10 Uitvoeringsbrief Samen meer voor elkaar

1 Onderwerp Datum Uitvoeringsbrief Samen meer voor elkaar 4 oktober 2022 Portefeuillehouder Uw kenmerk College van B&W Afdeling Doorkiesnummer Email Fax

Aan de leden van de gemeenteraad

Postadres Bezoekadres

Beste raadsleden, Met veel plezier sturen we u de uitvoeringsbrief Samen meer voor elkaar. Wij willen iedereen bedanken die met energie en liefde voor de stad en de dorpen de afgelopen maanden met ons heeft meegedacht op welke onderdelen we het Akkoord Meer voor elkaar 2022-2026 kunnen verrijken. Verrijken door de opgaven te verdiepen en te verbreden waar het nodig en gewenst is. En ze te versnellen waar mogelijk. We hebben bijzondere verhalen en inspirerende ideeën met elkaar gedeeld. Over hoe we samen aan de slag gaan om Tilburg een stukje beter en mooier te maken. En we zijn nog lang niet klaar! Met het vaststellen van het Akkoord vroeg de gemeenteraad ons om in kaart te brengen wat er nodig is om de drie opgaven Tilburg Kansrijk, Tilburg Groen en Duurzaam en Tilburg Groeit, Bloeit en Bruist uit te voeren met de stad. Als college hebben we de eerste resultaten en gedachten nu vastgelegd in een uitvoeringsbrief, die we samen met de Programmabegroting 2023, aan de gemeenteraad aanbieden. In deze uitvoeringsbrief reflecteren we (1) op de inhoud van de ruim 60 brieven die de raad ontving rondom de vorming van een nieuwe raad en een nieuw college. We delen (2) de resultaten van de Driedaagse Samen meer voor elkaar (8 t/m 10 september 2022) en we beantwoorden (3) de vragen die in het Akkoord zijn opgenomen.

Ook geven we aan (4) hoe deze brief zich verhoudt tot de Programmabegroting 2023. We sluiten af (5) met een voorstel hoe wij verder willen gaan met het uitvoeren van het Akkoord.

Eén uitvoeringsbrief

De opgaven Tilburg Kansrijk, Tilburg Groen en Duurzaam en Tilburg Groeit, Bloeit en Bruist hangen zeer nauw met elkaar samen. Dat zagen we in het Akkoord en dat merkten we ook weer in de gesprekken in de stad. Daarom ontvangt u nu één brief waarin de drie opgaven een plek krijgen. Op deze manier willen we recht doen aan de vele dwarsverbanden en crossovers die door inwoners, ondernemers en organisaties worden gevoeld en beleefd.

Foto's cover beeldbank gemeente Tilburg | links: Angeline Swinkels - rechtsboven: Gerdien Wolthaus Paauw - rechtsonder: Jostijn Ligtvoet

2

1 Reflectie op brieven van bewoners en instellingen aan raad t.b.v. formatieproces Tijdens het formatieproces ontving u als raad ruim 60 brieven van inwoners en organisaties waarin zij vroegen bij het maken van het nieuwe Akkoord ook een uitspraak te doen over het onderwerp dat zij aanreikten. Een deel van deze onderwerpen kreeg een plek in het Akkoord. Voor de uitvoeringsbrief hebben we deze brieven er nogmaals bijgepakt. Daar waar een onderwerp goed past bij de door de stad aangedragen ideeën of de opgaven uit het Akkoord is deze meegenomen. We willen alle briefschrijvers bedanken voor hun betrokkenheid bij onze stad, dorpen, wijken en buurten! Het merendeel van de brieven komt van landelijke organisaties, gericht aan alle gemeenteraden in Nederland. 27 brieven zijn aan onze raadsleden en op Tilburg gericht. Veel onderwerpen en acties dienden als bouwsteen voor het Akkoord. Een aantal onderwerpen kwam nog niet aan de orde. In onderstaande tekst geven we aan op welke wijze we deze brieven bezien vanuit de opgaven Tilburg Kansrijk, Tilburg Groen en Duurzaam en Tilburg Groeit, Bloeit en Bruist en hoe we met de brieven ons Akkoord verder kunnen verrijken. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Joris Buijs

3 1.1 Tilburg Kansrijk Veel brieven noemen onderwerpen als verbinding, nabijheid en gemeenschapsvorming (o.a. Contour de Twern en de woningbouwcorporaties) en de waarde van kunst en cultuur in de sociale basis (bijv. De Kunst van Brabant). Veel brieven pleiten ook voor gezondheid en meer bewegen (JOGG, Jantje Beton), het kind en de ouder centraal stellen (Unicef, ONS), kansengelijkheid en talentontwikkeling (Goede Start) en de oproep voor borging van bestaanszekerheid (o.a. SRT, Feniks). Een aantal organisaties vraagt specifieke aandacht voor mensen met een beperking (Prisma) of mensen in kwetsbare posities zodat zij in de maatschappij kunnen meedoen (SRT). Al deze onderwerpen namen we in het Akkoord op als bouwstenen voor het (nog op te stellen) programma rond preventie, gezondheid, kansengelijkheid en talentontwikkeling.

Arbeidsmarkt Twee brieven gaan in op de arbeidsmarkt. De landelijke Alliantie Samen Werken voor Werk wijst op de kansen die de krappe arbeidsmarkt biedt om mensen die nu nog aan de zijkant staan in het arbeidsproces te betrekken. Wij zien dat ook als een belangrijk onderwerp en hebben het daarom als één van de centrale thema’s van Kansrijk Tilburg in ons Akkoord opgenomen. Wij beschrijven hierbij ook de belangrijke bijdrage die sociale ondernemers bieden om mensen weer perspectief te bieden; via een betaalde baan of een andere vorm van participatie. Dit sluit aan bij het pleidooi van de landelijke belangenbehartiger Social Enterprise.

Wijkgericht werken en de methode PACT Een aantal brieven beschrijft het belang van bewonersparticipatie, bewonersinitiatieven en beslisbevoegdheid (LSA (landelijke vereniging van bewonersgroepen) en Toetsingscommissie Tilburg Akkoord). Dit sluit aan op de uitwerking van het wijkgericht werken. Dit is als prominent onderdeel van ‘onze aanpak’ in het Akkoord opgenomen. Deze brieven bevestigen ons om stevig door te pakken met onze kanteling naar ‘wijkgericht waar het kan, stads-breed waar het moet’. Het versterken van de gebiedsteams hoort hier bij. Wij zien de PACT-aanpak als een waardevolle samenwerking en methodiek en daarmee als een onderdeel van wijkgericht werken. Daarom kreeg de PACT-aanpak (door de PACT-Alliantie en door de gezamenlijke woningbouwcorporaties naar voren gebracht) in ons Akkoord een plaats.

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Een aantal briefschrijvers houdt ons met klem voor om ook in ons inkoop- en aanbestedingsbeleid de meer ‘zachte’ waarden sterker door te laten klinken. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (CNV), een aantoonbaar diversiteits- en inclusiebeleid (Feniks) en zoveel mogelijk lokale en regionale producenten - ja, zelfs op wijk- en buurtniveau (LSA), zouden prominent in ons beoordelingskader opgenomen moeten worden. In de aanpassing van ons aanbestedingsbeleid, dat we in ons Akkoord aankondigen, nemen we deze punten mee.

Ouderen (dubbele vergrijzing) en vrijwilligers Vanuit het perspectief van de opgave Tilburg Kansrijk benoemen we twee maatschappelijke onderwerpen, die in een aantal brieven (50 PLUS en woningcorporaties, respectievelijk ContourdeTwern) naar voren zijn gebracht maar die, achteraf bezien, in ons Akkoord te weinig onder de aandacht zijn gebracht: ouderen en de toenemende opgave met betrekking tot dubbele vergrijzing en het onderwerp vrijwillige inzet in de samenleving.

4

Foto beeldbank gemeente Tilburg | Joris Buijs

We wijzen in het Akkoord op de komende dubbele vergrijzing en geven aan dat het daarom belangrijk is de beleidslijn GGoud voort te zetten. Hierbij betrekken we ook, de met de partners afgesproken versnellingslijnen, en we laten deze in de verdere uitwerking van het Akkoord nadrukkelijker aan de orde komen. In de Programmabegroting 2023 voorzien wij in een impuls om de versnelling en intensivering van onze inzet op de problematiek dubbele vergrijzing mogelijk te maken. Ook het belang van vrijwillige inzet van inwoners voor de samenleving zien wij als een mooie aanvulling op ons Akkoord. Deze inzet van vrijwilligers - waar ContourdeTwern op wijst - staat de laatste tijd, door demografische ontwikkeling en meer betaalde arbeid, onder druk. Terwijl juist ook voor de opgave Kansrijk Tilburg de inzet van vrijwilligers zeer belangrijk is. Wij onderstrepen voor een sterke sociale basis het belang van vrijwilligerswerk door inwoners. Binnen het uitvoeringsprogramma Sterke Sociale Basis werken we, samen met onder meer ContourdeTwern, maar ook organisaties als bijvoorbeeld KBO, ideeën uit om te komen tot een toename van vrijwilligerswerk.

Borging werkzame interventies vanuit coronacrisis Tot slot vraagt ContourdeTwern ons in het Akkoord ook aandacht te geven aan hoe de diverse werkzame interventies op de groep 0 – 27 jarigen, die met tijdelijk geld vanuit de corona steunpakketten zijn ontwikkeld en uitgezet in de stad, kunnen worden geborgd. We herkennen dit en vinden het belangrijk dat we de ‘lessons learned’ vanuit de coronacrisis bij de uitwerking van het programma rond preventie, gezondheid, kansengelijkheid en talentontwikkeling opnemen.

5 1.2 Tilburg Groen en Duurzaam Veel landelijke en regionale organisaties voelen zich net als enkele lokale partijen betrokken bij de verduurzaming van Tilburg. In algemene zin constateren we dat de oproepen uit de brieven een plek kregen in het Akkoord.

Verduurzaming met en door bewoners Meerdere brieven geven aan dat verduurzaming in brede zin (energietransitie, vergroening, gezonde en duurzame leefomgeving) op wijkniveau moet worden georganiseerd. Met en door bewoners. Het gaat dan om eigenaarschap beleggen in wijken, het sturen en meebeslissen van bewoners, draagvlak vergroten en het versnellen van de uitvoering op wijkniveau. De gemeente heeft een rol in het organiseren en faciliteren hiervan. Dit sluit goed aan op de uitwerking van het wijkgericht werken en het ‘samen doen’. Onderwerpen die in het Akkoord zijn opgenomen.

Ondersteuning bij verduurzaming woningen Een aantal organisaties vraagt aandacht voor ondersteuning van huurders en woningeigenaren bij het verduurzamen van woningen. Ook werd extra aandacht gevraagd voor het thema ‘energiearmoede’. De energieprijzen stijgen. Daarom zijn er grote zorgen over de betaalbaarheid van de energierekening. Deze oproep sluit aan bij het uitgangspunt van het Akkoord om te zorgen voor een eerlijke energietransitie. Inwoners met een smalle beurs ondersteunen we bij het nemen van laagdrempelige, duurzame maatregelen. Door de ‘dubbel duurzaam-aanpak’ verbinden we de energieopgave en de sociale problematiek met elkaar. We zien deze oproep ook terugkomen bij de aangedragen ideeën van de driedaagse Samen meer voor elkaar.

Energie-infrastructuur Een aantal brieven gaat over de energie-infrastructuur. Zo pleit Enpuls voor een publiek warmtenet, ook om draagvlak bij bewoners en woningcorporaties te vergroten. Wij zijn zelf ook voorstander van een publiek warmtenet. Netbeheerders worden graag betrokken in de energie- en warmtetransitie. Meerdere partijen vragen aandacht voor de energie-infrastructuur in relatie tot mobiliteit. We zien de verduurzaming van de bestaande woon- en werkomgeving als een grote en belangrijke opgave, waarvoor we gaan samenwerken. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Gerdien Wolthaus Paauw

6 Gezonde en duurzame leefomgeving en gezondheid Veel organisaties zien een gezonde, duurzame leefomgeving als onderdeel van een preventieve aanpak van gezondheid. Zowel voor het versterken van de klimaatbestendigheid van de gemeente (groen in de stad) als voor het vergroten van de mogelijkheden tot sport, ontmoeten en beweging. We sluiten ons hier bij aan. Het stellen van een groennorm, zoals gevraagd door Waterschap Brabantse Delta, is eveneens opgenomen in het Akkoord.

Bodem- en watersysteem randvoorwaardelijk bij ruimtelijke ontwikkelingen De suggestie van het Waterschap om het bodem- en watersysteem als randvoorwaardelijk te zien bij ruimtelijke ontwikkelingen onderschrijven we in onze concept-verstedelijkingsstrategie: de ondergrond wordt sturend bij ruimtelijke opgaven, zowel bij locatiekeuze als bij locatie-inrichting. Zo worden verstedelijking, mobiliteit en de ondergrond in de verstedelijkingsstrategie aan elkaar gekoppeld.

1.3 Tilburg Groeit, Bloeit en Bruist Veel onderwerpen van de briefschrijvers kregen een plek in het Akkoord. Een aantal onderwerpen zien we als een verrijking van de opgave Tilburg Groeit, Bloeit en Bruist.

Duurzame, betaalbare en toekomstbestendige nieuwe woningen De noodzaak om nieuwe woningen te bouwen zien meerdere briefschrijvers als een belangrijke opgave (Tilburg University, Wonen Breburg, Vereniging Eigen Huis). Daarbij ook de vraag om aandacht voor specifieke doelgroepen zoals studenten, ouderen en de mogelijkheid voor zelfbouw. Verschillende briefschrijvers stellen dat deze woningbouwopgave moet leiden tot duurzame wijken en woningen. Wijken en woningen die klaar zijn voor de klimaatveranderingen. Ook de opgave voor duurzame energie is een thema in de brieven. (Vereniging Eigen Huis, Waterschap Brabantse Delta). De strekking van deze inbreng onderschrijft wat daarover is opgenomen in het Akkoord.

Infrastructuur en energietransitie De brieven van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur, Elaad en Enexis vestigen de aandacht op de infrastructurele ontwikkelingen die hand in hand gaan met de energietransitie. Een eerlijke energietransitie. Waardoor alle inwoners van onze stad en de Tilburgse bedrijven kunnen profiteren van duurzame woningen en werklocaties net als van duurzame vormen van mobiliteit en transport. Dit betekent dat de vraag naar elektriciteit (bijv. voor elektrische voertuigen) en het aanbod van duurzame elektriciteit zullen toenemen. We herkennen ons volledig in het punt waar de briefschrijvers ons op wijzen: de energie-infrastructuur is nauw verbonden met de opdracht om het mobiliteitssysteem aan te passen aan de verdichtingsopgave met 25.000 woningen tot 2040, en vraagt om goede infrastructurele planvorming. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Anja van Eersel

7 Kenniscentra in de stad Het College van Bestuur van Tilburg University vraagt, naast studentenhuisvesting en sociale veiligheid, aandacht voor Kennis met Impact. Dit betekent aandacht voor kenniscentra in de stad zoals in de Spoorzone, waar onderwijs, ondernemerschap en maatschappelijke betekenis samen komen. Deze inbreng delen wij en is verwoord in het Akkoord.

Kunst, cultuur en sport Kunst, cultuur en sport dragen bij aan een inspirerende leefomgeving voor onze inwoners. Het stimuleert talentontwikkeling en kunst, cultuur en sport kunnen ingezet worden om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Zo stuurde de Federatie Creatieve Industrie een brief met een Handreiking, waarin voorbeelden zijn gegeven hoe kunst en cultuur bijdragen aan sociale cohesie en inclusie, economie en welzijn, gezondheid en zorg, klimaat en duurzaamheid en ruimtelijke opgaven. Zowel de intrinsieke waarde van kunst, cultuur en sport als de sociale waarde om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke opgaven, onderschrijven we in het Akkoord. Reeshof Cultuurt vraagt om de twee burgerinitiatieven (het sociaal cultureel centrum voor stadsdeel Reeshof - werktitel Witzy - en het Kanaalpark Reeshof) te ondersteunen. In het Akkoord geven we aan voor het stadsdeel Reeshof te streven naar een volwaardig cultureel podium of een structureel volwaardige culturele programmering. In onze aanpak voor de 013-parken (die we nu uitwerken) nemen we ook het Kanaalpark mee. De Federatie Instandhouding Monumenten vraagt aandacht voor de zorg voor ons erfgoed in huidige opdrachten. Een aandachtspunt dat mooi aansluit bij het Akkoord en daar zeer prominent in is opgenomen.

Diverse briefschrijvers vragen om (extra) subsidie (zoals Stichting Roze maandag, Stichting Thuishaven Tilburg, Stichting Reeshof Cultuurt i/o, Stichting Retail Federatie Tilburg). Wij nemen contact op met deze partijen en vragen ze of hun verzoek moet worden opgevat als een formeel subsidieverzoek. Zo ja, dan behandelen we hun verzoek op de manier waarop we alle subsidieaanvragen beoordelen.

Binnenstad en wijkwinkelcentra In de brieven wordt aandacht gevraagd voor de Binnenstad en voor de wijkwinkelcentra (Stichting Linten Besterd en Korvel, Stichting Retail Federatie Tilburg). Zonder ze in het Akkoord te hebben genoemd, is het voor ons overduidelijk dat ook deze plekken en de ondernemers die daar actief zijn, bijdragen aan een bloeiend en bruisend Tilburg. We zetten onze ingezette aanpak voor de Binnenstad, de ondersteuning van BIZ-initiatieven en centrummanagement voort en verbreden deze aanpak waar nodig. Voor de Binnenstad ligt de nadruk onder meer op de toekomstbestendigheid van de binnenstedelijke economie, verdere verdichting, vergroening en klimaatadaptatie, de mobiliteitstransitie en de daarmee samenhangende parkeerstrategie. Denk aan de realisatie van het stadsforum, planontwikkeling van het Louis Bouwmeesterplein en herinrichting en vergroening van de Parkring (voorheen cityring). Vanuit een integrale gebiedsgerichte aanpak stellen wij met inwoners, ondernemers en andere betrokken partners specifiek voor Besterdring en Korvelseweg een nieuwe visie op de linten op. De linten Besterd, Korvel en ook de Goirkestraat hebben we opgenomen in de Meerjarenbegroting voor meer ingrijpende kwalitatieve verbeteringen en een visie op bereikbaarheid, veiligheid en vergroening. Planprocessen voor deze drie gebieden starten in 2022/2023.

8

2 Resultaten gesprek met de stad De gemeenteraad gaf ons bij de vaststelling van het Akkoord Meer voor elkaar mee om samen met de raad en de stad tot een succesvolle aanpak van de opgaven uit het Akkoord te komen. Een aanpak die recht doet aan wat de stad is en wat de stad wil zijn. Samen vertellen we het verhaal van Tilburg, nu en in de toekomst. Hiervoor hebben we van 8 tot en met 10 september de Driedaagse Samen meer voor elkaar georganiseerd in de LocHal. Samen met de raad spraken we op 7 september met kinderen en jongeren. De resultaten van deze gesprekken staan hieronder.

2.1 Gesprek met kinderen en jongeren Het gesprek met kinderen en jongeren bestond uit twee delen. In de middag spraken we, samen met enkele raadsleden, ruim 30 kinderen uit Tilburg West en uit de Reeshof en in de avond ruim 20 jongeren in Jongerencentrum V39.

Gesprek met de kinderen De gespreksonderwerpen waren Vrije Tijd, Onderwijs en Mijn Stad. Bij Vrije tijd vertelden de kinderen aan de hand van een spel dat sporten en spelen gewoon leuk zijn om te doen. Het laat ons zien hoe belangrijk en bepalend afstand, aanbod, kennis over, positieve rolmodellen en voorzieningen in de buurt zijn voor de deelname van kinderen aan sport en spel. Bij het onderwerp Onderwijs vinden de kinderen vooral belangrijk: de omgang met anderen (leren op straat versus leren op school), het hebben van vriendjes en vriendinnetjes en zich veilig voelen. Erbij willen horen. Jezelf misschien daarom anders voordoen dan je bent. Soms ook uit zelfbescherming. Voor het gesprek over Mijn stad is gekozen voor een podcast. Waar dromen de kinderen van en welke wensen hebben zij voor Tilburg? Zij willen vooral voldoende en uitdagende speelmogelijkheden. En het herstellen van speeltoestellen. “Laat ons meedenken en meebeslissen bij de inrichting van onze buurt.”

Gesprek met de jongeren In de avond werd een talkshow georganiseerd door en voor jongeren. Het thema was wonen. De jongeren benadrukken het belang van gelijke kansen op een goede en betaalbare woonplek voor alle jongeren. In het Speak Up Café vertelden jongeren, die in hun leven te maken krijgen met bepaalde vooroordelen, wat dit voor ze betekent. Zij benadrukten het belang van inclusie en gezien, gehoord en gewaardeerd worden. “Durf mensen die toevallig iets afwijken van de standaard gewoon aan te spreken, behandel iedereen gelijkwaardig, hou op met vooroordelen.” Tot slot hebben we deze avond met de mamasita’s, een groep dames uit de stad, gesproken over het leven. Onderwerpen die aan bod kwamen waren: gender, kansengelijkheid en mentale gezondheid. Hieruit blijkt hoe belangrijk het is om met jongeren te praten over ‘gevoelige’ onderwerpen. Zo komen jongeren erachter dat ze niet de enige zijn die met bepaalde onzekerheden, issues, worstelen en dat je elkaar hierin kunt ondersteunen.

9 2.2

Driedaagse Samen meer voor elkaar

Bij de Driedaagse Samen meer voor elkaar werd het eerste gesprek met de stad gevoerd over de uitvoering van de opgaven in het Akkoord. Professionals, partners in de stad en bestuurders gingen samen in gesprek over wat ons te doen staat om de uitdagingen de komende jaren goed op te pakken. Dit leidde tot veel ideeën om tot uitvoering te komen. De professionals kozen vervolgens 13 ideeën om te presenteren bij de afsluitende bijeenkomst. Ideeën die verder onderzocht en uitgewerkt moeten worden. Vanzelfsprekend nemen we ook hier een rol in. Met sommige van deze 13 ideeën gaat de stad zelf aan de slag, andere ideeën pakken stad en gemeente samen op. Veel ideeën gaan uit van inclusie en iedereen mee laten doen. Er worden kansen gezocht om doelgroepen te betrekken. Dat kan gecombineerd (bijv. jongeren en ouderen) of alle inwoners in Tilburg tegelijk. De thema’s duurzaamheid en gezondheid kregen bij meerdere ideeën een prominente plek. Een groot deel van de ideeën benadrukt hoe belangrijk het is om dicht bij inwoners te staan. Als organisatie in de stad en als gemeente. Daarbij zijn de wijken en dorpen belangrijk. Door juist in de wijk, de buurt en het dorp samen aan de slag te gaan krijgen inwoners de ruimte om mee te doen. Dit gedachtengoed van eigenaarschap, in combinatie met nabijheid van de gemeente, komt herkenbaar in een aantal ideeën terug.

Veel aanwezigen bij de Driedaagse vragen expliciet aandacht voor regels die belemmerend of ontmoedigend werken voor de activiteit die ze willen oppakken in de stad. Denk aan het organiseren van een straatfeest, een evenement etc. Kunnen we de regel-reflex van onze organisaties in de stad ‘saboteren’? Kunnen initiatieven niet zonder vergunningen of leges? Want het blijkt dat een groot deel van de tijd en de middelen in de voorbereiding gaat zitten. Kunnen we van regelrijk naar regelarm? Een aantal ideeën gaat ook op deze wens in. Tijdens de Driedaagse riep de burgemeester iedereen op om via de email Samenmeervoorelkaar@tilburg.nl regels te melden waar mensen tegenaan lopen. De oproep van de burgemeester was uiteraard niet alleen voor de deelnemers aan de Driedaagse. Op de website tilburg.nl/samenmeervoorelkaar herhalen we de oproep. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Joris Buijs

10 Drie inspirerende inleiders bij startbijeenkomst Driedaagse Samen meer voor elkaar

Op de openingsavond van de Driedaagse gaven drie sprekers hun beeld van wat ons te doen staat in Tilburg. Mirjam Slob was de eerste spreker. Ze is initiatiefnemer van Moes, een daktuin op het dak van de oude V&D in de Heuvelstraat. Met deze daktuin wil ze groen en duurzaamheid naar de stad halen, op een aansprekende manier die de juiste doelgroep bereikt. Daktuinen maken de leefbare stad van de toekomst mogelijk. Zij gaat niet uit van copyright, maar van right to copy: het willen delen van kennis.

Mirjam Slob: “Als iedereen voor zichzelf blijft rekenen komt het onderaan de streep niet uit. Als iedereen de verantwoordelijkheid pakt en samen gaat rekenen komen we stappen verder.”

De tweede spreker was Ton Wilthagen. De stadshoogleraar die Tilburg helpt om oplossingen te vinden op het gebied van arbeidsmarktvraagstukken. De keerzijde van kansrijk is kansarm. Dit komt verder onder druk te staan door de coronacrisis en de energiecrisis. Als we kansarmte willen veranderen in kansenrijkheid dan moeten we twee principes omarmen: Ten eerste investeren in uitkomstengelijkheid (zorgen dat iemand ook daadwerkelijk ergens terecht komt). Ten tweede investeren in ‘contributie rechtvaardigheid’ (we zijn pas rechtvaardig als iedereen kan meedoen).

Ton Wilthagen: “We moeten meer doen dan we deden om te komen waar we willen zijn.”

“We zijn rauw, experimenteel, we durven voorop te lopen, we zijn sociaal verbonden en verweven. We hebben een economisch vliegwiel om de stad socialer, betrokken en inclusiever te maken”. Deze uitspraak deed de derde spreker, Merwin de Jongh. De economie in Tilburg is groeiend, bloeiend en bruisend. De sleutel is het oplossen van maatschappelijke opgaven door te innoveren in relatie tot mens en gedrag. We zijn er goed in en we hebben talent. Hier vinden we uit hoe we mens en gedrag kunnen koppelen aan innovatie. Op dit terrein zijn we de beste in Nederland. We hebben onderwijs, Tilburg University, hogescholen en topbedrijven. Er is talent in Tilburg, maar ze weten niet waar ze aan bij kunnen dragen. Daar moeten we aan werken. Innoveren mét een sociale invalshoek is het Tilburgse antwoord. “Tilburg society touched by tomorrow”

Merwin de Jongh: “We hebben als Tilburg alles in huis, maar we vergeten één ding: dit te vertellen. We vergeten trots te zijn”. Hij roept iedereen op om ’Tilburg evangelist’ te worden: vertel het verhaal van Tilburg zodat iedereen weet wat Tilburg kan, wil en presteert.

11 2.3 013 ideeën

Tijdens de Driedaagse zijn veel ideeën genoemd. De professionals plaatsten er uiteindelijk 13 in de schijnwerpers. Deze ideeën beperken zich niet tot één thema zoals energietransitie of kansengelijkheid of tot één opgave uit ons Akkoord. Zij verbinden diverse thema’s en opgaven aan elkaar en komen zo tot snelle en goede oplossingen. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Joris Buijs

De volgende 013 ideeën zijn naar voren gekomen (in volgorde van de presentatie tijdens de Driedaagse).

1. De Pitstop Op één dag of een dagdeel worden mensen in een one-stop-shop (de Pitstop) geholpen met regelingen waarin ze verdwalen. Uit de pitch: “Zo zijn er wel 20 regelingen waar mensen in armoede gebruik van kunnen maken. Ook zijn er veel regelingen rondom duurzaamheid, meedoen en werk. Regelmatig wordt deze doelgroep van loket naar loket gestuurd en daarmee van het kastje naar de muur. Dáár hebben we nu een oplossing voor! De Pitstop. Daarbij bieden we bijvoorbeeld drie ‘producten’ aan: • One-stop-shop voor alle regelingen rondom armoede; • One-stop-shop voor alle regelingen rondom subsidies voor duurzaamheid; • One-stop-shop voor alle regelingen rondom meedoen en werk. Ook andere onderwerpen en organisaties kunnen aan deze Pitstop worden toegevoegd zoals energie. Deze ondersteuning is in de stad, op een vaste plek in de wijk of via een SRV-wagen in de wijk. Aan organisaties wordt gevraagd hun beste mensen in te zetten bij deze pitstop. Inwoners worden op drie manieren geholpen: • Wat kunt u zelf doen? • Wat kunnen we samen doen? • Wat nemen we van u over ? Een idee voor álle Tilburgers, waarbij een ieder binnen één dag klaar is.”

12 Reflectie van het college Het idee laat vier ambities uit het Akkoord goed samenkomen: • Vereenvoudiging en minder verkokering van de (gemeentelijke) regelingen. Zo is in het Akkoord opgenomen dat we de armoederegelingen vereenvoudigen; • Verhoging van het bereik van de regeling, de drempels weghalen, met name voor de direct betrokkenen; • Het versterken van de uitvoering, waarbij professionals de ruimte krijgen maatwerk te leveren; • Dichtbij de inwoner. Hier vertaald als de locatie van de Pitstop in de wijken. We omarmen dan ook de bedoeling van het idee. We willen onze ervaringen van reeds eerder ontwikkelde initiatieven in de verdere uitwerking van het idee met de stad meenemen. Ervaringen o.a. opgedaan bij voorheen de vraagbaak sociaal domein, de doorontwikkeling Toegang en het huidige idee voor een werkcentrum met óne-stop shop. Zo weten we bijvoorbeeld dat de weg naar een fysieke plek - ook al is deze in de wijk - voor sommige doelgroepen al een te hoge drempel is. Vandaar de erop-af benadering, zoals rond bestaanszekerheid (met bijvoorbeeld de inzet van bestaanszekerheid-consulenten), of onze aanpak van ‘dubbele duurzaamheid’ in West. Het spreekt ons aan om de Pitstop breder te trekken over onderwerpen als bestaanszekerheid of wellicht wonen. Tegelijkertijd wijzen we op het belang om klein te beginnen.

Er zijn grenzen aan de breedte van integraliteit door de weerbarstigheid van de (wettelijke) complexiteit. We stellen de initiatiefnemers voor om samen met ons het idee uit te werken aan de hand van een groeimodel. Bijv. een pilot in één of twee wijken. Daarbij vinden wij het verstandig te beginnen met de duurzaamheidsmaatregelen. Dit sluit ook goed aan op de stap die we zetten om per wijk aan de slag te gaan met duurzaamheid. Uiteraard vraagt dit om een nauwe samenwerking van meerdere organisaties in onze stad en de inzet van professionals in de wijk. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Joris Buijs

13 2. Huur inclusief Het idee is om de huur inclusief energie aan te gaan bieden. Een vast bedrag voor huur en energie per woning. Te beginnen met de woningen van de woningbouwcorporaties. Uit de pitch: “Er zijn in Tilburg 50.000 huurwoningen, waarvan 35.000 via woningbouwverenigingen. Het idee is om de huur inclusief energie aan te gaan bieden. Dus een vast bedrag voor huur en energie per woning. Dit heeft voordelen voor de verschillende partijen: woningbouwverenigingen kunnen in één keer een voordeliger tarief afsluiten voor de afname van energie, energieleveranciers krijgen maar één rekening, huurders hebben geen onverwachte kosten (en minder kans op schulden). In dit idee wordt het risico overgeheveld naar de partij die het kan dragen. Omdat veel partijen hier voordeel bij hebben, kunnen de lasten gezamenlijk worden gedragen.”

Reflectie van het college

In de huidige tijd zijn de energiekosten enorm hoog. Dit leidt tot energiearmoede en is daarmee van grote invloed op de bestaanszekerheid van mensen. Het heeft als stressfactor ook invloed op de gezondheid van mensen. Voor het verlagen van de energiekosten zien wij juist kansen in het verduurzamen van de woningen (van de kwetsbare doelgroepen). Wij begrijpen de bedoeling om mensen met een laag inkomen minder kwetsbaar te maken voor hoge energiekosten. Tegelijkertijd is het zo dat het transparant houden van energiekosten en het toerekenen naar gebruik een belangrijke prikkel blijft om tot energiebesparing te komen. In de verdere uitwerking raden we aan om na te denken over het inbouwen van een prikkel om besparen te belonen, bijvoorbeeld door een korting. De huidige - bijzondere - situatie rond de extreem gestegen energieprijzen vraagt een andere aanpak. Zoals het door het Rijk te stellen prijsplafond, het verbod om huishoudens af te sluiten en een maatwerkbenadering vanuit de gemeente. Voor dit idee zijn de woningbouwcorporaties aan zet. Wij denken graag mee en zien ook mogelijkheden om aangrenzende koopwoningen mee te laten liften met de werkzaamheden aan de huurwoningen. Daarnaast zullen we ook de mogelijkheden verkennen om het te agenderen bij de VNG en het Rijk. Foto beeldbank gemeente Tilburg

14 8

Foto beeldbank gemeente Tilburg | Gerdien Wolthaus Paauw

3. Natuurlijk! Tilburg Natuurlijk! Tilburg is een experimenteel proces rondom 25.000 nieuwe woningen waar groen als uitgangspunt wordt genomen en inwoners centraal staan (regels loslaten en omdraaien). Uit de pitch: “De huidige situatie m.b.t. woningen voelt verstikkend. Er zijn veel regeltjes, wat de leefbaarheid in de weg staat. Dat kan anders. We willen een experimenteel proces vormgeven rondom 25.000 woningen. Met daarbij drie pijlers: 1. de regels loslaten en omdraaien. Groen als uitgangspunt nemen; 2. gaan werken met kaders en doelen en die leidend laten zijn; 3. gebruik maken van de kracht van inwoners. Uitgangspunten: betaalbaarheid, tijdloosheid en natuurlijkheid. Bijvoorbeeld: regels loslaten en omdraaien betekent dat we het ontwerp van een nieuwe buurt en wijk niet beginnen met het aantal parkeerplaatsen als uitgangspunt te nemen en daar het aantal voordeuren (woningen) uit af te leiden. Maar dat we het ontwerp beginnen met te bepalen waar natuur en groen komt, waar ruimte is voor de voetganger, de fietser etc. We gaan op zoek naar een groep innovators (zoals de krakers). Met hen willen we Tilburg op zijn kop gaan zetten. In plaats van stenen leidend laten zijn, willen we dit omdraaien.”

Reflectie van het college Tilburg heeft stevige ambities als het gaat om het vergroenen van de stad. In lijn met het Akkoord werken we een groennorm uit en realiseren we 013-parken. Een groene stad draagt bij aan een klimaatbestendige stad, een aantrekkelijke stad en aan een gezonde stad. Ook in de Stedelijke Ontwikkelingsstrategie stellen wij dat we verstedelijking hand in hand willen laten gaan met vergroenen. Het gaat ons niet alleen om het bouwen van het aantal woningen, maar vooral om het realiseren van een inclusieve, vitale en duurzame stad.

15 We willen onze stad verdichten met kwaliteit. Een betere balans tussen vastgoed, verharding en groen zal een positieve bijdrage leveren aan een gezonde leefomgeving. Dit ook in relatie tot de mobiliteitstransitie en de parkeerstrategie. Wij willen de grote bouwopgave combineren met een sterke vergroening. Dat betekent dat we bij de ruimteverdeling veel meer moeten inzetten op meervoudig gebruik. Ook zetten we in op verschuiving van ruimtegebruik ten behoeve van de mobiliteitstransitie. Op buurt- en wijkniveau geven we het eigenaarschap van de aanleg en het onderhoud van groen mede aan de bewoners en bedrijven. Dit doen we onder meer bij de uitwerking van de 013-parken (zie ook idee 6 Buurtkansenkaart). Bewoners weten zelf het beste waar kansen liggen om buurten of wijken groener te maken. Ook gaan we met de initiatiefnemers op zoek naar goede voorbeelden op andere plekken. Samen inventariseren, analyseren en bezoeken we regelvrije zones, experimenteergebieden en vormen van co-creatieve (inclusieve) gebiedsontwikkeling. Hier leren we van en onderzoeken we hoe en op welke plek we hiermee in Tilburg aan de slag willen gaan.

4. Eigenwijs in de wijk Het idee Eigenwijs in de wijk gaat uit van de gedachte: Beleid centraal vaststellen maar uitvoering decentraal in de wijk incl. beslissingsbevoegdheden en budgetten. Uit de pitch: “Een idee dat verwijst, naar wijs-verstandig en wijs-wijze/ manier waarop. Dit leidt tot eigenaarschap, betrokkenheid en tot bereidheid om de schouders eronder te zetten. Het idee vraagt lef, moed en vertrouwen. Politiek, ambtenaren en inwoners zullen moeten accepteren dat er verschil is tussen de wijken (niveau per wijk is anders). Én dat het anders gaat worden. Het is nodig dat wijken ondersteund worden om zich daarin te ontwikkelen.”

Reflectie van het college Het idee Eigenwijs in de wijk sluit goed aan bij ons voorstel over wijkgericht werken dat wij binnenkort aan de raad voorleggen. En het past goed bij ons adagium in het Akkoord “Wijkgericht waar het kan, gemeentebreed waar het moet”. Daarom omarmen we dit idee. Het is belangrijk als gemeente nabij te zijn in de wijk, dicht bij inwoners en bedrijven. Deze manier van werken levert een bijdrage aan bewonersbetrokkenheid en aan een versterking van de democratie. In het voorstel over wijkgericht werken zullen wij, in samenspraak met (in ieder geval) de initiatiefnemers, ook een nadere uitwerking opnemen van het idee. Hierin onderzoeken we diverse vragen, kijken we waar het schuurt en bepalen we wat er nodig is om het idee in pilotvorm in één of twee wijken of dorpen uit te voeren: • Om welke gemeentelijke taken/domeinen gaat het in de pilot? • Inhoudelijke beleidskaders, verhouding tot dorps- en wijkagenda’s; • Hoe verhoudt de pilot zich t.o.v. stedelijke beleidskaders? • Verhouding t.o.v. wettelijke kaders (gemeentewet, comptabiliteitswet); • Uitwerking strekking beslissingsbevoegdheid versus college- en raadsbevoegdheden; • Budgetten; • Representativiteit en verantwoording; • Betekenis voor de gemeentelijke organisatie en sturing.

16 We willen het idee samen met de raad, partners in de wijk, en inwoners uitwerken. Dit in samenhang met de uitwerking van ons voorstel over wijkgericht werken. We verkennen proefondervindelijk welke manier van wijkgericht werken het meest effectief is. Zo ontdekken we waar het schuurt met het systeem waarin we werken en wat er voor nodig is om aan te sluiten bij de wensen van inwoners in de wijk. We betrekken hierbij ook ervaringen uit andere gemeenten.

5. Confetti-evenement Het idee van een confetti-evenement gaat over kleine, wijkgerichte evenementen organiseren met als doel inclusie (evenementen zijn voor iedereen bereikbaar) en verbinding en nabijheid van professionals in de wijk. Uit de pitch: “We willen kleine, wijkgerichte evenementen organiseren waarmee we twee doelen willen bereiken: 1. inclusie en verbinding, waarbij alle evenementen voor iedereen bereikbaar zijn en 2. dat maatschappelijke organisaties op een makkelijker manier in contact kunnen komen met mensen in de wijk. Juist door op een gezellige manier samen te zijn, kunnen we die drempel tussen inwoners en professionals verlagen. De gemeente faciliteert met een agenda, budget en vergunningen zodat randzaken niet meer geregeld hoeven te worden. De mensen in de wijk organiseren het event zelf.”

Reflectie van het college Dit idee sluit aan bij de ambitie in het Akkoord om kleinschalige wijkevenementen de ruimte te geven en aandacht te hebben voor de inclusiviteit van evenementen. Confetti-evenementen kunnen een stimulerende bijdrage leveren aan het creëren van nabijheid in de wijken en buurten. Ze bevorderen de ontmoeting tussen inwoners. Ook kunnen we via evenementen in de wijk aandacht vragen voor diverse maatschappelijke opgaven, zoals duurzaamheid. In aanloop naar het nieuwe evenementenbeleid (oplevering tweede kwartaal 2023), gaan we in gesprek met de opstellers van dit idee en vertegenwoordigers in de wijken. Zo achterhalen we aan wat voor soort evenementen er behoefte is en wat de rol in de organisatie kan zijn van de verschillende partijen. Daarbij hebben we het ook over hoe (niet professionele) organisatoren van wijkevenementen ontzorgd kunnen worden in de voorbereiding en aanvraag van de evenementenvergunning. Onze huidige budgetten zoals Verrijk je Wijk en bewonersbudgetten lijken goed te passen bij de opzet van confetti-evenementen in de wijken. Ook dat bespreken we in de aanloop van het nieuwe evenementenbeleid. Mocht blijken dat een verhoging van het totale subsidiebudget nodig is van de bestaande regelingen, dan dekken we dit uit de in het Akkoord voorgestelde € 2 mln. incidentele middelen voor evenementen.

17

Foto beeldbank gemeente Tilburg | Dolph Cantrijn

6. Buurtkansenkaart Een buurtkansenkaart ontwikkelen voor groen in de wijk samen met inwoners. Uit de pitch: “We ontwikkelen een buurtkansenkaart (geïnspireerd door de boomkansenkaart in Vught, waar inmiddels 600 bomen zijn geplant) voor groen in de wijk. Groen is essentieel voor ontmoeting, speelgelegenheid, hergebruik van regenwater en ook kunnen buurtcoöperaties van de opbrengsten profiteren. Zo ontstaan (social) blue zones in onze stad. Klimaatvriendelijke buurten, sociaal, duurzaam, waar aandacht is voor hergebruik, energiezuinig wonen en een aangenaam groene en koele omgeving dichtbij. Dit alles samen met inwoners. Dit sluit goed aan bij de ervaring die we al hebben in Tilburg met omgevingscontracten waar buurtgenoten zorgen voor adoptiegroen, waardoor de langere termijn is verankerd.”

Reflectie van het college Ook dit idee draagt duidelijk bij aan de ambitie om de stad te vergroenen. Een kansenkaart voor toevoeging van groen in de wijken zorgt voor een grotere betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving. Bewoners hebben een stem over waar groen kan worden toegevoegd. Zo dragen zij ook bij aan koele ontmoetingsplekken, meer bewegen, en groene speel- en ontmoetingsplaatsen etc. We zorgen voor aansluiting van dit initiatief bij het project 013-parken.

18 Analoog aan idee 3 (Natuurlijk! Tilburg) is ook hier sprake van (het stimuleren van) initiatieven uit de wijk en buurt en het vergroten van het eigenaarschap van bewoners. Het is een concreet en haalbaar idee en we willen in overleg met de initiatiefnemers op korte termijn in één of twee buurten beginnen. We zien hier ook een rol bij de bewoners in de uitvoering. Buurtorganisaties en lokale ambassadeurs, en wellicht de klimaatburgemeester, kunnen hier een aanjagende rol in nemen. Het college ondersteunt dit initiatief en wil concreet met een aantal voorstellen aan de slag als de kaart er is.

7. Huize Trial by error Op een toplocatie in de stad woningzoekenden in de breedste zin van het woord laten samen wonen. Uit de pitch: “Er zijn meer woningzoekenden dan woningen. We denken aan gemengde woonvormen, waarin efficiënt en flexibel met de ruimte wordt omgegaan. Waarin verschillende mensen samenleven, elkaar leren kennen en elkaar begrijpen. Het speelt in op de eenzaamheid die verschillende groepen hebben ervaren tijdens corona. De vraag die we ons hebben gesteld: kunnen we voor de woningzoekende bepalen wat er nodig is? Waar zij behoefte aan hebben? Het antwoord is: nee, dat kunnen we niet. In Tilburg willen we daarom gaan experimenteren met trial by error. We willen woningzoekenden in de breedste zin van het woord (diverse doelgroepen) de kans geven om samen te gaan wonen op een toplocatie midden in de stad. We willen leren hoe dat gaat. Hoe accepteren mensen elkaar? Welke manier vinden ze om goed samen te wonen? De bewoners gaan actief uitdragen wat hun ervaringen zijn, bijvoorbeeld via vlogs. Dit concept levert inzichten op en nieuwe vormen van wonen. Zowel voor de bewoners, hun buurt, woningcorporaties, ontwikkelaars, zorg- en welzijnspartners als voor de gemeente.”

Reflectie van het college Dit idee past heel goed bij de ambities uit ons Akkoord, om te investeren in toekomstbestendige woningen. We willen niet alleen meer woningen realiseren. Maar vooral ook meer passende én betaalbare woningen, zodat iedere Tilburger kan beschikken over een woning die aansluit bij de eigen behoeften en wensen iemand. Samen met onze corporaties hebben we de ambitie om tot 2025 1.500 sociale huurwoningen toe te voegen aan de woningvoorraad. Dit doen de corporaties niet alleen via de bouw van reguliere nieuwbouw en transformatie van hun bezit, maar ook via het realiseren van flexwoningen en via het omvormen van ander vastgoed. Vormen van gemengd wonen leveren een bijdrage aan onze opgave; het gaat om een mix van “dragende” en “vragende” groepen. Op verschillende locaties in de stad experimenteren de corporaties hier al mee. Tiwos heeft op dit moment een nieuwbouwproject voor gemengd wonen in voorbereiding op Stappegoor. Daarin wonen verschillende groepen samen met ook gemeenschappelijke ruimtes. Met zorg- en welzijnsorganisaties en de gemeente zijn samenwerkingsafspraken gemaakt over de passende ondersteuning (eventueel zorg) aan de bewoners en het beheer van de ruimtes.

19 TBV Wonen werkt in het nieuwe project High Lane ook aan een vorm van gemengd wonen, op de hoek van de Hart van Brabantlaan en de Sint Ceciliastraat. De corporaties bereiden andere locaties voor gemengd wonen voor. Wij zien in Huize Trial by Error veel raakvlakken met deze projecten. Ze kunnen mogelijk als casus dienen voor gemengde woonconcepten. We willen graag met de initiatiefnemers van Huize Trial by Error en de corporaties in gesprek, om samen te verkennen welke verdere mogelijkheden de corporaties zien om invulling te geven aan gemengde woonconcepten, zoals benoemd in de pitch. Wellicht is er ook een mooie Nederlandse / Tilburgse benaming te bedenken voor dit idee. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Suzanne Verhagen

20 8. Urban Splash! Een jaarlijks evenement van een week, om Tilburg nationaal op de kaart te zetten met Urban Sports & Culture. Uit de pitch: “Veel kopstukken vanuit Urban Sports komen uit Brabant. Hierdoor ontstond het idee om het Urban Splash! event in Tilburg te gaan organiseren. Urban in verbinding met cultuur en street arts. Een groot event met Europese uitstraling, waarin we in een vaste jaarlijkse week onszelf op de kaart gaan zetten. Daarnaast kunnen er in die week in de wijk lokale evenementen rondom dit thema worden georganiseerd. De hele stad doet mee, mogelijk met satellieten naar Breda, Den Bosch of Eindhoven.”

Reflectie van het college We gaan graag de uitdaging aan om samen met de partners in de stad nog in 2023 een eerste versie te laten plaatsvinden van Urban Splash!. Misschien de eerste keer nog kleinschalig, maar wel als opmaat naar een terugkerend evenement dat groeit in kwaliteit en steeds meer verbindingen legt binnen de urban sport en urban culture in Tilburg (en de regio). Dit idee sluit aan bij de ambities in het Akkoord, namelijk meer Tilburgse evenementen met een landelijke uitstraling. Maar ook: evenementen op wijkniveau, het uitbouwen van Tilburg als #stadvanmakers en ruimte bieden aan talenten, vernieuwing en experiment. Het past bij plekken in de stad, zoals de Spoorzone met de Hall of Fame en het Spoorpark. En het sluit aan bij evenementen die al op de rit staan, zoals het IOKT (Internationaal Olympisch Kwalificatie Toernooi) Skateboarden in 2023. En ook mooi met het oog op de topsporters die onze stad rijk is: Menno van Gorp (Breakdance), Nasser El Jackson (Groundmoves Straatvoetbal), Remco Erkeland (Skateboarden), Daan Melis (Stuntstep), Roos Segers (Unicycle) en de vele creatieve makers in de stad. Daarom onderzoeken we met de initiatiefnemers en relevante, urban sport en -cultuur organisaties de komende maanden de kansen en de meerwaarde van een dergelijk evenement in onze stad.

Vragen die aan bod komen zijn onder meer: is er ruimte voor een dergelijk evenement in de regio? Welke kansen zien wij om dit evenement bottom-up te laten ontstaan? Is er behoefte aan dit soort activiteiten in de wijken? Is de combinatie breedtesport en topsport haalbaar? Sluit het aan bij bestaande plannen binnen de gemeente, zoals Urban Playground 013 en IOKT Skateboarden 2023? Is er voldoende draagkracht in de stad (zijn onze aanbieders sterk genoeg en voldoende bereid tot samenwerking)? Welke topsportevenementen sluiten hierop aan? Wat zou de vorm en omvang moeten zijn (hoe vaak, hoe lang, welk niveau)? Foto beeldbank gemeente Tilburg | Dolph Cantrijn

21 9. Outdoor evenemententerrein Een grootschalig outdoor evenemententerrein, waar artiesten met plug & play concerten kunnen geven voor meer dan 70.000 bezoekers. Uit de pitch: “We willen een terrein voor grootschalige outdoor evenementen, om zo Tilburg meer internationale allure te geven. Een terrein met een plug&play-methode. Waar een artiest zonder veel ‘gedoe’ zijn concert kan geven. Hier is een grote behoefte aan in de markt, omdat deze grote terreinen (meer dan 70.000 bezoekers) er te weinig zijn. Daarnaast heeft Tilburg een perfecte ligging, is goed bereikbaar en zou het fantastisch zijn als we dit kunnen bewerkstelligen.”

Reflectie van het college Dit idee sluit aan bij de ambitie in ons Akkoord Meer voor elkaar, om meer Tilburgse evenementen met een landelijke uitstraling te realiseren. Kunst en cultuur en (sport)evenementen zijn belangrijk voor het dynamische en inspirerende ondernemings- en vestigingsklimaat in Tilburg. Poppodium 013 heeft een belangrijke (inter)nationale positie en realiseert toonaangevende evenementen, die afstralen op de stad. De evenementen dragen ook bij aan talentontwikkeling op het terrein van kunst en cultuur en aan de uitstraling van Tilburg als levendige studentenstad. Wij gaan met de initiatiefnemers en met de evenementensector het idee verder verkennen. Onderstaande drie vragen nemen we mee in de gesprekken die we voeren rondom het opstellen van ons nieuwe Evenementenbeleid (oplevering eerste helft 2023). Afhankelijk van de uitkomsten, bekijken we hoe en wanneer we de tweede fase van de verkenning kunnen inrichten.

• Wat draagt een plug & play terrein bij aan onze evenementen en aan de landelijke uitstraling van Tilburg? • Wat is de ideale capaciteit van een outdoor evenemententerrein; is 70.000 bezoekers wenselijk of heeft een kleinere capaciteit meer toegevoegde waarde voor de stad? • Wat is de relatie met evenemententerrein de Beekse Bergen en andere locaties in onze regio? Na beantwoording van deze vragen (tweede fase) volgt een verkenning naar mogelijk geschikte plekken. Vraag daarbij is ook of op deze plekken combinaties denkbaar zijn met andere ruimtevragers, zoals sport, leisure, natuurontwikkeling en kleinere evenementen. Tenslotte is een eerste doorkijk naar de exploitatie gewenst; zien organisatoren mogelijkheden en kan er sprake zijn van een duurzame exploitatie? Op de beoogde locatie van de initiatiefnemers is nadrukkelijk natuurontwikkeling gepland. Een outdoor evenemententerrein zal moeten passen binnen een bredere visie op de te zoeken locatie. Overigens geldt voor iedere geschikte outdoor evenementen locatie, dat deze door de gemeente zal worden afgewogen tegen andere ruimtelijke opgaven die op die locatie ook mogelijk zijn.

22 10. De maker als medicijnman De kennis en vaardigheden van onze kunstenaars inzetten voor vraagstukken in de samenleving rondom bijv. zorg en welzijn. Uit de pitch: “Nadat de vraag helder is, aan kunstenaars een gerichte opdracht verstrekken, met bijpassende vergoeding (Fair Practice). We willen bijdragen aan een gezonder Tilburg vanuit kunst. Denk daarbij aan de inzet van kunst aan herstelprogramma’s, interventies bij rouwverwerking, koppelen van een kunstenaar aan een specifieke wijk en aan een erfgoed uitleen voor mensen met dementie. Dit is voor iedereen die er baat bij kan hebben, waarbij de doelgroep op diverse manieren te bereiken is (familie, buurtcoaches, huisarts, etc.). Kortom, het is vraaggericht, fair, regelarm, duurzaam, brengt mensen in beweging (mentaal en fysiek) en het kan oplossingen bieden voor vraagstukken die niet op te lossen zijn via reguliere manieren.”

Reflectie van het college In ons Akkoord noemen we op verschillende plekken de waarde van kunst en cultuur. En waar deze een bijdrage kan leveren aan sociale verbinding, welzijn en welbevinden van onze inwoners. Dit geldt zowel voor passieve deelname - mensen voelen zich goed als ze een mooie dansvoorstelling hebben gezien en raken geroerd - maar zeker ook voor actieve cultuurparticipatie. Diverse professionele voorbeelden in de stad geven op deze wijze al invulling aan de sociale verbinding tussen kunst, cultuur en inwoners. Denk aan De Bachkliniek van Jacqueline Hamelink, The Living Museum, Corpo Maquina in Noord en Andrew Greenwood in samenwerking met ETZ. In ons Cultuurplan hebben we opgenomen dat we deze betekenis van kunst en cultuur met betrokkenen verder uitwerken onder de noemer Arts & Health. Wij nodigen de initiatiefnemers van dit idee uit zich hierbij aan te sluiten. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Anja van Eersel

23 11. De wijk werkt aan

de Energietransitie

Met inwoners en partners in de wijk toewerken naar een community voor energietransitie in de wijk Uit de pitch: “Als je echt energie wilt besparen, moet je dat kleinschalig en laagdrempelig doen. We willen daarom in de wijk aan de slag. Met inwoners en partners in de wijk. Toewerkend naar een community voor energietransitie in de wijk met heldere doelen. Waar inwoners bij betrokken zijn. Dat kan bijvoorbeeld via de Tilburg tafel. Op deze manieren betrek je alle lagen in de wijk en kun je gezamenlijk toewerken naar minder energiegebruik. De gemeente wordt gevraagd te faciliteren in het opstarten van de projectorganisatie, waarbij met inwoners en energieleveranciers nauw wordt opgetrokken. De gemeente kan op deze wijze ook gerichte informatie ophalen uit de wijken.”

Reflectie van het college We delen de gedachte dat we met een buurt en/of wijk aan de slag willen gaan. Met regelingen als ‘Aan de Slag met je Huis’ concentreren we ons op een individuele woning. Ook de bestaande duurzaamheidsmakelaar in de Pilot Aardgasvrije Wijken Quirijnstok richt zich op individuele woningeigenaren. Hiermee gaat het verduurzamen van onze stad traag. We hebben grotere ‘brokken’ nodig om de doelen voor de energietransitie in 2030 en 2050 te halen. De energietransitie is echter niet alleen een technisch, maar ook een sociaal-maatschappelijk vraagstuk. Zo kunnen de doelgroepen die energiebesparing het hardst nodig hebben, vaak niet in beweging komen. We gaan het Klimaatfonds inzetten voor het helpen van deze doelgroepen, die steeds meer getroffen worden door de hoge energie prijzen. Hiermee wordt het Klimaatfonds anders ingezet dan voorgaande bestuursperiode. Niet alleen revolverend (waarbij het uitgeleende geld weer terugkomt voor nieuwe leningen), maar ook maatschappelijk en sociaal ondersteunend. Als wij met enige begeleiding kunnen helpen om een community in beweging te krijgen en gezamenlijk hun blok woningen verduurzamen, dan willen we hier graag budget voor vrijmaken. Zo kunnen we gerichter kwetsbare groepen helpen én maken we grotere stappen naar een duurzamer Tilburg. Het versterkt ook de gemeenschapszin in een buurt of wijk.

Dit idee heeft enige overeenkomsten met idee 4 ‘Eigenwijs in de wijk’. Mogelijk dat dit ook een plek kan krijgen in de warmte uitvoeringsplannen van wijken. We willen de inwoners benaderen via één contactpersoon, die in de wijk aanwezig is. Mogelijk dat energiecoöperaties hier ook een rol bij kunnen spelen. Nabijheid zorgt voor het terugwinnen/versterken van het vertrouwen in de overheid en voor een bereidheid om samen te werken aan een project/doel. We willen als gemeente onderzoeken of we 1 à 2 experimenten kunnen ondersteunen. Hier kunnen we voor de toekomst leerpunten uit halen. De ervaringen met de genoemde duurzaamheidsmakelaar Quirijnstok nemen we hierin mee. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Gerdien Wolthaus Paauw

24 12. Vind gezondheid en geluk Het idee “Vind gezondheid en geluk” gaat over het opzetten van een beloningssysteem voor studenten, waar beloningen te verdienen zijn door ‘gezond gedrag’. Uit de pitch: “Beloningen zoals een lunch met de burgemeester, gratis band plakken, zwemkaartje, etc. Deze zijn te verdienen door ‘gezond gedrag’, zoals je inzetten als vrijwilliger, volgen cursus stoppen met roken, boodschappen doen voor de buurvrouw, etc. Streven is te starten met 50 ‘verdieningen’ en 50 beloningen. Het fascinerende aan dit concept is dat het er allemaal al is. Enige wat we moeten doen is dat mensen JA gaan zeggen. Kortom, wie wil?”

Reflectie van het college Het idee spreekt ons zeer aan. Gezond gedrag stimuleren bij de deelnemer (student) waarbij het gedrag ten goede komt aan andere inwoners en/of de woon en leefomgeving en waarmee beloningen zijn te verdienen. Het kan bijvoorbeeld gaan om het organiseren van een wandelclub of bootcamp of een gezonde maaltijd koken voor een druk jong gezin, het opruimen van zwerfafval, de buurvrouw helpen met boodschappen en het vergroenen van de wijk. Zo ontstaat een systeem op basis van betrokkenheid bij mede inwoners en bij de buurt. Daarnaast sluit het idee aan bij het stimuleren van gezond gedrag en de beweging vanuit het preventieakkoord. Het stimuleren van gezond gedrag vanuit een ander perspectief kan nieuwe inzichten en resultaten opleveren. Het lijkt ons goed dit idee klein op te starten met een specifieke doelgroep (zoals studenten), en dit vervolgens uit te bouwen. Het beloningssysteem zelf is nog nader uit te werken (013Coin, app, of iets dergelijks). Om het gewenste gezond gedrag zo optimaal mogelijk te stimuleren, is het belangrijk om het beloningssysteem tot stand te laten komen in samenwerking met de doelgroep. En zo de beloningen goed bij hen aan te laten sluiten. Kortom, een mooi idee dat de initiatiefnemers meteen kunnen oppakken met de studenten. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Anja van Eersel

25 13. Leerpaden Ontwikkelen van verbindende lijnen in de wijk tussen allerlei relevante partners rondom verschillende levensfasen van een kind. Uit de pitch: “Startend dichtbij in de wijk (bijvoorbeeld voor basisschoolkinderen) en vanaf de middelbare school steeds meer de verbinding leggen met de stad. Ouders laten we meegroeien met de behoeftes van de kinderen, zodat zij ook de stad meer gaan ontdekken. Wellicht is ook een verbinding mogelijk door arbeidsplekken of een beloningssysteem toe te voegen (crossover met Idee 12).”

Reflectie van het college Het idee sluit aan op ons reeds geformuleerde beleid en uitvoering van Leerpaden. We zijn met name enthousiast, omdat het idee ook de verbinding wil leggen met het Voortgezet Onderwijs (VO) en fysiek zichtbaar gaat worden in de stad. Het idee gaat over het Leerpad West (van Hubertus tot en met Stadstuin 013). Leerpad West heeft als doel de wijk ’t Zand veiliger te maken en te richten op leren. We realiseren een groene corridor waar volop gelegenheid is tot ontmoeten en ontwikkelen. In ons Akkoord leggen we de nadruk op kansengelijkheid en talentontwikkeling. Ieder kind moet de kans krijgen om het eigen talent te ontwikkelen. Van belang hierbij is dat een kind in elke levensfase kan putten uit een rijke leeromgeving. In onze Lokale Educatieve Agenda (LEA) die samen met onderwijs Primair (PO) en Voortgezet (VO) en met Kinderopvang is opgesteld, zijn de leerpaden als eerste ambitie opgenomen. In de LEA is aangegeven hoe samenhangende netwerken rond het kind en school ontstaan. Deze zijn enerzijds gericht op de talentontwikkeling en anderzijds op het welzijn. Waar deze netwerken voor het (zeer) jonge kind nog veel op wijkniveau zijn georganiseerd, spelen deze voor onze jeugdigen op het VO zich meer op stedelijk niveau af. Hier is de oriëntatie ook meer gericht op het loopbaanperspectief, door het verkennen van de wereld van werken.

Het idee vertaalt deze ambitie ook letterlijk naar een plek in de wijk, waardoor het Leerpad ook letterlijk te bewandelen is. We ondersteunen dit idee dan ook van harte en gaan graag met partners als het VO samen aan de slag. Foto beeldbank gemeente Tilburg | Gerdien Wolthaus Paauw

26

3 Vragen uit het Akkoord Meer voor elkaar de eerste antwoorden Uw raad heeft ons bij de verrijking (verbreding en verdieping) van het Akkoord ook gevraagd antwoord te geven op de vragen, zoals deze in hoofdstuk 5 van het Akkoord zijn gesteld. Hierbij beantwoorden we deze vragen.

3.1 Analyse kadernota’s U heeft gevraagd wat de inhoud van het Akkoord betekent voor de huidige kadernota’s (en beleidsnota’s). In de college- en raadsperiode 2018-2022 heeft de gemeenteraad 14 kadernota’s vastgesteld voor de verschillende velden van de programmabegroting. In de kadernota’s zijn de doelen van het beleid vastgelegd en ook de indicatoren waarmee we kunnen meten hoe succesvol het betreffende beleid is. Vanuit de gedachte in het Akkoord dat de nadruk op de uitvoering ligt - met concrete en merkbare resultaten in de stad - hebben we een analyse gedaan naar de actualiteit van onze kadernota’s. Deze analyse vindt u in de Inleiding bij de Programmabegroting 2023.

3.2 Effecten coronacrisis en oorlog in Oekraïne U heeft gevraagd welke effecten de coronacrisis en de oorlog in de Oekraïne hebben op de opgaven. Zowel in de brieven die rond de formatieperiode naar u zijn gestuurd als tijdens de Driedaagse, zijn de coronacrisis en de oorlog in Oekraïne voelbaar op de achtergrond aanwezig. Met name de energiecrisis komt tijdens de Driedaagse veelvuldig terug en is ook terug te vinden in een aantal ideeën. In de Inleiding van de Programmabegroting 2023 gaan we uitgebreider hier op in. Het heeft ons bevestigd in het idee om het coronaherstelfonds te verbreden naar de gevolgen van de Oekraïne oorlog en de energiecrisis. Zie ook bijlage 6 bij het raadsvoorstel van de Programmabegroting.

3.3 Criteria voor impulsen en het fonds “Welke criteria zijn te formuleren voor de impulsen en fondsen in het Akkoord?”, was eveneens een vraag in het Akkoord. In de Programmabegroting 2023 zijn de criteria voor de fondsen en impulsen uit het Akkoord nader uitgewerkt. Zie voor een uitgebreide beschrijving bijlage 6 bij het raadsvoorstel van de Programmabegroting.

27 3.4 Wat is nodig om concreet inhoud te geven aan de

opgaven?

In het Akkoord is terecht gevraagd om antwoord te geven op wat we meteen met de stad kunnen oppakken en waar we samen met de stad aan moeten werken de komende jaren. Wat we direct kunnen oppakken ziet u terug in de Programmabegroting 2023, waar de concrete acties zijn opgenomen voor het komend jaar. U heeft er ook al meer over kunnen lezen in onze reflectie op de brieven en op de 013 ideeën. Rest ons nog een aantal onderwerpen met u te delen, die wij eveneens zien als een verrijking (verbreding, verdieping of versnelling) van de uitvoering van de opgaven in het Akkoord. Daarbij merken wij op dat elke opgave zijn eigen complexiteit, tempo en werkwijze heeft. Onderstaand overzicht laat dit ook goed zien. Waar de opgave Tilburg Groen en Duurzaam al een aantal concrete uitvoeringsacties kan aangeven voor de komende tijd, vragen de opgaven Tilburg Kansrijk en Tilburg Groeit, Bloeit en Bruist meer tijd om tot uitvoering te komen. In het Akkoord Meer voor elkaar is terecht aangegeven dat deze drie opgaven voor de komende vier jaren gelden. Daarbij gaan we ook gericht op wijken dorpsniveau werken. Anders gezegd, we zijn steeds op zoek naar de balans tussen onderwerpen die al meteen duidelijk moeten zijn voor iedereen en onderwerpen waar we samen met anderen willen bepalen wat nodig is. Wat betreft het doen van een uitvoeringstoets, constateren wij dat dit nu nog te vroeg is.