04 Bijlage 3 Spoor 2 Ruimtelijke meerwaarde

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

71

6.2

RESULTATEN ONTWERPATELIER

DOORTREKKEN GROENE KENNISBOULEVARD IN HET CENTRUM WAARDERING • Oostelijk deel (Hart van Brabantlaan): ‘World of Places’ aspecten scoren laag, de ‘World of Flows’ aspecten scoren hoog. • Symboliek op dit deel: Westpoint • Westelijk deel (Cobbenhagenlaan): alles scoort wat meer gematigd. • Symboliek: groenwaarde AMBITIE • Verkeersfunctie blijft belangrijk, maar er mag zeker meer balans zijn tussen de ‘World of Flows’ en de ‘World of Places’ • Symboliek toevoegen!

72

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

Station Universiteit

Universiteit

Groen voor dieren of mensen? Asymmetrisch profiel? Minder of geen parkeren langs de as?

Aandacht voor fietskruisingen

Leven in de plinten

Groen en verblijfsplekken: ontmoeten!

Kennisboulevard West

Dwarsverbindingen met Spoorpark creëren

Programma noodzakelijk om de as te activeren

Woningen in plinten of transformatie aan de randen? Langgerekt aantrekkelijk park

Aandacht voor fietskruisingen

Kennisboulevard Oost

BEVINDINGEN • Kennisboulevard bestaat uit twee delen: oost en west. • We hebben hier niet zozeer te maken met een inrichtingsvraagstuk: programma noodzakelijk hier om deze as te activeren! • asymmetrisch profiel? • Minder of geen parkeren langs as. • Langgerekt aantrekkelijk park maken i.p.v. bomen die niets toevoegen. Vraagpunt: is dit groen voor mensen of voor dieren? Extra ruimte voor groen en verblijfsplekken: ontmoeten. • Dwarsverbindingen met Spoorpark creëren. • Leven in de plinten. Plinten als eerste aanpakken? • Extra woningen in plint? Transformatie flats aan rand? • Aandacht voor fietskruisingen: o.a. bij Sint-Ceciliastraat en Gasthuisring. • As voor nieuwe innovatieve mobiliteit. Verbinding tussen stations. NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

73

6.3

VISIE, ONTWERP EN REFERENTIES

VISIEKAART Van autoroute naar groenstedelijke Kennisboulevard met multifunctioneel groen • Flats in het groen • Kamers voor activiteiten • Centrale fiets- en wandelroute als innovatiepad in het groen die de kamers met elkaar verbindt. • Proeftuin voor langzame verbindingen. • 2x1 autorijbaan aan beide zijdes. Stadswinsten • Stedelijke knooppunten met elkaar verbinden (knooppunt universiteit – knooppunt centrum) • Verbinden kennisknooppunten (universiteit – Spoorzone) • Verbinden Spoorpark met de stad en centrum (2 hoofdentrees sterk laten aansluiten aan de boulevard) • Stadsbos 013 met stad en centrum verbinden. • Proeftuin voor nieuwe vormen van mobiliteit (langzaam verkeer). • Verdichting/ programma mogelijk langs gesloten plinten in Hart van Brabantlaan. • Klimaatopgave en biodiversiteit. • Stedelijke ecologie.

74

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

75

6.3

VISIE, ONTWERP EN REFERENTIES

HART VAN BRABANTLAAN

Hart van Brabantlaan huidige situatie, zicht op Stadsheer 76

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

Kennisboulevard, zicht op Stadsheer NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

77

6.3

VISIE, ONTWERP EN REFERENTIES

Levendige groene boulevard Met de aaneenschakeling van activiteiten wordt de omgeving van de Kennisboulevard geactiveerd. Er kan leven in de plinten komen en met de kamers wordt de omgeving uitgenodigd in de openbare ruimte. Levende plint Om dit nog sterker te maken is het voorstel om de gesloten plinten van de flats langs de Hart van Brabantlaan om te zetten naar woningen of andere voorzieningen, naar het voorbeeld van de Klusflats in de Bijlmer. Optoppen Verder bestaat de mogelijkheid om de flats langs de Hart van Brabantlaan ‘op te toppen’ met nieuwe woningen (bijvoorbeeld studentenkamers). Op deze manier wordt tegelijkertijd gewerkt aan de verdichtingsopgave.

Kleibrugflat, Klusflat (Amsterdam), 2009

Kleibrugflat, Klusflat (Amsterdam), 2019

Flats aan Weissenbruchlaan (Rotterdam), 2006

Kleibrugflat, Klusflat (Amsterdam), 2009

Kleibrugflat, Klusflat (Amsterdam), 2019

Flats aan Weissenbruchlaan (Rotterdam) opgetopt, 2019

Hart van Brabantlaan bestaat nu nog groterdeels uit gesloten plinten

Menselijke maat Het vergroenen en toevoegen van bomen zorgt ervoor dat de wijde grootschalige ruimte een meer menselijke maat krijgt en zorgt voor een intiemere sfeer. Ook wordt er tegelijkertijd gewerkt aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en gezondheid. Doorgang tussen boulevard en Spoorpark Het maken van een sterke dwarsverbinding met Spoorpark versterkt integratie van het Spoorpark met de stad, bijvoorbeeld door bomen of dwarsstructuren vanuit Spoorpark door te zetten over de Kennisboulevard. 78

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

Optoppen, zonnepanelen of groendaken

Vergroening met menselijke maat

Dwarsverbinding naar Spoorpark

Activiteiten in plint

Doorgang naar Spoorpark Innovatiepad

Kamers van activiteiten in het groen Ondergrondse waterretentie: klimaatadaptatie

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

79

7 80

RINGBAAN-WEST

TUSSEN DE MOSKEE EN DRAAIEND HUIS

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

81

7.1

INVENTARISATIE EN ANALYSE

VAN DRUKKE VERKEERSADER NAAR INTERWIJKSE ONTSLUITINGSWEG De verdichtingsopgave van Tilburg is geconcentreerd langs de ‘verdichtingsas’ (universiteit-Oostwestboulevardcentrum-Piushaven) en op meerdere plekken langs de Ringbaan. De omgeving van De Rooi Pannen-campus is zo’n plek. Enerzijds gaat het hierbij om een betere aaneenhechting tussen de ‘oude’ stad met de ‘nieuwe’ stad, waarbij het regionaal onderwijs van de campus als context dient. Anderzijds biedt de netwerkanalyse de kans om verkeer van de Ringbaan-West om te leiden naar de Taxandriëbaan, waardoor er minder autoverkeer op de Ringbaan-West komt te rijden (zie verkeersmaatregelenpakket 2 uit de verkeerskundige analyse). De Ringbaan-West verandert van een drukke verkeersader voor de gehele stad naar een rustigere interwijkse ontsluitingsweg.

Door het inperken van de autoverkeersruimte liggen er kansen om de kwaliteit van de Ringbaan-West te versterken. Dit betekent meer groene ruimte waardoor het als een parkachtige omgeving kan worden ingericht, met behoud van de grote bomen. De wijde open ruimte kan ingezet worden om te verdichten, waardoor er meer adressering ontstaat en meer sociale veiligheid ontstaat. Belangrijk hierbij is dat de portiekflats historische waarde hebben als wederopbouwerfgoed, hetgeen een deel van het verhaal van Tilburg vertelt.

Ook het doorgaande karakter van de Ringbaan-West zal onderbroken worden door het leggen van dwarsverbindingen tussen omliggende wijken, zodat de relatie met de aangrenzende wijken versterkt wordt. Doordat de Rooi Pannen een belangrijke regionale onderwijsfunctie heeft, worden regionale verbindingen, zoals busverbinding, behouden en kan de campus aangehaakt worden op de snelfietsroute aan de westzijde.

De groene ruimte en de grote bomen zijn de grote kwaliteiten van dit gedeelte van de Ringbaan-West. Desondanks bestaat deze wijde ruimte voor een groot gedeelte uit verkeersruimte op een desolaat plak asfalt van 6 banen breed. Logisch dat de gebouwen van de Ringbaan-West zijn afgekeerd. Als resultaat bestaat dit gedeelte van de Ringbaan uit achterkanten en ontbreekt een duidelijke adressering.

82

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

Flats (uit jaren ‘50) in het groen als wederopbouwerfgoed aan de Ringbaan-West met De Rooi Pannen aan de linker overzijde, 2019

HUIDIGE SITUATIE OP STRAATNIVEAU RINGBAAN - WEST

RINGBAAN - WEST HART VAN BRABANTLAAN

Geen aanleidingen om er te willen zijn Ingericht op doorstroming. Weinig tot geen ‘’dwarsrelatie’’

Grootschalig kruispunt

• •

2 x 2 rijbaan en busbaan

Geen relatie met bebouwing

Ingericht voor de auto groenstructuur

In de huidige situatie is de Ringbaan-West een doorgaande hoofdverbinding voor de gehele stad met 29.500 motorvoertuigen per etmaal. In de toekomstige situatie is de Ringbaan-West een hoofddrager voor het omliggende stedelijk gebied met 18.500 mvt/etm (verkeersmaatregelenpakket 2).

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

83

7.1

INVENTARISATIE EN ANALYSE

HUIDIGE SITUATIE OP STRAATNIVEAU RINGBAAN - WEST

adressering

RINGBAAN - WEST

Grootschalig kruispunt

2 x 2 rijbaan en busbaan groenstructuur

84

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

Functies met rug naar ringbaan

Oversteekbaarheid

2 x 2 rijbaan en busbaan

groenstructuur

7.2

RESULTATEN ONTWERPATELIER

WAARDERING • Ringbaan west scoort hoog op netwerk en stromen. • Symboliek van deze as is ook nog hoog. • Alle andere aspecten scoren erg laag. Er is geen verweving, weinig kriskras bewegingen, clustering en frontyard AMBITIE • Ambitie is om de netwerkfunctie en stroomfunctie omlaag te brengen. • Alle andere aspecten krijgen een hogere ambitie.

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

85

Soort langgerekte rotonde-principe met 1 rijbaan voor doorgaand verkeer en 1 rijbaan voor afslaand verkeer gecombineerd met de bus

Meer oost-west verbindingen en dwarsverbindingen

Uitbouwen onderwijscampus (regio)

Adressen maken aan Ringbaan-West

Toekomstige verdichtingslocatie (bestaande flats als wederopbouwerfgoed)

Ringbaan als interwijkse ontsluitingsweg, beter aansluitingen aan de omliggende wijken Regionale functie (verbindingen gericht op bus, snelfietsroute en e-bike)

BEVINDINGEN • Deel van het programma omkeren waardoor de het programma meer aan westzijde komt te liggen: adressen maken aan de RingbaanWest. • Je zou makkelijker op de weg moeten kunnen komen. Meer interwijks. • Nu zijn er slechts weinig plekken waar je de Ringbaan-West op kan: meer oost-west verbindingen maken. • Soort lange rotonde, 1 rijbaan voor doorgaand verkeer en 1 voor afslaand verkeer samen met openbaar vervoer. • Programma op de middenberm: - Snelfietsroute - Functies voor onderwijscluster - Bustransitiepunt: ‘hub’ - Middengebied kan ongeveer 20 meter breed zijn. • Hoe gaan we met bestaande grote bomen om? Verplaatsen? • Wat als we al het verkeer zouden bundelen aan 1 zijde?

De bestaande grote bomen behouden, mogelijkheid om te verplaatsen naar middenberm Bus met 2 kanten in-en uitstappen mogelijk?

Programma op middenberm (20 meter breed) onder ‘verblijven light’-concept met snelfietsroute, functies voor onderwijscluster en bustransitiepunt 86

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

7.3

VISIE, ONTWERP EN REFERENTIES

VISIEKAART Van doorgaande stadsontsluiting naar interwijkse ontsluitingsweg • Adressering aan de weg. • Uitbouwen De Rooi Pannen-campus. • Focus op regionale verbindingen (busroute, snelfietsroute). • Middenberm met ‘verblijf-light’-principe. • Meer aansluitingen van direct aangrenzende wijken aan Ringbaan-West. • Meer oost-west verbindingen. • 2x1 autorijbaan aan zijkant. • Behouden grote bomen en wederopbouwerfgoed. • Verdichtingsprogramma. Stadswinsten • Regionaal onderwijscluster versterken. • Sterkere aaneenhechting oude stad met nieuwe stad. • Verdichting/programma. • Ringbaan-West ‘omklappen’ als verkeersbarrière naar centrale groene omgeving tussen de oude stad en nieuwe stad.

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

87

7.3 VISIE, ONTWERP EN REFERENTIES REFERENTIES

Referentie Avenue Ceramique (Maastricht) 88

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

Referentie Wibaustraat (Amsterdam) NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

89

8 90

UITGAANSPROMENADE OOSTELIJKE CITY RING: VAN BESTERDPLEIN TOT AAN PIUSHAVEN

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

91

8.1

INVENTARISATIE EN ANALYSE

RUIMTELIJKE DRAGER VAN HET CENTRUM Voor alle onderdelen van de huidige Cityring geldt het principe om de barrièrewerking van de Cityring, als ‘strop’ om het centrum, op te heffen en deze te transformeren naar bindmiddel. Dit bindmiddel kan het centrumgebied aaneensmeden tot één aantrekkelijk voetgangersgebied. Met dit als uitgangspunt is het van belang om de verschillende onderdelen van de Cityring elk apart te behandelen. Ondanks dat de Cityring bedacht is als één geheel, moet bij ieder gedeelte gekeken worden naar de specifieke context. Zoals hiervoor beschreven heeft de oostelijke Cityring zo’n bijzondere positie in de ruimtelijke context. Aan de oostelijke Cityring zijn vrijwel alle pleinen van het centrumgebied gelegen. Met de komst van Stadsforum komt daar enigszins verandering in. Deze pleinen vormen samen de publieke verblijfsplekken van de stad. In feite heeft deze oostelijke Cityring de potentie om deze aaneenschakeling van pleinen (Besterdplein, NS-plein, P. Vreedeplein, Heuvelplein, Piusplein, Stadsforum en Koningsplein tot aan Koningsplein) aan elkaar te verweven.

92

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

In potentie kan deze as de relatie tussen binnenstad met Spoorzone en Piushaven versterken. Hierbij kan via deze as een tweede voetgangersverbinding tussen binnenstad en Piushaven tot stand komen. Als tweede verbinding naast de stadsdoorbraak via Stadsforum en Koningswei. Het Piusplein is als het ware de strategische schakel tussen binnenstad en Piushaven. De positie van de oostelijke Cityring als verbinding van pleinen als publieke verblijfsplekken van de stad én als verbinding tussen de gebiedssferen en uitgaansplekken, maakt dat de oostelijke Cityring de belangrijkste drager van de Cityring is voor het centrumgebied. De sterke relatie met ‘uitgaan en evenementen’ biedt de potentie om de oostelijke Cityring te transformeren tot uitgaanspromenade.

SPOORZONE

Besterplein

BINNENSTAD NS-Plein P. Vreedeplein

Heuvelplein Stadsforum

Piusplein Koningsplein ‘MISSING LINK TUSSEN BINNENSTAD EN PIUSHAVEN

Voormalig Piuspark

PIUSHAVEN NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

93

8.1

INVENTARISATIE EN ANALYSE

HUIDIGE SITUATIE OP STRAATNIVEAU De uitgaanspromenade, die de verschillende pleinen met elkaar verbindt, heeft momenteel een nogal verkeerskundig wegbeeld. De route is vrij stenig van aard en is grotendeels ingericht met een 50 km/h inrichting, dus met gescheiden fietsstroken. Er is veel asfalt toegepast in deze omgeving en de weg heeft momenteel voornamelijk een stroom functie. De openbare ruimte is nauwelijks ingericht om er te willen verblijven. Ook is de weg lastig oversteekbaar voor voetgangers en fietsers. Voornamelijk voor ouderen vormt deze weg een barrière. In de huidige situatie rijden hier ongeveer 10.000 motorvoertuigen per etmaal. In de toekomstige situatie, bij verkeersmaatregelenpakket 2, kan dit worden teruggebracht naar 2.600 mvt/etm. Dit biedt veel kansen om deze verkeerskundige ruimte te transformeren naar een vriendelijke en aantrekkelijke groene omgeving met meer ruimte voor voetganger en fietser.

BESTERDPLEIN

BESTERDPLEIN

BESTERDRING Stenig parkeerterrein

BESTERDRING

Ingericht voor auto en stromen

Weinig aandacht voor voetganger en verblijven

50 km/h inrichting 94

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

Ansichtkaart van Besterdplein uit 1920, een plein vol met bomen.

Ansichtkaart van de huidige Besterdring uit 1910, een straat met boomrijen aan weerszijde

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

95

8.1

INVENTARISATIE EN ANALYSE

KRUISING B. BROKXLAAN HUIDIGE SITUATIE OP STRAATNIVEAU

KRUISING BURGEMEESTER BROKXLAAN

SPOORVIADUCT

SPOORVIADUCT

Groot kruispunt SPOORVIADUCT

Hekken tussen openbare ruimte en HEUVELRING omgeving

SPOORVIADUCT

HEUVELRING

Grootschalig kruispunt

Ingericht voor auto en stromen

Weinig aandacht voor voetganger en verblijven

Weinig aandacht voor voetganger en verblijven

50 km/h inrichting 96

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

HEUVELPLEIN

HEUVELPOORT

HEUVELPLEIN

HEUVELPOORT

Ingericht voor auto en stromen,

HEUVELPLEIN

PIUSPLEIN 50 km/h inrichting

HEUVELPLEIN

PIUSPLEIN

Ingericht voor auto en stromen, 50 km/h inrichting

Weinig aandacht voor voetganger en verblijven

Weinig aandacht voor voetganger en verblijven

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

97

8.1

INVENTARISATIE EN ANALYSE

PIUSSTRAAT OP STRAATNIVEAU HUIDIGE SITUATIE

PIUSSTRAAT

Ingericht voor auto en stromen, KOOPVAARDIJSTRAAT 50 km/h inrichting

Weinig aandacht voor voetganger en verblijven

KOOPVAARDIJSTRAAT

Ingericht voor auto en stromen, 50 km/h inrichting 98

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

PIUSHAVEN

PIUSHAVEN

Weinig aandacht voor voetganger en verblijven Lastig te vinden

www.regionaalarchieftilburg.nl, geraadpleegd op 04-10-2019

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE

99

8.2

RESULTATEN ONTWERPATELIER

WAARDERING • Frontyard, clustering en symboliek zijn op bepaalde plekken hoog, op andere plekken laag. • Hoge waardering voor stromen, lage waardering voor verweven en kris-kras. • Fiets: belangrijke Noord-Zuid route. AMBITIE • Voor fiets: heel goed stromen, voor auto: mag minder! • Netwerk auto : enkel bestemmingsverkeer (P-garages). • Verweven, kris-kras, clustering en frontyard omhoog. • Extra menging en kris-kras op de pleinen. De straten tussen de pleinen voor gemengd verkeer.

100

NETWERKANALYSE VERKENNING RUIMTELIJKE MEERWAARDE