Bijlage 1 - Beleidsnota Wet maatschappelijke ondersteuning 2025
Tekst van het document
Er is dan niet altijd een maatwerkvoorziening nodig. Toegang Tilburg kan samen met de inwoner kijken welke taken hij zelf of iemand in zijn huishouden nog kan uitvoeren of kan leren uitvoeren. Ook hierbij kan Toegang Tilburg ondersteunen. Op deze manier maken we keuzes in welke vorm van ondersteuning passend is. We kijken daarbij naar de draagkracht en draaglast van onze inwoners. ‘Voorheen werd vooral gekeken naar mijn lichamelijke beperkingen en kreeg ik daar een aantal uren hulp aan huis voor. Nu wordt er meer gekeken naar wat ik nog wel kan en wat er bijvoorbeeld met behulp van fysiotherapie en ergotherapie anders gedaan kan worden. Daar hebben we toen dus op ingezet. Hoewel ik in het begin niet blij was met minder uren huishoudelijke hulp, is het wel fijn dat ik weer een aantal handelingen zelf en in mijn eigen tijd en tempo aan het doen ben. Dat is natuurlijk ook weer goed voor mijn beweging.’ Bron: Evaluatie normaliseren in de praktijk, gemeente Tilburg, 2024 ➢ Nieuwe inkoop: samenwerking anders vormgeven Bij de nieuwe inkoop van Hulp bij het huishouden, willen we gebruik maken van de positieve ervaringen van de recente inkoop in het sociaal domein. We onderzoeken hoe we de samenwerking met zorgorganisaties anders vorm kunnen geven, zodat we de verantwoordelijkheid voor het beschikbaar houden van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben gezamenlijk dragen.
Vanuit positieve gezondheid, kijken we naar welke elementen van veerkracht, gemeenschapskracht en organisatiekracht hierbij kunnen helpen. Mogelijkheden hiervoor zijn; • Inwoners stimuleren om zelf weer of langer hun huishouden te doen • Inwoners stimuleren om zelf te regelen hiervoor een ander in te schakelen • Collectief aanbod ontwikkelen • Gebiedsgericht aanbesteden (minder keuzevrijheid, maar ook lagere kosten) • Lumpsum aanbesteding in plaats van P x Q
Beleidsnota Wmo Tilburg 2025 e.v.: samen werken aan een zorgzame samenleving
27
Akkoorden die stelsel brede samenwerking mogelijk maken Geen enkele zorg- en sociaalprofessional, zorgorganisatie, zorginkoper of overheidspartij kan alleen de veranderingen realiseren die nodig zijn om de toenemende vraag naar ondersteuning te voldoen. Daarom is samenwerking cruciaal: lokaal, in de regio en landelijk. Er is tussen de stelselpartijen zorgkantoren, zorgverzekeraars en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten - commitment over de gezamenlijke opgave om de zorg en ondersteuning in Nederland houdbaar te houden. Dit heeft geresulteerd in een aantal landelijke akkoorden gericht op samenwerking die hieronder beschreven worden. 30 Integraal zorgakkoord (IZA) In het najaar van 2022 is het Integraal Zorgakkoord (IZA) ondertekend door partijen uit zorg, ondersteuning en welzijn. Samen werken deze partijen toe naar passende zorg en ondersteuning, samen met de inwoner op de juiste plek en met de nadruk op (positieve) gezondheid. In Hart voor Brabant is dit akkoord inmiddels vertaald in een regioplan.31 Het IZA moet leiden tot het verbeteren van de samenwerking tussen sociaal domein, huisartsenzorg, GGZ, ziekenhuizen. Onder andere door wettelijke en financiële mogelijkheden te creëren voor meer domein overstijgende samenwerking, vooral die tussen het medische en sociaal domein, waarbij stevige lokale teams een sleutelrol vervullen.
Eind 2024 is de VNG namens de gemeenten uit het samenwerkingsverband gestapt. Op moment van schijven zijn de gevolgen hier nog niet duidelijk. Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) Een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Dat is de stip op de horizon van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In februari 2023 ondertekenden de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS samen GALA. De doelen en de onderwerpen in het GALA zijn niet nieuw, de integrale aanpak is dat wel. Dat betekent meer samenhang in de aanpak van gezondheidsvraagstukken en een meer afgestemde inzet op de vaak complexe achterliggende factoren van inwoners. Zo moet meer impact ontstaan. Dat het rijk substantieel extra middelen beschikbaar stelt in een brede uitkering voor gemeenten, zien we als ondersteuning in de beweging naar een gezond Nederland. Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) In het Hart van Brabant hebben we een Woonzorgvisie32 vastgesteld met een lokale Tilburgse paragraaf33. Het gaat o.a. over het anders organiseren van de ouderenzorg. We gaan uit van eigen verantwoordelijkheid en de mogelijkheden van onze inwoners. Dit betekent dat inwoners zelf regie voeren op hun welzijn, gezondheid en wonen.
We bieden ondersteuning aan de groep die dit het hardst nodig heeft. 30
WOZO vormt samen met het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (TAZ) het landelijk transitieprogramma om Nederland voor te bereiden op de bovengenoemde trends. 31 Regioplan Midden Brabant De juiste zorg op de juiste plek (2024) 32 33
Woonzorgvisie - Regio Hart van Brabant Woonzorgvisie Tilburg Lokale paragraaf. Tilburg raadsinformatie (2024)
Beleidsnota Wmo Tilburg 2025 e.v.: samen werken aan een zorgzame samenleving
28
Speerpunten zijn het werken aan bewustwording, preventie, een sterke sociale basis én innovatie. Door te werken aan preventie en het bevorderen van gezondheid stellen we (zwaardere en langdurige) ondersteuning langer uit en verkleinen we de vraag naar zorg. Door te werken aan een zorgzame samenleving met een sterke sociale basis kan een deel van de zorgvraag (tijdelijk) worden opgevangen binnen het eigen sociale netwerk. Door slim gebruik te maken van nieuwe zorgtechnologieën (waaronder domotica) en innovatieve woon-zorgconcepten (zoals gemengd wonen), kunnen we de beperkte zorgcapaciteit efficiënter inzetten en kunnen onze inwoners langer in de eigen buurt blijven wonen. Visie en uitgangspunten komen overeen met die van Wmo zoals in deze beleidsnota beschreven is.
Beleidsnota Wmo Tilburg 2025 e.v.: samen werken aan een zorgzame samenleving
29
6. Slot Er is steeds minder zorg en ondersteuning beschikbaar. We moeten samenwerken om zorg beschikbaar te houden. Mensen moeten meer voor elkaar zorgen. Dit helpt mensen gezonder en gelukkiger te zijn. Niet iedereen kan zichzelf helpen. ⚕ Professionele zorg blijft nodig voor kwetsbare mensen. Zorg en ondersteuning zijn en worden in toenemende mate schaars. De toegankelijkheid en kwaliteit ervan staat daardoor ernstig onder druk. Dat geldt voor de maatschappelijke ondersteuning maar evenzeer voor de jeugdhulp en de (medische) zorg. Op al deze terreinen is mede hierdoor dezelfde transformatie gaande. Inwoners dienen meer voor zichzelf en (meer) voor elkaar te zorgen. Door de veerkracht en de gemeenschapskracht te versterken kunnen we de samenleving beter uitrusten om zelf tot oplossingen te komen. De noodzaak en urgentie hiervan is onmiskenbaar. Maar het belang van een zorgzame samenleving is breder. De verandering draagt ook bij aan verbetering van de mentale en fysieke gezondheid en zorgt voor een groter gevoel van welzijn en veiligheid. Door proactief te reageren op de huidige schaarste, kunnen we een toekomst creëren waarin zowel individuen, als gemeenschappen beter bestand zijn tegen toekomstige uitdagingen. Dit maakt de verandering ook wenselijk. Veerkracht en gemeenschapskracht zijn echter geen panacee.
Onduidelijk is hoever het absorptievermogen van de samenleving reikt en met welke snelheid (op grote schaal) resultaten geboekt kunnen worden. De verwachtingen moeten daarom realistisch zijn. De samenleving zal slechts een deel van de oplossing kunnen bieden. Professionele ondersteuning blijft ook in de toekomst nodig voor kwetsbare inwoners die met problemen kampen die ze zelf en de samenleving niet kunnen oplossen. We moeten deze ondersteuning daarom zo efficiënt mogelijk inzetten. Dit vereist een gezamenlijke inspanning van alle partijen en de bereidheid om bestaande structuren en gewoonten te herzien. Door samen te werken aan een zorgzame samenleving kunnen we ervoor zorgen dat de zorg en ondersteuning ook in de toekomst beschikbaar blijft voor de meest kwetsbare inwoner!
Beleidsnota Wmo Tilburg 2025 e.v.: samen werken aan een zorgzame samenleving
30
7. Bijlage Kader- en beleidsnota's34 Kadernota: Bieden van passende ondersteuning 2021-2024 Beleidsnota's: • Uitgangspuntennotitie inkoopstrategie Sociaal Domein • Doorontwikkeling Toegang Tilburg • Tilburg investeert in Perspectief • Koersdocument 'Samen met de jeugd' • Regiovisie en spoorboekje beschermd wonen en maatschappelijke opvang HvB • Lees de lokale paragraaf woonzorgvisie Tilburg Kadernota: Versterken sociaal en veerkrachtig Tilburg Beleidsnota's: • Integrale kijk op ouderen: gezond en gelukkig oud in Tilburg • Sport en Bewegen: Meedoen is winnen • Bijlage bij Beleidsnota Sport en Bewegen: Meedoen is winnen • Positieve gezondheid 2020-2023 • Visie bestaanszekerheid 2020-2023: Activeren vanuit nabijheid en maatwerk • Sociale basis • Inclusie • Mondiale bewustwording 2021-2025 • Integrale Jeugdaanpak Kadernota: Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling Beleidsnota's: • Inburgering Tilburg 2022-2026 • Mondiale bewustwording • Lokaal Educatieve Agenda (LEA) • Programma Jeugdwerkloosheid vrije regio • Meerjarig integraal huisvestingsplan (MIHP) VO Kadernota: • Ingrijpen bij crisis en onveiligheid Beleidsnota's: • Prostitutie en seksbranche gemeente Tilburg 2019 • Rapport Preventie met Gezag • Regionaal programma Huiselijk Geweld en Kindermishandeling HvB 2023-2027 • Woonzorgvisie Hart van Brabant Regio Hart van Brabant (2024) + lokale paragraaf
34
Overzicht kadernota’s en beleidsnota’s
Beleidsnota Wmo Tilburg 2025 e.v.: samen werken aan een zorgzame samenleving
31