10 Obp toelichting bijlagen 6 - 13

Bijlage 6 Onderzoeksrapport externe veiligheid Onderzoeksrapport externe veiligheid

Bezoekadres: Stationsweg 2 8011 CZ Zwolle Postadres: Hoofdweg 70 3067 GH Rotterdam T +31 (0)88-5152505 E info@cauberghuygen.nl W http://www.cauberghuygen.nl K.V.K. 58792562 IBAN NL71RABO0112075584

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

Datum Referentie

2 oktober 2020 06297-52490-01v4

Referentie Rapporttitel

06297-52490-01v4 Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

Datum

2 oktober 2020

Opdrachtgever

De Essentie Hambakenwetering 5 5231 DD 'S-HERTOGENBOSCH De heer B. Balemans

Contactpersoon

Behandeld door

De heer ing. B. Wolters MBA De heer mr. ing. M.J.M. Blankvoort MBA Cauberg Huygen B.V. Bezoekadres: Stationsweg 2 8011 CZ Zwolle Postadres: Hoofdweg 70 3067 GH Rotterdam Telefoon 088-5152505

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 2

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

1.1 1.2

Situering Toekomst

4 4

2

Personenaantallen

5

3

Vervoer gevaarlijke stoffen

6

4

Risicoanalyse spoor

7

4.1 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4

Invoergegevens rekenprogramma Resultaten Plaatsgebonden risico Plasbrandaandachtsgebied Groepsrisico Conclusie groepsrisico

7 7 7 8 8 9

5

Aanzet tot de verantwoording van het groepsrisico

10

5.1 5.2 5.3

Algemeen Gemeentelijk beleid Zone II, 30 – 200 meter

10 10 13

6

Samenvatting

17

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 3

1

Inleiding

In opdracht van De Essentie is een onderzoek uitgevoerd naar het aspect externe veiligheid voor de realisatieplannen van de herontwikkeling aan het Reitseplein te Tilburg. Het perceel waarop deze ontwikkeling is geprojecteerd is gelegen aan een spoortraject (Breda – Tilburg aansluiting), waarover transport van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Er dient op basis van Besluit externe veiligheid transportroutes inzicht te worden gegeven in het aspect externe veiligheid. In de voorliggende rapportage wordt inzichtelijk gemaakt welke gevolgen externe veiligheid heeft, vanaf het spoor, voor de ontwikkeling van het plangebied. 1.1

Situering

De locatie ligt aan het van Reitseplein te Tilburg. De locatie grenst aan de noordzijde aan het spoortraject Breda – Tilburg. In de huidige situatie is een kantoorpand geprojecteerd. In figuur 1.1 is de locatie grafisch weergegeven.

Figuur 1.1:

1.2

Ligging plan

Toekomst

In de toekomstige situatie is het voornemen om een gebouw te realiseren met daarin de volgende functies: • Studio’s: 430 • Appartementen: 20. • Studentenhuizen: 18 (maximaal 93 kamers). • Ondersteunende faciliteiten (circa 750 m²).

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 4

2

Personenaantallen

In het kader van externe veiligheid is het van belang hoeveel personen zich in de nabijheid van de risicobron bevinden. Als onderlegger voor de berekening is het aangedragen “0-variant” van de gemeente Tilburg gebruikt. Hierin is de populatie van de omgeving reeds verwerkt. In de toekomstige situatie is binnen het plangebied sprake van de volgende persoonshoeveelheden, die toegevoegd worden aan het plan. Aantal of m²

Kengetallen1)

Appartementen

20

2,4 per woning

24 (50%)

48 (100%)

Studio’s

430

1,2 per studio

258 (50%)

516 (110%)

93 kamers

1,2 per kamer

56 (50%)

112(100%)

750 m²

1 pers/5 m²

150

0

488

676

Functies

Studentenhuizen Ondersteunende

faciliteiten

Dagsituatie

Nachtsituatie

(bijeenkomst)

Totaal 1)

Handleiding populatie service, handreiking verantwoording groepsrisico.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 5

3

Vervoer gevaarlijke stoffen

De locatie is gelegen aan het spoortraject Breda – Tilburg. Over dit traject vindt transport van gevaarlijke stoffen plaats. De vervoershoeveelheden zijn opgenomen in het Basisnet, voor het betreffende traject zijn de onderstaande hoeveelheid transporten. Stof

Aantal transporten (1/jaar)

A (brandbare gassen)

4.350

B2 (giftige gassen)

2.500

C3 (zeer brandbare vloeistoffen)

5.650

D4 (zeer giftige vloeistoffen)

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

50

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 6

4

Risicoanalyse spoor

4.1

Invoergegevens rekenprogramma

De risicoberekeningen zijn uitgevoerd met het programma RBMII, versie 2.3.0. De berekeningen worden uitgevoerd overeenkomstig de Handreiking Risicoanalyse Transport (HART) d.d. 11 januari 2017. Onderstaand zijn de relevante invoergegevens beschreven. Populatiegegevens De bevolkingsgegevens van de omgeving zijn gebaseerd op het rekenmodel van de gemeente Tilburg. De populatie van het plangebied is handmatig ingevoerd (zie tabel hoofdstuk 2). Invoer traject Voor het traject zijn de uitgangspunten gehanteerd zoals opgenomen in het Basisnet, waarbij er rekening is gehouden met een toeslag voor Wissels. Voor de breedte van de weg is 0 - 24 meter aangehouden (rekenbreedte 9 meter) overeenkomstig Basisnet. Meteogegevens Voor dit traject geldt het weerstation Gilze - Rijen. Varianten Er zijn twee varianten doorgerekend: - huidige situatie; - toekomstige situatie. 4.2

Resultaten

4.2.1

Plaatsgebonden risico

Vanuit het Basisnet zijn de plaatsgebonden risico’s beschikbaar, welke overeenkomen met hetgeen wordt berekend middels RBMII. Tabel 4.1:

Aanwezige transportroutes cf. Basisnet

Spoortraject

PAG-zone

PR10-6 contour [m]

PR10-7 contour [m]

PR10-8 contour [m]

Ja

8m

57 m

221 m

12.U

De locatie ligt buiten de PR 10-6 contour, het plaatsgebonden risico vormt geen belemmering voor de ontwikkeling van het plangebied. Wel is het gehele plangebied gelegen binnen het invloedsgebied van het spoortraject.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 7

4.2.2

Plasbrandaandachtsgebied

Vanwege grote hoeveelheden transport van zeer brandbare vloeistoffen is een plasbrandaandachtsgebied aanwezig. Dit gebied geldt tot maximaal 30 meter vanaf de buitenste spoorbanen, een deel van het voorgenomen plangebied is binnen deze zone gelegen. Voor deze delen van het gebouw gelden vanuit het Bouwbesluit 2012 zwaardere eisen aan: − Brandgedrag van materialen, zowel de gevel als het dak dient brandklasse A2 te bezitten. − De uitwendige scheidingsconstructies dienen ten minste 60 minuten brandwerend te zijn. − Er dienen vluchtroutes beschikbaar te zijn welke van de bron af zijn gelegen. − De bouwconstructie bezwijkt niet binnen 90 minuten. In het ontwerptraject gedurende de voorbereiding van het bestemmingsplan, is onderzocht of het gehele plan geprojecteerd kan worden buiten de 30 meter zone (PAG-zone). In dat geval zijn de rechtstreeks werkende bouwkundige maatregelen (artikel 2.5 tot en met 2.10 van de Regeling Bouwbesluit 2012, hierna: plasbrandmaatregelen) niet van toepassing. In het voorliggende ontwerp van het plan, gedateerd 29 september 2020, is het gehele gebouw geprojecteerd buiten het plasbrandaandachtsgebied waardoor de voormelde eisen niet van toepassing zijn op het onderhavige gebouw. 4.2.3

Groepsrisico

Op basis van de uitgangspunten zoals genoemd in hoofdstuk 3 is het groepsrisico voor de in de nabijheid van het plangebied gelegen spoor berekend.

Figuur 4.1:

Groepsrisico huidige en toekomstige situatie

In de tabellen 4.2 en 4.3 zijn de doorgerekende situaties en de factor OW (normwaarde GR) opgenomen. Deze factor OW geeft het grootste verschil bij overschrijding en het kleinste verschil bij onderschrijding aan tussen de berekende groepsrisicocurve en de oriëntatiewaarde. - Een factor 0,02 betekent een overschrijding van 2 keer de oriëntatiewaarde. - Een factor 0,01 betekent een groepsrisico gelijk aan de oriëntatiewaarde. - Een factor 0,005 betekent een onderschrijding van 2 keer de oriëntatiewaarde. Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 8

Tabel 4.2:

Beschouwde situaties en GR als factor, maatgevende kilometer

Situatie

Normwaarde

Overschrijding oriëntatiewaarde

Huidige situatie

0,02687

ja

Toekomstige situatie

0,02708

ja

Uit de rekenresultaten van tabel 4.2 blijkt, dat er een verhoging van het groepsrisico is over de maatgevende kilometer van het tracé. Tabel 4.3:

Beschouwde situaties en GR als factor, ter plaatse van plangebied

Situatie

Normwaarde

Overschrijding oriëntatiewaarde

Huidige situatie

0,00181

nee

Toekomstige situatie

0,04910

ja

Uit de rekenresultaten van tabel 4.3 blijkt, blijkt dat in de huidige situatie de oriëntatiewaarde niet wordt overschreden. In de toekomstige situatie is een substantiële toename van het groepsrisico. Dit wordt veroorzaakt omdat de bebouwing op korte afstand van het spoor is geprojecteerd. 4.2.4

Conclusie groepsrisico

Voor de beoordeling en verantwoording van het groepsrisico is het maatgevende kilometertraject voor het groepsrisico (tabel 4.2) relevant (artikel 1, Regeling basisnet juncto paragraaf 2.1, p. 11, eerste alinea, Handleiding Risicoanalyse Transport (HART)). Het groepsrisico ter hoogte van het plangebied (tabel 4.3) is relevant voor de hulpdiensten, die de noodzakelijke hulpdienstverlening hierop kan inrichten. Conform het Besluit externe veiligheid transportroutes dient het groepsrisico te worden verantwoord omdat de ontwikkeling binnen de 200 meter van de route is gelegen. Indien de oriëntatiewaarde minder dan 0,1 keer wordt overschreden of toename populatie minder dan 10% bedraagt en de oriëntatiewaarde niet wordt overschreden, dan is verantwoording niet noodzakelijk. Omdat de oriëntatiewaarde wordt overschreden (zie tabel 4.2) dient de hoogte van het groepsrisico te worden verantwoord. In navolgende hoofdstuk wordt daartoe de aanzet gegeven.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 9

5 5.1

Aanzet tot de verantwoording van het groepsrisico Algemeen

Zoals uit voormeld hoofdstuk blijkt, neemt het groepsrisico toe vanwege de voorgenomen plannen. Verantwoording van het groepsrisico is derhalve noodzakelijk. Daarvoor wordt in dit hoofdstuk de aanzet gegeven, gebaseerd op gemeentelijk beleid. Uiteindelijk zal de raad van de gemeente Tilburg het besluit over de definitieve verantwoording moeten nemen. 5.2

Gemeentelijk beleid

De Beleidsvisie Externe Veiligheid van de gemeente Tilburg bestaat uit vier delen. Deel A is het hoofddocument en bevat naast de ambities, een samenvatting van de beschrijving van de huidige situatie uit deel B, een samenvatting van het planologische kader uit deel C en verwijzingen naar het programma uit deel D. Voor onderhavige aanzet tot de verantwoording is gebruik gemaakt van de systematiek uit deel C, gedateerd 5 januari 2010. De gemeente Tilburg hanteert voor de verantwoording van het groepsrisico verschillende gebiedstypen. Vanwege de ligging van onderhavig plangebied nabij de spoorlijn wordt het gebied aangemerkt als transportasgebied. Daarvoor is door de gemeente de volgende ambitie geformuleerd: "Afgewogen ontwikkelen in transportasgebieden". Daartoe is het transportasgebied verdeeld in twee zones (bron: tabel 2, hoofdstuk 4, deel C Beleidsvisie):

De Beleidsvisie zegt vervolgens het volgende over deze afstanden: De afstanden 0 meter en 30 meter gelden voor het spoor vanaf het hart van de buitenste spoorbaan voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Indien het Basisnet en het daarbij behorende Besluit transport externe veiligheid is vastgesteld kunnen referenties en zones eventueel opnieuw vastgesteld worden middels een collegebesluit. De afstand van 200 meter geldt voor de afstand van het hart van de transportas.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 10

Voor de volledigheid merken wij op, dat artikel 16 Regeling Basisnet aangeeft dat de afstand van 30 meter voor het plasbrandaandachtsgebied gemeten wordt vanaf de buitenste spoorstaven van de spoorbundel voor het doorgaand verkeer. Daar de Regeling Basisnet van hogere orde is dan de Beleidsvisie, hanteren wij in dit onderzoek de meetwijze uit de Regeling Basisnet. Samengevat ziet de zone-indeling er als volgt grafisch uit (bron: figuur 4.1, deel C Beleidsvisie):

In navolgende afbeelding is aangegeven waar de grens van 30 meter is gelegen.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 11

Uit bovenstaande afbeelding blijkt dat het plangebied buiten zone I (30 meter) is gelegen. Uitwerking van de planologische kaders conform tabel 3 (zone I) zijn derhalve achter wege gebleven. Volstaan is met het uitwerken van de planologische kaders van tabel 4 (zone II) van deel C Beleidsvisie. Plannen die voldoen aan de planologisch kaders voor de transportassen kunnen, volgens paragraaf 6.1 van deel C Beleidsvisie, in hun verantwoordingsplicht van het groepsrisico tabel 4 opnemen en per element aangeven op welke aan dit kader voldaan wordt. Hiermee is de verantwoordingsplicht op een juiste wijze ingevuld en kan verder verwezen worden naar de Beleidsvisie. Daarom is navolgend tabel 4 integraal overgenomen en is per onderdeel beschreven hoe daaraan invulling is gegeven.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 12

5.3

Zone II, 30 – 200 meter

Navolgend worden de verschillende onderdelen nader beschreven, uitgaande van de vermelde maatgevende scenario’s. Functie De te projecteren studentenhuisvesting voorziet in – het woord zegt het al – in de huisvesting van studenten. Dergelijke studenten zijn over het algemeen (hoog) zelfredzame mensen, zeker in vergelijking tot ander groepen van de bevolking. Vanwege deze (ver)ho(o)g(d)e maat van zelfredzaamheid is de beoogde persoonsdichtheid ook verantwoordbaar. In ieder geval wordt projectie van niet-zelfredzame personen uitgesloten.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 13

Inrichting Het huidige ontwerp van het plan bestaat uit een U-vormig gebouw en vrijstaand gebouw. Het U-vormige gebouw is met de gesloten zijde geprojecteerd richting het spoor, teneinde een luwe zijde in de U-vorm te creëren. Aan de spoorzijde bestaat het gebouw uit zes bouwlagen, westelijke poot van de U-vorm bestaat uit vier bouwlagen en de oostelijke poot bestaat uit acht bouwlagen. Het vrijstaande gebouw bestaat uit 14 bouwlagen en is op de grootst mogelijk afstand tot het spoor geprojecteerd. Op deze wijze wordt tegemoetgekomen aan de projectie van hoogbouw met hoge personendichtheid zover mogelijk van het spoor af. Bij de inrichting van onderhavige plangebied is getracht om de grootste groep personen het verst weg te projecteren van het spoor. Voorts wordt een U-vormig gebouw toegepast, waardoor afschermende werking ontstaat en nooduitgangen en vluchtwegen van het spoor af zijn gericht en beschut zijn door die bebouwing. Op gebouwniveau zal getracht worden om aan te sluiten bij het handelingsperspectief van personen in het gebouw, zoals: vluchten, dekking zoeken of schuilen. Bij het gebouwontwerp is hierop (deels) ingespeeld, door verkeersruimten centraal in het gebouw te projecteren. Aan weerszijden van de verkeersruimte zijn verblijfsruimten gesitueerd, maar de ontsluiting van de vluchtweg is van het spoor afgekeerd.

Het thans beschikbare ontwerp voorziet in meerdere vluchtroutes (vier in totaal). In de zone 0-30 meter bevinden zich geen vluchtroutes naar het spoor. Op de begane grond zijn net buiten die zone twee vluchtroutes geprojecteerd, allebei van het spoor afgericht en onder beschutting zijn van de te projecteren bebouwing. Ook dit onderdeel zal nader uitgewerkt worden in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor het aspect bouwen. In navolgende figuur is de ligging van het plangebied weergegeven en zijn ook de vluchtrichtingen grafisch weergegeven.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 14

Omtrent het minimale aantal vluchtroutes en aanrijroutes, wordt het volgende overwogen. De Beleidsvisie verplicht een goede verkeersontsluiting c.q. bereikbaarheid van de hulpdiensten. Door de gemeente is voorts aangegeven dat goede voorzieningen voor de hulpdiensten bijdragen aan de beheersing van een calamiteit. Voorbeelden zijn: geborgde opstelplaatsen en tweezijdige calamiteitenroute, afdoende bluswatervoorzieningen en opkomsttijden binnen de zorgnorm. Ook bestaat de wens tot goede bereikbaarheid van het spoor voor bestrijden van een calamiteit. Maatregelen Ten aanzien van de opstelplaats voor de brandweer kent Afdeling 6.8 Bouwbesluit 2012 rechtstreeks werkende voorschriften omtrent de bereikbaarheid voor hulpverleningsdiensten, waaronder ook de opstelplaats van de voertuigen. De opstelplaatsen zijn daarmee geborgd. Het plangebied is gelegen direct ten zuiden van het spoor. Aan deze zuidzijde is de locatie te bereiken uit westelijke richting (via het sportveld en de Sportweg) en uit oostelijke richting (Ringbaan West, Professor Cobbenhagenlaan, Reitseplein). Ook de strook tussen het gebouw en het spoor is te bereiken, omdat het plan voorziet in een ondergrondse parkeerkelder dat aan de spoorzijde wordt ontsloten.

Ingeval de calamiteit op het spoor vanaf de noordzijde bestreden moet worden, dan zijn voldoende aanrijroutes via Bokhamerstraat en de Beelaarts van Bloklandstraat alsmede het fietspad over de Alleenhouderstraat. Laatstgenoemd fietspad is dermate breed uitgevoerd, dat deze voldoende ruimte biedt voor hulpdienstvoertuigen. Vooralsnog wordt de tweezijdige calamiteitenroute geacht aanwezig te zijn en is de tweezijdige bereikbaarheid van het spoor ingeval van een calamiteit in voldoende mate aanwezig. In dit stadium van planvorming is nog niet, althans onvoldoende, duidelijk, waar de primaire en secundaire bluswatervoorzieningen zijn gelegen, teneinde te kunnen beoordelen of sprake is van een adequate bluswatervoorziening. Aan de Veiligheidsregio c.q. brandweer wordt verzocht om hierover advies uit te brengen. Door het bestuur van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is in het Dekkings- en specialismenspreidingsplan 2019 – 2023 de opkomsttijden voor de brandweer vastgesteld. De vereiste opkomsttijd voor het studentenhuis bedraagt volgens voormeld plan 12 minuten (Woonfunctie na 2003). Volgens de Veiligheidsregio bedraagt de opkomsttijd voor de brandweer naar deze locatie 5.30 minuten, wat binnen de zorgnorm valt. Ten aanzien van de zelfredzaamheid wordt het volgende overwogen.

Wie weet welk gevaar er dreigt en wat hij/zij moet doen als een calamiteit dreigt of plaatsvindt kan beter voor zichzelf en anderen zorgen. Goede informatie en effectieve alarmering zijn daarvoor de geëigende middelen. Door de gemeente Tilburg is voorts aandacht gevraagd voor het volgende: alle aanwezigen moeten in staat zijn na het vluchten (indien relevant) zich binnen 15 minuten tot op 200 meter van het spoor te kunnen opstellen en dit kwalitatief te onderbouwen. Op dit moment van planvorming en uitwerking van het ontwerp wordt voor de dimensionering van de vluchtroutes aangesloten bij de functionele eisen uit het Bouwbesluit 2012 inzake veilig vluchten. Deze functionele eisen zijn gebaseerd op een aantal uitgangspunten, waaronder het uitgangspunt dat binnen 15 minuten na de alarmering de door de brand bedreigde personen zonder hulp van de brandweer moeten kunnen vluchten (Stb. 2011, 416, p. 146 (nota van toelichting Bouwbesluit 2012)). Door te voldoen aan de functionele eis wordt vooralsnog verondersteld dat het daardoor ook mogelijk is om binnen 15 minuten (na melding calamiteit?) tot op 200 meter van het spoor te verzamelen. Een kwalitatieve onderbouwing is daarom achterwege gelaten.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 15

Dergelijke noodzaak tot verzamelen buiten het gebouw speelt natuurlijk geen rol in geval van een calamiteit met een toxische wolk, dan moeten ramen en deuren gesloten worden en moeten personen binnen blijven (zie bijvoorbeeld: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/terrorismebestrijding/vraag-en-antwoord/watmoet-ik-doen-als-de-sirene-gaat). De Beleidsvisie stelt voor schuilmogelijkheden te vergroten in geval van een calamiteit met een toxisch gas. Bij een toxische wolk kunnen mensen komen te overlijden als gevolg van blootstelling aan de toxische stof. Of mensen daadwerkelijk komen te overlijden is afhankelijk van de dosis, die bestaat uit de blootstellingsduur en de concentratie waaraan de persoon is blootgesteld. Aangenomen wordt dat personen die zich binnen in een van de buitenlucht afgesloten ruimte bevinden een 10 keer zo lage kans hebben te overlijden als personen die zich bevinden in de buitenlucht (PGS3). Het beste advies bij het vrijkomen van een toxische wolk als gevolg van een incident op het spoor is schuilen, mits ramen, deuren en ventilatie kunnen worden gesloten. Om personen goed te kunnen beschermen tegen de effecten van een giftige gaswolk dienen de ramen en deuren dan ook goed gesloten te kunnen worden. Het onderhavige plan betreft een nieuwbouwplan waarbij hoge eisen worden gesteld aan luchtdichtheid.

Bij gesloten ramen en deur en is geborgd dat de toxische wolk niet/nauwelijks het gebouw kan binnendringen. Ten aanzien van de ventilatievoorzieningen heeft de gemeente Tilburg verzocht om aan te geven of en, zo ja, hoe rekening gehouden wordt met de wens van de gemeente om de aanzuiging van de lucht (ventilatie) centraal afschakelbaar te maken, ofwel op gebouwniveau ofwel op appartement dan wel woonhuis niveau. Ten tijde van het opstellen van voorliggend rapport bevindt het bouwkundig ontwerp zich in het stadium van schetsontwerp. In dat stadium van ontwerp is de wijze van ventileren dus slechts op hoofdlijnen bekend. Daarom moet op dit moment slechts worden volstaan met de toezegging dat onderzocht zal worden of de te (mogelijke) toe te passen luchtbehandelingsinstallaties met één drukhandeling zijn uit te schakelen. Daartoe zal in het aansluitende bouwkundige ontwerpproces overleg gevoerd moeten worden met de brandweer/veiligheidsregio. Ingeval personen – ondanks het dringende advies om binnen te blijven – het gebouw ontvluchten, biedt de wegenstructuur rondom het plangebied de mogelijkheid om haaks op een toxische wolk te kunnen vluchten. Ten aanzien van de (risico)communicatie het volgende. De locatie is gelegen in de bebouwde kom van Tilburg. Binnen de bebouwde kom is voldoende dekking van de Waarschuwings- en alarmeringsinstallatie (WAS-installatie).

Daarnaast is NL Alert operationeel voor vele mobiele telefoons. Op deze wijze is de risicocommunicatie vooralsnog voldoende geborgd. De gemeente Tilburg geeft voorts aan dat zij op dit moment graag wil weten of en, zo ja, de initiatiefnemer (annex verhuurder) voor zich een rol ziet weggelegd in risicocommunicatie d.w.z. bewoners een handelingsperspectief bieden (schuilen, vluchten, ventilatie uitschakelen) in geval van alarmering vanwege een calamiteit op het nabijgelegen spoor. Daartoe doet de gemeente Tilburg het voorstel om een kaart in de meterkast aan te brengen, waarop voormeld handelingsperspectief staat aangegeven. Dat voorstel zal de ontwikkelaar betrekken in de verdere uitwerking van de risicocommunicatie. Voorts zal in de nadere uitwerking van de gebruiksplannen van het gebouw in het bijzonder aandacht worden besteed aan calamiteiten op en nabij het nabijgelegen spoor, wellicht in combinatie met periodieke ontruimingsoefeningen met de studenten in het gebouw. Daarover moeten nadere afspraken worden gemaakt. Het bestemmingsplan is daarvoor niet het aangewezen instrument.

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 16

6

Samenvatting

In opdracht van De Essentie, is een onderzoek uitgevoerd naar het aspect externe veiligheid voor de realisatieplannen van de herontwikkeling aan het Reitseplein te Tilburg. Het perceel waarop deze ontwikkeling is geprojecteerd is gelegen aan een spoortraject (Breda – Tilburg aansluiting), waarover transport van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Er dient op basis van Besluit externe veiligheid transportroutes inzicht te worden gegeven in het aspect externe veiligheid. Door de ontwikkeling is er sprake van een toename van de populatie voor het plangebied, met bijna 500 personen overdag en ruim 700 personen voor de nacht. Op basis van het Basisnet blijkt dat er 10-6 contour aanwezig is van 8 meter. Daarmee vormt het plaatsgebonden risico geen beperking voor de ontwikkeling van het plangebied, omdat het plangebied buiten de voormelde 8 meter is geprojecteerd. Eveneens is het plangebied buit de PAG-zone geprojecteerd De toevoeging van de populatie leidt tot een geringe stijging van het groepsrisico. De overschrijding van de oriëntatiewaarde wordt hiermee groter. In hoofdstuk 5 is daartoe een aanzet gegeven tot verantwoording van het groepsrisico, waarbij aangesloten is bij de Beleidsvisie Externe Veiligheid. De uiteindelijke verantwoording van het groepsrisico is een bevoegdheid van de raad van de gemeente Tilburg.

Cauberg Huygen B.V.

De heer mr. ing. M.J.M. Blankvoort MBA Senior adviseur

Nieuwbouw woongebouw Reitseplein Tilburg; beoordeling externe veiligheid

06297-52490-01v4 2 oktober 2020 Pagina 17

Bijlage 7 Onderzoeksrapport weg- en railverkeerslawaai Onderzoeksrapport weg- en railverkeerslawaai

Bezoekadres: De Waal 18 5684 PH Best Postadres: Hoofdweg 70 3067 GH Rotterdam T +31 (0)88-5152505 E info@cauberghuygen.nl W http://www.cauberghuygen.nl K.V.K. 58792562 IBAN NL71RABO0112075584

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai Datum Referentie

11 november 2020 06297-52489-06

Referentie Rapporttitel

06297-52489-06 Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

Datum

11 november 2020

Opdrachtgever

Hazenberg Bouw B.V. Molenstraat 2 5262 ED VUGHT De heer B. Evers

Contactpersoon

Behandeld door

ing. T.H.A.M. Taris ir. S. Segers Cauberg Huygen B.V. Bezoekadres: De Waal 18 5684 PH Best Postadres: Hoofdweg 70 3067 GH Rotterdam Telefoon 088-5152505

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 2

Inhoudsopgave 1

Inleiding

5

1.1

Leeswijzer

6

2

Wettelijk kader

7

2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3

Wet geluidhinder Systematiek grenswaarden en verzoek tot hogere grenswaarden Dove gevels Wegverkeerslawaai Spoorweglawaai Industrielawaai Gemeentelijk geluidbeleid Geluidluwe gevel en buitenruimte Verglaasde buitenruimten Dove gevels

7 7 7 8 9 9 9 10 10 11

3

Uitgangspunten onderzoek

12

3.1 3.2 3.3

Tekeningen en planinformatie Wegverkeersgegevens Spoorweggegevens

12 13 13

4

Rekenmethoden geluidbelastingen

14

4.1 4.2 4.3 4.4

Wegverkeerslawaai Spoorweglawaai Nadere toelichting invoergegevens akoestisch rekenmodel Gecumuleerde geluidbelastingen L(VL,cum) en L(RL,cum)

14 14 14 15

5

Berekeningsresultaten

16

5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4 5.3 5.4

Rekenresultaten spoorweglawaai Rekenresultaten wegverkeerslawaai Berekeningsresultaten Ringbaan West Berekeningsresultaten Professor Cobbenhagenlaan Berekeningsresultaten Hart van Brabantlaan Berekeningsresultaten 30 km/u wegen Gecumuleerde geluidbelasting L(VL,cum) en L(RL,cum) Toetsing gemeentelijk geluidbeleid

16 17 17 19 19 19 19 20

6

Afweging maatregelen en aanvraag hogere waarden

23

6.1 6.1.1 6.1.2 6.1.3 6.2

Benodigde maatregelen ter reducering van de geluidbelasting Maatregelen aan de bron Maatregelen in het overdrachtsgebied Maatregelen aan de ontvangzijde Aanvraag hogere waarden

23 23 24 25 25

7

Samenvatting en conclusies

26

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 3

Figuren Figuur I Figuur II

Ontwerp studentencomplex Overzicht rekenmodellen

Figuur II-1 Figuur II-2 Figuur II-3 Figuur II-4 Figuur II-5

Overzicht railverkeermodel Overzicht wegverkeermodel Overzicht gebouwen en wegen Overzicht bodemgebieden en hoogtelijnen Overzicht waarneempunten

Bijlagen Bijlage I Bijlage II Bijlage III

Verkeersgegevens Invoergegevens rekenmodel Rekenresultaten

Bijlage III-1 Bijlage III-2 Bijlage III-3 Bijlage III-4 Bijlage III-5 Bijlage III-6 Bijlage III-7

Rekenresultaten spoorweglawaai Rekenresultaten Ringbaan West Rekenresultaten Professor Cobbenhagenlaan Rekenresultaten Hart van Brabantlaan Rekenresultaten Reitseplein Rekenresultaten Sportweg Cumulatieve geluidbelasting

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 4

1

Inleiding

In opdracht van Hazenberg Bouw B.V. is door Cauberg Huygen B.V. een akoestisch onderzoek uitgevoerd naar de optredende geluidbelastingen vanwege weg- en railverkeer ten behoeve van het nieuw te bouwen studentencomplex aan het Reitseplein in Tilburg. Momenteel is op de planlocatie een kantoorpand gelegen. Het voornemen is om dit gebouw te slopen en te vervangen door een studentencomplex met o.a. studio’s en studentenhuizen. Het ontwerp voorziet een U-vormig en getrapt 4-, 6-, 9- en 14-laags woongebouw (vier bouwdelen). Hierin zijn ca. 515 studentenwoningen en -units gelegen op een commerciële plint voorzien van faciliteiten voor de studenten. In de kelder is parkeergelegenheid voorzien. De geplande geluidgevoelige bestemmingen (woningen) betreffen een nieuwe situatie in de zin van de Wet geluidhinder. De planlocatie bevindt zich volgens de Wet geluidhinder binnen de zone van meerdere wegen, met name de Ringbaan West, Hart van Brabantlaan en de Professor Cobbenhagenlaan. Het plan is tevens op zeer korte afstand gelegen van de spoorlijn Breda-Tilburg. Om die redenen is voor de planlocatie een onderzoek in het kader van de Wet geluidhinder noodzakelijk. De locatie is overigens niet gelegen binnen de zone van een gezoneerd industrieterrein.

Tevens zijn de omliggende 30 km/u wegen, welke niet gezoneerd zijn in het kader van de Wet geluidhinder, meegenomen in het akoestisch onderzoek, ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening. In figuur 1.1 is de situatie van de planlocatie gepresenteerd.

Figuur 1.1:

Situatie planlocatie (rode vlak)

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 5

Onderzocht is of wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarden, vervolgens of bij uitwerking hogere grenswaarden krachtens de Wet geluidhinder kunnen worden aangevraagd en waar zo nodig maatregelen moeten worden toegepast. Tevens wordt getoetst aan het gemeentelijk geluidbeleid. 1.1

Leeswijzer

In deze rapportage zullen eerst de aspecten uit de Wet geluidhinder en het gemeentelijk geluidbeleid, die op dit plan van toepassing zijn, aan bod komen. Vervolgens zullen de berekeningen en de toetsing van de geluidbelastingen worden beschreven. De doelstelling van het geluidonderzoek is het vaststellen en het beoordelen van de geluidbelastingen op de woningen, het eventueel vaststellen van hogere waarden wegverkeerslawaai en spoorweglawaai en het adviseren van geluidbeperkende maatregelen, teneinde te voldoen aan de geluidgrenswaarden en aan het gemeentelijk ontheffingenbeleid.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 6

2

Wettelijk kader

2.1

Wet geluidhinder

Ten behoeve van dit geluidonderzoek is gebruik gemaakt van de Wet geluidhinder (Stb. 2017 157), zoals deze geldt per 1 mei 2017 (Stb. 2017, 131). Er worden nieuwe geluidgevoelige bestemmingen (woningen) mogelijk gemaakt. 2.1.1

Systematiek grenswaarden en verzoek tot hogere grenswaarden

In de Wet geluidhinder en in het Besluit geluidhinder worden respectievelijk voor wegverkeerslawaai, spoorweglawaai en industrielawaai twee typen grenswaarden benoemd: de zogenaamde voorkeursgrenswaarde en de maximaal te verlenen grenswaarde. Per geluidbron (per weg, per spoorweg en per industrieterrein) wordt aan de grenswaarden getoetst. Bij een overschrijding van de voorkeursgrenswaarde, maar niet van de maximale grenswaarde, kan een zogenaamde hogere grenswaarde worden aangevraagd bij het College van Burgemeester en Wethouders (B & W). Het vaststellen van een hogere waarde door B & W is mogelijk indien maatregelen om de geluidbelasting te reduceren aan bron (verkeer) of tussen bron en ontvanger (gebouw), zoals schermen of verkeersreducerende maatregelen, niet doelmatig zijn of bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerkundige, landschappelijke of financiële aard ondervinden. Indien ook de maximaal te verlenen ontheffingswaarde wordt overschreden is in principe geen geluidgevoelige functie mogelijk tenzij deze wordt voorzien van maatregelen (dove gevels of gebouwgebonden gevelschermen). 2.1.2

Dove gevels

De Wet geluidhinder benoemt grenswaarden voor de geluidbelastingen op de gevels van geluidgevoelige gebouwen. Dove gevels zijn echter gevels waarvan de geluidbelastingen op deze gevels niet hoeven te worden getoetst aan deze grenswaarden. Dove gevels zijn: – gevels zonder aanwezige te openen delen en die voldoen aan een karakteristieke geluidwering van tenminste het verschil van de geluidbelasting en een waarde van 33 dB, onderscheidenlijk 35 dB(A); – gevels met bij uitzondering te openen delen, mits deze delen niet grenzen aan een geluidgevoelige ruimte (slaap-, woon- of eetkamer). Voorbeelden zijn: - een raam in een gevel van een besloten keuken met een vloeroppervlakte van minder dan 11 m2; - een raam in een hal van een woning; - een nooduitgang.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 7

2.1.3

Wegverkeerslawaai

Conform hoofdstuk VI van de Wet geluidhinder (zones langs wegen) hebben alle wegen een zone, uitgezonderd een aantal situaties waaronder wegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur. De zone is een gebied waarbinnen een nader akoestisch onderzoek verplicht is. De breedte van de zone, aan weerszijden van de weg, is afhankelijk van het aantal rijstroken en de aard van de omgeving (stedelijk of buitenstedelijk), zie tabel 2.1. Tabel 2.1:

Schema zonebreedte aan weerszijden van de weg Aantal rijstroken Zonebreedte [m]

Stedelijk

Buitenstedelijk

1 of 2

-

200

3 of meer

-

350

-

1 of 2

250

-

3 of 4

400

-

5 of meer

600

De planlocatie is gelegen binnen de bebouwde kom (binnenstedelijk). In het kader van de Wet geluidhinder is de planlocatie gelegen binnen de geluidzone van: – De Professor Cobbenhagenlaan heeft ter hoogte van de planlocatie 2 rijstroken. De zonebreedte bedraagt 200 m zodat de planlocatie binnen de zones van deze weg is gelegen. – De Ringbaan West en Hart van Brabantlaan hebben ter hoogte van de planlocatie 4 rijstroken. De zonebreedte bedraagt 350 m zodat de planlocatie binnen deze zone is gelegen. De overige wegen rondom de planlocatie zijn uitgevoerd als 30 km/uur wegen. 30 km/uur wegen hebben geen geluidzone volgens de Wet geluidhinder. In het kader van een goede ruimtelijke ordening (en eventueel ten behoeve van de bouwvergunning) is het desalniettemin noodzakelijk om de invloed van de nabijgelegen 30 km/uur wegen inzichtelijk te maken. Hierbij gaat het met name om de Reitseplein, Sportweg en Bokhamerstraat. Grenswaarden geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer De voorkeursgrenswaarde vanwege wegverkeerslawaai bedraagt 48 dB en de maximaal te verlenen ontheffingswaarde 63 dB (stedelijke situatie).

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 8

2.1.4

Spoorweglawaai

Het spoortracé Tilburg–Eindhoven/’s-Hertogenbosch is het meest nabijgelegen spoortracé. De zonebreedtes langs een spoorweg worden bepaald door de waarden van de geldende geluidproductieplafonds op referentiepunten (zie tabel 2.2). De planlocatie is binnen de zone van beide spoorlijnen gelegen. Indien de referentiepunten achter een geluidscherm zijn gelegen, worden de geluidproductieplafonds ervan niet beschouwd, wel die van de eerste voorkomende referentiepunten voorbij de beëindigingen van het geluidscherm. Het referentiepunt met het hoogste geluidproductieplafond, niet achter een scherm gelegen, heeft een geluidproductieplafond van 70,9 dB. Op basis van deze geluidproductieplafondwaarde wordt de zonebreedte bepaald, deze bedraagt 600 m, gemeten vanuit de buitenste spoorstaaf. De planlocatie is hiermee binnen de zone van de spoorlijn gelegen. Tabel 2.2:

Zonebreedten spoorwegen voor de geluidproductieplafondklassen

Hoogte geluidproductieplafond

Breedte zone (in meters)

Kleiner dan 56 dB

100

Gelijk aan of groter dan 56 dB en kleiner dan 61 dB

200

Gelijk aan of groter dan 61 dB en kleiner dan 66 dB

300

Gelijk aan of groter dan 66 dB en kleiner dan 71 dB

600

Gelijk aan of groter dan 71 dB en kleiner dan 74 dB

900

Gelijk aan of groter dan 74 dB

1200

Grenswaarden geluidbelasting ten gevolge van spoorverkeer De voorkeursgrenswaarde vanwege spoorweglawaai bedraagt 55 dB en de maximaal te verlenen grenswaarde 68 dB. 2.1.5

Industrielawaai

De planlocatie is niet binnen de geluidzone van een gezoneerd industrieterrein gelegen. Industrielawaai hoeft dan ook niet te worden onderzocht. 2.2

Gemeentelijk geluidbeleid

Het gemeentelijk geluidbeleid van de gemeente Tilburg is opgenomen in het document ‘Hogere waarde beleid’ (april 2015). Uitgangspunt van het gemeentelijk geluidbeleid is dat op geluidbelaste locaties sprake is van een "acceptabel woon- en leefklimaat".

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 9

2.2.1

Geluidluwe gevel en buitenruimte

Een "acceptabel woon- en leefklimaat" houdt in dat de geluidbelasting op de woning hoog mag zijn als de woning beschikt over een geluidluwe zijde waardoor ventilatie mogelijk is en een geluidluwe buitenruimte. Aan de geluidluwe zijde moet per woning minimaal één verblijfsruimte zijn gelegen, bij voorkeur de hoofdslaapkamer. Bij kleinere woningen mag deze buitenruimte gemeenschappelijk zijn. Hierbij geldt: – Een geluidluwe gevel is een gevel waar de gecumuleerde geluidbelasting (LVL,cum) maximaal 55 dB bedraagt. – Een geluidluwe buitenruimte is een ruimte waar de gecumuleerde geluidbelasting (LVL,cum) maximaal 55 dB bedraagt. Deze ruimte ligt buiten de thermische schil en er heersen buitenluchtcondities. De gemeente Tilburg stelt als eis dat de gecumuleerde geluidbelasting Lden op de geluidluwe gevel en in de buitenruimte niet meer mag bedragen dan 55 dB, berekend volgens de methode Miedema. Deze methodiek houdt rekening met de hinderbeleving van geluid en cumulatie van verschillende geluidbronnen. Aan de geluidluwe gevel moet een te openen deel (raam of deur) aanwezig zijn. Hierdoor kunnen bewoners de woning ventileren zonder in de herrie te zitten. Daarnaast heeft de bewoner de mogelijkheid om in de geluidluwe buitenruimte te verblijven. De geluidbelasting wordt bepaald volgens bijlage I van het Meet- en rekenvoorschrift geluidhinder 2012.

In deze berekening wordt de geluidbelasting van 30 km/u wegen (verkeersintensiteit ≥ 500 mvt/dag meegenomen). De geluidbelasting wordt berekend op 1,5 meter hoogte t.o.v. het vloerpeil van de betreffende bouwlaag of van de buitenruimte. Het is niet zinvol de eis van een geluidluwe gevel en buitenruimte altijd te stellen. Deze eis geldt pas als de geluidbelasting berekend volgens de Wet geluidhinder meer bedraagt dan 53 dB voor wegverkeerslawaai en 60 dB railverkeerslawaai. Reden hiervoor is dat uit onderzoek blijkt dat pas boven deze geluidbelastingen er sprake kan zijn van substantiële hinder. 2.2.2

Verglaasde buitenruimten

Het Bouwbesluit stelt eisen wanneer een buitenruimte verplicht is. Bij kleinere wooneenheden mag een gezamenlijk buitenruimte worden gerealiseerd. Bij transformatie van kantoorgebouwen in woningen is het vanuit het Bouwbesluit niet verplicht buitenruimtes te realiseren. Het maken van een buitenruimte per woning is bij het bouwen op geluidbelaste locaties in deze gevallen vanuit het hogere waarde beleid niet verplicht maar wel wenselijk. Vaak wordt een geluidluwe gevel en buitenruimte gecreëerd door het maken van een "verglaasde buitenruimte". Voorbeelden hiervan zijn loggia's en serres. In een buitenruimte dient altijd, zowel in gesloten als in open toestand, sprake te zijn van buitenluchtcondities. In het Bouwbesluit 2012 wordt niet aangegeven wat onder buitenluchtcondities wordt verstaan. Om buitenluchtcondities in een afgesloten buitenruimte te creëren zullen permanent te openen delen aanwezig moeten zijn die zorgen voor voldoende aanvoer van verse buitenlucht in de buitenruimte zelf en waarmee het achterliggende verblijfsgebied wordt gespuid. Voor de definitie van buitenluchtcondities wordt in het gemeentelijk beleid aangesloten bij de eisen voor spuien uit het Bouwbesluit 2012.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 10

Vanuit het principe dat een spuivoorziening voldoet aan het beoogde doel, namelijk in korte tijd vervuilde lucht vervangen door verse lucht, zijn de voorzieningen hierop afgestemd. De capaciteitseis geldend voor een verblijfsgebied in woningen, 6 dm3/s.m2 vloeroppervlakte van dat gebied vormt de basis voor de luchtverversing in de buitenruimte. De buitenruimte ligt altijd aan een geluidluwe gevel en buiten de thermische schil. 2.2.3

Dove gevels

De gemeente Tilburg hanteert ten aanzien van dove gevels de volgende uitgangspunten: – Dove gevels worden alleen toegestaan als de maximale ontheffingswaarde wordt overschreden. – In een dove gevel is het toegestaan suskasten te maken. – Voor en in een dove gevel mogen (verglaasde) buitenruimtes aanwezig zijn. Onder voorwaarden mogen in het achterliggende geveldeel te openen delen gemaakt worden. Deze voorwaarden zijn: - Bij geopende buitenruimte voldoet de geluidbelasting ter hoogte van de te openen delen (raam, schuifpui, deur) aan de maximale ontheffingswaarde. - Bij gesloten buitenruimte en geopende ventilatievoorzieningen (buitenluchtcondities) is de gecumuleerde geluidbelasting maximaal 55 dB op de gevel. - In de buitenruimte is sprake van buitenluchtcondities. – Het opknippen van geveldelen in stukjes "dove gevel" en "gewone gevel" is in principe niet toegestaan. Het is de bedoeling dat er sprake is van een eenduidig gevelbeeld. Bij het toepassen van dove gevels blijft de eis gelden dat er per woning een geluidluwe gevel en een eventuele buitenruimte aanwezig moet zijn.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 11

3

Uitgangspunten onderzoek

3.1

Tekeningen en planinformatie

Voor het akoestisch onderzoek is gebruik gemaakt van de ontwerptekeningen (zie bijgevoegde figuur I) aangeleverd door de opdrachtgever. De tekeningen zijn opgesteld door FAAM Architecten, gedateerd 29 september 2020. Daarnaast is de verbeelding van het bestemmingsplan gehanteerd in dit onderzoek, zie figuur 3.1, voor de bouwgrenzen. De overige parameters (hoogte, bodemgesteldheid et cetera) zijn middels Google Earth en de hoogtekaarten van de website van het Actueel Hoogtebestand Nederland geïnventariseerd. Het plan is op korte afstand gelegen van de spoorlijn Breda-Tilburg en de Ringbaan West. Gezien de afstand tussen het plangebied en het spoor kan op voorhand opgemerkt worden dat de voorkeursgrenswaarde en de maximaal te ontheffen waarde zal worden overschreden als gevolg van spoorweglawaai.

Figuur 3.1:

Verbeelding bestemmingsplan Reitseplein Tilburg

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 12

3.2

Wegverkeersgegevens

De verkeersgegevens van de omliggende wegen zijn aangeleverd door de gemeente Tilburg. Aangereikt zijn de gegevens, afkomstig uit het verkeersmodel Tilburg-V12, voor het prognosejaar 2030. De gegevens betreffen de etmaalintensiteiten, uurintensiteiten, voertuigverdelingen, rijsnelheden en type wegdekverhardingen. In bijlage I zijn de verkeersgegevens toegevoegd. Onderstaand worden de rijsnelheden en wegdekverhardingen per weg opgesomd:  Ringbaan West en Professor Cobbenhagenlaan: 50 km/u en SMA NL-11 (referentiewegdek).  Hart van Brabantlaan: 50 km/u en SMA NL-5.  Reitseplein: 30 km/u en SMA (referentiewegdek).  Sportweg: 30 km/u en betonstraatstenen kf.  Bokhamerstraat: 30 km/u en gebakken klinkers kf. De niet-gemodelleerde straten en inritten in het plangebied (zie bijlage I) hebben geen doorgaande functie en zijn ingericht als 30 km/uur wegen (geen verkeersintensiteiten beschikbaar). In dit geval dient uitgegaan te worden van 500 voertuigbewegingen per dag (bijvoorbeeld de Bokhamerstraat). 3.3

Spoorweggegevens

De spoorweggegevens van het spoortracé Tilburg – Breda zijn conform het geluidregister spoor van ProRail (versie 30 september 2020). De verkeersintensiteiten in het geluidregister voor dit spoortracé zijn gemiddeld over die voor de peiljaren 2006, 2007 en 2008. Om die reden geldt een plafondcorrectiewaarde (toeslagcorrectie op de geluidbelastingen) van 1,5 dB. De gegevens zijn echter te omvangrijk om helder in dit rapport volledig te presenteren.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 13

4

Rekenmethoden geluidbelastingen

4.1

Wegverkeerslawaai

De berekeningen van de geluidbelastingen Lden zijn uitgevoerd conform het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 (hierna te noemen: RMG2012). Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van Standaardrekenmethode 2 uit bijlage III van het RMG2012. Bij de berekeningen worden de equivalente geluidniveaus van dag-, avond- en nachtperioden bepaald. Voor een vergelijking met de wettelijke grenswaarden wordt uit deze dag-, avond- en nachtwaarden de geluidbelasting Lden vastgesteld. Deze geluidbelasting Lden wordt berekend met behulp van de volgende formule:  Ldag   Lnacht 10    Lavond 5      12 *10  10   4 *10  10   8 *10  10    in dB Lden  10 * log 24      

Op de berekende geluidbelastingen mag, conform artikel 110g van de Wet geluidhinder, een correctie worden toegepast. Zoals omschreven in artikel 3.4 van het RMG2012 is de te hanteren aftrek 5 dB voor wegen waar de representatief te achten snelheid lager is dan 70 km/uur. De berekeningen van het wegverkeerslawaai zijn uitgevoerd met behulp van het computerprogramma Geomilieu v5.00 van DGMR. In bijlage II zijn de belangrijkste gegevens van het geluidinvoermodel opgenomen, bijgevoegde figuur II toont een overzicht van de vervaardigde rekenmodellen. 4.2

Spoorweglawaai

Voor de berekeningen van het spoorweglawaai is gebruik gemaakt van Standaardrekenmethode 2 uit bijlage IV van het RMG2012. De berekeningen van het spoorweglawaai zijn eveneens uitgevoerd met behulp van het computerprogramma Geomilieu v5.00 van DGMR. 4.3

Nadere toelichting invoergegevens akoestisch rekenmodel

In de rekenmodellen is uitgegaan van de volgende rekenparameters en uitgangspunten:  Bodemfactor algemeen: 0,0 (akoestisch harde bodem).  Bodemfactor gedefinieerde bodemgebieden: 1,0 (akoestisch zachte bodem zoals grasvelden en spoortaluds) en 0,5 (tuinen).  Sectoren met een zichthoek van 2 graden.  Meteorologische correcties: SRMII RMG2012.  Luchtdemping: standaard SRMII RMG2012.  De geluidbelastingen zijn berekend met alle geluidrelevante gebouwen. De gebouwen schermen geluid af dan wel reflecteren dit. Het maximaal aantal reflecties bedraagt 1.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 14

In bijlage II zijn de belangrijkste gegevens van het geluidinvoermodel opgenomen. Bijgevoegde figuur II geeft een overzicht van de vervaardigde rekenmodellen. 4.4

Gecumuleerde geluidbelastingen L(VL,cum) en L(RL,cum)

Gecumuleerde geluidbelastingen LVL,cum en LRL,cum zoals bedoeld in artikel 110a en 110f van de Wgh worden berekend conform hoofdstuk 2 van bijlage I van het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012. Alleen relevante geluidbronnen worden meegenomen in de berekening van de gecumuleerde geluidbelasting. Relevante geluidbronnen zijn die bronnen waarvan de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 15

5

Berekeningsresultaten

De berekeningsresultaten zijn per geluidbron (per weg of spoorweg) beschouwd, omdat toetsing aan de Wet geluidhinder per geluidbron dient plaats te vinden. Alle gepresenteerde geluidbelastingen vanwege wegverkeerslawaai zijn inclusief de aftrek conform artikel 110g van de Wet geluidhinder, tenzij anders vermeld. Bijlage III toont een overzicht van alle geluidbelastingen. Een overzicht van de waarneempunten is weergegeven in bijgevoegde figuur II-5. 5.1

Rekenresultaten spoorweglawaai

De geluidbelasting ten gevolge van railverkeer op de spoorlijn Tilburg – Breda bedraagt ten hoogste 75 dB. Er wordt niet overal voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 55 dB. De maximale te ontheffen waarde van 68 dB wordt tevens overschreden. In bijlage III-1 zijn de geluidbelastingen opgenomen, zie tevens onderstaande figuur 5.1.

Laagbouw 6e t/m 8e verdieping

Laagbouw begane grond t/m 5e verdieping

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 16

Hoogbouw begane grond t/m 5e verdieping

Hoogbouw 6e t/m 11e verdieping

Hoogbouw 12e en 13e verdieping

Figuur 5.1:

Geluidbelasting ten gevolge van railverkeer op de spoorlijn Tilburg – Breda

De maximale ontheffingswaarde wordt overschreden ten gevolge van het spoorweglawaai. Indien de maximaal te verlenen ontheffingswaarde wordt overschreden, is in principe geen geluidgevoelige functie mogelijk tenzij deze wordt voorzien van maatregelen, zoals dove gevels of gebouwgebonden gevelschermen. Dove gevels zijn gevels waarvan de geluidbelastingen op deze gevels niet hoeven te worden getoetst aan de grenswaarden in het kader van de Wet Geluidhinder. Dove gevels zijn gevels zonder aanwezige te openen delen. Gevels waar de maximale ontheffingswaarde wordt overschreden dienen in principe doof uitgevoerd te worden. In voorliggende situatie, met het oog op de oriëntatie van de studentenwoningen, zijn dove gevels niet mogelijk/wenselijk in verband met de benodigde spuiventilatie-openingen. Hier kan een gevelscherm, verglaasde buitenruimte/loggia, vliesgevel en dergelijke uitkomst bieden. Zonder ingrijpende maatregelen als verglaasde buitenruimten en/of gevelschermen is het doorgaans niet mogelijk om de geluidbelasting te reduceren tot onder de maximaal te ontheffen waarde. 5.2 5.2.1

Rekenresultaten wegverkeerslawaai Berekeningsresultaten Ringbaan West

De geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer op de Ringbaan West bedraagt ten hoogste 57 dB Lden inclusief aftrek art. 110g Wgh. Er wordt niet overal voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. De maximale ontheffingswaarde van 63 dB wordt echter niet overschreden. In bijlage III-2 zijn de geluidbelastingen opgenomen, tevens in onderstaande figuur 5.2.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 17

Laagbouw 6e t/m 8e verdieping

Laagbouw begane grond t/m 5e verdieping

Hoogbouw begane grond t/m 5e verdieping

Hoogbouw 6e t/m 11e verdieping

Hoogbouw 12e en 13e verdieping

Figuur 5.2:

Geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer op de Ringbaan West (inclusief aftrek)

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 18

5.2.2

Berekeningsresultaten Professor Cobbenhagenlaan

De geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer op de Professor Cobbenhagenlaan bedraagt ten hoogste 46 dB Lden inclusief aftrek art. 110g Wgh. Er wordt overal voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. In bijlage III-3 zijn de geluidbelastingen opgenomen. Vanuit de Wet geluidhinder vormt de voornoemde weg geen belemmering voor het bouwplan. 5.2.3

Berekeningsresultaten Hart van Brabantlaan

De geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer op de Hart van Brabantlaan bedraagt ten hoogste 44 dB Lden inclusief aftrek art. 110g Wgh. Er wordt overal voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. In bijlage III-4 zijn de geluidbelastingen opgenomen. Vanuit de Wet geluidhinder vormt de voornoemde weg geen belemmering voor het bouwplan. 5.2.4

Berekeningsresultaten 30 km/u wegen

De overige wegen rondom de planlocatie zijn uitgevoerd als 30 km/uur wegen. 30 km/uur wegen hebben geen geluidzone volgens de Wet geluidhinder. In het kader van een goede ruimtelijke ordening (en eventueel ten behoeve van de bouwvergunning) is het desalniettemin noodzakelijk om de invloed van de nabijgelegen 30 km/uur wegen inzichtelijk te maken. Hierbij gaat het met name om de Reitseplein, Sportweg en Bokhamerstraat. De geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer op de Reitseplein bedraagt ten hoogste 58 dB Lden (exclusief aftrek). Indien de voorkeursgrenswaarde van 48 dB van toepassing zou zijn, wordt niet overal voldaan na toepassing van de aftrek van 5 dB conform art. 110g Wgh. Hierdoor is extra aandacht noodzakelijk voor de geluidwering van de gevel. Enkel ter plaatse van de zuidgevel van de toren op de begane grond t/m 4e verdieping is sprake van een verhoogde geluidbelasting. In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt de geluidbelasting vanwege deze weg meegenomen in de cumulatie van het omgevingsgeluid. Indien de maximale grenswaarde van 63 dB van toepassing zou zijn, wordt deze niet overschreden. In bijlage III-5 zijn de geluidbelastingen opgenomen. De geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer op de Sportweg bedraagt ten hoogste 52 dB Lden exclusief aftrek.

Er wordt overal voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB, indien deze van toepassing zou zijn, na de aftrek van 5 dB conform art. 110g Wgh. Hierdoor is geen sprake van een verhoogde geluidbelasting vanwege deze weg. In bijlage III-6 zijn de geluidbelastingen opgenomen. De geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer op de Bokhamerstraat bedraagt (ruim) minder dan 48 dB (voorkeursgrenswaarde indien van toepassing). De geluidbelasting t.g.v. de voornoemde weg bedraagt ten hoogste 39 dB Lden zonder aftrek. Deze geluidbelasting is daarmee verwaarloosbaar. 5.3

Gecumuleerde geluidbelasting L(VL,cum) en L(RL,cum)

Er vinden op de gevels van het nieuwbouwcomplex overschrijdingen van de voorkeursgrenswaarden plaats. Omdat de voorkeursgrenswaarden vanwege meerdere bronnen worden overschreden, is er sprake van samenloop van geluidbronnen en is cumulatie aan de orde om de aanvaardbaarheid te toetsen (goede ruimtelijke onderbouwing). De ingevolge artikel 110g van de Wet geluidhinder bij wegverkeerslawaai toe te passen aftrek wordt niet toegepast. Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 19

Een overzicht van de gecumuleerde geluidbelastingen is weergegeven in bijlage III-7. Een overzicht van de toetspunten is weergegeven in bijgevoegde figuur II-5. Ten aanzien van de gecumuleerde geluidbelastingen wordt onderscheid gemaakt tussen:  De gecumuleerde geluidbelasting LVL,cum omgerekend naar wegverkeerslawaai, die gehanteerd wordt bij de toetsing aan het geluidbeleid van de gemeente Tilburg (geluidluwe zijde en buitenruimte).  De gecumuleerde geluidbelasting LRL,cum omgerekend naar spoorweglawaai, die naast de LVL,cum gehanteerd wordt bij het onderzoek naar de geluidwering van de gevel. De gecumuleerde geluidbelasting ten gevolge van weg- en railverkeer bedraagt ten hoogste 70 dB omgerekend naar wegverkeerslawaai (Lvl,cum). Omgerekend naar spoorweglawaai (Lrl,cum) bedraagt de gecumuleerde geluidbelasting ten gevolge van weg- en railverkeer ten hoogste 75 dB. Spoorweglawaai is hoofdzakelijk de maatgevende geluidbronsoort. In tabel 5.1 is de cumulatie (Lcum) weergegeven per gevel teruggerekend naar de maatgevende bronsoort. Hieronder volgt per gevel de maximale gecumuleerde geluidbelasting. Tabel 5.1:

Cumulatieve geluidbelastingen Lcum in dB

Bouwdeel

Laagbouw

Maatgevende

Cumulatieve geluidbelastingen Lvl,cum /

bronsoort

Lrl,cum [dB]

Noord

Railverkeer

70 / 75

Oost

Railverkeer

67 / 72

Zuid

Wegverkeer

60 / 64

West

Railverkeer

66 / 71

Binnenhof

Railverkeer

55 / 59

Noord

Railverkeer

63 / 67

Oost

Wegverkeer

64 / 69

Zuid

Wegverkeer

60 / 64

West

Railverkeer

58 / 62

Gevel

Hoogbouw

5.4

Toetsing gemeentelijk geluidbeleid

Bij het verlenen van hogere waarden voor woningbouw eist de gemeente Tilburg dat iedere woning tenminste over één geluidluwe gevel beschikt en dat de buitenruimte van de woning aan een geluidluwe gevel is gelegen, bij een hogere waarde van meer dan:  53 dB wegverkeerslawaai of  60 dB railverkeerslawaai. Tenminste één verblijfsruimte, bij voorkeur in te richten als slaapkamer, dient aan de geluidluwe gevel te zijn gelegen. Onder een geluidluwe gevel en buitenruimte wordt verstaan een gevel of buitenruimte waar de gecumuleerde geluidbelasting LVL,cum maximaal 55 dB bedraagt. Aan deze gevel moet een te openen deel (raam of deur) aanwezig zijn ten behoeve van het ventileren.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 20

Uit de rekenresultaten blijkt dat: – Ter hoogte van de noord-, oost- en westgevel van de laagbouwdelen wordt (gedeeltelijk) de maximale grenswaarde overschreden als gevolg van het spoorweglawaai. – Ten gevolge van wegverkeer op de Ringbaan West wordt niet overal voldaan aan de voorkeursgrenswaarde maar wel aan de maximale grenswaarde. – Het binnenhof en de daaraan grenzende gevels zijn direct als geluidluw aan te merken (laagbouwdelen). – De gehele zuidgevel, de westgevel op de begane grond t/m 6e verdieping en de noordgevel op de begane grond t/m 7e verdieping van de toren geen hogere waarde nodig heeft van meer dan 53 dB voor de Ringbaan West en 60 dB voor het spoorweglawaai. Voor woningen gesitueerd aan deze gevels worden geen aanvullende voorwaarden opgelegd vanuit het gemeentelijk beleid. – De overige gevels van de toren zijn niet-geluidluw. In figuur 5.3 zijn de gevels waar de maximale grenswaarde overschreden wordt en de geluidluwe gevels aangeduid. Tevens is voor de toren aangegeven voor welke geveldelen geen aanvullende voorwaarden worden opgelegd (geluidluwe zijde) vanuit het beleid van de gemeente Tilburg.

Figuur 5.3: Gevels met overschrijding van de maximale grenswaarde vanwege spoorweglawaai (rood), geluidluwe gevels (groen) en gevels waarvoor geen aanvullende voorwaarden gelden (blauw) Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 21

Uit figuur 5.3 blijkt dat, met het oog op de oriëntatie van de studentenwoningen, dove gevels niet mogelijk/wenselijk zijn in verband met de benodigde spuiventilatie-openingen. Hier dienen (gebouwgebonden) geluidreducerende voorzieningen getroffen te worden om de geluidbelasting te reduceren tot onder de maximaal te ontheffen waarde. Daarnaast zijn voor de nieuwe woningen maatregelen noodzakelijk teneinde te voldoen aan de voorwaarden uit het gemeentelijk ontheffingenbeleid. In een later stadium zullen deze aspecten nader uitgewerkt worden en zullen maatwerkoplossingen gedimensioneerd worden in samenspraak met de gemeente Tilburg.

Herontwikkeling Reitseplein in Tilburg; akoestisch onderzoek wegverkeer- en spoorweglawaai

06297-52489-06 11 november 2020 Pagina 22

6

Afweging maatregelen en aanvraag hogere waarden

Voor de gevels van het plan waarbij de geluidbelasting ten gevolge van wegverkeerslawaai en/of spoorweglawaai boven de voorkeursgrenswaarde maar niet boven de maximale ontheffingswaarde ligt, kunnen hogere waarden worden aangevraagd. De hogere waarden kunnen door het College van B en W worden verleend wanneer is vastgesteld dat maatregelen onvoldoende doelmatig zijn. Daartoe eist de Wet geluidhinder de volgende onderzoeken: 1. Allereerst dient te worden nagegaan welke maatregelen noodzakelijk zijn om de geluidbelasting te reduceren tot maximaal de voorkeursgrenswaarde. Tevens dient beoordeeld te worden of deze maatregelen al dan niet doelmatig zijn. 2. Indien deze maatregelen niet doelmatig zijn, dient te worden nagegaan welke maatregelen wel doelmatig zijn om de geluidbelasting zo ver mogelijk te reduceren. Voor de geluidbelastingen boven de voorkeursgrenswaarden kunnen dan hogere waarden worden aangevraagd. 3. Indien er geen maatregelen denkbaar zijn die als doelmatig kunnen worden aangemerkt kunnen hogere waarden worden aangevraagd voor de geluidbelastingen zonder maatregelen. De voorkeursgrenswaarde wordt overschreden ten gevolge van het railverkeer en ten gevolge van het wegverkeer op de Ringbaan West. De maximale grenswaarde wordt tevens overschreden vanwege spoorweglawaai.