04 B1 Programmabegroting 2023
Tekst van het document
De regisseur personen met verward gedrag richt zich daarnaast op signalen in het veld (systeemwereld) en zal nadrukkelijk, in samenwerking met partners, creatieve en structurele oplossingen zoeken voor weeffouten in het systeem (lerende organisatie). Ook in 2023 zullen we gebruik maken van bijvoorbeeld werktafels en ‘lumpsumfinanciering’ van een deel van de zorginkoop. Aanpak van mensenhandel Dit onderwerp beschrijven we bij Vitale Stad onder OOV voor zowel dader als slachtoffer.
Wat gaat het kosten – financiën Ingrijpen bij crisis en onveiligheid x € 1.000
Realisatie 2021
Budget 2022
Budget 2023
Budget 2024
Budget 2025
Budget 2026
Lasten
28.822
22.142
23.067
22.563
22.590
22.066
Baten
-3.071
-647
-700
-696
-696
-696
Saldo van lasten en baten
25.751
21.495
22.367
21.867
21.894
21.369
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
-2.560
0
0
0
0
0
Saldo reserves
-2.560
0
0
0
0
0
Totaal
23.191
21.495
22.367
21.867
21.894
21.369
2. Programma's
63
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 52. Maatschappelijke opvang 173 N 173 N 173 N 173 N De verdeling van de decentralisatie-uitkering maatschappelijke opvang is veranderd als gevolg van het gebruik van actuelere maatstafaantallen en verwerking van gemeentelijke fusies. Met ingang van 2023 zijn de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau verschoven van centrumgemeente Breda naar centrumgemeente Tilburg. De hogere uitkering wordt toegevoegd aan het budget voor maatschappelijke opvang. 53. Vrouwenopvang 658 N 658 N 658 N 133 N Voor de jaren 2023 t/m 2025 zijn middelen toegekend voor actielijn 6: Toekomst scenario Kind- en gezinsbescherming (ca. € 523.000). Deze middelen zullen worden ingezet voor het uitvoeren van het toekomstscenario in onze regio c.q. de 2e tranche proeftuinen. Een plan van aanpak is in voorbereiding. De resterende verhoging houdt m.n. verband met de verschuiving van de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau van centrumgemeente Breda naar centrumgemeente Tilburg. Ook is uitgegaan van actuelere basisgegevens. 54. Inkoopbesparing - samenloop hefbomen 116 N 116 N 116 N 116 N Wmo begeleiding Deze herijking houdt verband met de samenloop van de ingerekende besparing op de hefboom beschermd wonen en het besparingspotentieel op de inkoop Wmo begeleiding.
Vanaf 2023 is er sprake van een samenloop tussen beiden besparingen en om dubbelingen te voorkomen wordt de besparing van de hefboom meegenomen in het grotere besparingspotentieel vanuit de nieuwe inkoop (zie het totaal overzicht herijking Wmo begeleiding inkoopbesparing - samenloop bij veld Passende ondersteuning; Wmo). 55. Administratieve bijstelling 1.472 V 1.472 V 1.472 V 1.472 V Naast de begrotingsvoorstellen worden in de begroting ook administratieve correcties verwerkt. De administratieve correcties hebben geen beleidsmatige consequenties en zijn of op veldniveau of gemeentebreed budgettair neutraal, maar moeten wel formeel worden vastgesteld om aan het budgetrecht te voldoen.
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
64
2.2 Duurzame stad Financieel overzicht Duurzame stad x € 1.000,-
Inclusief overhead
Exclusief overhead
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
115.061
-32.146
82.915
99.929
-32.123
67.806
Groen blauwe leefomgeving
5.596
-1.183
4.413
5.107
-1.183
3.925
Klimaat
10.033
-5.419
4.614
9.173
-5.418
3.755
Totaal
130.691
-38.748
91.942
114.209
-38.724
75.485
Fysieke basiskwaliteit
2. Programma's
65
Fysieke basiskwaliteit Wat willen we bereiken Tilburgers waarderen de openbare ruimte en deze voldoet aan de basiskwaliteit De doelen en indicatoren hiervoor hebben we gebaseerd op de Waardenmonitor van het CROW, die bestaat uit de begrippen waardering, waarde en waardevol. Het waardevol zijn van de openbare ruimte, of wel de bijdrage van de openbare ruimte aan andere bestuurlijke doelen, zorgt voor een aantrekkelijke leefomgeving. Vandaar dat het waardevol zijn van de openbare ruimte onderdeel is van het veld Aantrekkelijke leefomgeving binnen de Vitale Stad. De openbare ruimte krijgt waardering Het oordeel van de Tilburgers is belangrijk en de coronacrisis heeft ons laten zien dat mensen nog meer beseffen hoe belangrijk een fijne woon- en werkomgeving is. Ook als we voldoen aan alle technische eisen, dan kan er nog steeds sprake zijn van ontevredenheid. In ons Akkoord zetten we daarom in op de aanpak van de ergernissen van onze inwoners over openbaar groen, schoon en verhardingen. Hiermee verhogen we de kwaliteit van de openbare ruimte. We willen ook slagkracht laten zien en de meldingen en klachten adequaat, snel en naar tevredenheid afhandelen. Daarvan verwachten we een positieve invloed op de waardering door de stad. De openbare ruimte heeft waarde Onze openbare ruimte heeft een totale vervangingswaarde van ongeveer € 2 miljard.
De technische waarde kan toenemen door bestaande kapitaalgoederen technisch te verbeteren en afnemen omdat ze onvoldoende worden onderhouden. We zetten in op een beheer dat over langere periode voorkomt dat we ineens geconfronteerd worden met grote investeringsbehoefte. Met het nieuwe Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) zorgen we voor een sterkere samenhang en een betere afweging tussen de verschillende assets. Assets moeten onderhouden worden en ze vertonen soms storingen. Daardoor zijn ze niet altijd beschikbaar voor gebruik. Hoe hoger de beschikbaarheid, hoe hoger de effectiviteit van ons areaal. Hier kan dus een verschil in zitten met de waardering door onze inwoners, gebruikers enz. In een op B-niveau onderhouden locatie, kan toch zwerfafval liggen. Dit wordt niet altijd gewaardeerd, maar het voldoet wel aan de norm. Voor een aantal assets gebruiken we een indicator op basis van beeldkwaliteit (zoals groen en schoon), voor een aantal andere (als wegen, riolering, civiele kunstwerken) is de indicator gebaseerd op technische kwaliteit. Indicatoren
Waardering Oordeel Tilburgers over openbare ruimte1 Oordeel Tilburgers over vervuiling buurt1 Afhandeling meldingen: herstel bestaande situatie binnen 5 werkdagen Afhandeling meldingen: wijzigingen in areaal binnen 10 werkdagen
bron
Streefwaarde 2023
2018
2019
2020
2021
Lange termijn 2024
Lemon
6,8
-
6,5
-
6,5
Lemon
6,0
-
5,6
-
5,7
Fixi
85%
-
-
-
80,0%
6,8 (in 2023) 6,0 (in 2023) 85%
Fixi
85%
-
-
-
82,4%
85%
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
66
Indicatoren
bron
Streefwaarde 2023
2018
2019
2020
2021
Lange termijn 2024
Beheersysteem
90%
100% D 91% C 99% 90% 90% -
-
91%
91%
90%
- Riolering 3 Beheersysteem 99,5% 99,8% 97,9% 99,5% - Groen 4 Apptimize 90% 90% 94% 90% 5 - Schoon Apptimize 90% 90% 95% 90% 6 - Civiele kunstwerken (vast) Beheersysteem 99,9% 99% 99,9% 99,9% (beschikbaarheid) - Verkeersregelinstallaties 7 Beheersysteem 90,5% 90% 90% 8 - Openbare verlichting Beheersysteem - betrouwbaarheid 90% 87% 90% 91,5% - beschikbaarheid 99,9% 99,93% 99,95% 99,95% * De indicatoren bij 'Waardering' zijn effectindicatoren, die aangeven welk effect onze inspanningen hebben gehad. De indicatoren bij 'Waarde' zijn prestatie-indicatoren, die aangeven welke inspanningen we hebben verricht. ** Het percentage geeft aan hoeveel van ons areaal aan de gestelde normen en eisen voldoet.
99,9% 90% 90% 99,9%
Waarde Asset voldoet aan de vastgestelde normen**: - Verharding 2
91% 90% 99,9%
1 Het oordeel is gebaseerd op het Leefbaarheidsonderzoek (Lemon). Dit tweejaarlijks onderzoek wordt in 2022 niet gehouden. 2 Verharding: streefwaarde op basis van technische kwaliteit (C-niveau is ingrijpmoment o.b.v. in 2020 vastgesteld beleidsplan). 3 Riolering: hierbij hebben we aangenomen dat streefwaarde gelijk is aan in beleid vastgestelde technische kwaliteitsniveau. Vaststelling indicator obv risicoscan gecombineerd met kwaliteitsonderzoek. Gebreken worden binnen 1 jaar gerepareerd, renovaties/ vervangingen binnen 5 jaar (via MJP). 4 Groen: streefwaarde gesteld op basis van de beeldkwaliteit (verzorgend). Apptimize is een schouwmodule. 5 Schoon: streefwaarde gesteld op basis van de beeldkwaliteit (verzorgend). Apptimize is een schouwmodule. 6 Civiele kunstwerken (vast): streefwaarde gesteld op basis van beschikbaarheid en technische kwaliteit. 7 Verkeersregelinstallaties: streefwaarde gesteld op basis van beschikbaarheid. 8 Openbare verlichting twee streefwaarden: 1 op basis van betrouwbaarheid en 1 op basis van beschikbaarheid.
In Tilburg is de milieukwaliteit hoog Indicatoren
bron
Streefwaarde 2023
2018
2019
2020
2021
Huidige norm (EU)
WHO 2030
Luchtkwaliteit Voldoen aan Europese NSL 40 25,1 23,9 22,5 18,3 40 µg/m3 40 µg/m3 wetgeving m.b.t. monitoringstool stikstofdioxide Voldoen aan Europese NSL 40 19,9 18,9 19,2 16,6 40 µg/m3 20 µg/m3 wetgeving m.b.t. fijnstof monitoringstool PM10 Voldoen aan Europese NSL 25 12,3 11,2 11,9 9,3 25 µg/m3 10 µg/m3 wetgeving m.b.t. fijnstof monitoringstool PM2,5 * Genoemde waarden voor 2018 t/m 2021 zijn de gemiddelde waarden per jaar over de ruim 4000 rekenpunten in onze gemeente (https://www.nsl-monitoring.nl/) * De WHO-streefwaarden zijn gewijzigd, maar nog niet in de Kadernota gewijzigd. In de tabel zijn vooralsnog de oude streefwaarden opgenomen.
2. Programma's
67
Indicatoren
bron
Streefwaarde 2023
2018
2019
2020
2021
Lange termijn 2024
Geluid: Aantal te isoleren woningen monitor 500 1320 1269 1089 900 300 (obv saneringslijst / Actieplan Geluid saneringsprogramma geluid) Percentage van de bevolking Inwonersn.n.b.* n.n.b.* dat gehinderd wordt door enquête omgevingsgeluid Percentage van de bevolking Inwonersn.n.b.* n.n.b.* dat gehinderd wordt door enquête wegverkeerslawaai * Resultaten Inwonersenquête 2020 waren (a.g.v. Corona-lockdown) niet representatief om streefwaarden vast te stellen. In najaar 2022 wordt de nieuwe Inwonersenquête uitgevoerd. Op basis van de resultaten stellen we in 2023 de streefwaarden vast. Bodem: Aantal spoedlocaties Gemeente 4 17 14 9 8 1 waarvan de sanering nog Tilburg niet is gestart of de risico's zijn beheerst Afval 2025 Huishoudelijk restafval per BAT 128 146 135 149 145 125 inwoner (kg) Totaal huishoudelijk afval BAT 400 404 394 427 411 411 per inwoner (kg) Afvalscheidingspercentage BAT 68 64 66 65 65 70 (%)
Waarmee/hoe bereiken we impact in de stad Openbare ruimte Om de kwaliteit van de openbare ruimte te verhogen pakken we de ergernissen van onze inwoners over het openbaar groen, schoon en verhardingen aan, conform het nieuwe Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR): Openbaar groen Om de planten beter te kunnen onderhouden, verhogen we het niveau van het groenonderhoud van de vakken sierplantsoen en vaste planten van beeld C naar B in de functiegebieden: stroomgebied (met name de rondwegen), sociaal-culturele gebieden (gebieden met veel sociale, culturele voorzieningen), woongebieden (woonwijken) en bedrijventerreinen. We gaan het (ecologisch) groenbeheer beter uitleggen aan onze inwoners. Hiermee zorgen we voor meer bewustwording en begrip bij onze inwoners voor het feit dat we bijvoorbeeld de bermen en grasvelden minder vaak maaien ten gunste van meer biodiversiteit. Om ons bomenareaal in stand te houden kappen we jaarlijks ongeveer 700 bomen en zorgen we binnen maximaal 2 jaar voor herplant van deze bomen. Hiermee voorkomen we achterstanden in herplant. Ook verjongen we een deel van de bomen, om het areaal vitaal te houden. In 2023 gaat het om 50 bomen per jaar, oplopend naar 200 bomen vanaf 2026.
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
68
We gaan jaarlijks delen van de bosplantsoenen (struiken met enkele bomen) snoeien en/of verjongen waardoor deze vitaler en biodiverser worden. Door diverse bezuinigingen is dit de afgelopen jaren niet meer gedaan. Schoon - We gaan illegale stort aanpakken. - We gaan de granieten bestrating op locaties waar het extreem vuil is in de binnenstad en waar deze bestrating onder een overkapping ligt (zoals bij het centraal station) nat reinigen. - We zorgen voor beter onderhoud van halfverhardingen, zoals in het Kromhoutpark en van jeu de boules banen. - We gaan overlast van graffiti aanpakken. - We zorgen voor een schonere stad door nog meer doelgroepen te betrekken bij het opruimen van zwerfafval. - We zorgen dat de juiste afvalbak op de juiste plaats staat. Op locaties waar we veel meldingen van volle afvalbakken of troep krijgen, bekijken we of een groter formaat afvalbak nodig is of dat de bak beter op een andere plaats kan staan. Verhardingen - We gaan extra inzetten op het wegnemen van wortelopdruk op trottoirs en voetpaden, zodat deze weer veilig zijn. Waar mogelijk gaan we de aanwezige boomwortels verwijderen en de verharding weer vlak terugleggen. Op complexe locaties leveren we maatwerk zoals het vergroten van de boomspiegels, verbeteren van de boomgrond of vervangen van bomen.
- Rondom maatschappelijke voorzieningen (winkelcentra, verzorgingstehuizen, scholen, sportcomplexen etc.) investeren we extra in de kwaliteit van trottoirs en voetpaden, door het kwaliteitsniveau te verhogen van een C-niveau naar een B-niveau en deze locaties jaarlijks te inspecteren. Riolering en water Om droge voeten te houden en watertekort op andere plekken te voorkomen leggen we blauwe aders aan die het regenwater op steeds meer plekken apart opvangen en transporteren naar plekken in de gemeente Tilburg waar het kan infiltreren in de bodem. Wij doen dit in 2023 in de Trappistenstraat, Lange Nieuwstraat, Textielplein, Flanelstraat, Oscar Leeuwstraat, Korte Hoefstraat, Van Hogendorpstraat en Kapelstraat, Albionstraat, Jeroen Boschlaan, Vincent van Goghlaan, Abdijlaan, Doctor Schaepmanstraat, Sportlaan, Essenlaan, Iepenlaan, Kastanjelaan, Lindenlaan, Populierenlaan, Sparrenlaan en Wilgenlaan. Daarnaast voeren we extra maatregelen uit afkomstig van de klimaatstresstest om ook bij extreme buien (als gevolg van klimaatveranderingen) wateroverlast te voorkomen. We passen het stedelijke watersysteem (riolering en oppervlaktewater) zodanig aan dat regenwater zowel boven- als ondergronds wordt opgevangen, afgevoerd en geïnfiltreerd.
Groen Om de gemeentelijke bossen veilig te houden en om te vormen naar klimaatbestendige en biodiverse bossen nemen we extra maatregelen: we gaan delen vervangen, omvormen, dunnen en de randen van de bospercelen extra maaien. Bij de inrichting van nieuwe plantvakken en omvorming van bestaande plantvakken kiezen we zo veel mogelijk voor planten die de klimaatverschillen (oa droogte) beter kunnen doorstaan. We herplanten ongeveer 450 bomen in het plantseizoen november 2022 tot maart 2023. Hiermee werken we de achterstand van de herplant bomen weg. Spelen In het kader van de grote vervangingsopgave van speelplekken, vervangen we in 2023 bij ongeveer 30 speelplekken de toestellen en richten we de speelplekken opnieuw in na overleg met de bewoners. De nieuwe speelplekken nodigen uit om meer te gaan bewegen en elkaar te ontmoeten. We spreiden de vervangingen door de wijken heen, zodat iedere wijk plezier heeft van de nieuwe speelinrichtingen.
2. Programma's
69
Milieukwaliteit Luchtkwaliteit - We starten een voorlichtingscampagne over houtstook. Voorafgaand aan het stookseizoen geven we via diverse communicatiekanalen aan hoe de schadelijke effecten beperkt kunnen worden. De bevoegdheid van de gemeente om te reguleren is echter zeer beperkt. - We zijn aangesloten bij het SLA (Schone Luchtakkoord), dat streeft naar gezondheidswinst door het uitvoeren van concrete maatregelen. We voeren samen met het Rijk een project uit om de pleziervaart in de Piushaven geleidelijk aan te elektrificeren, door het aanbrengen van walstroom. - We werken aan de invoering van een nulemissiezone voor bestelwagens, vrachtwagens en taxi’s vanaf 2025 die iets groter zal zijn dan de huidige milieuzone. De omvang stellen we in 2023 vast. Bodem - We zorgen ervoor dat inwoners zo min mogelijk merken van de toenemende drukte (kabels, leidingen, bodemenergie, parkeerkelders, ondergrondse containers, boomwortels e.d.) in de ondergrond. Daarvoor bedden we de Leidraad Inrichting Ondergrond Tilburg (LIOT) definitief in in onze organisatie en processen. Door weloverwogen keuzes te maken ontstaat meer ruimte voor initiatieven, bijvoorbeeld op het vlak van klimaatadaptatie en energietransitie (zoals blauwe aders, vergroening binnenstad, bodemenergie, warmtenetten).
- We zorgen ervoor dat de blootstelling aan bodemverontreiniging overal binnen de normen ligt en zetten een belangrijke stap om ook de verspreiding van bodemverontreiniging in te perken en te beheersen. Dit doen we door de eigenaars van de laatste spoedlocaties aan te spreken op hun verantwoordelijkheid en waar mogelijk samen te werken. De spoedlocaties waarvoor niemand verantwoordelijk is, pakken we zelf aan. Afval - Verbetering afvalscheiding hoogbouw: We hebben in 2022 de uitrol van GFT-inzameling in de hoogbouw grotendeels afgerond evenals het chippen van de daar gebruikte containers waardoor we gericht data kunnen verzamelen. Hiermee krijgen we meer inzicht in de prestatie per hoogbouwcomplex. We kunnen nu gerichte maatregelen inzetten per complex zoals aanpassen van containers en ledigingsfrequentie, extra communicatie en inzet van een afvalcoach. Dit zorgt voor een betere afvalscheiding in de hoogbouw. - We starten met de herinrichting van de milieustraat Albion: we vergroten het bordes, passen de routes aan, leggen een nieuwe rioleringssysteem aan en een nieuwe uitgaande weg richting Pater Geurtjensweg waarmee we de milieustraat beter ontsluiten. Hiermee is deze milieustraat meer op de toekomst voorbereid en kunnen we een goede service verlenen, naast een goede afvalscheiding waardoor we meer grondstoffen kunnen recyclen.
Bij de aanpassingen houden we uiteraard rekening gehouden met het nog op te richten Circulair Ambachtscentrum. - Daarnaast bouwen op locatie milieustraat Albion we een Circulair Ambachtscentrum met een zogenaamde drive thru en een demontagehal. Hierdoor halen we meer spullen/goederen uit het grof afval voordat het op de milieustraat komt. Deze spullen/goederen voegen we toe aan de winkelvoorraad van het kringloopbedrijf of demonteren we in de demontagehal in herbruikbare onderdelen of grondstoffen. Hiermee verbeteren we de afvalscheiding door hergebruik en recycling. We starten eerst met een pilot waarmee we ervaring opdoen. - We onderzoeken de mogelijkheden voor de oprichting van een 2e volwaardige milieustraat in Tilburg-Oost waarna de huidige milieustraat Hoolstraat gesaneerd wordt. We kijken hierbij ook naar regionale samenwerking. Met deze 2e milieustraat kunnen we in de toekomst voldoende service bieden aan het groeiend aantal inwoners waardoor de afvalscheiding verbetert en er meer grondstoffen kunnen worden.
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
70
Wat gaat het kosten – financiën Fysieke basiskwaliteit x € 1.000
Realisatie 2021
Budget 2022
Budget 2023
Budget 2024
Budget 2025
Budget 2026
Lasten
94.815
101.012
109.931
114.344
111.396
113.224
Baten
-22.529
-26.357
-26.943
-27.033
-26.929
-26.878
Saldo van lasten en baten
72.286
74.655
82.988
87.312
84.467
86.346
Toevoeging reserves
13.073
5.491
5.130
5.051
4.921
4.921
Onttrekking reserves
-7.244
-5.027
-5.203
-5.551
-3.259
-2.978
Saldo reserves
5.829
465
-73
-500
1.662
1.943
Totaal
78.115
75.120
82.915
86.811
86.129
88.289
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 56. Semi autonome groei onderhoud openbare 155 N 306 N 448 N 796 N ruimte Jaarlijks worden op basis van de woningbouwprognose de onderhoudsbudgetten bijgesteld. Omdat de gerealiseerde woningbouw in 2021 hoger was dan begroot (1.391 i.p.v. 750), de definitieve cijfers 2020 hoger waren dan in de vorige raming semi-autonome groei én de woningbouwambitie is bijgesteld van 750 naar 1500 woningen per jaar geeft dit een structureel nadeel. De toerekening in 2023 aan de afvalstoffen- en rioolheffing wordt hierdoor € 39.000 hoger. In 2026 is het nadeel groter omdat hier ook een nieuwe jaarschijf wordt toegevoegd. De toerekening aan de afvalstoffen- en rioolheffing bedraagt dat jaar € 204.000. 57. Nazorg projecten 195 N 185 N 175 N 165 N Door nazorg groen bij projecten door de aannemer van het dagelijks onderhoud te laten uitvoeren verbeteren we de kwaliteit van het openbaar groen. Om aan de BBV-voorschriften te voldoen wordt daartoe € 200.000 investeringskrediet omgezet worden naar exploitatiebudget. In de exploitatie levert dit een nadeel op van € 195.000 voor 2023, wat vervolgens jaarlijks € 10.000 lager wordt door een voordeel op de kapitaallasten. 58.
Nieuwe rioolaansluitingen 442 V 442 V 442 V 442 V Bijdragen derden 519 N 519 N 519 N 519 N Voor nieuwe rioolaansluitingen op verzoek van de aanvrager werden in het verleden opdrachten verstrekt door de gemeente en vervolgens in rekening gebracht inclusieve fictieve btw. Sinds enkele jaren worden deze aansluitingen direct verrekend door de aannemer zelf. Verzuimd is om de budgetten bij te stellen.
2. Programma's
71
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 59. Beheer Culturele kunstwerken 134 N 134 N 124 N 84 N Uit een inventarisatie blijkt dat het aantal culturele kunstwerken in de stad hoger is dan het aantal dat in beheer is door gemeente. Daarnaast zijn de onderhoudskosten toegenomen doordat vaker gebruik wordt gemaakt van moderne elektronica en bijzondere verlichting. De structurele kosten van het reguliere onderhoud worden daardoor € 84.000 hoger. Uit de inventarisatie blijkt ook dat voor eenmalig achterstallig onderhoud € 140.000 nodig is. Dit achterstallig onderhoud wordt verdeeld over drie jaar uitgevoerd. 60. Schade en molest Openbare Verlichting 150 N 150 N 150 N 150 N Uitkering verzekering/waarborgfonds 150 V 150 V 150 V 150 V Het aantal aanrijdschades bij Openbare Verlichting ligt al jaren hoger dan nu in de budgetten is verwerkt. Deze kosten worden gedeclareerd bij de verzekeringen van de veroorzaker of het waarborgfonds. 61. Verwijderen Top haltes 200 N In Programmabegroting 2022 is besloten meer en andere vormen van buitenreclame te voeren zodat de reclame opbrengsten hoger worden.
Om bij alle abri's in de stad deze vormen mogelijk te maken moeten de gemeentelijke Top haltes verwijderd worden en worden deze locaties onderdeel van de concessie zodat de nieuwe reclame-exploitant haar nieuwe haltes met meer mogelijkheden kan plaatsen. 62. Actualisering autonome groei inzameling 83 N 73 N 73 N 117 N huishoudelijk afval Formatieve consequenties: 1,28 fte, vanaf 2026: 2,06 fte Een bijstelling van de groeiprognose van het aantal inwoners leidt op termijn tot hogere autonome groei en daarmee hogere inzamelkosten voor de komende jaren. Deze budgetaanpassing wordt meegenomen bij de tariefbepaling voor de afvalstoffenheffing. In 2023 leidt dit tot een uitbreiding van de formatie met 1,28 fte, in 2026 komt daar nog 0,78 fte bij. 63. Hogere opbrengst textiel 300 V 300 V 300 V 300 V Sinds juli 2021 wordt textiel afgevoerd naar een andere textielsorteerder die de hele keten van textielrecycling verzorgt. De opbrengst van het textiel is variabel en afhankelijk van de samenstelling van het aangeleverde textiel. Door vervuiling waren de kosten van sorteren, transport en verwerking aanvankelijk hoog en de textielopbrengst laag, waardoor het textiel per saldo nauwelijks iets opleverde. De afgelopen maanden is de vervuiling minder geworden. De netto opbrengst van het uitgesorteerde textiel is daardoor toegenomen.
Deze budgetaanpassing wordt meegenomen bij de tariefbepaling voor de afvalstoffenheffing. 64. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant 61 N 61 N 61 N 61 N Op basis van de begroting 2023 van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant vindt een herijking plaats van structureel € 61.000 nadelig vanwege compensatie voor nominale ontwikkelingen. Verder wordt in de reserve Bodem en geluid voor 2023 rekening gehouden met een onttrekking van € 285.000. De taken van de OMWB worden namelijk ook bekostigd uit rijksmiddelen voor bodem en de verwachting is dat die gelden ook in 2023 gecontinueerd zullen worden. 65. Opbrengsten straatparkeren 450 V 450 V 450 V 450 V Opbrengsten garageparkeren 450 N 450 N 450 N 450 N Bij de najaarsbijstelling 2022 is een inschatting gemaakt van de structurele effecten van de opbrengsten straatparkeren en garageparkeren. De structurele effecten van deze melding worden verwerkt in de Programmabegroting 2023. Dat betekent dat we de opbrengsten op het straatparkeren met €450.000 positief bijstellen en de opbrengsten op het garageparkeren met € 450.000 negatief. 66. Actualiseren projecten openbare ruimte 933 V 1.861 V 1.805 V 599 V Aanvullend op de melding in de Tussenrapportage is projectenportefeuille nu structureel beoordeeld in het kader van reëel ramen. Dit leidt tot vrijval van € 15 miljoen investeringskrediet. Tevens zijn de kredieten
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
72
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 realistischer over de jaren gespreid zodat dit beter aansluit bij de reëel verwachte omzet voor die jaren. In de bijlage Investeringen zijn de verschuivingen per veld opgenomen. De kapitaallasten dalen op dit veld in 2023 met € 589.174 in 2024 met € 1.014.069, in 2025 met € 739.432 en in 2026 met € 387.182. De kapitaallasten betrekking hebbend op riolering worden inclusief fictieve btw verrekend met het tarief voor de rioolheffing. In 2023 betreft dit € 326.943 Naast vrijval van kapitaallasten muteren ook exploitatiebudgetten die bij de onderhoudsprojecten horen. In 2023 dalen deze op dit veld met € 107.399, dalen ze in 2024 met € 627.671 en dalen ze in 2025 met € 906.959 en in 2026 dalen ze met € 187.709. 67. Verhogen huren milieustraat 2022 5N 5N 5N Zie melding huurindexatie gemeentelijk vastgoed 2022 op het veld Aantrekkelijke leefomgeving Het nadeel wordt meegenomen bij de tariefbepaling voor de afvalstoffenheffing.
5N
68. Verhogen huren milieustraat 2023 67 N 67 N 67 N Zie melding herijking gebouwenexploitatie 2023 op het veld Aantrekkelijke leefomgeving Het nadeel wordt meegenomen bij de tariefbepaling voor de afvalstoffenheffing.
67 N
69. Verhoging huren 2022 parkeergarages en 5N 5N 5N 5N fietsenstallingen t.l.v. reserve betaald parkeren 5V 5V 5V 5V Zie melding huurindexatie gemeentelijk vastgoed 2022 op het veld Aantrekkelijke leefomgeving. Het totale nadeel wordt verrekend met de reserve betaald parkeren. 70. Kostenstijgingen parkeergarages en 878 N 878 N 878 N 878 N fietsenstallingen t.l.v. reserve betaald parkeren 878 V 878 V 878 V 878 V In de parkeergarages en fietsenstallingen worden we geconfronteerd met kostenstijgingen. De grootste kostenpost vormt de interne huur (€ 457.000 nadelig). Zie voor een toelichting de melding herijking gebouwenexploitatie 2023 op het veld Aantrekkelijke leefomgeving. Voor de indexering van een aantal contracten hanteren we de CPI-index. Dit zorgt ervoor dat de parkeerexploitatie belast wordt met een additionele kostenstijging van € 421.000. Het totale nadeel wordt verrekend met de reserve betaald parkeren. 71. Administratieve bijstelling; lasten 1.248 N 2.943 N 1.327 N 1.051 N Baten 1.121 V 2.816 V 1.200 V 2.203 V Naast de begrotingsvoorstellen worden in de begroting ook administratieve correcties verwerkt. De administratieve correcties hebben geen beleidsmatige consequenties en zijn of op veldniveau of gemeentebreed budgettair neutraal, maar moeten wel formeel worden vastgesteld om aan het budgetrecht te voldoen.
Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 72. Opslag strooizout in zoutsilo's 28 N 21 N 21 N 21 N De huidige zoutloods voldoet niet gezien de huidige omgevingsvergunning. De OMWB heeft uitstel gegeven tot de start van het gladheidsseizoen 2023/24 om te voldoen aan de vergunningsvoorwaarden. Als oplossing willen we het zout opslaan in zoutsilo’s met een grotere opslagcapaciteit die past bij de groei van het strooigebied. De aanschaf van de zoutsilo's gaat gepaard met een investering van € 1.475.000, de structurele jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 51.000. De kosten van het zout zijn jaarlijks € 7.000 hoger. Doordat door silo's geen inzet van de loader en machinist meer nodig is voor het lossen van het zout en vullen van de strooiwagens wordt jaarlijks € 37.000 bespaard. Structureel zijn de kosten € 21.000 hoger. In 2023 zijn er incidentele kosten van € 25.000 voor de afvoer van en verwerken van grond.
2. Programma's
73
Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 73. Elektrificatie wagenpark BAT 273 N 676 N 938 N 988 N Wij willen in de komende 10 jaar door middel van elektrificering van het wagenpark van BAT een bijdrage leveren aan schone lucht in Tilburg. Voor vervanging van 18 conventionele inzamelvoertuigen volgens het bestaande vervangingsschema is de komende 4 jaar (na aftrek van subsidie) een extra krediet nodig van € 5,6 miljoen. Het extra krediet is nodig omdat de aanschafprijs van een elektrisch voertuig hoger is dan een conventioneel voertuig Voor de elektrische voertuigen is bijpassende laadinfrastructuur noodzakelijk. Deze wordt in fases aangelegd en sluit aan op de geleidelijke elektrificering/vervanging van de voertuigen. Voor de komende 4 jaar is hiervoor een extra krediet nodig van € 2,5 miljoen. In de jaren erna zal voor de laadinfrastructuur nog eens € 1,8 miljoen nodig zijn als meer voertuigen elektrisch gaan rijden. De bijbehorende jaarlijkse lasten (hoofdzakelijk kapitaallasten) zijn in 2023 € 273.000 en lopen op tot € 988.000 in 2026. De kosten komen ten laste van de Afvalstoffenheffing. In de komende 10 jaar worden alle (ca. 55 stuks) voertuigen vervangen en is de volledige laadinfrastructuur aangelegd. Daarvoor is in totaal ca. € 17 miljoen krediet nodig.
Op basis van de huidige prijzen bedragen de structurele lasten van de elektrificering vanaf 2032 ca. € 2,5 miljoen. 74. Doorontwikkeling afdeling BAT 301 N 301 N 301 N 301 N (Formatieve consequenties: 6,26 fte) Er is een externe organisatiescan van de afdeling BAT uitgevoerd om na te gaan wat er nodig is om de huidige en toekomstige werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Conclusie was dat een aantal middenkader functies op het gebied van beleidsuitvoering, contractbeheer en datagericht werken ontbreken Deze functies zijn noodzakelijk om invulling te kunnen geven aan de grote ambities van Tilburg omtrent Tilburg Circulair, datagericht werken en regionale samenwerking op gebied van afvalinzameling en verwerking. Hiervoor dient de organisatie aangepast te worden. We stellen voor de formatie van BAT uit te breiden met 6,26 fte. De loonkosten nemen hierdoor toe met € 301.000. Dekking ten laste van de Afvalstoffenheffing. 75. Impuls beheer openbare ruimte 3.531 N 3.382 N 3.433 N 3.484 N (Formatieve consequenties: 4,39 fte) Het onderhoud van de openbare ruimte is de afgelopen jaren regelmatig onderwerp van discussie geweest, in de raad en daarbuiten. Daarom is het afgelopen jaar een Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) opgesteld waarin we knelpunten en mogelijke scenario’s in kaart hebben gebracht. Het eindvoorstel IBOR is 3 oktober 2022 in de raad vastgesteld.
Daarin is de volgende afweging gemaakt: De aanpak moet allereerst gericht zijn op de zaken die onze inwoners belangrijk vinden. Als indicatie waar inwoners zich het vaakst druk over maken hebben we de meldingen in FIXI gebruikt. Voor het IBOR zijn ongeveer 50.000 meldingen uit 2021 geanalyseerd. De onderwerpen die daaruit het vaakst naar boven komen vormen de hoofdmoot van de voorstellen in het IBOR; Aanvullend moet er voor enkele meer ‘technische’ knelpunten een oplossing komen. Bijvoorbeeld het ontbreken van een structureel budget voor boomvervanging en het vervallen van de subsidie voor vrijwilligers die zwerfvuil in hun eigen wijk opruimen; Er zijn nog twee zaken toegevoegd, op aangeven van de raad tijdens een informatiebijeenkomst over het IBOR: het verwijderen van graffiti buiten het centrum en het verhogen van de kwaliteit van verharding rondom maatschappelijke voorzieningen.
Bovenstaande afweging leidt tot een voorstel om de volgende extra middelen beschikbaar te stellen voor het beheer van de openbare ruimte: Wegen: € 1,7 miljoen bestaande uit € 0,9 miljoen voor exploitatie en € 0,8 miljoen voor investering (aanpak wortelopdruk in trottoirs en het verhogen van de kwaliteit van verharding rondom maatschappelijke voorzieningen) Schoon: € 1,4 miljoen voor exploitatie (aanpak illegale stort, aanpak bijplaatsingen bij containers, compensatie wegvallen Nedvang gelden, diversen) Groen: € 2,3 miljoen bestaande uit € 1,1 miljoen voor exploitatie en € 1,2 miljoen voor investering (onderhoud vaste planten en heesters naar niveau B, communicatie bewoners o.a. over ecologisch beheer, planmatig beheer bomen, onderhoud bossen en bosplantsoen) De investeringen lopen op tot € 1.575.000 in 2026. Algemeen: € 50.000,- (benodigde formatie ten laste van algemene middelen).
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
74
Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 De kosten van aanpak illegale stort, bijplaatsingen en formatie voor schoonhouden worden deels betrokken bij de vaststellen van het tarief voor de afvalstoffenheffing. Inclusief fictieve btw is dit in 2023 € 508.000, in 2024 en verder € 387.000. 76. Buurtconciërge Stappegoor 50 N Op 1 februari 2022 is de tweejarige pilot buurtconciërge Stappegoor gestart. De kosten voor de buurtconciërge bedragen € 50.000 per jaar en zouden gedeeld worden met de ondernemers aan het Olympiaplein. Het eerste jaar is gedekt door de gemeente en het tweede jaar zou voor rekening komen van Ondernemersvereniging Nieuw Stappegoor. Omdat de ondernemers de financiering voor het tweede jaar niet of slechts gedeeltelijk kunnen dragen wordt voorgesteld om de dekking in ieder geval voor de besloten termijn van twee jaar, tot 1 februari 2024, beschikbaar te stellen uit de algemene middelen. 77. Muurschilderingen 100 N 100 N Bij de Hoofdlijnenbrief 2021 heeft de raad unaniem de motie ‘Iedere wijk een muurschilderij’ aangenomen. De motie was gericht op het voortzetten van het muurschilderingen-project gedurende 2021-2024 (de looptijd van het Cultuurplan). In de begroting is voor 2021 en 2022 een bedrag van jaarlijks € 60.000,- opgenomen.
Om in 2023 en 2024 hetzelfde te kunnen realiseren als in 2021 is het reëel dit bedrag op te hogen naar € 100.000. 78. Extra kwaliteit Linten 21 N 156 N De komende jaren staat de herinrichting van de linten Besterdring en Goirkestraat geprogrammeerd in het Meerjarenprogramma Openbare Ruimte (MJP). In het MJP zijn budgetten opgenomen op basis van standaard kengetallen voor de inrichting van openbaar gebied. Bij de Goirkestraat is een kwalitatieve inrichting gewenst vanwege de ambities voor het Museumkwartier en de cultuurhistorische waarde van het lint. De Besterdring heeft een belangrijke functie als winkellint en vraagt daarom ook méér dan een standaard inrichting. In lijn met de ambities uit het bestuursakkoord stellen wij voor om een extra investeringsbudget van € 3,3 miljoen toe te voegen aan de Goirkestraat en € 1,6 miljoen aan de Besterdring. Met deze toevoeging kan de kwaliteit worden verhoogd en tevens het laatste ontbrekende stukje van de Goirkestraat tot aan de Ringbaan worden meegenomen. Eerder is aangegeven dat we met de bestaande uitvoeringsorganisatie niet meer dan € 56 miljoen omzet kunnen realiseren. Wij vinden het desondanks realistisch om deze toevoeging bovenop het eerder aangegeven uitvoeringsvolume te doen omdat het lopende projecten betreft die al onderdeel zijn van het MJP.
Verhogen van het kwaliteitsniveau op deze projecten leidt niet of nauwelijks tot meer werk. Het indicatieve uitvoeringsjaar voor de Besterdring is 2025 en voor de Goirkestraat 2026. Bij de besluitvorming over de Parkring heeft uw raad opgedragen om een onderzoek te doen naar de verkeersafwikkeling op de Korvelseweg. De verwachting is dat hieruit voorstellen komen voor een herinrichting en/of aanpassing van de Korvelseweg. Wij stellen voor om de aanpassing van de Korvelseweg toe te voegen aan het project Parkring en het projectbudget daarvoor op te hogen met een bedrag van € 5,6 miljoen. Het indicatieve jaar van uitvoering is 2026. In dit budget is de Laarstraat niet meegenomen. Hier loopt momenteel een MJP project. Het totaal van de extra investeringen in de openbare ruimte als gevolg van dit voorstel bedraagt € 9,2 miljoen. Tegelijkertijd is er een herijking (aftopping) van het MJP voorzien in het kader van reëel ramen van € 15 miljoen. De kapitaallasten van deze investeringen bedragen in 2025 € 20.833 en lopen op naar € 251.667 in het jaar 2027. Een deel van deze lasten kan worden toegerekend aan de Rioolheffing, inclusief fictieve btw is dit in 2025 € 1.000, in 2026 is dit € 12.600 en vanaf 2027 is dit € 23.200. 79.
Uitbreiding Scope Stadsforum met 100 N 75 N 75 N omgeving Factorium Met de plannen voor het Stadsforum en Koningswei is de vraag gerezen hoe het gebied rond het Factorium zich verhoudt tot de toekomstige ontwikkelingen. Niet alleen de verkeerstechnische structuur wijzigt, maar
2. Programma's
75
Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 ook de identiteit en het gebruik van het Stadskwartier. De gebouwen in het noordelijk deel van de Bisschop Zwijsenstraat vormen een nauwe programmatische eenheid met het kunst- en cultuurcluster op het Stadsforum. Mede dankzij wijzigingen in de verkeerskundige structuur en nieuwe functies in het Kantongerecht, wordt het plein voor het Factorium steeds meer een interessante potentiële schakel tussen het nieuwe Stadsforum en Koningswei. Een belangrijk opgave is om de zichtbaarheid en vindbaarheid van het Factorium en de Fontys-villa te verbeteren. Wij stellen daarom voor de scope Stadsforum uit te breiden met de uitvoering van het project ‘Omgeving Factorium’. De globale kostenraming is totaal € 2,1 miljoen. Dit bestaat uit een voorbereidingskrediet van € 350.000 in 2023, een exploitatiebudget van € 100.000 en een uitvoeringskrediet van € 1,650 miljoen in 2024. De benodigde kapitaallasten ramen we op € 75 000 per jaar met ingang van 2025. Voor 2023 wordt een voorbereidingskrediet van € 350.000 voorgesteld. Na de voorbereidingsfase wordt een raadsvoorstel voor de vaststelling van een uitvoeringskrediet voorgelegd. 80. Verliezen parkeergarage Stappegoor 246 N 246 N 246 N 246 N t.l.v.
reserve Parkeren 246 V 246 V 246 V 246 V De reserve aanloopverliezen/onrendabele top parkeergarages wordt opgeheven en het saldo valt vrij. Zie voorstel doorlichting reserves op het veld Algemene Baten en Lasten. Het verlies van parkeergarage Stappegoor wordt voortaan gedekt uit de reserve Parkeren.
Wat weten we nog meer Kengetallen:
Realisatie Realisatie Raming 2020 2021 2022 Tonnen afval 94.000 91.000 94.250 Bezoekers milieustraat (incl. Hoolstraat) 154.508 146.888 120.000 In 2022 verlagen we het maximum aantal bezoeken en voeren we een reserveringssysteem voor de milieustraat in. Hierdoor zal naar verwachting het aantal bezoekers afnemen. Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)*
Realisatie 2017 138
Realisatie 2018 126
Realisatie 2019 n.b.
* De definitie die door Waarstaatjegemeente.nl wordt gehanteerd wijkt af van de definitie die binnen Tilburg wordt gehanteerd onder 'Wat wilden we bereiken'.
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
76
Raming 2023 92.000 100.000
Realisatie 2020 134
Groen blauwe leefomgeving Onze lange termijn visie is om water, groen, biodiversiteit en landschap als continue en volwaardig afwegingskader in te zetten bij de ontwikkeling van de stad.
Wat willen we bereiken Het nieuwe akkoord 'meer voor elkaar' geeft aan de groenblauwe opgaven een duidelijke versnelling. Dat betekent blijvend hard werken aan een klimaatbestendige stad waar we droogte, hittestress en wateroverlast het hoofd bieden. We zijn al op de goede weg. Maar we zetten nog steviger in op grootschalige verbetering van het groen in de wijken en dorpen. Met ‘013 parken’ zetten we fors in op de toename van (kwalitatief) groen en meer bomen. Zo creëren we ontmoetingsplekken en groene openbare ruimtes die uitnodigen om te bewegen en te ontmoeten. We maken een serieuze stap. We zien de groenblauwe kwaliteiten van om de stad en in de stad als één geheel. Daarvoor maakt die bredere, integrale en noodzakelijke programmasturing een volwaardig deel uit van het akkoord en wordt daarom ook in deze begroting meegenomen. In de te actualiseren Omgevingsvisie Tilburg vormen de ambities in 013 Parken dan ook een volwaardige bouwsteen. En staat naast de bouwstenen voor de verstedelijkingsopgave en mobiliteitstransities in Tilburg.
Het watersysteem is kwantitatief en kwalitatief op orde Kwantitatief Het klimaat is aan het veranderen en leidt tot meer extremen. Het wordt natter, droger en warmer. Het (hemel) watersysteem en de afvalwaterketen moet de neerslag zo goed als mogelijk kunnen verwerken. Daarom werken we aan een robuust watersysteem in Tilburg. Kwalitatief Momenteel onderzoeken we de huidige staat van een aantal oppervlaktewateren in Tilburg. Hierbij kijken we ook naar de waterkwaliteit. We formuleren op dit moment de ambities. Daarna volgen de concrete maatregelen. Vervolgens bepalen we hoeveel we wanneer kunnen doen en welke indicatoren en streefwaarden kunnen worden gebruikt. Voor een meer uitgebreidere beschrijving verwijzen we naar het Programma Water en Riolering 2020 - 2023. Indicatoren Aandeel putten waar water op straat gemeten wordt bij Bui08*
bron gemeente
Streef waarde 0%
2018
2019
2020
2021
2,5%
2,5%
2,3%
2,3%
* Bui08 is een door de stichting RIONED ontwikkelde ontwerpbui, waarmee Tilburg de riolering in computerberekeningen belast om te kijken waar de zwakke punten zitten. De monitor vindt een keer per 4 jaar plaats. ** Op dit moment wordt een raamcontract aanbesteed voor het actueel houden van het waterketenmodel. Na aanbesteding kunnen de gevraagde cijfers voor begroting en jaarrekening jaarlijks automatisch worden opgeleverd.
De natuur in en om de stad is kwalitatief hoogwaardig Inwoners van Tilburg zijn niet de enige bewoners van de stad en dorpen, ook flora en fauna is alom aanwezig. Die biodiversiteit zorgt voor schone lucht, fris water, een goede kwaliteit van de bodem en de bestuiving van gewassen. Het helpt om klimaatverandering te bestrijden en het vermindert de impact van natuurrampen. Het versterken en behouden ervan is daarom noodzaak en inmiddels urgenter dan ooit.
2. Programma's
77
2023 ntb**
Dat doen we in zowel het landelijk als stedelijk gebied. Naast nieuwe aanleg is een goed sortiment van planten nodig (grote impact op biodiversiteit) én een ecologisch beheer. Daarvoor moet de data voor het openbaar groen op orde zijn. Medio 2023 is dat het geval. Op basis daarvan kunnen we beter en effectiever gaan sturen op 'in welke mate' ons bestaand groen areaal én nieuwe aanplant bijdraagt aan de biodiversiteit. En daarnaast monitoren in welke mate het ecologisch beheer voldoet aan de gestelde doelstellingen. Daarnaast geeft 013 parken een flinke impuls voor voornamelijk nieuwe groenblauwe plakken in de stad. Een programma is in voorbereiding. Tegelijkertijd worden nú kansen benut bij lopende Stedelijke Ontwikkeling (SO)- en meerjarenprogrammering (MJP) projecten. En het momentum te benutten en direct vol in te zetten op de groenblauwe plekken. Team Wijken is nadrukkelijk betrokken bij de programmering. Indicatoren Percentage ecologisch beheerd groen (in % afgezet tegen totale hoeveelheid openbaar groen) 013 Parken: realisatie aantal nieuwe groenblauwe plekken in de wijken (pantoffelafstand) en iconische parken.
bron gemeente
Streef waarde 80%
gemeente
ntb
2019
2020
2021
2023
64%
74%
84%
84%*
ntb**
* Voor nu: behouden wat we al doen. Data op orde is medio 2023 beschikbaar. ** Momenteel worden voorbereidingen getroffen om '013 parken' breed te programmeren: op inhoud, in tijd en financieel.
Het landschap om de stad is aantrekkelijk Een kwalitatief hoogwaardig landschap maakt het wonen en werken in Tilburg aantrekkelijker. En het versterkt ons vestigingsklimaat op lokaal en (inter)nationaal niveau. We investeren daarom in groen om onze stad met een focus op onze drie stadsregionale parken; Stadsbos 013, Moerenburg/ Koningshoeven en Park Pauwels. Om aantrekkelijker te zijn werken we aan drie (sub)doelen: vergroten van de biodiversiteit, het toegankelijker maken van de gebieden en het versterken van de (ondernemende) waarden. Daarnaast krijgen veel eigentijdse opgaven en uitdagingen een plek in het buitengebied. Denk alleen al maar aan klimaatmaatregelen tegen droogte en overstromingen, de ambitieuze maar noodzakelijke nieuw te ontwikkelen bossen en het versterken van onze Natura-2000 gebieden juist in de schil rondom die topnatuur. Voor de ontwikkeling van de stadsregionale parken en de ecologische verbindingen werken we altijd samen met partners (bewoners, ondernemers en organisaties), in verschillende allianties. Dat vergt committent, overleg en goede samenwerking. Deze participatieve aanpak zorgt voor draagvlak, steun en duurzame verankering van projecten en ontwikkelingen in onze stad. Deze aanpak is per definitie tijdrovender.
De twee majeure (deel)ontwikkelingen die op dit moment worden voorbereid zijn De Drasse Driehoek (Stadsbos013) en het Waterlandschap/ KlimaatLandgoed (Park Pauwels). We verwachten in 2024 grote delen hiervan in uitvoering te hebben. Indicatoren Realisatie nieuwe natuur (GOB-bod natuurnetwerk Brabant) in hectare * Klimaat Landgoed, Park Pauwels in hectare. i.c.m. Landelijk Programma Natuur** Realisatie Ecologisch verbindingszones (o.a B5-bod) in kilometers.
Streefwaarde 25
2019
2020
2021
2023
0
0
0
voorbereiding
100 15
voorbereiding 6
9
12
voorbereiding
* Ontwikkeling van nieuwe natuur is voorbereid. De komende jaren wordt uitvoering ter hand genomen. GOB = Groen Ontwikkelfonds Brabant ** Landelijk Programma Natuur (Stikstof) is ministeriële financiering welke door de provincie(s) wordt verdeeld via een (nieuwe) subsidieregeling.
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
78
Waarmee/hoe bereiken we impact in de stad De ambitie voor de (middel)lange termijn is om ons beleid blijvend te ontwikkelen en steeds steviger te positioneren. Dat betekent kortweg dat we (moeten) klaarstaan met een inhoudelijke koers gekoppeld aan een maakbaar (projecten)programma gecombineerd met een adequaat programmabureau voor de aansturing. Deze sterke aanpak agenderen en positioneren we bij verschillende partners/ overheden en in verschillende allianties. Op landelijk niveau bijvoorbeeld bij het Landelijk Programma Natuur. In Europees verband met het Life Climate programma. En met het Van Gogh Nationaal Park als (inter)nationale icoon en drager van Brabant. Hierdoor kunnen onze stevige ambities in groenblauwe domein financieren en uitvoeren.
Wat gaat het kosten – financiën Groen blauwe leefomgeving x € 1.000
Realisatie 2021
Budget 2022
Budget 2023
Budget 2024
Budget 2025
Budget 2026
Lasten
2.836
4.856
5.364
5.408
5.532
5.756
Baten
-354
-226
-460
-635
-226
-226
Saldo van lasten en baten
2.482
4.630
4.904
4.772
5.305
5.530
Toevoeging reserves
3.793
90
232
409
0
0
Onttrekking reserves
-2.228
-920
-723
-577
-577
-577
Saldo reserves
1.565
-830
-491
-168
-577
-577
Totaal
4.047
3.800
4.413
4.605
4.728
4.953
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 81. Afdrachten Oostkamer aan reserve 232 N 409 N natuurontwikkeling 232 V 409 V Op grond van het bijgestelde woningbouwprogramma Oostkamer zijn de afdrachten aan de reserve natuurontwikkeling voor de komende jaren bepaald. Deze afdrachten waren nog niet opgenomen. Voor 2023 en 2024 betekent dit dat er een totaalbedrag van € 641.000 aan opbrengsten gerealiseerd wordt en dit bedrag zal worden gestort in de reserve natuurontwikkeling.
2. Programma's
79
Herijkingen Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 82. Actualiseren projecten openbare ruimte 29 V 38 V 20 V 18 V Aanvullend op de melding in de Tussenrapportage is de projectenportefeuille nu structureel beoordeeld in het kader van reëel ramen. Een uitgebreide toelichting is bij het veld Fysieke basiskwaliteit opgenomen en in de bijlage Investeringen. 83. Natuurcompensatie Letschertweg 3N 3N 3N 3N Bij de Najaarsbijstelling is een voorstel gedaan om een investeringskrediet van € 60.000 beschikbaar te stellen voor natuurcompensatie Letschertweg. De structurele kapitaallasten bedragen € 3.000. 84. Administratieve bijstelling; lasten 120 V 120 V 120 V 120 V Baten 120 N 120 N 120 N 120 N Naast de begrotingsvoorstellen worden in de begroting ook administratieve correcties verwerkt. De administratieve correcties hebben geen beleidsmatige consequenties en zijn of op veldniveau of gemeentebreed budgettair neutraal, maar moeten wel formeel worden vastgesteld om aan het budgetrecht te voldoen.
Nieuw beleid Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000,-) 2023 2024 2025 2026 85. Groen in en om de stad - borgen programmabureau 500 N 500 N 500 N 500 N Het programmabureau neemt de brede aansturing op zich van de bestaande programma's Groen om de stad, Groen in de stad en Koel Tilburg. Hiermee borgen we een adequate aansturing, slimme koppelingen, afwegingen en externe representatie (lobby). Nadere uitwerking van het programmabureau is in voorbereiding. 86. Investeringen Groen in de Stad 25 N 100 N 225 N 425 N Deze investeringen groen in de stad geven een flinke impuls aan voornamelijk nieuwe groenblauwe en klimaat-robuuste plekken in de stad. Dit programma 013 parken is op inhoud, prioritering en financiële consequenties in voorbereiding. De kapitaallasten zijn in overeenstemming gebracht met de, op dit moment geprognosticeerde, ingroei van investeringen van € 1 miljoen in 2023, € 2 miljoen in 2024, € 3 miljoen in 2025 en € 5 miljoen in 2026. Hierbij is uitgegaan van een realistische raming, waar de ambities hoger zijn. Zo nodig zullen we in de Tussenrapportage 2023 voorstellen om de investeringskredieten te verhogen.
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
80
Klimaat Inleiding Onze inzet voor een meer duurzaam energiesysteem, klimaatadaptatie en een circulaire economie begint steeds meer vorm te krijgen. We stimuleren eigenaren en woningcorporaties om hun woningen te isoleren en verduurzamen, maar we zetten zelf ook stappen. Energie In 2022 is met het nationale regeerakkoord en het Tilburgse akkoord de koers uitgezet voor de komende jaren en is er langjarig duidelijkheid over de benodigde financiering. En dat betekent dat we in 2023 onze inzet gaan intensiveren als het gaat om bijvoorbeeld het isoleren van woningen of het verduurzamen van bedrijventerreinen. Hoe sterk we moeten intensiveren hangt af van de doorvertaling van de Europese (fit for 55) en nationale doelstellingen naar Tilburg. We gaan de energievisie uit 2017 hierop herijken en komen met een voorstel naar de raad. Daarnaast gaan we meer integraal in de wijken en buurten aan de gang. Waar we met Aan de slag met je huis de afgelopen jaren succesvol heel Tilburg hebben ontzorgd bij het verduurzamen van woningen gaan we dat nu met meer maatwerk in de wijken en buurten van Tilburg doen. Het Klimaatfonds wordt ingezet om ook maatschappelijk het verschil te maken door het ondersteunen van specifieke doelgroepen die steeds meer getroffen worden door de hoge energieprijzen. We gaan in 2023 ook de eerste warmte-uitvoeringsplannen vaststellen.
Hierin maken we keuzes maken welke wijken we als eerste aardgasprijs gaan maken en wat het alternatief is voor aardgas. Daarbij hebben we oog voor andere opgaves die spelen in de wijk. Denk hierbij aan energie-armoede maar ook aan klimaatadaptatie of de openbare ruimte. Circulaire economie Na het vaststellen van het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie voeren we als onderdeel van onze klimaataanpak de volgende interventies uit : hergebruik van bouwmaterialen, circulaire stedelijke ontwikkeling, circulaire ambachtscentra, verbetering van de gemeentelijke inkoop van circulaire producten en diensten. De samenwerking met bedrijven in Tilburg is noodzakelijk om de beweging naar een circulaire economie op gang te brengen. Midpoint Brabant speelt hier een belangrijke verbindende rol. In 2023 continueren we onze aanpak door circulair bouwen en circulaire materialen mee te nemen bij enkele majeure stedelijke of gemeentelijke trajecten, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van het Kenniskwartier..
Wat willen we bereiken Samen met inwoners, ondernemers en organisaties in en buiten de stad werken we aan een klimaatneutraal, klimaatadaptief en circulair Tilburg.
Tilburg is klimaatneutraal in 2045 In 2023 vindt een herijking van de energievisie plaats, inclusief de doelstellingen en een voorstel voor de tussendoelstelling 2030 (fit for 55).
2. Programma's
81
Indicatoren
Hoeveelheid CO2-uitstoot gebouwde omgeving (ton) Energiebesparing *
bron
Streef waarde 2023
Klimaatmonitor
2018
2019
2020
2021
Lange termijn
573.717
523.564
n.n.b.
n.n.b.
0 in 2045 50% besparing 100% in 2024
Klimaatmonitor
2% per +1,7% -1,1% n.n.b. n.n.b. jaar Klimaatneutrale Klimaatmonitor 10 tot -2,1% 0% -0.4% n.n.b. warmtevoorziening * 15% ** per jaar Klimaatneutrale Klimaatmonitor 2% +1,00% +1,63% 4,05% n.n.b. 100% energieopwekking elektra * groei in 2040 per jaar * Het resultaat zal wisselend zijn per jaar. In de praktijk is de verwachting dat dit percentage in de eerste jaren lager is en daarna hoger (versnelling). Totale besparing van 5PJ (=50%) t.o.v. energieverbruik 2010. ** In de Klimaatmonitor wordt de verduurzaming van het Amernetwerk (Amercentrale) door middel van biomassa niet meegerekend. Nemen we deze wel mee, dan is het percentage in 2020 12%. NB. De gegevens van de klimaatmonitor lopen gemiddeld 2 jaar achter ten opzichte van het actuele jaar.
Tilburg is klimaatbestendig in 2040 Indicatoren Aandeel panden met risico op wateroverlast door intredend water bij klimaatbui T100* Wateroverlast: Hoeveelheid waterberging in MJP projecten, uitgedrukt in hoeveel liter berging per m2 van de afwaterende openbare ruimte*** Droogte: pm **** Hittestress: streefpercentage groen per wijktype
bron gemeente
Streef waarde 1% (2050)
2019
2020
2021
2022
2023
4,8%
4,5%
4,3%
4,2%
n.n.b .**
Lange termijn 1% (2050)
60 liter berging per m2 (behalve Reeshof en Blaak)
30% schaduw van bomen op het gedeelte van de straat waar gelopen wordt.
Hittestress: Afstand tot In 2050 moet je vanuit iedere woning binnen een straal koelteplekken***** van 300m bij een koelteplek kunnen komen. *) T100 is een klimaatbui met een kans van voorkomen van 1% per jaar op een bepaalde plaats; is opgebouwd op basis van de statistiek 2014. **) Er wordt op dit moment een raamcontract aanbesteed voor het actueel houden van het waterketenmodel. Na aanbesteding kunnen de gevraagde cijfers voor begroting en jaarrekening jaarlijks automatisch worden opgeleverd. ***)Als extra indicator kan nog aantal m3 per m2 per project dienen. ****) Als het gaat om tegengaan van droogte, gaan we samen met waterschap en Brabant Water kijken of we op basis van de gegevens van het grondwatermeetnet trends kunnen onderscheiden. Dit is op dit moment nog niet mogelijk, daarom wordt deze indicator vooralsnog als PM weergegeven. *****) gemeten op het heetste moment van de dag, rekening houdend met de zonstand in de zomer. Een koelteplek is min 200 m2 met groen ingericht
Programmabegroting 2023 gemeente Tilburg
82
Tilburg is volledig circulair in 2045 Indicatoren
Bron
Hoeveelheid CO2 uitstoot door grondstoffenwinning en de verwerking van materialen, brandstoffen en levensmiddelen in Tilburg (ton)
Streef waarde 0 in 2045
2018
2019
2020
De indicatoren voor circulaire economie worden gemonitord. Het opzetten van een monitor staat beschreven in het uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair. Hier geven we de komende periode invulling aan.
Waarmee/hoe bereiken we impact in de stad Energie De weg naar een klimaatneutraal Tilburg in 2045 bestaat grofweg uit 2 sporen, namelijk het besparen en het duurzaam opwekken van energie. Binnen een aantal verschillende projecten lopen deze sporen op logische wijze door elkaar, waardoor er in de opsomming geen specifiek onderscheid is gemaakt. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste activiteiten die in 2023 een fase verder of tot uitvoer komen. De regionale samenwerking binnen de REKS wordt bij diverse onderwerpen ingezet. Herijking van de energievisie, inclusief de doelstellingen en een voorstel voor de tussendoelstelling 2030 (fit for 55) Voorstel standpuntbepaling toekomst Amer warmtenet aan de hand van scenario’s en bijhorende consequenties Vaststellen uitgangspuntennotitie voor het eventueel oprichten van een publiek of coöperatief warmtebedrijf Besluitvorming 5e generatie warmtenet Tilburg Zuid. Q4 in de raad.
Plan van aanpak voor de uitvoering van warmte-uitvoeringsplannen Uitbreiden van de green deals naar sectoren, zoals retail binnenstad We gaan de VvE (vereniging voor eigenaren) aanpak verder uitbreiden en we lanceren VvE 013, een kennisplatform voor VvE’s Bij toekenning Grote Oogst aanvragen door provincie, verdere intensivering bedrijvenaanpak We gaan het Klimaatfonds (Reserve Investeringsfonds Klimaat) inzetten voor het helpen van specifieke doelgroepen, die steeds meer getroffen worden door de hoge energie prijzen. Waar mogelijk of gewenst zal de grote groep inwoners met een laag- en middeninkomen actief worden ondersteund met programma’s gericht op het bestrijden van energiearmoede. We starten met het project Tilburg verduurzaamt, waarbij we inwoners in Tilburg ontzorgen bij met name het isoleren van hun woning, specifiek voor de doelgroep die last heeft van energie-armoede. Het bereiken van de doelgroep doen we meer wijkgericht en samen met maatschappelijke partners. We stellen een landschapsvisie op rondom energiehub de Baars Klimaatadaptatie De Tilburgse klimaatadaptatiestrategie richt zich op het tegengaan van hittestress, wateroverlast en verdroging. Dit doen we door onze openbare ruimte, gebouwde omgeving en gedrag aan te passen aan het veranderende klimaat.
We vergroenen, in combinatie met ruimte voor water gekoppeld aan de werkzaamheden in de openbare ruimte en bij stedelijke ontwikkeling. Daarnaast stimuleren we inwoners, corporaties en bedrijven om tuinen/percelen te vergroenen en anders om te gaan het regenwater om op die manier een bijdrage leveren aan het tegengaan van hittestress, wateroverlast en verdroging. Activiteiten voor 2023 zijn: Via het Meerjarenprogramma werken aan een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte in de stad: vergroenen in combinatie met het maken van ruimte voor waterberging en het realiseren van koelteplekken moeten zorgen dat de openbare ruimte de gevolgen van het veranderende klimaat kan opvangen en Tilburg een leefbare stad blijft.
2. Programma's
83
2021
Impuls vergroenen stad door structureel extra budget programma ‘013 parken’ (5 miljoen per jaar, zie ook Groen Blauwe Leefomgeving). Inbrengen van klimaatadaptatie bij stedelijke ontwikkelingsprojecten, via het nieuwe puntensysteem/rekentool (moet nog worden vastgesteld). Verder stimuleren van inwoners en andere grondeigenaren om hun eigen omgeving klimaatbestendig in te richten en zelf het goede voorbeeld te geven als gemeente. Doorgaan met wijkgerichte aanpak, gekoppeld aan uitvoering MJP-projecten De subsidieregeling klimaatbestendige maatregelen wordt geactualiseerd. De idee is dat er geen subsidie meer verleend wordt aan nieuwe ontwikkelingen, omdat klimaatadaptieve maatregelen verplicht worden na vaststelling klimaatscores. Meewerken aan en verbinden van initiatieven uit de stad en aanvragen richting het klimaatfonds. Green deal verduurzamen bedrijventerreinen Kanaalzone en Loven. Doorpakken op door Dobro ontwikkelde kansenkaarten bedrijventerreinen.
De activiteiten dragen bij aan de doelstellingen uit de Kadernota Duurzame Stad om in 2050 klimaatadaptief te zijn en de negatieve gevolgen van de klimaatverandering zo optimaal mogelijk op te vangen. Zo voorkomen we wateroverlast, verdroging en hittestress. Circulaire economie De gemeente Tilburg heeft hoge ambities op het gebied van circulariteit. In 2045 wil zij een volledig circulaire gemeente zijn,. Voor de gemeente Tilburg staan hierbij vier sleutelsectoren centraal: Bouw & Infrastructuur, Biomassa & Voedsel, Maakindustrie en Textiel & Logistiek. (zie verdere toelichting in Vitale stad).
Wat gaat het kosten – financiën Klimaat x € 1.000
Realisatie 2021
Budget 2022
Budget 2023
Budget 2024
Budget 2025
Budget 2026
Lasten
8.821
4.981
8.997