04 B2a Onderzoek Dimensus professionals en bewoners

8%

8%

Drie kwart van de gesprekspartners laat zich positief uit over de inzet van de Wbmgp. Twee gesprekspartners zijn zeer tevreden over de inzet (17%) en nog eens zeven zijn tevreden (58%). Slechts één gesprekspartner is ontevreden hierover (8%). De overige twee gesprekspartners zijn neutraal over de inzet van de wet of weet weten het niet (beiden 8%, elk 1). De gesprekspartners zien de wet als een nuttig instrument voor het monitoren van de bewonerssamenstelling, wat belangrijk is voor het sturen van de wijkontwikkeling. De wet maakt een goede selectie mogelijk op basis van criminaliteit en inkomen en draagt bij aan het naar een hoger niveau tillen van de buurt. De veranderingen gaan langzaam, mede door de lage mutatiegraad en de lange wachttijd voor vergunningen van de gemeente, maar het algemene gevoel is dat er goede vooruitgang wordt geboekt. Desondanks worden er enkele hiaten in de wet gesignaleerd, zoals de moeilijkheid om overlast aan te pakken bij eigenaren van koopwoningen. Ook de regeling dat bewoners die 6 jaar in Tilburg wonen en geen werk hoeven te hebben vinden sommige gesprekspartners niet logisch. Over de juistheid van de inzet van artikel 10 waarbij het gaat om het weren van bewoners met een overlast gevend of crimineel gedrag is iedereen het eens (100%, 12).

Ook de gebiedsafbakening stemt het overgrote deel van de gesprekspartners tot tevredenheid (90%, 9) evenals artikel 9 waarbij voorrang wordt gegeven aan bepaalde bewoners met specifieke sociaal-economische kenmerken (83%, 10). Over artikel 8, het hebben van werk, is twee derde van de gesprekspartners positief (64%, 7) maar een deel ook niet (36%, 4). Hiervoor worden verschillende argumenten aangedragen zoals het heeft weinig effect, niet-werkenden kunnen juist iets voor de buurt betekenen en de regel dat bewoners die 6 jaar of langer in Tilburg wonen hieraan niet hoeven te voldoen. Het schaalniveau vindt net iets meer dan de helft van de gesprekspartners goed (55%, 6) en iets minder dan de helft niet (45%, 5). Gesprekspartners die het niet goed vinden zouden het gebied ofwel willen vergroten tot heel Groenewoud of bv. alleen het kamp erbij betrekken omdat er veel familiebanden mee zijn.

Evaluatie Wbmgp onder bewoners en professionals 2024 - Uitgevoerd door Dimensus

31 31

Tevredenheid over de uitvoering van de Wbmgp 82%

Nee Of men nog sturingsinstrumenten mist, 2024.

18%

Ja

17%

17%

50%

Zeer zeker

Zeker

Neutraal

17%

Weet niet

Of de effecten de inzet waard zijn, 2024.

Het overgrote deel van de gesprekspartners mist geen sturingsinstrumenten (82%, 9). Twee gesprekspartners missen dit wel (18%, 2). Eén gesprekspartner geeft aan vooral de menselijke maat te missen. De wet is nu heel strikt en heel abstract. Een volgende gesprekspartner geeft aan dat de screening wel breder mag, dus criminaliteit in het algemeen en niet alleen gekoppeld aan het wonen. Twee derde van de gesprekspartners is van mening dat de effecten van de wet de inzet zeker waard zijn (67%, 8). De overige gesprekspartners staan neutraal hierin of weten het niet (beiden 17%, elk 2). Men is van mening dat het de smakenaanpak compleet maakt, het in principe niet echt veel meer werk is voor sommige gesprekspartners, voor anderen juist weer wel, maar men is vooral van mening dat de effecten vooral op de lange termijn te zien zijn. Gesprekspartners verwachten van de inzet van de Wbmgp een verbetering van de leefbaarheid in de buurt voor alle bewoners. Ze hopen dat het vertrouwen in de politie zal toenemen en dat de politie transparant zal zijn over wat ze kan en mag doen. Er is een wens dat de wijk zijn volkskarakter behoudt en dat bewoners trots kunnen zijn op hun wijk, ongeacht de reputatie. De verwachting is ook dat er mettertijd positieve veranderingen in de wijk zichtbaar zullen zijn.

Men hoopt dat de wet de instroom van nieuwe bewoners kan sturen en daarmee bijdraagt aan een verbetering van de buurt. Dit wordt gezien als een proces van lange adem. Er is een wens dat de wet behouden blijft en mogelijk zelfs dat het toepassingsgebied ervan wordt uitgebreid. Tot slot is het belangrijk om in gesprek te gaan met de bewoners om de redenen achter de wet uit te leggen en te benadrukken dat het ten goede komt aan de bewoners zelf. Als de noodzaak van de wet niet begrepen wordt door de gemeenschap, moet men zich afvragen waarom de wet nodig is.

Evaluatie Wbmgp onder bewoners en professionals 2024 - Uitgevoerd door Dimensus

32 32

Wat merkt men van de inzet van de Wbmgp

De Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) is geïntroduceerd om de instroom van ongewenste personen in bepaalde buurten te beperken, met als doel de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. De wet moet vooral een preventieve werking hebben. Hierdoor is de samenstelling van inwoners in de buurt gewijzigd. In sommige delen geldt dit sterker dan in andere delen, samenhangend met de mutatiegraad. Dit heeft in sommige gebieden de sociale cohesie enigszins verbroken, maar heeft ook geleid tot een toename van werkende en betrokken bewoners die een positieve bijdrage leveren aan de buurt. In sommige wijken, zoals in de Visserijbuurt waar boven- en benedenwoningen staan, is de mutatiegraad hoger en zijn de effecten groter met een rustigere leefomgeving als gevolg. Nieuwe bewoners veroorzaken geen overlast en dragen bij aan een betere buurt. De preventieve werking van de wet zorgt er ook voor dat mensen met een crimineel verleden minder snel reageren op het woningaanbod, wat de instroom van meer betrouwbare en werkende inwoners bevordert. Hoewel de langetermijneffecten nog niet volledig duidelijk zijn, is wel al merkbaar dat er een toename is in de meldingsbereidheid door de nieuwe, meer betrokken bewoners.

Het algemene advies is om door te gaan met deze aanpak, gezien de potentieel positieve impact op de lange termijn voor het verbeteren van de leefbaarheid in de wijken. Daarnaast maakt de wet een belangrijk onderdeel uit van een veel bredere aanpak, de zogenaamde Intensieve Leefbaarheidsaanpak (ILA). Hierdoor is vaak moeilijk aan te geven wat het gevolg is van de wet en wat van de bredere aanpak.

Evaluatie Wbmgp onder bewoners en professionals 2024 - Uitgevoerd door Dimensus

33 33

Voortzetting van de Wbmgp

Alle gesprekspartners zijn van mening dat het een aangewezen gebied moet blijven. De Wbmgp is niet meer nodig wanneer de leefbaarheid in alle facetten is verbeterd en een bepaald niveau van tevredenheid onder de bewoners is bereikt. Dit kan gemeten worden met instrumenten zoals de T-meter (Tilburg meting). De wet heeft zijn doel bereikt als er een sterke sociale cohesie is, nieuwe bewoners positief bijdragen aan de wijk en de criminaliteitscijfers dalen. Het uiteindelijke doel is normalisatie van leefbaarheid, met een divers aanbod van woningen en bewoners die tevreden zijn met hun leefomgeving. Sommigen suggereren een tijdsgebonden aanpak, waarbij regelmatig wordt geëvalueerd of de doelen bereikt zijn. Anderen denken dat de wet nog een keer verlengd zou kunnen worden, maar als er dan geen significante verbeteringen zijn, het effectief zou kunnen zijn om de wet te beëindigen. Er zijn ook gesprekspartners die vinden dat de wet nooit helemaal afgeschaft moet worden of pas wanneer de wijk voldoende weerbaarheid heeft opgebouwd om op eigen kracht te functioneren, waarbij er voldoende draagkracht en differentiatie is en kinderen een betere start kunnen hebben.

Een deel van de gesprekspartners is voorstander van het aanbrengen van criteria, waarbij sommigen aangeven dat de eisen omtrent criminaliteit zeker moeten worden gehandhaafd, waarbij ook weer wordt aangegeven dat mensen met een crimineel verleden een tweede kans moeten krijgen. Harde criteria maken het mogelijk de voortgang en de doelmatigheid te beoordelen. Hierdoor kunnen verantwoorde beslissingen worden genomen over de voortgang van de wet. Anderen vinden het opstellen van criteria niet haalbaar en zijn van mening dat je hierdoor de menselijke maat mist. Ook wordt waarde gehecht aan kwalitatieve aspecten en niet alleen kwantitatieve om het effect te beoordelen.

Evaluatie Wbmgp onder bewoners en professionals 2024 - Uitgevoerd door Dimensus

34 34

Succesfactoren, knelpunten en verbeterpunten van de Wbmgp Succesfactoren Als succesfactoren van de inzet van de wet worden genoemd het gevoel van veiligheid dat bewoners ervaren en de mogelijkheid voor kinderen om veilig op te groeien. De stijging in meldingsbereidheid draagt bij aan een betere grip op de wijk, waardoor professionals actiever aanwezig kunnen zijn. Een hogere meldingsbereidheid leidt er ook toe dat bewoners eerder kunnen worden aangesproken hierop dan wel bij ernstige overlast uit de woning kunnen worden gezet. Effectieve samenwerking met partners wordt benadrukt, evenals het belang van continue evaluatie om te zorgen dat de focus juist blijft. Hoewel het tegenhouden van criminelen die zich in de wijk willen vestigen niet direct meetbaar is, wordt het gezien als een positief resultaat van de wet. De komst van nieuwe jonge bewoners met frisse perspectieven, evenals de afname van bewoners met een criminele voorgeschiedenis, zijn ook succesfactoren. De preventieve werking van de wet en de lange termijn aanpak worden als effectief beschouwd. Tot slot speelt de erkenning door criminelen dat de wijk verandert en het inzicht bij bewoners dat deze veranderingen voor hen worden doorgevoerd en tot een aangenamere leefomgeving leiden, een belangrijke rol in het succes van de wet.

Knelpunten Een belangrijk knelpunt is dat dossiers soms blijven liggen door de noodzaak dat verschillende afdelingen input moeten leveren. Extra tijd die organisaties moeten investeren vanwege de vele stappen in het proces is een punt van zorg, waarbij de inzet van voldoende uren en personeel cruciaal is. Vergunningverlening is bij de gemeente een neventaak en de aanvragen komen meestal in golven. Doordat de grote overlastgevers in de wijk blijven wonen trek je toch altijd bepaalde mensen aan. Hoger opgeleiden zullen er niet komen wonen. Het imago van de wijk is daarnaast hardnekkig om de gewenste groei en ontwikkeling in de wijk en in de straten echt te kunnen bereiken.

Verbeterpunten Allereerst wordt er opgeroepen tot een alerter optreden en het verkrijgen van een hogere meldingsbereidheid. Er wordt geopperd dat je vergunningen ook zou moeten kunnen weigeren aan naaste familieleden of partners wanneer dat nodig is. De snelheid van de aanvraagprocedure zou omhoog moeten gaan zodat mensen sneller duidelijkheid krijgen en woningen sneller bewoond worden. Dat wil niet zeggen dat er geen begrip moet zijn voor de situatie bij de politie en de gemeente. Er wordt voorgesteld dat er ruimte moet zijn voor maatwerk en positieve discriminatie vanwege de krapte op de woningmarkt. Professionals zouden hiervoor de ruimte moeten krijgen. Wil je echt meer diversiteit in de wijk krijgen dan moet het woningaanbod ook meer gevarieerd zijn. De woningen in de wijk zijn nu veelal kleine goedkopere woningen.

Evaluatie Wbmgp onder bewoners en professionals 2024 - Uitgevoerd door Dimensus

35 35

Geïnterviewde professionals

Wijkwerkers

Beleidsmakers

TIWOS

Politie

WonenBreburg

WonenBreburg

TBV Wonen

TIWOS

ContourdeTwern

TBV Wonen

Gemeente Tilburg

Gemeente Tilburg

Politie

Evaluatie Wbmgp onder bewoners en professionals 2024 - Uitgevoerd door Dimensus

36 36

Colofon Dimensus en Companen: Bundeling van kennis, kunde en kracht Dimensus helpt opdrachtgevers bij het vinden van passende antwoorden op hun beleidsvraagstukken op het brede maatschappelijke werkterrein. Dit doen wij vanuit een bevlogenheid en passie voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek. U bent daarbij partner in het proces; een goed resultaat komt namelijk niet tot stand zonder goede input. De onderzoeken van Dimensus richten zich op thema’s als leefbaarheid en veiligheid, wonen, zorg en welzijn, cultuur, sport en recreatie en klanttevredenheid. Companen helpt gemeenten, regio’s, woningcorporaties en zorginstellingen, onder andere door onderzoek naar vraag en aanbod op de woningmarkt; op het niveau van de regionale woningmarkt, op locatieniveau, op het niveau van uw vastgoedportefeuille. In de onderzoeken is er aandacht voor de kwaliteit van de leefomgeving en voor zorg en diensten aan huis. Het onderzoek van Companen biedt een praktische opmaat voor advies, beleidsplannen en samenwerking. Dimensus en Companen bundelen de krachten om u nog beter van dienst te kunnen zijn met innovatief onderzoek, passend bij uw vraag. Wij koppelen deskundigheid en logistieke ervaring, kwaliteit, flexibiliteit en een plezierige samenwerking aan een betaalbare prijs. In gezamenlijkheid ontwikkelen we producten.

Voorbeeld hiervan is de GemeenteBeleidsMonitor (GBM) die inzicht geeft in waar uw gemeente staat op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en sociale kracht. En ook het WoonWaardeModel, waarmee gericht informatie wordt verkregen voor gebiedsmarketing rond nieuwe woonbestemmingen, samen met potentiële bewoners. Zo gaan Dimensus en Companen samen op zoek naar antwoorden op uw vragen!

Evaluatie Wbmgp onder bewoners en professionals 2024 - Uitgevoerd door Dimensus

37 37 37