tilburg Gerdien Wolthaus Paauw

Groen en water

De afgelopen periode hebben we hard gewerkt aan een klimaatbestendige inrichting van onze stad, onze dorpen en ons buitengebied. Veel pleinen, straten en buurten zijn vergroend en er is nieuwe natuur ontwikkeld. Zoals in Stadsbos013 en landschapspark Pauwels, waar de realisatie van klimaatlandgoed Zwaluwenbunders met toevoeging van een Sterrenbos, nieuwe natuur, recreatieve wandelen fietsroutes en natuurinclusieve landbouw in de startblokken staat. We zien ook dat we er nog niet zijn. Het klimaat verandert en dat merken we aan de toename van extremen in hitte, droogte en neerslag. Ook de biodiversiteit staat stevig onder druk. Daarom versterken we het groen en blauw in en om de stad. Voor een stad met een groeiend aantal inwoners en een ontwikkelende economie is een gezonde, groene leefomgeving essentieel. Met ons programma 013 parken en de Stadsnatuurkaart voegen we groene plekken, verbindingen en meer bomen toe aan de stad. Deze groene plekken kunnen zorgen voor meer schaduw en verkoeling, een betere waterberging of een plek voor ontmoeten en bewegen. Ook verbinden we het groen in de stad met de natuur om de stad en gaan we versnippering van leefgebieden tegen met behulp van het Ontsnipperingsplan. In de stad ligt de prioriteit bij versteende wijken zoals Oud Noord en Oud Zuid.

Hier vergroenen we gericht en creatief om hittestress te verminderen, wateroverlast tegen te gaan, de leefkwaliteit te verbeteren en de biodiversiteit te versterken. Met een schaarste aan ruimte wordt het noodzakelijk om ook strategische locaties aan te kopen voor het creëren van plekken voor buurtgroen, buurtparkjes en meer bomen. Buurtinitiatieven voor meer groen faciliteren we. We verkennen de mogelijkheden voor waterdoorlatende verharding, stadsnatuur en groene ontmoetingsplekken voor recreatie, ontmoeting en sport. En we kijken op welke plekken we de meeste impact kunnen maken. Afspraken leggen we vervolgens vast in de gebiedsvisies, -agenda’s en gebiedsontwikkelingen. Daarbij versterken groen, water en stedelijke ontwikkeling elkaar. Hiervoor behouden we de koppeling tussen gebiedsontwikkelingen aan de cultuur-, bos- en waterlijn die stad en buitengebied verbinden. Ook zien we kansen om inwoners meer te betrekken bij het groenbeheer in de wijk.

Buiten de stad investeren we in onze Stadsregionale parken, Stadsbos013 (inclusief de landgoederenzone), Landschap Pauwels, Moerenburg-Koningshoeven en in de Oostflank. We investeren in natuurontwikkeling en ecologische verbindingszones, verbeterde waterhuishouding, recreatieve mogelijkheden met wandel- en fietspaden en in natuurinclusieve landbouw. Hiervoor werken we samen met de bewoners en agrariërs in het gebied, maar ook met buurgemeenten en partners zoals Werkgroep Behoud Moerenburg, het Brabants Landschap, het waterschap, de provincie en het Rijk. Onder meer met de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak (GGA).

Landbouw

De transitie naar een natuurinclusieve landbouw geven we samen met agrariërs, boomtelers, de ZLTO,en andere ondernemers vorm. We zorgen voor coördinatie en monitoring met een vast aanspreekpunt voor onze lokale agrariërs. En we verwerven de benodigde landbouwgronden. De Reserve Natuurontwikkeling vullen we aan voor de cofinanciering van projecten in ons buitengebied. In landschap Pauwels realiseren we een belevingscentrum met horecafunctie aan de Kouwenberg 1 als startpunt om het gebied verder te ontdekken. Dit doen we zoveel mogelijk samen met de Pauwelspartners in het gebied, zoals de Duinboeren, Natuurmonumenten en waterschap de Dommel.

Water

Water houden we vast waar het kan (om droogte tegen te gaan) en voeren we af waar het moet (om overlast tegen te gaan). Met wijkwaterplannen geven we gebiedsgericht invulling aan de wateropgave. We zien kansen om de wateropgave op gebiedsniveau en collectief vorm te geven. Dat geldt met name bij grote ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld Kenniskwartier. Steeds vaker valt er veel regen tegelijk, waardoor we een grote uitdaging hebben in het opvangen en afvoeren van regenwater. We maken ons water- en rioolsysteem toekomstbestendig en zetten afkoppelcoaches in om mensen te helpen bij het opvangen van regenwater. Bij langdurige hevige regenbuien adviseren we inwoners bij hun aanpak van natte kelders. Ook de waterkwaliteit in Tilburg staat onder druk. Omdat de landelijke doelstellingen voor het voldoen aan de kaderrichtlijn water (KRW) niet gehaald gaan worden, heeft de provincie een ‘KRW-impuls’ in gang gezet. We nemen onze verantwoordelijkheid voor het verbeteren van de waterkwaliteit. Onze invloed ligt met name in het aanpakken van indirecte lozingen. We gaan aan de slag met het in kaart brengen van lozingsvergunningen van bedrijven en beoordelen samen met de Omgevingsdienst of deze vergunningen ‘KRW-proof’ zijn. Waar nodig pakken we dit aan.

foto beeldbank gemeente Tilburg Joirs Buijs

- 43 -

- 44 -

We gebruiken te veel schoon drinkwater. Met de groei van Tilburg hebben we in de nabije toekomst een tekort aan drinkwater als we ons watergebruik niet aanpassen. Dit geldt zowel voor huishoudens als voor bedrijven. We doen er alles aan om een ‘waterslot’ te voorkomen. Tegelijkertijd stimuleren we bewust en zuinig watergebruik door inwoners en bedrijven. We maken onze inzet voor de klimaatbestendige stad meetbaar en navolgbaar. Dat doen we met concretere doelen en indicatoren voor onder meer klimaatadaptatie, biodiversiteit en waterbeheer. Hiermee dragen we ook bij aan de doelen in de Natuurherstelverordening en Basiskwaliteit natuur. Zo bouwen we verder aan een stad waarin groen en water bijdragen aan brede welvaart, gezondheid en een aantrekkelijke leefomgeving voor iedereen. foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

Wat gaan we doen? • we zetten de uitvoering en ontwikkeling van landschapspark Pauwels, Moerenburg, Stadsbos013 (inclusief landgoederen Prinsenhoef en Sparrenhof) voort; • we voeren het programma 013 Parken verder uit; • we starten de vernieuwing van het Wilhelminapark, Leijpark en het Westerpark en de uitvoering van nieuwe parken en tuinen waaronder het Stappegoorpark, het Kanaalpark Reeshof, het Boerke Mutsaerspark, Ringpark-Zuid, Koningswei en de Locboulevard in de Spoorzone; • we ontwikkelen Kouwenberg 1 als belevingscentrum en investeren in de gebouwen op landgoed Sparrenhof; • we gaan hittestress tegen, met extra aandacht voor Oud Noord en Oud Zuid; • we kopen gericht gronden en panden op voor vergroening en natuurinclusieve landbouw; • we gaan de dalende trend van biodiversiteit tegen; • we zetten ons lokaal in voor het terugdringen van de uitstoot van stikstof; • we planten gemiddeld 1.000 extra bomen per jaar; • we richten een vast aanspreekpunt in voor de transitie naar meer natuurinclusieve landbouw; • we versterken het ecologisch beheer in de openbare ruimte en maken werk van natuurbeheer in onze natuurgebieden.

Dit regelen we bij de aanbesteding van het groenbeheer in 2028; • we onderzoeken lozingen en waar nodig pakken we deze aan om zo bij te dragen aan de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water; • we zetten afkoppelcoaches in om inwoners te ondersteunen bij het opvangen van regenwater.

Economie

We zijn trots op onze ondernemers en ondernemingen. Tilburg kent een breed scala van MKBen  familiebedrijven, grote werkgevers en innovatieve start-ups. Zij vormen het kloppend hart van onze samenleving en zorgen naast werkgelegenheid ook voor sponsoring van onze verenigingen en evenementen. Samen met hen werken we komende periode verder aan een vitale en toekomstbestendige economie. Afgelopen periode gaven we vorm aan onze Economische Strategie 2025 - 2050, deze voeren we uit en ontwikkelen we door. Onze aanpak daarbij is drieledig: 1. we zetten ons in voor een aantrekkelijk en vitaal vestigingsklimaat; 2. we nemen een actieve rol in het aanjagen van de transitie naar een duurzame, inclusieve en digitale economie; 3. we nemen regie over het vergroten van onze innovatie en clusterkracht. We beseffen dat wij de economie niet geheel kunnen sturen, maar onze eigen rol als gemeente wel met overtuiging moeten invullen. In de uitvoering is het van groot belang dat we de randvoorwaarden voor ons vestigingsklimaat op orde krijgen. Bedrijven kampen met een tekort aan ruimte, stroom, talent en arbeidsproductiviteitsontwikkeling.

Door de samenwerking met het georganiseerde bedrijfsleven, kennisinstellingen en medeoverheden optimaal te benutten werken we aan oplossingsrichtingen voor deze vraagstukken, het vergroten van ons verdienvermogen en het behouden en uitbreiden van het aantal banen.

Werklocaties en bedrijventerreinen

Als gemeente zetten we ons in voor een goed vestigings- en ondernemersklimaat. Voldoende en nieuwe werklocaties horen hier ook bij. Zoals elders in Nederland, is ruimte in Tilburg schaars. Er zijn concurrerende belangen van woningbouw, recreatie, landbouw, natuur en klimaatopgaven. Deze belangen moeten in samenhang worden afgewogen. Op basis van de laatste prognose van 2022, is echter in de komende decennia een ruimtebehoefte voor werklocaties van 140 hectare.

foto beeldbank gemeente Tilburg Joan Villalon

- 45 -

- 46 -

De afgelopen jaren is daarom gestart met het invullen van de ruimtebehoefte door het revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen. Er zijn succesvolle eerste stappen gezet. We willen bestaande bedrijventerreinen verdichten, vernieuwen, vergroenen en verduurzamen. Zo kunnen op de huidige terreinen nieuwe werklocaties ontstaan. De komende jaren zetten we deze ontwikkeling onverminderd voort en zien we kansen om ten opzichte van 2022 zo’n 600.000 m2  toe te voegen op de bestaande terreinen. Omgerekend zo’n 60 hectare. Daarvoor vullen we de reserve revitalisering bedrijventerreinen aan. Daarnaast zet Tilburg in op de realisatie van 40 hectare van fase 1 van Wijkevoort. Op basis van de door de gemeenteraad genomen besluiten, houden we vast aan de uitgangspunten van een innovatiecampus die goed groen ingepast wordt. We houden daarbij regie via ons grondbeleid (erfpacht als ondergrens). Deze bestuursperiode nemen we geen besluit over fase 2 van Wijkevoort. Voordat we starten met de uitvoering en fysieke voorbereidingshandelingen, wachten we op een definitieve uitspraak van de Raad van State. Deze is voorzien in het laatste kwartaal van 2026. Als het beroep ongegrond is, starten we met de uitvoering. Als de Raad van State oordeelt dat een bestuurlijke lus mogelijk is, maken we daarvan gebruik.

Als de Raad van State oordeelt dat het beroep gegrond is, en het besluit vernietigt, herstellen we indien redelijkerwijs mogelijk de reden van vernietiging door het nemen van een nieuw besluit. Dit gebeurt onder de voorwaarde dat de reden van vernietiging een

foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

foto beeldbank gemeente Tilburg Joan Villalon

beperkt (technisch) gebrek of een procedurele fout is. In dat geval is het gebrek met een relatief eenvoudige correctie en met beperkte middelen te herstellen. Het nemen van het nieuwe besluit moet daarbij in ieder geval binnen deze collegeperiode haalbaar zijn. Ondertussen zitten we niet stil en verkennen we ook met de regio welke mogelijkheden er zijn om aan de ruimtebehoefte te voldoen. We kijken niet alleen kwantitatief naar ruimte voor werklocaties, maar ook naar het kwalitatief beter gebruiken van deze ruimte. Door bewust te kiezen voor het bestaande Tilburgse midden- en kleinbedrijf, en door nieuwe clusters van innovatieve bedrijven, verbinden we onze economie aan onze maatschappelijke opgaven en dragen we bij aan een hoger verdienvermogen van onze bedrijven en werknemers.

Bedrijvigheid in wijken en dorpen

Onze stedelijke economie vindt niet alleen plaats op bedrijventerreinen. Er is ook veel bedrijvigheid in de wijken, aan de linten, op wijkwinkelcentra, in de binnenstad en in het buitengebied. De wijkeconomie moet een integraal onderdeel worden van onze aanpak. Onze wijkwinkelcentra vormen het hart van onze wijken en dorpen. Daar investeren we in en durven we te vernieuwen. Daarnaast zorgen we voor bereikbare en aantrekkelijke linten waar je graag langskomt voor een boodschap of andere aankopen, ook met de auto. In het kernwinkelgebied van de binnenstad willen we met het toevoegen van groen en kwaliteit nog meer uitstralen dat het fijn winkelen is. We voeren de brancheringsvisie uit en zetten in op een gevarieerd aanbod met meer mogelijkheden voor detailhandel en vernieuwend en lokaal ondernemerschap. Zo werken we door aan de ontwikkeling van de binnenstad als ‘place to buy’ én ‘place to be’.

- 47 -

- 48 -

foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

Van Spoorzone tot Tilburg University is de kennis-as in ontwikkeling, een hoog stedelijk interactiemilieu waar wonen, werken en kennis samenkomen. Talent en onderwijs vormen onze onderscheidende kracht en potentie. Jonge mensen die studeren aan onze universiteit, het hbo en het mbo. Zij brengen nieuwe dromen, ideeën en energie en zijn daarmee van groot belang voor onze stedelijke economie. Het buitengebied biedt op dit moment ruimte aan de natuur en tegelijk aan recreatie en duurzame vernieuwing van de landbouw en boomteelt. Tegelijkertijd behouden we de vitaliteit en economie van ons buitengebied en bieden we erfeigenaren een duurzaam verdienmodel. We geven onze ondernemers de benodigde ruimte om te ondernemen, om datgene te doen waar zij goed in zijn. Daarbij helpen we de Tilburgse ondernemer, ons MKB, bij de duurzame en digitale transitie. In 2025 gingen we als regio landelijk aan kop in de transitie naar de volgende economie. Dit doen we samen met het bedrijfsleven en deze goede lijn trekken we door. Met een actieve inzet op circulaire (logistieke) stromen, stadslogistiek en het stimuleren van innovatieve maakeconomie met bijzondere aandacht voor textiel. We verbeteren onze dienstverlening in regionaal verband en zetten hiervoor één centraal, integraal en toegankelijk ondernemersloket op. Eén plek voor elke vraag in elke fase van het ondernemen.

We gaan met ondernemers in gesprek over gemeentelijke regelgeving die zij als belemmerend en overbodig ervaren. En we zorgen ervoor dat ondernemers dit soort regels laagdrempelig kunnen melden zodat we deze waar mogelijk kunnen schrappen.

beeldbank gemeente Tilburg Margo van de Pas

Voor de ontwikkeling van onze economie werken we samen met onze lokale en regionale netwerken. Lokaal doen we dit met onder meer BORT, BMT, VNO-NCW en de vitaalverenigingen. Regionaal doen we dat uiteraard in onze regio Hart van Brabant, maar ook met Breda en de bredere regio SRBT. We zetten daarnaast in op samenwerking in Brabant en met Brainport Eindhoven in het bijzonder.

Wat gaan we doen? • we voeren de Economische Strategie 2025 – 2050 uit; • we werken aan ruimte voor bedrijvigheid en ondernemerschap in de stad en op onze bedrijventerreinen. We zetten het programma Revitaliseren met ambitie voort; • we gaan volgens de afspraken in dit akkoord verder met de ambitie voor Innovatiecampus Wijkevoort, fase 1 (40 hectare); • we organiseren een integrale (regionale) ondernemersdienstverlening; • we zetten in op de realisatie van innovatiemilieus, -programma’s en -clusters; • we zetten de samenwerking met onze vitaal- en ondernemersverenigingen voort; • we voeren de Agenda Linten uit en werken aan de vernieuwing van onze linten; • we vernieuwen het economische profiel van Westermarkt, Stappegoor en Verdiplein; • we zorgen dat ondernemers laagdrempelig overbodige regels kunnen melden die hun bedrijfsvoering in de weg zitten.

- 49 -

- 50 -

Arbeidsmarkt

Het gaat goed met de werkgelegenheid in Tilburg. We blijven ons inzetten voor baanzekerheid. Wij vinden het belangrijk dat iedereen naar vermogen kan meedoen. Daarvoor organiseren we ondersteuning, werken we aan participatie, zetten we in op ontwikkeling en helpen mensen aan een passende baan. Werk en participatie geven structuur, eigenwaarde en perspectief. Het helpt mensen bij het ontwikkelen van zelfvertrouwen en nieuwe vaardigheden. We voeren de Participatiewet uit met de menselijke maat, zonder de opdracht tot werk, ontwikkeling en participatie los te laten. Regulier werk is niet voor iedereen direct mogelijk. We doen wat nodig en wat haalbaar is. Goede uitvoering vraagt samenhang met andere beleidsterreinen, zoals bestaanszekerheid, schuldenbeleid, sociale basis, zorg, taal en inburgering. We zien nieuwe kansen voor ontwikkeling naar zelfstandigheid en voor routes naar werk. Daarom kijken we opnieuw naar onze instrumenten voor ontwikkeling, re-integratie en participatie. We nemen de werking van Menss-trajecten hierin mee. We herverdelen bestaande middelen, zodat we meer instrumenten kunnen inzetten die directer bijdragen aan werk, ontwikkeling en duurzame uitstroom. We kiezen daarbij bewust voor minder kortdurende instrumenten, en meer robuuste en langere trajecten. Denk daarbij aan leer-werktrajecten of praktijkleren.

foto beeldbank gemeente Tilburg Dolph Cantrijn

foto beeldbank gemeente Tilburg Angeline Swinkels

Bij deze beweging past onze afspraak om de ontwikkel- en basisbanen verder uit te breiden en daarop flink te investeren. De afgelopen jaren hebben de ontwikkel- en basisbanen zich bewezen als route naar meedoen en werk. Ze bieden onze inwoners financiële zekerheid, trots en een volwaardige plek in onze samenleving. We verhogen daarom de instroom in de ontwikkelbaantrajecten in 2026 van 50 naar 70 inwoners, en vanaf 2027 naar minimaal 100 per jaar. Wij zien ontwikkelbanen als een belangrijke stap richting duurzame deelname aan de arbeidsmarkt. Onze ambitie is om, naast de Diamantgroep, meer werkgevers een ontwikkelbaan aan te laten bieden. We stellen de Diamantgroep in staat om regie te voeren en mensen vanuit de ontwikkelbaan te matchen en te bemiddelen naar andere werkgevers. De basisbaan blijft behouden voor onze inwoners voor wie de ontwikkelbaan niet tot uitstroom leidt. Zo voorkomen we dat mensen terugvallen naar een bijstandsuitkering.

Wat gaan we doen? • we verhogen de instroom van ontwikkelbanen naar minimaal 100 inwoners per jaar; • we herverdelen bestaande middelen naar instrumenten die directer bijdragen aan werk, ontwikkeling en duurzame uitstroom; • we onderzoeken hoe de Menss-trajecten en andere ontwikkelinstrumenten passen in de lijn Meedoen, re-integratie en participatie.

- 51 -

- 52 -

Erfgoed

De geschiedenis van Tilburg is zichtbaar, beleefbaar en inspirerend voor onze toekomst. Cultureel erfgoed versterkt de herkenbaarheid, identiteit en aantrekkelijkheid van onze stad, buurten en dorpen. Daarom investeren wij in ons ruimtelijk en immaterieel erfgoed, in onze gebouwde monumenten, cultuurhistorisch waardevolle ensembles, landschappen en in de verhalen van gemeenschappen.

foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

Herbestemmingen zoals de LocHal en het Mommerscomplex laten zien hoe historische gebouwen nieuwe betekenis krijgen als plekken voor ontmoeting, cultuur en innovatie. Ons Paleis-Raadhuis vernieuwen we deze bestuursperiode. We gaan door met het beschermen van waardevolle historische plekken in de gemeente en vertellen ook het verhaal erbij. We investeren daarom in het aanwijzen van nieuwe monumenten. Zowel de post65-monumenten, naoorlogse wijken als het funerair erfgoed (begraafplaatsen en grafmonumenten) krijgen daarbij de aandacht. Ook zetten we ons in voor behoud en versterking van cultuurhistorisch waardevolle ‘ensembles’ zoals de linten, dorpskernen en de landgoederenzone in Stadsbos013.

De figuren, mensen en verhalen uit de Tilburgse geschiedenis vormen ons immaterieel erfgoed. Dit erfgoed mag nog meer worden gedeeld en zichtbaar worden. Denk hierbij aan Vincent van Gogh en het Tilburgse industriële, religieuze en koloniale verleden. Maar ook aan de volkscultuur met de kermis, het carnaval en voetbalclub Willem II. We faciliteren verhalen en ideeën uit de stad en dorpen. En we zien hier mogelijkheden voor het inrichten van een erfgoedhuis. We maken onze straatnamen meer inclusief, bijvoorbeeld door het toevoegen van de namen van historisch belangrijke Tilburgse vrouwen. Voor het Mommerskwartier bekijken we of het huidige organisatiemodel passend is bij de ambities van het Textielmuseum, het archief en het Stadsmuseum.

Wat gaan we doen? • we wijzen monumenten versneld aan en beschermen cultuurhistorisch waardevolle ensembles, naoorlogse wijken, post-65 erfgoed en funerair erfgoed; • we maken gebiedsbiografieën voor onze wijken, dorpen en gebiedsontwikkelingen en geven prioriteit aan de nieuwe gebieden met grote ontwikkeldynamiek zoals het Kenniskwartier, het gebied rondom Ringbaan Zuid en Noord; • we restaureren het Paleis-Raadhuis en nemen een besluit over de programmering; • we richten formatie in, gericht op immaterieel erfgoed en gaan het verhaal van Tilburg meer zichtbaar maken; • we maken onze straatnamen meer inclusief en starten met het toevoegen van historisch belangrijke Tilburgse vrouwen; • we ontwikkelen de kerkenvisie door tot een uitvoeringsprogramma voor ons religieus erfgoed en onder meer onze kloostertuinen.

Mobiliteit

We blijven inzetten op het bereikbaar houden van onze stad en dorpen. Met de komst van extra woningen, bedrijven en voorzieningen is een mobiliteitstransitie nodig die ambitieus is en realistisch in de uitvoering. Daarbij kijken we naar de samenhang tussen auto, fiets, openbaar vervoer, lopen, deelmobiliteit en vervoer over water. Ook houden we vast aan de uitgangspunten van de netwerkanalyse. In de wijk stimuleren we lopen en fietsen met voorzieningen dichtbij. Tegelijkertijd moeten de stad en dorpen voor onze inwoners en bezoekers ook met de auto goed bereikbaar blijven. Over de Ringbaan West hebben we nieuwe afspraken gemaakt. Zoals eerder besloten passen we het stuk tussen de Hart van Brabantlaan en de Hasseltrotonde aan. Dit doen we gelijktijdig met de werkzaamheden aan het spoorviaduct (gepland van eind 2028 tot medio 2030). Na ingebruikname monitoren we het gebruik van openbaar vervoer, verkeersafwikkeling, geluid, luchtkwaliteit, verkeersveiligheid en de economische effecten op de binnenstad, waaronder koopstromen. Daar waar monitoring tussentijds serieuze aanleiding geeft om bij te sturen, nemen we al aanvullende maatregelen. Na 1,5 jaar openstelling maken we een evaluatie. Aan de hand daarvan besluiten we of we het noordelijke deel van de Ringbaan West definitief inrichten op basis van het eerder genomen besluit, of dat we de inrichting terugdraaien.

Het principebesluit om het zuidelijk deel van de Ringbaan West (tussen de Hart van Brabantlaan en de Baroniebaan) in te richten met vrijliggende busbanen en één rijstrook per rijrichting voor autoverkeer draaien we terug. Wel hebben we extra aandacht voor de leefbaarheid, de (verkeers)veiligheid en het sluipverkeer op en rond dit deel van de Ringbaan West. Ook verbieden we, uiterlijk in 2027, doorgaand vrachtverkeer op de Ringbaan West en de Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg. In de evaluatie over het stuk tussen de Hart van Brabantlaan en de Hasseltrotonde, nemen we mee welke effecten de herinrichting heeft gehad op het zuidelijke deel van de Ringbaan West en nemen we een nieuw besluit over de inrichting.

foto beeldbank gemeente Tilburg Jostijn Ligtvoet

- 53 -

- 54 -

Om de doorstroming ook tijdens de werkzaamheden aan het spoorviaduct en de tijdelijke inrichting van het noordelijk deel van de Ringbaan West op orde te houden plegen we extra inzet op het versneld uitvoeren en voorbereiden van enkele flankerende maatregelen. We verbeteren de doorstroming op de tangenten, bijvoorbeeld door de snelheid te verhogen naar 100 km/u. Op de Ringbaan Zuid verlagen we de snelheid naar 50 km/u. We starten zo snel als mogelijk met de aanleg van diverse fietstunnels (Reeshofdijk, Langendijk en Baroniebaan). Verder optimaliseren we het kruispunt bij de Ringbaan Oost en de Bosscheweg. Daarmee verhogen we ook daar de doorstroming van doorgaand verkeer en houden we onze hele stad bereikbaar. We blijven ons ook inzetten voor een betere doorstroming op de A58. Vanwege het uitvoeren van al deze maatregelen, de bouw van extra woningen en het onderhoud aan de openbare ruimte vinden er veel werkzaamheden plaats in de stad. Dat is goed, maar dit zet de bereikbaarheid van de stad onder druk. Door goed te communiceren en de werkzaamheden slim te plannen kunnen we de overlast zoveel mogelijk beperken. We zorgen dat de binnenstad goed bereikbaar blijft. Hiervoor realiseren we extra parkeermogelijkheden aan de randen van het centrum en twee transferia.

Deze transferia geven we vorm door gebruik te maken van bestaande parkeercapaciteit, bijvoorbeeld bij de ziekenhuizen en bedrijven die al zijn voorzien van goede OV-verbindingen. Bezoekers worden naar de parkeergarages en transferia geleid. We investeren in een autoluw dwaalgebied. Daarbij is het uitgangspunt dat bewoners van de binnenstad de eigen woning ook per auto goed kunnen bereiken. Hiervoor geven we bijvoorbeeld vergunninghouders en abonnementhouders van parkeervoorzieningen rondom de Telegraafstraat en het Pieter Vreedeplein een ontheffing. Zo voorkomen we onnodige verkeersbewegingen op de Parkring. De vastgestelde parkeerstrategie blijft ons uitgangspunt. Voor het toepassen van onze parkeernormen is het van belang andere vormen van mobiliteit te stimuleren, zoals het openbaar vervoer, fietsen, lopen en deelmobiliteit. Dit moet op orde zijn en van kwalitatief hoog niveau. Voor de wijken waar we betaald parkeren invoeren, blijft het tot het einde van deze bestuursperiode mogelijk om 1,5 uur gratis te parkeren bij de wijkwinkelcentra. In gebieden waar we gereguleerd parkeren invoeren letten we, in lijn met deze strategie, op de betaalbaarheid van de tarieven voor bewoners. Op de bedrijventerreinen vernieuwen en verruimen we ons parkeerbeleid. Daardoor ontstaat er meer ruimte en flexibiliteit voor parkeren.

foto beeldbank gemeente Tilburg

Voor de fiets komen meer parkeervoorzieningen, vooral in het centrum. Ook zorgen we voor goede fietsverbindingen vanuit de dorpen en de wijken richting het centrum. Met de realisatie van meerdere fietstunnels,-bruggen en-snelwegen krijgt de fietser meer ruimte in Tilburg. Het levert snellere én veiligere verbindingen op. En dat is nodig, want de meeste ongelukken in het verkeer gebeuren nog met de fiets. We werken daarom aan een nieuw uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid, ook voor de andere vervoersmiddelen. Waar gewenst introduceren we meer schoolstraten. De rotondes in de Reeshof zijn net aangepast. We evalueren eind 2027 de effectiviteit hiervan en treffen daarna eventueel maatregelen. We hebben een ambitieuze aanpak voor het openbaar vervoer met onze agenda Hoogwaardig Openbaar Vervoer en de OV-concessie. Er komen snelle busverbindingen (Bus Rapid Transit) naar Waalwijk, Heusden, Loon op Zand en Den Bosch. We blijven ons inzetten voor de opwaardering van treinstation Universiteit en de komst van een nieuw station bij Udenhout. Voor Biezenmortel evalueren we de bereikbaarheid van het dorp, na twee jaar een nieuwe businzet via Bravoflex. Onze bushaltes maken we met een extra inhaalslag fysiek en visueel toegankelijk. We willen de bus voor iedereen toegankelijk en betaalbaar houden. We introduceren een nieuw basisreisproduct voor inwoners met een laag inkomen.

Ook starten we een pilot waarmee we beperkt OVpassen beschikbaar stellen voor inwoners die voor werk of opleiding in de spits en/of regio moeten reizen.

Wat gaan we doen? • we vernieuwen het viaduct Ringbaan West en conform het raadsbesluit passen we gelijktijdig de inrichting van het noordelijke deel Ringbaan West aan; • we draaien de besluitvorming voor het zuidelijke deel Ringbaan West terug; • we investeren in leefbaarheid en weren vrachtverkeer op de Ringbaan West (inclusief het zuidelijk deel) en de Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg. We monitoren de effecten van het weren van het vrachtverkeer; • we versnellen enkele flankerende maatregelen; • we realiseren extra gebouwde parkeercapaciteit en -hubs voor auto’s en beheerde en onbeheerde stallingen voor fietsen; • we voeren de parkeerstrategie, netwerkanalyse, (H)OV-concessie, de fiets- en loopagenda uit; • we vernieuwen en verruimen het parkeerbeleid op bedrijventerreinen; • parkeren bij wijkwinkelcentra is tot het einde van deze bestuursperiode gratis voor de duur van 1,5 uur; • we evalueren eind 2027 de effectiviteit van de rotondes in de Reeshof; • we komen tot een ontheffingensysteem voor bewoners van de Telegraafstraat; • we blijven maximaal inzetten op de aanleg van treinstation Udenhout en de opwaardering van treinstation Tilburg Universiteit; • we stellen een nieuw uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid op; • we introduceren een nieuw busproduct voor inwoners met een laag inkomen en evalueren de bijbehorende pilot na twee jaar; • we realiseren deze

periode tot 95% visueel en fysiek toegankelijke bushaltes; • we leggen twee transferia aan.

- 55 -

- 56 -

foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

Evenementen, horeca en citymarketing

Tilburg is een bruisende stad waar evenementen deel uitmaken van een fijn en leuk leven. We zijn trots op iconische evenementen zoals de Tilburgse Kermis, carnaval, Draaimolen, Festival van het Levenslied, de Tilburg Ten Miles, Festival Circolo, Kaapstad en nieuwe topsportevenementen als de Worldcup Shorttrack. We koesteren onze kraamkamer voor evenementen met de Koepelhal en Wagenmakerij in de Spoorzone. Hiermee zetten we Tilburg op de kaart! We zien ook de meerwaarde van de kleinere evenementen in de wijken en dorpen, die ervoor zorgen dat mensen elkaar ontmoeten. Het hernieuwde Mundial is een mooi voorbeeld. Wij zetten ons dan ook in om al onze evenementen zo goed mogelijk te faciliteren. Nieuwe of eenmalige iconische evenementen zijn welkom als ze van waarde zijn voor onze inwoners en ondernemers. We maken meer ruimte voor (kleinschalige) innovatieve experimenten en grootschalige evenementen in ons aanbod en in de stad. De beschikbare ruimte voor evenementen staat door de groei van de stad onder druk. Voor de vervanging van - op termijn - niet meer beschikbare terreinen, zoals het MOB-complex en ’t Laar, zoeken we nieuwe evenementenlocaties. Onder meer bij de buitenlocatie ADEM en met een nieuwe multifunctionele (ijs) sportevenementenhal. Tegelijkertijd is er met het Stadsforum een mooie evenementenlocatie ontstaan.

Ook kijken we regionaal naar locaties, die geschikt zijn voor grote evenementen. Als we meer geschikte locaties hebben, kunnen we de evenementen beter over de stad verspreiden. Zo beperken we de belasting voor omwonenden (in het centrum) of voor de natuur (in het Leijpark en Wilhelminapark). Daarbij hebben we aandacht voor een goede inpassing van evenementen in hun omgeving. Iedereen moet zich welkom en veilig voelen op onze evenementen. We verbeteren de toegankelijkheid, veiligheid en inclusie voor evenementen en horeca met voorzieningen als toiletten, safe spaces en drinkwater. We maken het makkelijker om evenementen te organiseren. Dat doen we door het proces rondom vergunningen en subsidies te verbeteren. We zorgen voor een beter en meer transparant online proces, waarbij de voortgang voor de aanvrager inzichtelijk is. Ook willen we dat het op meerdere momenten in het jaar mogelijk wordt om subsidie aan te vragen voor lokale- en studentenevenementen. We geven de initiatiefnemer sneller duidelijkheid. We Iedereen moet zich welkom kijken kritisch naar de kosten die we als en veilig voelen op onze gemeente maken voor een evenement. Ook maken we helder wie betaalt voor evenementen. zaken als beveiliging, schoonmaak en herstel van de openbare ruimte. We onderzoeken hoe wij onze kosten doorbelasten aan initiatiefnemers.

foto beeldbank gemeente Tilburg Margo van de Pas

We transformeren de binnenstad van boodschappenstad naar verblijfstad. Waar mogelijk maken we ruimte voor extra terrassen, langere openingstijden en nachtclubs. Voor veel jongeren en studenten in Tilburg ontbreekt nog een bruisend nachtleven, met een gevarieerd en onderscheidend aanbod aan clubs, kroegen, cultuur en evenementen. We stimuleren horecagelegenheden in de wijken en dorpen, waar dit gewenst en passend is. Ook vinden we het belangrijk dat er horecagelegenheden en evenementen zijn waar jongeren onder de 18 jaar samen kunnen komen. We vierden Oud & Nieuw van 2025 op 2026 met twee lasershows in Tilburg. Met het ingaan van het landelijk vuurwerkverbod, evalueren we de huidige inzet voor deze shows, de horecapleinen en het stimuleren van kleinschalige wijkevenementen. We zijn trots op de kermis in onze stad. Het aanbod van attracties en evenementen op de kermis blijven we vernieuwen. Dat aanbod versterken we door cultuur en kermis nog meer aan elkaar te koppelen. Zo bieden we voor ieder wat wils en trekken we nieuw publiek aan. Ook bij de kermis houden we zoveel mogelijk rekening met de leefbaarheid in de binnenstad. Recente afspraken over de geluidbelasting en de Parkring leven we na.

We blijven Citymarketing inzetten voor het uitdragen van het verhaal van Tilburg, het vergroten van de trots van onze inwoners, het aantrekken van meer bezoekers en studenten naar onze stad en het welkom heten van bezoekers bij ons Infopunt op het station. Dit is onderdeel van de gastvrijheid van Tilburg. Samen geven we verder vorm aan het uitvoeren van deze werkzaamheden op een kostendekkende manier.

foto beeldbank gemeente Tilburg Jules van Iperen

Wat gaan we doen? • we faciliteren onze evenementenorganisatoren beter in de vergunnings- en subsidieprocessen; • evenementen bieden we de ruimte, flexibiliteit en de mogelijkheid om te experimenteren; • we bieden ruimte aan vernieuwende horecaconcepten en horecagelegenheden in de wijken en dorpen; • we geven opnieuw vorm aan het vieren van Nieuwjaar zonder vuurwerk; • we verbeteren de kermisbeleving in de Tilburgse binnenstad; • we onderzoeken de haalbaarheid van het ADEM initiatief van 013 en we ronden de vernieuwing van de Koepelhal-Wagenmakerij af; • we onderzoeken de haalbaarheid van een multifunctionele (ijs) sportevenementenhal en nemen een besluit over de uitvoering.

- 57 -

- 58 -

foto beeldbank gemeente Tilburg RV Fotoproducties | Ruud Verhoosel

Klimaat en energie

Met het programma energietransitie en het CO₂-maatregelenpakket werken we aan het terugdringen van de CO₂-uitstoot in Tilburg. Ook dragen we binnen onze lokale en regionale mogelijkheden bij aan het tegengaan van klimaatverandering. Maximale CO₂-reductie is ons leidend principe. We blijven sturen op de 55%-doelstelling in 2030 en 100% in 2050 en kijken tussentijds of onze maatregelen het optimale effect hebben. Werkt iets niet goed genoeg, dan sturen we bij. We zetten nadrukkelijk in op grootschalige energieopwek in de regio en houden hiervoor vast aan de afspraken uit de Regionale Energie en Klimaatstrategie (REKS). We wekken minimaal 60 megawatt op uit windmolens. Hiervoor richten we ons primair op de ontwikkeling van de locatie Spinder Groot en op plaatsingen aan de noordrand. Bij de locatie De Baars combineren we opgaven. Als de komst van windmolens daar nog langer op zich laat wachten, geven we daar prioriteit aan het vormgeven van de belangrijke waterbergingsopgave voor onder meer het ziekenhuis. We intensiveren de samenwerking met energiecorporaties en zorgen ervoor dat het regionaal publiek ontwikkelbedrijf projecten kan uitvoeren én opbrengsten genereert. In de wijken gaan we door met de wijkuitvoeringsplannen en het verduurzamen en van het gas halen van de woningen.

We zetten zelf grootschalige isolatieprojecten op in buurten met veel energiearmoede, omdat daar de grootste winst te halen is. Niet alleen in het terugdringen van de energierekening, maar ook in het verbeteren van de woonomstandigheden en de gezondheid van bewoners. We ondersteunen inwoners met energiecoaches, duurzaamheidsmakelaars en het Energiehuis. We bieden waar nodig extra

ondersteuning aan inwoners die een groot deel van hun inkomen kwijt zijn aan energiekosten. We vinden het logisch dat huiseigenaren ook zelf een bijdrage leveren aan het verduurzamen van hun woning. We behouden daarvoor de systematiek die is afgesproken bij de verduurzaming van woningen in Tilburg Noord, tenzij de evaluatie aanleiding geeft voor een aanpassing. De eigen bijdrage kunnen inwoners (deels) terugverdienen met de besparing op de energierekening. De druk op het elektriciteitsnet vraagt om slimme keuzes en innovatie. Netcongestie vormt een belemmerende en sturende factor voor de realisatie van projecten. Daarom zetten we in op creatieve energieoplossingen zoals (buurt)batterijen, ‘smart grids’ en netbewust bouwen. Hiervoor richten we een ‘taskforce’ in met bedrijven en kennisinstellingen. We werken met de Provincie, Tennet en Enexis aan de coördinatie van schaarse net- en uitvoeringscapaciteit. Ook geven we voorrang aan vergunningen voor energiestations en andere maatregelen die het energienet ontlasten. We werken samen met energie-intensieve bedrijven, omdat daar veel winst te halen is. We spreken hen gericht aan op hun energiegebruik en stimuleren gezamenlijke oplossingen op bedrijventerreinen.

foto beeldbank gemeente Tilburg Joris Buijs

- 59 -

- 60 -

De druk op het elektriciteitsnet vraagt om slimme keuzes en innovatie.

foto beeldbank gemeente Tilburg Gerdien Wolthaus Paauw

We investeren in een betrouwbaar, duurzaam en betaalbaar warmtenet. Hiervoor is vorig jaar het Warmtebedrijf Tilburg opgericht. Met het warmtebedrijf realiseren we de komende periode warmtenetten, te beginnen in Kenniskwartier en Tilburg Zuid. We dwingen inwoners niet om op stel en sprong van het gas af te gaan. We doen dit stap voor stap en in overleg, met duidelijk inzicht in kosten en comfort. Tegelijkertijd zorgen we dat opbrengsten van het warmtebedrijf terugkomen bij de gebruikers. We werken gestaag door met het opstellen van wijkuitvoeringsplannen energie en gaan meer duidelijkheid geven over welke warmteoplossingen waar gaan komen. Tot slot geven we innovatie de ruimte. Via de reserve Klimaat en Energie financieren we concrete pilots. Voorbeelden zijn (duurzame) buurtinitiatieven, het leasen van cv-installaties of het inzetten van buurtbatterijen. We bereiden ons voor op de aansluiting op de buisleiding met waterstof van de Delta Rhine Corridor. We werken mee aan de realisatie van een waterstoftankstation voor zwaar vervoer over weg en mogelijk het water. Zo maken we gerichte keuzes en werken we aan zichtbare projecten voor het Tilburgse energiesysteem van de toekomst. De adviezen van het burgerberaad over een rechtvaardige energietransitie nemen we hierin mee.

Wat gaan we doen? • we behalen de CO₂‑reductiedoelen voor 2030; • we realiseren grootschalige duurzame opwek en geven prioriteit aan Spinder Groot; • we dringen energiearmoede terug; • we bouwen aan het energiesysteem van de toekomst; • we maken een doelgerichte aanpak Netcongestie en richten hiervoor een taskforce in; • we verduurzamen gebouwen, waaronder ons maatschappelijk vastgoed; • voor het uitvoeren van onze klimaatambities zorgen we voor dekking via de Reserve Klimaat en Energie, met name via de overschotten van de jaarlijks te ontvangen CDOKE-gelden.

foto beeldbank gemeente Tilburg Margo van de Pas

Afval en circulair

Door de toenemende schaarste aan grondstoffen verandert het gebruik en het maken van producten. We zetten onze inzet voor een circulair Tilburg door, met haalbare en ambitieuze doelen. Het inzamelen van afval gaat goed in Tilburg. Er is gemiddeld weinig restafval per huishouden. Deze lijn zetten we door. Bovendien zien en behandelen we afval steeds meer als grondstof. We verhogen het recyclepercentage van ons afval tot 60%. Afval scheiden moet voor iedereen logisch, haalbaar en betaalbaar zijn. Daarom maken we circulair gedrag zo eenvoudig mogelijk in het dagelijks leven van inwoners. Wijkinzamelpunten voor herbruikbaar en grof afval maken het makkelijker om spullen een tweede leven te geven. Ook zorgen ze voor minder bijplaatsingen en afvaldumping. - 61 -

- 62 -

We gaan door met onze gerichte aanpak tegen zwerfafval. We treden op tegen inwoners die hun afval verkeerd sorteren, afval bijplaatsen bij (ondergrondse) containers of illegaal afval storten. We zijn bereid om ernstige vervuilers en notoire overtreders een bestuurlijke boete te geven. Dit doen we alleen als eerdere waarschuwingen niet hebben gewerkt. We realiseren een tweede volwaardige milieustraat, bij voorkeur in regionaal verband. En we werken met de regio aan een Circulair Ambachtsnetwerk. Met het programma Tilburg Circulair richten we ons op het versnellen van circulair bouwen, circulariteit als economische kans en de transitie binnen onze eigen organisatie. We houden vast aan de gestelde (tussen)doelen voor circulariteit. Voor onze eigen bouwopgave en de inrichting van de openbare ruimte hanteren we de landelijke principes van Het Nieuwe Normaal. Voor de bredere bouwopgave werken we aan een integrale aanpak toekomstbestendig bouwen. Hergebruik van regenwater (grijs water) zien we, ook in de woningbouw, als een wenselijke circulaire innovatie. We vinden het raar dat we onze wc’s nog altijd doorspoelen met drinkwater. De beschikbaarheid van drinkwater staat immers onder druk en een wateraansluiting voor woningen en bedrijven is in de toekomst niet langer vanzelfsprekend.

We nemen daarom onze verantwoordelijkheid, door samen te werken aan slimme oplossingen voor dit vraagstuk. Ons nieuwe inkoopbeleid kent meer duurzame, sociale en lokale criteria. Deze passen we strakker toe binnen de organisatie en we sturen waar mogelijk op circulair inkopen. Dit vraagt een bijdrage vanuit alle afdelingen. Ook zetten we in op de maatschappelijke betekenis van circulariteit. Door middel van ruilen, repareren en de toegankelijkheid van goede hergebruikte spullen in de buurt. Met de regiodeal MiddenBrabant en met een bijdrage uit onze reserve Klimaat en Energie stimuleren we een circulaire economie. We zorgen ervoor dat onze monitoring van het programma Circulair met duidelijke doelen en indicatoren snel op orde is. En we streven ernaar om het programma aan het einde van deze periode op te laten gaan in de afdelingen.