03072023 Gemeente Tilburg gemeenteraad

Die premiebijdrage is niet verlaagd, wel is eerder de inkomensgrens van deze regeling van 130% naar 120% van het minimumloon gebracht, teneinde in te zetten op perspectief en meer ruimte te laten voor maatwerk. De GroenLinks-fractie vroeg wat dit college gaat doen om de kansenongelijkheid tegen te gaan. En de SP- en LST-fracties informeerden naar het bestrijden van kinderarmoede. Het college bestrijdt kansenongelijkheid bij volwassenen door het structureel maken van taalhuizen, de aanpak laaggeletterdheid verder vorm te geven of door het creëren van nieuw werk. Voor het tegengaan van kansenongelijkheid voor kinderen is er bijvoorbeeld overleg met partners over de ontwikkeling van een door de gemeente voorgestelde pilot om de voorschoolse educatie te verbreden en toegankelijk te maken voor alle kinderen. Het doel daarvan is een brede, algemeen toegankelijke voorziening voor alle kinderen van werkende en niet werkende ouders. Ook zijn er de rijke schooldag, de kracht van preventie, een betere overgang van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs, het ondersteunen van zwaar belaste scholen, de zomerscholen, programma 's als JINC, IMC Weekendschool, Petje Af en het verhogen van de Meedoenregeling van 100 euro naar 135 euro.

Hiermee gaat zij er echter aan voorbij dat elk kind dat in armoede opgroeit er één teveel is, evenals elk kind dat zich niet maximaal kan ontwikkelen. Het zijn kinderen waarvoor weinig vanzelfsprekendheden beschikbaar zijn. Het zijn kinderen die door de omstandigheden van hun ouders opgroeien vanuit een achterstandspositie en ook te weinig kansen krijgen om die achterstand in te halen. Het doorbreken van die armoede vraagt een langetermijnaanpak. Dat vraagt niet om vanuit individuele acties te werken, maar vooral integraal en dingen aan elkaar te verbinden. Het gaat om vooruitzicht schetsen voor alle inwoners. Zij geeft het voorbeeld van de 15-jarige Floris, zoon van een alleenstaande moeder, die aangeeft dat hij heel goed weet hoe het is om op te groeien in een omgeving waar dingen niet vanzelfsprekend zijn. Floris geeft daarbij aan een toekomst te willen waarin kinderen kunnen terugkijken op een gelukkige jeugd, omdat zij zich niet willen afvragen of hun ouders het wel redden, of er morgen, overmorgen of de dag erna nog een dak boven het hoofd is. Zij willen zich niet continu zorgen hoeven te maken over een nieuwe ramp, dag naar dag. Zij willen ouders die economisch zelfstandig zijn. Het is de ouder die het kind in bed legt, geruststelt en cadeautjes geeft. Dat is niet de overheid.

Men zou dus verder moeten denken dan in cadeaus en moeten investeren in het duurzaam tegengaan van armoede, ook onder kinderen. Investeren in de toekomst van ouders en kinderen die het moeilijk hebben, dat is pas een cadeau. Geen liefdadigheid, maar goed beleid. Zodoende krijgt iedereen ook inderdaad de kans om het beste uit zichzelf te halen. En die woorden sterken haar in de aanpak op het gebied van bestaanszekerheid en arbeidsparticipatie. Meedoen naar vermogen, zeker op een manier die tot financiële onafhankelijk leidt. Dat is ook terug te vinden in de plannen voor een inclusieve arbeidsmarkt en de inzet op baanzekerheid voor iedereen. Want een baan is nog steeds een belangrijke

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 30

voorspeller voor financiële onafhankelijkheid. Dat werd vandaag ook al een paar keer door raadsleden ingebracht. Daarom werkt zij ook hard aan het praktijkexperiment basisbanen en aan de uitwerking voor de pilot later dit jaar. Zij geeft vervolgens aan dat de eerste Tilburger met een basisbaan of met een betere baan voor 25 uur volgende week gaat starten. Voor vier andere ondernemers/organisaties wordt er intern geworven. Zij verwacht dat daarvoor eind augustus/begin september de plannen klaar zijn. Daarop komt zij nog uitgebreider bij de raad terug. De ervaringen tot dusver laten zien dat er steeds meer wordt geleerd van afwegingen en keuzes als het gaat om een takenpakket, een werkplekanalyse, het inzetten van begeleiding vanuit Werk en Inkomen, de naam voor de term basisbaan, de werving et cetera. Daarover zal de raad binnenkort nader geïnformeerd worden. Er is een fonds Focus op Talent van 5 miljoen euro. Dat fonds richt zich niet alleen op het onbenut potentieel, maar op het behouden van talent en het onbenut potentieel beter inzetten. Dat hele fonds bevat 5 miljoen euro en is voor die sporen van belang. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan het concretiseren van de verschillende sporen, die zullen worden geclusterd. Zij verwacht dat dat in het derde of vierde kwartaal zal gebeuren.

De heer Kokke (SP) vraagt of het college de voorlopige conclusies van het rapport van de commissie Sociaal Minimum onderschrijft. Evalueren en kijken duurt best lang en hij wil weten welk perspectief de mensen nu hebben die nu in armoede leven en welk perspectief die kinderen nu is te geven. Wethouder Lahlah gaat een inspanningsverplichting aan om het percentage kinderen dat in armoede zit naar nul terug te brengen. Daarbij heeft zij de partners in de stad nodig. De resultaten van de commissie Sociaal minimum heeft zij nog niet met het college besproken, maar zij maakt zich hard voor een verhoging van het minimumloon en de bijstand. Als de basis op orde is kan de gemeente zich vooral bezighouden met het slechten van drempels om de stap naar perspectief en financiële onafhankelijkheid te maken. Mevrouw Couwenberg (CDA) wil weten of die betrokkenheid en inzet ook gelden voor de middeninkomens, waar net zo goed kinderen in armoede leven als bij de minima. Wethouder Lahlah zet in op activeren in de breedte, waarbij er ruimte is voor maatwerk en de inkomensgrens wordt losgelaten. Wellicht kunnen vanuit het maatwerk nieuwe regelingen worden gedestilleerd. Dat zal de evaluatie van bestaanszekerheid ook laten zien. Het beleid evalueren betekent overigens niet om in het hier en hu niets te doen. Men is continu bezig met hoe het beter kan.

Naast financiële onafhankelijkheid en baanzekerheid is er een inclusieve arbeidsmarkt, waarin enerzijds wordt ingezet op het behouden van talent. De gemeente is een universiteitsstad, met een mbo-instelling en een hbo-instelling om de talenten zoveel mogelijk in de regio te behouden. Anderzijds is er de inzet op het beter inzetten van het onbenut potentieel. Bij de pilot basisbanen zijn met name praktisch en uitvoerbaar sleutelwoorden. Dus werkenderwijs ontwikkelen hoe men gedoseerd kan opschalen. Na de zomer komt zij daarover graag met de raad te spreken. Niet alleen is de bestaanszekerheid te verbeteren en het bewustzijn daarover te vergroten, maar men moet ook eerlijk durven zijn over de ongewenste effecten van het handelen. In het afgelopen jaar zag zij als wethouder bestaanszekerheid, kansengelijkheid en talentontwikkeling dagelijks dat kansen niet alleen ongelijk zijn verdeeld, maar dat die ongelijkheid ook een kleur heeft. De strijd tegen racisme en discriminatie is in die zin een taai gevecht met vele fronten. In haar ogen is het bestrijden van kansenongelijkheid en een streven naar rechtvaardigheid niet mogelijk zonder een stevig antidiscriminatiebeleid. GroenLinks en 50PLUS verwezen hier al naar in hun inbreng. In die zin kijkt zij ook uit naar de motie, zoals aangekondigd in het debatbijeenkomst van een paar weken geleden.

Men zal namelijk hard moeten optreden tegen expliciete vormen en tegelijk ook de impliciete vormen niet moeten onderschatten, waarbij vooroordelen tegen het licht te houden

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 31

zijn, fouten uit het verleden erkend moeten worden en men bereid moet zijn zich te verplaatsen in de ander. En bij dit alles moet men zich realiseren dat de strijd tegen discriminatie, waaronder racisme, per definitie altijd te langzaam gaat voor de slachtoffers. Dat wekt begrijpelijkerwijs ongeduld en soms boosheid op. Het is en blijft onverteerbaar dat generaties zijn getroffen en nog dagelijks te maken krijgen met de schadelijke effecten van uitsluiting en achterstelling. Zo werd dat ook afgelopen zaterdag duidelijk bij de Keti Koti-herdenking in de gemeente. Want hoewel de slavernij al lang geleden is afgeschaft zijn de gevolgen ervan nog wel elke dag voor veel van inwoners aanwezig. Ket Koti is dan ook belangrijk om samen te komen, het bewustzijn te vergroten, maar vooral ook om het gesprek op gang te brengen. De afgelopen jaren is te zien dat er meer en meer organisaties hieraan aandacht besteden en dat er ook steeds meer activiteiten zijn. En dat noemt zij belangrijk. Tot nu toe zijn de middelen vooral gebruikt vanuit de subsidieregeling Dialoog en Inclusie en vanuit de werkbudgetten. Voor de activiteiten is nog geen apart structureel budget. Maar naar aanleiding van de beschouwingen over het koloniaal verleden gaat het college in de begroting kijken naar extra middelen voor publicatie, kennissessies, educatieve trajecten en activiteiten.

Discriminatie, waaronder racisme, zorgt ervoor dat niet Iedereen dezelfde kansen en mogelijkheden heeft. De heer Van Tilborg (50PLUS) vraagt wat de gemeente het komende jaar zelf zal doen. Wethouder Lahlah beschikt het komende jaar over het inclusiebeleid met activiteiten om ervoor te zorgen dat iedereen kan meedoen. De raad heeft een motie aangekondigd tegen discriminatie en racisme. Dat vindt zij een mooie aanvulling daarop. Steeds meer organisaties vragen bijdragen en subsidies voor dialooggesprekken en activiteiten. Wethouder Hendrickx merkt op dat Kansrijk Tilburg een overkoepelende titel is en in feite betekent een perspectief voor iedereen te willen bieden. Het gaat dan om bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid. De zorg en ondersteuning en de organisatie daarvan zijn ontzettend belangrijk. Kijkend naar het credo van het akkoord ´Meer voor elkaar´ betekent het dan meer voor alle inwoners te willen doen, maar ook meer voor elkaar te willen doen, ook als inwoners onderling. Die twee zaken horen heel nadrukkelijk bij elkaar. Dat is in de kern ook waar normaliseren over gaat. Het gaat om veel meer terug te brengen in de samenleving om voor elkaar te zorgen als het met iemand minder goed gaat. Het is dus zaak om enerzijds die goede zorg beschikbaar te houden en anderzijds ook veel meer op te vangen en op te lossen in het gewone leven.

Niet elke vraag naar zorg moet ook met zorg behandeld worden, omdat men dan namelijk niet de goede oplossing biedt en niet het probleem van die inwoner oplost. Vaak heeft men een vraag naar een bepaald product of een dienst, terwijl er eigenlijk veel meer een eenzaamheidsvraagstuk achter zit. Dat vraagt overigens ook om goede gesprekken en goed luisteren. Dus de vindbaarheid, de bereikbaarheid en de betaalbaarheid zijn ontzettend belangrijk en dat is ook in een aantal van de bijdragen nadrukkelijk naar voren gekomen. Zij neemt echt afstand van de uitspraak van de heer Janssen, die zei dat het sociaal domein een jungle is. Dat sociaal domein staat wel vrij vol met bomen, waardoor men soms het bos niet meer ziet. Een jungle suggereert echter aan zijn of haar lot te worden overgelaten. Woorden doen ertoe, zodat het belangrijk is ze op een goede manier te gebruiken. Het gaat dus best heel vaak goed. 6.114 inwoners hebben in het eerste kwartaal een vraag gesteld aan De Toegang en hebben die ook beantwoord gekregen met info en advies en zij hadden verder geen doorgeleiding nodig. 3.420 inwoners zijn het eerste kwartaal met een gesprek naar een wijkprofessional doorverwezen en eventueel vervolgens naar een professionele ondersteuner. Dat zijn heel grote aantallen. Het gaat gelukkig vaak goed, maar helaas ook af en toe fout en dat behoeft verbetering.

Zij voelt een inspanningsverplichting om het voor iedereen goed te doen. De heer Janssen (LST) bedoelt met jungle dat er veel regelingen zijn en af en toe de weg heel moeilijk te vinden is. Mensen die een probleem hebben worden vaak

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 32

doorverwezen, vaak meerdere keren, waarbij hij zelf heeft meegemaakt na tien uur weer terug te komen bij waar hij oorspronkelijk was begonnen, waarover hij zich druk en zorgen maakt. Het wordt naar zijn mening tijd daarnaar een keer te kijken, waarbij hij overigens niet zegt dat de zorg niet goed is. Wethouder Hendrickx snapt dat heel goed, maar dat is precies de reden om over te gaan tot nieuwe inkoop en een andere manier van werken. Er wordt niet meer volgtijdelijk in een keten gewerkt, waarbij de een naar de ander doorverwijst, maar gelijktijdig, waarbij professionals kijken wat nodig is. Een transitie vraagt echter tijd. De onderzoeken waarover de heer Janssen het had kent zij nog niet. Zij kijkt vooral naar wat er nu gebeurt. Zij heeft afspraken met de raad gemaakt en volgt de ontwikkelingen rondom de inkoop goed. Zij komt daarmee terug en waar nodig grijpt zij in. Tegelijkertijd blijft er aandacht voor de kleine zorgaanbieders in de relatie als onderaannemer en eventueel als pgb-aanbieder. Ook daarover zijn er gesprekken geweest. Ondertussen wordt er wel steeds meer een beroep op de zorg gedaan, waarvoor allen een verantwoordelijkheid hebben. De heer Kokke (SP) vraagt of de invoering een half jaar is uitgesteld en langer gaat duren. Wethouder Hendrickx herinnert aan de afspraak meer tijd te nemen daar waar nodig.

Als bepaalde contracten nog niet afgesloten worden krijgt men daarvoor wat meer tijd, bijvoorbeeld tot aan het einde van het jaar. Dat was ook de afspraak met de raad. Er wordt een steeds groter beroep op de zorg gedaan. Dat heeft te maken met alle ontwikkelingen in de samenleving. Tegelijkertijd zijn het ook soms de gewone olifantenpaadjes die gelopen worden en die men misschien niet meer wil. Dat betreft in feite het hele grote traject van normaliseren. Dat betekent samenhang tussen zorg en ondersteuning, samen met het wijkgericht werken en een andere manier vanuit de zorgprofessionals naar het werk kijken en ondertussen meer uit de spreekkamers gaan en meer de wijken in. Een mooi voorbeeld daarvan zijn de mentale gezondheidscentra en de vakteams. Het gaat om heel integrale zorg op straat, in de wijken en in de buurten. Het college wil daarop doorontwikkelen en doorinvesteren. Dat is ook terug te vinden perspectiefnota, uiteindelijk om de betaalbaarheid en beschikbaarheid op de lange termijn op orde te houden. De arbeidsmarkt van de zorg is wel degelijk een zorgpunt. De gemeente heeft daarop beperkte invloed, maar wat zij kan doet zij.

Dat betekent dat de gemeente een goede opdrachtgever moet zijn, cao-afspraken moet nakomen en dat zij moet zorgen dat zorgaanbieders min of meer gedwongen worden om met elkaar samen te werken, zodat ook zorgprofessionals een ontwikkeltraject kunnen lopen. 50PLUS vroeg waarom de extra gelden voor De Toegang pas in 2024 komen. Dat heeft te maken met het op dit moment doorontwikkelen van De Toegang. Er zijn veel nieuwe extra taken en opdrachten. Er moeten goede mensen gezocht worden om die coördinatie in te vullen. En dat kost tijd, vandaar 2024. Zij wil ook niet te maken hebben met onderuitputting, zeker niet bij De Toegang. Naar haar mening heeft het college een heel goed, inhoudelijk en eerlijk gesprek over het zorgbuurthuis met de raad gehad, waarin duidelijk werd dat bij uitvoering van een motie er nauw contact met de raad moet blijven, om te zorgen dat wat er gebeurt ook aansluit bij de intentie. Daarvan kan zij leren. Het college heeft proberen aan te geven dat er heel veel initiatieven zijn die met dezelfde ingrediënten een plek krijgen in de stad. Gemaakte afspraken daarover komt het college na. Over wonen en zorg is op 30 juni jl. het regionale beeld gepubliceerd. Daarmee is de regio een van de weinige die een leesbaar en integraal beeld heeft, waarin alle vraagstukken rondom gezondheid en zorg van de inwoners zijn terug te vinden.

Dat gaat helpen om in het komende jaar rond het integraal zorgakkoord met partijen uit de sector afspraken te maken over het indienen van plannen voor transformatiegelden. Dat is een pittig proces, vanwege partijen die normaal gesproken nooit met elkaar aan tafel zitten: welzijnsinstellingen, zorgverzekeraars en ziekenhuizen. Het past de regio om dat op deze manier te doen en die is daarin redelijk uniek.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 33

De vergrijzing biedt ook kansen en die probeert zij met GGoud te benutten. Zij hoorde van de heer Janssen over deze groep zorgen, bijvoorbeeld bij keukentafelgesprekken en hulp aan huis. Bij kwetsbare groepen is zo’n keukentafelgesprek niet altijd eenvoudig. Nagedacht wordt hoe inwoners daarbij beter te bedienen zijn. Extra ondersteuners kunnen daarbij helpen. Hulp in de huishouding is qua beschikbaarheid een groot vraagstuk. Er zijn te weinig mensen in deze sector aan het werk, wat een schaarstevraagstuk oplevert. De heer Kokke (SP) weet ook dat de gemeente mensen op pad stuurt die aangeven minder uren voor huishoudelijke hulp beschikbaar te stellen. Wethouder Hendrickx heeft ook iets gezegd over betaalbaarheid en toegankelijkheid. Die zaken maken dat er in de vorige periode voor een andere manier van het organiseren van hulp in de huishouding is gekozen. Het huidige systeem biedt nog steeds maatwerk als mogelijkheid. Als iemand echt meer uren nodig heeft, dan is dat in principe mogelijk. Sommige zaken kunnen echter ook door personen uit het netwerk gedaan worden. Dat vraagt wat van het keukentafelgesprek, dat niet altijd goed gaat, wat blijkt uit de af en toe toegekende bezwaren.

De heer Kokke (SP) is dan benieuwd met wie de wethouder de gesprekken voert en hoe vaak de gemeente nog moet leren van iets waarvan men moet erkennen dat het niet het gewenste systeem is voor de mensen, gezien de vele bezwaren. Wethouder Hendrickx deelt de conclusie niet dat er veel bezwaren zijn, maar zij zegt ook niet dat het altijd goed gaat. Zij spreekt met het advocatencollectief, de bezwarencommissie, cliënten en de mensen van De Toegang en probeert met het door de raad vastgestelde systeem zo goed mogelijk keuzen te maken. Vervolgens behandelt de wethouder het thema huiselijk geweld, met eigenlijk drie specifieke onderwerpen: ouderen, huisdieren en femicide. Voor wat betreft ouderen is een breed programma opgezet, dat ook enorm in de belangstelling staat. Alle aspecten van geweld in afhankelijkheidsrelaties worden opgepakt. Met huisdieren is zij niet bekend, maar zij weet dat in de vrouwenopvang geen huisdieren toegelaten kunnen worden. Zij kondigt een gesprek aan om na te gaan of er uit het land dingen te leren zijn en wil niet dat vrouwen of mannen langer dan nodig in een bepaalde situatie zitten. Over femicide gaat zij met de burgemeester in gesprek en dat vraagt een wat bredere campagne. Het is goed daarvoor de ogen wat meer open te doen en dat ook als een apart vraagstuk te zien. Vervolgens staat zij stil bij het Actieplan dakloosheid.

Het gaat daarbij ook om extra kwetsbare inwoners die uit een ander EU land komen, die hier eerst hebben gewerkt en om een of andere reden op straat zijn beland. Dat kan ook voor jongeren gelden. Ook zij hebben een dak boven het hoofd nodig willen ze gezond en stevig opgroeien. In het najaar komt het actieplan naar de raad toe. Het college pakt gezondheid in de breedte op, waarbij zij coördinerend wethouder is. Het college komt op het onderwerp ook terug. Het gaat ook over de leefbare omgeving. GroenLinks vroeg meer aandacht voor ateliers en broedplaatsen. Dat stond al in het akkoord en er is ook 1 miljoen euro beschikbaar voor gesteld. Er wordt op dit moment heel hard gewerkt aan een notitie met een kader en een voorstel voor de uitvoering. En daarmee komt zij in het najaar naar de raad toe. De heer Van Tilborg (50PLUS) vraagt of ouderen en kwetsbaren in de vakantieperiode gebruik kunnen maken van het Wmo-vervoer en of iets meer bekend is over de evaluatie van ‘Van Groot naar Beter’. Wethouder Hendrickx heeft de afgelopen week over het doelgroepenvervoer gesproken. In deze zomer worden de spitstijden weer opengesteld voor Wmovervoer. Er komt een brief naar de inwoners toe om ze daarover te informeren. Op ‘Van Groot naar Beter’ zal wethouder Çelik ingaan. Wethouder Çelik heeft met interesse geluisterd naar de bijdrage van alle partijen.

Ondanks de vele vragen en aandachtspunten ziet hij de bijdragen van de diverse

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 34

partijen als een steun in de rug voor de koers van het college, die is gericht op het tegengaan van de groeiende ongelijkheid, het realiseren van een groene en duurzame gemeente en een stad die groeit, bloeit en bruist. Graag schijnt hij vanuit zijn portefeuilles vandaag zijn licht op een aantal specifieke thema 's. Twee weken geleden was hij in Berkel Enschot, waar hij samen met partner woningcorporatie Tiwos en Coppelmans Bouwgroep de sleutel mocht overhandigen aan de nieuwe bewoners van De Kraanhof. Dat zijn 25 nieuwe sociale huurwoningen met nul op de meter. Wat hem betreft een prachtig voorbeeld van waar de gemeente Tilburg voor staat. Een combinatie van goed wonen op een fijne plek, duurzaam en energiezuinig. Een plan met geen concessies. Een opgave waar de groei van de stad en de dorpen, duurzaamheid en kansrijk worden gecombineerd en waar het college met veel partijen in de stad en dorpen had aan werkt. Maar het is ook een opgave waar hij graag nog een schepje bovenop doet. Zo streeft het college naar nog meer regie op de woningmarkt. De Wet goed verhuurderschap concretiseert het college dit jaar al met zeven wettelijk vastgestelde algemene regels voor goed verhuurderschap en het realiseren van een laagdrempelig meldpunt. Dat is een meldpunt gebaseerd op de ervaringen met het huurteam tilburg.

Op het vlak van de verloederde woningen is hij bezig om een effectieve aanpak op te stellen en aan het eind van het jaar zal het college dat aan de raad aanbieden. Het onderwerp is ook al benoemd in de strategische agenda wonen en daarover komt hij met de raad te spreken. Het college wil meer regie, zodat voor alle inwoners gegarandeerd kan worden dat er sprake is van goed verhuurderschap en daarmee een fijne woonplek, met aandacht voor samenleven. Hij is op zoek naar mogelijkheden voor inwoners die een duwtje in de rug nodig hebben en worden geholpen door andere inwoners die hun hulp kunnen bieden. Denk daarbij aan gemengd wonen-concepten als in High Lane, of met een community manager. Het zijn voorbeelden van het ondersteunen van de samenleving, waar beheer en begeleiding belangrijk zijn op diverse plekken in de stad, verspreid over de gemeente, dus ook in het dorp. Kortom, voor iedereen in de gemeente een fijne plek om te leven en te wonen. Maar voor sommige aandachtsgroepen gaat dat niet vanzelf. Daarin moet extra worden geïnvesteerd. Het gaat om mensen met een zorgindicatie, mensen met begeleiding die terugkeren in de samenleving of nieuwkomers in de gemeente als arbeidsmigranten, asielzoekers en statushouders. Hij kijkt dan ook met interesse uit naar het idee om toekomstige bewoners meer een stem te geven in de ruimtelijke ordening.

Natuurlijk houdt het college de ouderen als doelgroep ook goed in het zicht. Het GGoud-programma draagt daar ook aan bij. De raad heeft eerder aandacht gevraagd voor het initiatief Van Groot naar Beter. Ook heeft de raad het college opgeroepen om terug te komen indien financiën een knelpunt zijn. Het college is op dit moment bezig om een voorstel op te stellen en het komt daarvoor terug naar de raad. Samen verdient extra aandacht in het wijk- en dorpsgericht werken. Samen wonen, samen leven, samen leren en samen werken krijgt het komend jaar een boost onder regie van onze gebiedsteams. Van onderop opgezet met betrokkenheid en inbreng van bewoners en partners. Vanuit nabijheid werken vraagt ook om fysieke afstand te overbruggen. Daar zijn waar het gebeurt, op kleinschalige ontmoetingsplekken in de wijk, zoals de Buurthoeve in de Reeshof, de Reinevaer in West of tijdens het buurtbakske in het Dichtbijhuis op het Rooseveltplein, waar de beheerders van de woningcorporaties even binnenlopen om het oor te luisteren te leggen, een bakkie te doen, even iemand van het opbouwwerk te treffen, waar de kinderen aan het knutselen zijn en waarbij actieve buurtbewoners een moestuin onderhouden of de volgende buurtactiviteit aan het voorbereiden zijn. In Tilburg zijn er drie gebieden waar het college bovenop het wijkgericht werken ook extra in wil investeren.

He gaat om Noordwest en Groenewoud. Dat gaat met extra middelen van de gemeente en het Rijk die met de aanvraag in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid kunnen worden gegenereerd. Samen met al de partners staat hij te trappelen om het goede te doen voor inwoners waar te maken waar men voor staat: er meer zijn voor elkaar, meer voor elkaar doen en meer voor elkaar krijgen in deze gebieden, maar zeker ook in de rest van de stad en de dorpen. Deze beweging is juist bedoeld om het wantrouwen en het cynisme in

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 35

de samenleving te verminderen door persoonlijk en benaderbaar te zijn en door op een andere manier te werken. En dat wijkgericht werken is niet alleen van de mensen die in de wijken werken van de gebiedsteams. Dat is van iedereen, van de hele organisatie. Samen wordt er doorontwikkeld: door het college en medewerkers, maar ook voor de raad is er een rol en een taak weggelegd als ambassadeur en aanjager, inwonersgericht met een nabije overheid en een nabij bestuur. Uitvoering staat voorop, in de wijken, maar ook op het stadhuis door het toevoegen van de uitvoeringstoets. Afgelopen week is de raad geïnformeerd over de voortgang middels een raadsbrief. Vanuit de pilot op vier onderwerpen zijn basisvragen en bevindingen opgesteld die zijn toegepast en getest op het duurzaamheidsbeleid voor de nieuwbouw. Dit heeft geleid tot aanpassingen in het voorstel. De vertaling van de uitvoeringstoets concretiseert hij door aan alle toekomstige collegenota's en raadsvoorstellen een paragraaf over uitvoering toe te voegen. De inbedding in de manier van werken zal een plaats kennen in de richtlijn ‘Helder adviseren’, het werkproces. Aankomende week stuurt het college daarover een raadsbrief. Voor een levendige democratie is mediabeleid van belang. De heer Kokke (SP) meent dat de uitvoeringstoets al anderhalf jaar loopt.

Hem stond bij dat bij een uitvoeringstoets aan de voorkant wordt gekeken of iets al dan niet realistisch is voordat er plannen komen. Nu hoort hij dat raadsvoorstellen een paragraaf krijgen met waarom iets al dan niet kan. Hij zou het jammer vinden dat niet helemaal aan de voorkant wordt gekeken of een uitvoeringstoets al dan niet past. Nu lijkt het een onvoldongen feit dat die gewoon wordt toegepast. Wethouder Çelik heeft bij het duurzaamheidsbeleid voor nieuwbouw een uitvoeringstoets toegepast, waarbij het beleid aan de voorkant is getoetst. Daarbij voldoet hij aan de gedachte die de raad heeft bij de uitvoeringstoets. De heer Kokke (SP) vraagt of de kwartiermakers/communitybuilders structureel zijn geregeld of dat zij elke keer opnieuw hun waarde moeten laten zien, zoals bij de Reinevaer. Wethouder Çelik heeft die dit jaar geregeld, maar ook komen ze in positie in andere delen van de stad, zoals KS Broekhoven, zodat ze helpen dat er stappen worden gezet. Zo’n communitymanager is net iemand die het verschil maakt in dit soort wijken. De heer Kokke (SP) is het daarmee eens, maar wil juist weten of ze structureel geld krijgen. Wethouder Çelik heeft met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid langjarige commitment uitgesproken voor de gebieden Noordwest en Groenewoud, waar communitymanagers en kwartiermakers actief zijn.

De commitment voor deze functies is wel degelijk aanwezig. Het college zal zich de komende jaren inspannen om in dit soort functies en ontwikkelingen energie te krijgen en te houden. Wat dat concreet voor medewerkers betekent wordt nog met elkaar besproken. Dat is in eerste instantie iets tussen werkgever en werknemer. De heer Van Stappershoef (VVD) vraagt wat toevoeging van de wijk Groenewoud aan de twintig gebieden betekent. Wethouder Çelik verwijst de beantwoording van die vraag door naar de burgemeester. Voor een levendige democratie is mediabeleid van belang. De Mediawet bepaalt dat er één lokale publieke omroep wordt aangewezen. Er is slechts één licentie te vergeven. De wetgever laat de gemeente in die zin ook geen ruimte. Een pluriforme inrichting van het mediabestel is onderwerp van gesprek bij de aangekondigde stelselwijziging. Die gesprekken worden volgend jaar gevoerd. Kermis FM kan straks gebruik maken van het nog te realiseren facilitair mediacentrum. Graag sluit hij zijn bijdrage af met wat woorden over de energietransitie, een transitie die in volle gang is, maar waar helaas nog niet Iedereen even hard van profiteert of aan kan meedoen. Dat verdient extra inzet. Voor bewoners die aan de slag willen met besparen en het opwekken van duurzame energie of voor hen die

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 36

een energiearmoede leven. De aanpak is niet op het stadhuis bedacht, maar is uit de stad aangereikt gekregen. Het gaat om het realiseren van één loket, de one stop shop, ontzorgd en geadviseerd worden. Maar het gaat ook om een plek vanuit nabijheid voor hen die niet vanzelfsprekend investeren in een duurzame, comfortabele en toekomstgerichte woning. Die one stop shop, het éénloketprincipe omarmt het college. Inwoners in energiearmoede verdienen hulp. Denk aan de inspanningen die gebeuren met dubbel duurzaam in Wandelbos, de energieboxen, de actieve energiecoaches en de klimaatklussers. Het zijn allemaal mooie initiatieven op wijk- en dorpsniveau die worden uitgerold, doorgezet, verbreed en die waar nodig en mogelijk worden uitgebreid. Dat gebeurt voor een duurzamer, socialer en inwonergericht Tilburg, Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel. De heer Kokke (SP) vraagt wat met de zin over arbeidsmarkt is bedoeld. Wethouder Çelik legt uit dat de passage over de arbeidsmarkt gaat over strategische personeelsplanning, die men toepast in een krappe arbeidsmarkt waarin handjes schaars zijn. Door goed als organisatie na te denken over doelen en uitdagingen, die te koppelen aan vitale functies in de organisatie, het werven van personeel op die vitale functies goed te borgen en daarover afspraken te maken in een plan werkt men aan een strategische personeelsplanning en doelen.

Daardoor zorgt men te allen tijde doelen te kunnen waarmaken waarvoor handjes in voldoende mate aanwezig zijn. De heer Van Tilborg (50PLUS) vraagt of in het kader van duurzaamheid de airconditioning in het stadhuis wat lager kan staan en de gevels meer met groen bekleed kunnen worden. Wethouder Çelik wijst erop dat het raadhuis een slim gebouw is, dat verwarmt en koelt. Dat wordt ingeregeld, maar vraagt tijd. De afstelling moet nog optimaal worden en daar wordt nog aan gewerkt. De stadswinkel heeft onlangs het certificaat BREEAM excellent gekregen. De heer Janssen (LST) vraagt wie de behoeften in een wijk aan voorzieningen vaststelt: bewoners, instellingen of de politiek? Wethouder Çelik antwoordt dat de raad de baas is en keuzes maakt, waarna het college aan de slag gaat. De stad maken gebeurt samen, waarbij via ontmoetingen en inwonersparticipatie aan inwoners ook een plek is gegeven. Wethouder Grashoff kondigt aan op basis van de algemene beschouwingen van de raad op een viertal thema’s te zullen reageren: vergroening, klimaat en energie, mobiliteit en bereikbaarheid en samenwerking met bewoners, ofwel allerlei zaken die te maken met wijk- en dorps aangelegenheden en gemeentelijke communicatie daarover. Hij is vol op stoom als het gaat om het vergroenen van de stad, een belangrijk doel. De uitvoering van het 013 Parkenplan ligt op schema.

In het komende winterseizoen gaat voor verschillende activiteiten de spade de grond in. Dat geldt ook voor het burgerinitiatief Buurtbomen kansenkaart, wat ook een onderdeel is gaan vormen van het 013 Parkenplan. Tussen de Bomenverordening en sommige bouwprojecten in met name meer verdichte wijken bestaat spanning. Hij is een heel eind gevorderd met een oplossingsrichting daarvoor. Die oplossing komt na de zomer naar de raad en kost vanwege de complexiteit iets meer tijd. De gemeente moet opnieuw kijken naar het klimaat- en energiebeleid, omdat het akkoord aangeeft dat er in 2030 een tussendoel moet komen. Het tussendoel zal in lijn met landelijk beleid hoger vastgesteld worden. Begin najaar komt er een nieuwe energievisie, met maatregelen die de doelstellingen kunnen halen. Het gaat om het behalen van doelen door concrete maatregelen. Als alles goed gaat is er volgende week de verwachte oprichting van het publieke ontwikkelbedrijf voor de ontwikkeling van de grootschalige zon- en windlocaties. Aan de laatste bottlenecks wordt nog gewerkt. De oprichting komt niet later dan eind augustus. Het oppakken van de hubs wordt ook ter hand genomen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 37

Het college vindt het niet acceptabel dat de gemeente nog vijf tot tien jaar met ernstige netschaarste te maken heeft. Hij weet dat er achterstanden zijn bij het opwaarderen van het elektriciteitsnet. De netbeheerders moeten zich echter tot het uiterste inspannen om die schaarsteperiode te beperken. Het college kijkt samen met het bedrijfsleven op Vossenberg en Kraaiven om tot vormen van smart grid te kunnen komen, een los stukje van het netwerk dat vraag en aanbod matcht en buffercapaciteit met batterijen dat soelaas kan bieden. Daarover blijft het college in discussie. Het gaat met buurgemeenten en Enexis structureel het overleg in, naast druk blijven uitoefenen op de netbeheerders en de klimaatminister. Het college biedt de energievisie in het najaar aan de raad aan, met daarin warmtecomponenten. Daarin wordt het recente onderzoek van de Rekenkamer betrokken met te trekken lessen. Over bereikbaarheid is afgelopen week een uitgebreid debat gevoerd. De heer Janssen (LST) vraagt of de energievoorziening bij Wijkevoort in gevaar komt. Wethouder Grashoff kan dat op dit moment niet bepalen. Voor Wijkevoort is de energievoorziening op zelfvoorzienendheid gericht. Het kan zijn dat de aanpak Wijkevoort bijdraagt aan de oplossingen in plaats van aan problemen. Het college heeft een stevige openbaar vervoervisie neergelegd, heel belangrijk om de stad bereikbaar te houden.

In 1970 waren er 5,6 miljoen buspassagiers en in 2019 5,5 miljoen, welk aantal na corona fors is teruggezakt. Op de totale omvang van de stad is het percentage OV-reizigers gedaald. Daaruit kom ook het percentage van 2 aan vervoersbewegingen voort, waaruit de ambitie van een schaalsprong van drie tot vier voortkomt. De heer Van Aarle (LT) wijst op de huidige 228.000 inwoners in relatie tot 158.000 in 1970. Wethouder Grashoff heeft een voorstel over parkeernormen aan de raad voorgelegd, een sturingsmiddel in samenhang met de omgang met ontwikkelende partijen voor het vullen van het mobiliteitsfonds en het realiseren van deelmobiliteit. Daarmee maakt het college een enorme slag om de stad bereikbaar te houden. Wat betreft fietsen is het college bezig met snelfietsroutes, o.a. Tilburg-GoirleHilvarenbeek. Rondom het fietsparkeren zijn er ook vraagstukken. De fietsenstalling op de Schouwburgring heeft vertraging opgelopen, maar gaat in november a.s. open. Er komt ook nog een fietsparkeerplaats onder de Stadswinkel, waarover hij een voorstel aankondigt. Er is daarnaast een discussie over de omgang met fietsparkeren in het centrum breder dan alleen de beheerde stallingen. In het najaar kondigt hij een masterplan fietsparkeren aan, ook omdat er op een aantal punten een verruiming van het fietsbeleid aan de orde zou moeten zijn.

Er zijn te weinig blauwe vakken in de stad en de parkeerduur van een uur is ook niet zo praktisch. Op dat vlak kondigt hij ook een voorstel aan dat de fiets nog meer centraal stelt. Daarmee geeft hij een antwoord op de vraag over bereikbaarheid in de stad. De stad moet inbreiden en samen met de vergroeningsambities zijn de fietsvraagstukken van groot belang. De heer Van Aarle (LT) informeert naar de stand van zaken betreffende de fietsstraat in de Trouwlaan, waarover op 21 oktober 2019 een motie is ingediend. Wethouder Grashoff zorgt voor een schriftelijk antwoord op alle door de heer Van Aarle in diens bijdrage in staccato genoemde punten. Dat antwoord zal voor 10 juli a.s. komen. De heer Van Aarle (LT) noemt dat een hoopvol geluid. Wethouder Grashoff gaat vervolgens in op het thema samenwerking met bewoners, allereerst de vraagstukken die gerelateerd lijken te zijn aan de ontwikkeling in Tilburg-Noord. Het college heeft een uitstekende relatie met de wijkraden Noord. Er is geen wantrouwen of het gevoel van overvallen te zijn door nieuw beleid. De wijkraden Noord zijn enthousiast over het plan van aanpak voor de verdere ontwikkeling van het wijkperspectief Noord, dat voor het eind van dit kalenderjaar moet voorliggen. Wijkgericht werken zou meer in het echt gerealiseerd gaan worden. Er worden grote stappen gezet rondom de voorziening korkom aqui Belaveld, de

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 38

Beweegbox Belaveld en woningbouwontwikkelingen in de Bellinistraat. Hij is bezig met een planteam rondom de heel grote ontwikkelingen rond het Wagnerplein. Een team van bewoners is bezig met de verkeerssituatie rondom de Beethovenlaan en de Brucknerlaan te onderzoeken. Intussen is ook de planvorming voor de Sweelincklaan opgepakt. Er gebeurt dus enorm veel op een heel concreet niveau in nauwe samenspraak met zowel de wijkraden als met alle andere stakeholders in Noord. Een vergelijkbare redenering is op dit moment ook voor Stappegoor en voor West aan de orde. De heer Janssen (LST) vindt dat een hoopvol geluid en krijgt wel eens een brief van de wijkraden uit Noord, die teleurgesteld zijn en niet serieus zijn genomen. Wat de wethouder nu zegt klinkt echter goed. Als het anders is zal hij zich laten horen. Wethouder Grashoff vindt dat terecht, zoals het ook terecht is dat er van de zijde van wijkraden ongeduld doorklinkt, dat hij ook respecteert. Met hen probeert hij stappen verder te zetten. Mevrouw Couwenberg (CDA) spreekt dezelfde mensen en komt met een andere reflectie daarvan terug. Wellicht is het dan toch een goed idee om samen met de wijkraad het gesprek aan te gaan. Misschien komen dan de problemen aan de orde die ze bij haar aan de orde stellen en die blijkbaar in gesprekken met de wethouder niet of op een totaal andere wijze naar voren komen.

Wethouder Grashoff heeft geen rozengeur en maneschijn geroepen over de opvattingen van de wijkraden. Zij zijn kritisch, maar ook constructief. Woensdag 28 juni jl. was er bij de wijkraad enthousiasme over het plan van aanpak van het te selecteren bureau waarmee de gemeente en bewoners een plan gaan maken. Het ongeduld van de wijkraad deelt hij. Mevrouw Couwenberg merkte op dat Mascagnistraat 9 nog niet open is. Daar is een uitvoerig bouwtechnisch onderzoek gedaan over op welke manier met dat pand omgegaan moet worden. Dat blijkt aanzienlijk complexer te zijn. Van alle activiteiten die daar plaatsvonden was er niet een die niet heeft kunnen doorgaan in de tijd dat het pand gesloten is. Er zijn daarvoor andere plekken in de wijk gevonden. Binnenkort komt hij op dat pand terug en hoe daarmee verder te gaan. Er zijn ook opmerkingen gemaakt over het overleg met de dorpsraden en de Coöperatie Biezenmortel. Zelf heeft hij nog onlangs daarmee gesproken. Wethouder Van Asten zal binnenkort het dorpsakkoord Biezenmortel kunnen ondertekenen, dat in samenspraak tot stand is gekomen. De discussie over mobiliteit in het kader van het Oostflankdocument is een lopende discussie. Daar kan niet van gezegd worden dat er niet is geluisterd naar alternatieven, want het college is die alternatieven ook aan het bekijken.

Hij heeft toegezegd aan de dorpsraden en aan de Coöperatie Biezenmortel dat samen met het vervoerskundig bureau Goudappel opnieuw wordt gekeken naar de verkeerseffecten om te bezien of er negatieve effecten zitten aan de conceptplannen. Die negatieve effecten zouden er bijvoorbeeld kunnen zijn rondom het dorpshart Udenhout. Dat wil hij niet. Dan wordt er weer naar die plannen gekeken en worden die weer gekneed. De heer Kokke (SP) noemt het dorpsakkoord Biezenmortel uitstekend. De dorpsraden en de coöperatie hebben toch een iets andere voorstelling van wat de wethouder zegt. Over de het station Berkel-Enschot wil men praten waar dat zou kunnen komen. Daarvan werd gezegd dat wethouders een plan hebben aangegeven en dat dat ook zo wordt uitgevoerd. Hij vraagt zich af waarom de beleving van de dorpsraden en de wethouder zo anders is. Wethouder Grashoff reageert dat de kracht altijd in de nuance zit. Over het station heeft hij uitgelegd dat dat hoogstwaarschijnlijk komt op een van de twee locaties bij Udenhout, gezien het vervoerskundig onderzoek door experts en opvattingen van NS en ProRail. Die locaties hebben de hoogste vervoerswaarde. Een gemeente bouwt geen station en hij is daarom niet in de positie om eigenstandig te zeggen waar dat zou moeten komen. Het gaat erom gesprekspartners serieus te nemen. Er is een

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 39

goede kans dat station te realiseren, in Berkel-Enschot of in Udenhout, ongeacht op welke plek het komt. De heer Kokke (SP) snapt de wethouder, maar op een of andere manier komt dat niet over bij de dorpsraden van Berkel-Enschot en Udenhout. Misschien kan de wethouder het daarom nog een keer uitleggen aan die dorpsraden. Wat hij nu hoort klinkt logischer dan wat hij van de mensen terug hoort. Wethouder Grashoff stelt dat partijen en groepen soms op enig moment strategisch hun positie kiezen. In gesprekken met een politieke partij worden die wensen stevig neergezet en ontstaat een bepaalde kleuring van het gesprek. De kleuring vanuit zijn positie is anders. Over de verkeersstructuur heeft hij gezegd samen met Goudappel opnieuw daarnaar te kijken. Hij gaat ook op werkbezoek in het gebied om zich nog meer te verdiepen in wat er aan de hand is. Ook met speelplekken is hij bezig en dat splitst zich uit naar participatietrajecten. Het gaat niet zo snel als gewenst. In 2022 had het college 73 speelplekken opgeknapt willen hebben, maar dat aantal wordt pas eind 2023 gehaald. Er is wel enorme voortgang, maar het ging niet zo snel als gepland. Dat heeft te maken met arbeidstekorten bij de aannemer, complexere participatietrajecten met bewoners en gestegen kosten. De raad heeft een motie aangenomen om een aantal speelplekken meer inclusief in te richten en dat gebeurt ook.

Voor eind 2023 zullen drie speelplekken volledig inclusief ingericht zijn. Voor 2024 zal er ook nog een aantal speelplekken worden gedaan en daartoe wordt een voorstel bij de begrotingsbehandeling voorgelegd. Er is nog wel een budgettair probleem vanwege gestegen kosten en afschrijving van speelplekken. Gezocht wordt naar een oplossing en als die wordt gevonden zal die bij de begrotingsbehandeling worden gepresenteerd. Specifiek is gevraagd naar een speelplek in het Kromhoutpark, waar een dure voorziening werd afgekeurd door de inspectie. Die casus kost tijd en het speelobject komt terug. Het object kost echter enkele tienduizenden euro’s. Dat wil hij goed doen en daarvoor een goed ontwerp maken. Wethouder Van der Pol gaat in op stedelijke ontwikkeling in relatie tot het maatschappelijke programma. Het college wil niet alleen huizen bouwen, maar ook een stad bouwen waar het fijn wonen is. Dat wil het college integraler borgen in de aanpak, waarvoor de omgevingsvisie het middel is. Daaraan wordt nog doorgewerkt. Op het niveau van gebiedsontwikkeling zal men scherp moeten programmeren. De Utrechtse barcodeaanpak neemt het college als inspiratie. Het college gaat ermee aan de slag om die aanpak concreet te vertalen. Het college doet geen concessies op de ambities van kwaliteit, klimaat, betaalbaarheid, sociale inclusie en het tempo van woningbouw.

Het is wel lastig puzzelen en complex. Daarom heeft het college bij het schrijven van beleid aandacht voor de goede invlechting van lopende processen. Bij energieneutraal bouwen is bijvoorbeeld opgeschreven goed te kijken naar lopende ontwikkelingen. Het gaat erom in elke fase de ambitieuze vraag te stellen. Het IPCC heeft erop gewezen dat bij doorbouwen zoals nu gebeurt de gemeente in 2027 door haar CO2-budget heen zal zijn. De bouwers werken keihard aan een strategie om dat voor te zijn. Wat betreft de dubbele vergrijzing in relatie tot stedelijke ontwikkeling is nabijheid belangrijk. De keuze is verdichting van de bestaande stad en bouwen nabij voorzieningen in relatie tot mobiliteit dichtbij. Dat is een belangrijke eerste stap. Vervolgens gaat het om een zorgvuldige inrichting van de openbare ruimte, waar nog stappen te zetten zijn. Dat moet zodanig gebeuren dat de openbare ruimte ook toegankelijk is voor een ouder wordende samenleving en in de volle breedte van inclusie. Tot slot zijn passende woningen nodig voor een verschuivende behoefte naar een- en tweepersoons huishoudens, waaronder ook oudere mensen. Op alle niveaus zijn er dus slimme keuzen te maken in de stedelijke ontwikkeling. Daarvoor vraagt het college ook aandacht in de plannen die de gemeente bereiken.

Gebiedsontwikkeling vraagt al snel tientallen jaren en het realiseren van een project gemiddeld zes tot zeven jaar. Hij doet er echter alles aan om de uitvoering op peil te houden. Momenteel zijn er ruim 13.000 woningen in voorbereiding. De harde

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 40

voorraad aan woningen bedraagt bijna 5.000 en deze maand komen er nog 1.300 bij. Van ruim 1.600 woningen is de bouw gestart en er zijn nog 1.300 woningen in aanvraag. De zorg is dat in 2022 voor slechts 379 woningen een aanvraag voor bouwstart is gedaan. Het afgelopen jaar zijn ondanks de stijgende bouwkosten, de oplopende rente en nieuw beleid van de minister bijna 1.300 woningen gerealiseerd. Het college houdt koers op de opgaven en focust op prioritaire gebieden. Het zorgt dat de harde voorraad op de lange termijn op orde blijft, zodat er genoeg woningen uiteindelijk naar realisatie doorstromen. Er wordt prioriteit gehouden op de goede projecten als het gaat om kwaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid. Ook is er een serieuze inzet om de doorlooptijd van procedures te verkorten. Als projecten in drie jaar gerealiseerd kunnen worden is dat een serieuze stap. De heer Kokke (SP) informeert naar de staat van de bouwregisseur. Wethouder Van der Pol verwacht de vacature voor de bouwregisseur voor de zomer te krijgen. Het is een nieuw type functie die een goede plek in de organisatie moet krijgen. Er is goed na te denken over de rol en mandaten van zo’n functie in relatie tot de keten stedelijke ontwikkeling. Hij wil zorgen dat die functie ook effectief is in de organisatie en doet wat is gevraagd en wat de ambitie is. Van uitstel is geen sprake, maar die vraagt even tijd.

D66 heeft opgeroepen tot een publiek-privaat investeringsfonds, welke oproep hij begrijpt. Het college wil actiever sturen op de haalbaarheid van projecten, maar wil daar wel zorgvuldig in zijn. Er is een hele set aan activiteiten te ontplooien om projecten haalbaar te maken, zoals het aantrekken van Rijksinvesteringen of investeringen van de provincie of Europa. In de afgelopen twee jaar heeft de gemeente ruim 100 miljoen euro aan cofinanciering vanuit het Rijk binnengehaald. Zelf actief mee-investeren behoort ook tot de opties, maar dat wil hij goed bekijken en tot een goede deal maken. Er is ook waakzaamheid geboden voor staatssteunvraagstukken. Het college is actief in het realiseren van projecten en wil diep duiken in privaat-publieke financiering en dat middel inzetten waar nodig. De heer Zieleman (D66) heeft het onderwerp benoemd in verband met de Clarissentoren, waarbij een groot aantal appartementen toe te voegen zou zijn. Ook wil hij het college laten schetsen welke aanvullende maatregelen in de context van de begroting genomen kunnen worden. Wethouder Van der Pol denkt dat het handelingsperspectief wat betreft bestaande instrumenten best ruim is. Die kunnen situationeel goed ingezet worden. Hij ziet kansen om de gemeente zelf proactief te laten meedoen. De Clarissentoren is een complex hoog gebouw, dat in deze tijd lastig van de grond komt.

Dat moet goed gebeuren en anders niet. Het verder brengen van die toren binnen afzienbare termijn vraagt creatief nadenken langs de lijnen van rijksmiddelen, gelden van hogere overheden en private partijen. Ook zal worden bezien wat de gemeente zelf kan doen. Dan is zeker te leren van het voorbeeld van de Havenmeester. De heer Van Stappershoef (VVD) is blij met het antwoord van de wethouder inhoudende dat het college geen concessies doet en het bouwvolume hoog houdt, evenals gestelde eisen. De concessieklok heeft hij geïntroduceerd, omdat het bouwvolume onder druk staat. Hij vraagt wat er moet gebeuren als het bouwvolume toch terugloopt. Wethouder Van der Pol heeft concrete acties genoemd om de bredere opgave op tempo te houden. Overal is te zien dat de bouwproductie terugloopt, wat te maken heeft met de rente, beschikbaarheid van bouwmaterialen en bouwkosten. Het is geen makkelijke opgave om lokaal de bouwstroom op orde te houden. Op alle punten zet het college actie, waaronder het verkorten van de doorlooptijd, teneinde te zorgen dat het aantrekkelijk is om in Tilburg te bouwen. Hoe projecten verder te helpen zijn is ook maatwerk. De heer Van Tilborg (50PLUS) vraagt hoe het college aankijkt tegen woningsplitsing en woningdeling. Minister De Jonge beschikt over specifieke programma’s voor wonen en zorg voor ouderen en hij wil weten hoe de wethouder die oppakt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 41

Wethouder Van der Pol weet dat zijn collega’s werken aan een woonzorgvisie, waarin hij goed wordt meegenomen. Op woningsplitsing komt wethouder Çelik terug met een specifieke aanpak en een goede analyse van dat vraagstuk. Stedelijke ontwikkeling behoeft een ruimtelijke en programmatische strategie, evenals een financiële strategie. Het is belangrijk om in de volle breedte te kijken naar interactie tussen fondsen. Het fonds stedelijke ontwikkeling heeft een relatie met het klimaatfonds, mobiliteit etc. De gemeente heeft de afgelopen twee jaar 100 miljoen euro aan kunnen trekken aan Rijksinvesteringen. Op cofinanciering zit prioriteit. Het fonds stedelijke ontwikkeling is een belangrijke voorwaarde om daar comfort bij te voelen. Ten derde is het ook goed kijken naar het vliegwiel van private investeringen. Daarbij wijst hij op de ontwikkeling van de Westermarkt, waarbij de gemeente geld van het Rijk aantrekt en ook zelf investeert. De markt voorziet daar in een investering van 200 miljoen euro. In grondexploitaties, zoals het Kenniskwartier met 10.000 woningen, zit heel veel handelingsperspectief voor een financiële strategie. Hij stelt voor dit in het najaar zorgvuldig door te spreken, bijvoorbeeld met de raad of de volggroep. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) ziet veel ambitie spreken uit de stedelijke ontwikkeling en de omgevingskwaliteit.

Zij is blij dat de wethouder daarop geen concessies wil doen. Met het omgevingsplan wordt het mogelijk om eisen te stellen aan de leefomgeving en omgevingskwaliteit. Zij vraagt of het college de instrumenten klimaatadaptief en energieneutraal bouwen wil verankeren in het omgevingsplan. Wethouder Van der Pol loopt met klimaatadaptief en energieneutraal bouwen vooruit op de Omgevingswet en streeft ernaar die wet te benutten om die zaken goed te verankeren. Dat is de inzet. Bouwpartijen geven ook zelf aan dat ze een landelijk kader nodig hebben. Naast het omgevingsplan moet de gemeente ook interveniëren in het landelijk opnieuw vast te stellen Bouwbesluit, om te zorgen dat bouwpartijen weten waaraan ze toe zijn. Daaraan werkt het college in G40-verband, onder meer om concrete uitgangspunten voor circulair bouwen landelijk vast te stellen. De voorzitter gaat in op de gestelde vragen over de portefeuille van de burgemeester. De heer Janssen hoorde van bewoners uit Noord dat zij vraagtekens zetten bij het nut of de mogelijkheden van wijkrechtspraak. Hij roept de heer Janssen op om mee uit te dragen dat de wijkrechtspraak naar de wijk komt om nieuwe mogelijkheden toe te voegen, om te zorgen dat voor mensen in de problemen door schulden hun problematiek voorop komt te staan bij de behandeling van zaken in de wijk.

Dat biedt kansen voor mensen die er anders nog een veroordeling bij krijgen met een sanctie. De bedoeling is bijdragen aan het oplossen van problemen van mensen en daarbij is de samenwerking met alle partners in de wijken gewenst. Mensen moeten daardoor in hun eigen wijk naar een rechtbank. De heer Janssen (LST) stelt dat bewoners daarmee moeite hebben. De opkomst bij de informatiebijeenkomsten over de wijkrechtbank was laag en hij vraagt of over een andere manier van communicatie is nagedacht. De voorzitter reageert dat de informatiebijeenkomst een onderdeel van het communicatietraject was, maar niet het enige onderdeel. Er wordt breder gecommuniceerd, zeker ook als bekend is wanneer de rechtbank zittingen gaat starten. Ervaringen in andere steden leren dat het mogelijk is door vestiging in of bij wijkcentra de rechtbank mee te maken. Vandaar zijn oproep om dat mee uit te dragen als extra kans voor mensen om hun problemen te verkleinen. De heer Van Tilborg maakt zich zorgen over voldoende middelen voor het Apeldoornse model voor omgang met vuurwerk. Het college gaat er van uit dat 70.000 euro voor specifieke wijkactiviteiten voldoende moet zijn. Als het enthousiasme groot is en er veel activiteiten aangemeld worden zijn er altijd mogelijkheden om naar meer middelen te zoeken. Er is bestaand budget voor grotere activiteiten in de Piushaven en in de Reeshof.

Er moeten ook middelen zijn voor activiteiten in de wijken. De raad mag er van uitgaan dat het college daarvoor middelen weet te vinden.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 42

Het zich wapenen tegen cybercriminelen heeft prioriteit, zeker als het gaat om mensen meer bewust daarvan te maken. Ook wat betreft de digitale veiligheid van de gemeentelijke organisatie zijn stappen gezet naar aanleiding van opmerkingen van de accountant. De raad kreeg enkele weken geleden een rapportage over de voorbereiding van de organisatie wat betreft cyberveiligheid. Een aantal raadsleden heeft aandacht gevraagd voor het thema levendige democratie en betrokkenheid van inwoners bij het bestuur van de stad en burgerparticipatie. De rol van raad en college is ook belangrijk. De nota over levendige democratie zal kort na de zomer behandeld worden. Raad en college moeten de balans zoeken tussen het verstevigen van de positie van inwoners en de mogelijkheid om hen meer aan het roer te krijgen op wijk- en buurtniveau. Bij de representatieve democratie is de raad de baas. Het gaat bij een levendige democratie ook om het uitleggen van de positie van de gekozen organen. Raad, college en inwoners moeten het verschil weten waar er meer ruimte is voor inwoners en welke zaken door de gekozen volksvertegenwoordigers worden behandeld. Daarover zullen zij samen moeten praten. De VVD en anderen hebben aandacht gevraagd voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit en het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Deze week komt daarover een brief naar de raad toe.

Er is overeenstemming met partners in de stad (onderwijsinstellingen, ContourdeTwern en woningcorporaties) over het organiseren van betrokkenheid van inwoners op wijkniveau voor de aanvraag in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Dat programma heeft het kabinet opgezet na een oproep van 19 burgemeesters over wijken in Nederland waarin mensen veel minder kansen hebben dan de gemiddelde inwoner. Daaraan moet gewerkt worden om die positie te verstevigen. Het programma doet een beroep op rijksmiddelen van 50 miljoen euro voor twintig jaar. Het gaat ook om preventie en aanwas bij criminele organisaties voorkomen. Geprobeerd is ook Groenewoud naast Noordwest op de lijst te krijgen. Groenewoud heeft op de lijst een status aparte gekregen, omdat de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit daar is begonnen. De problematiek is daar nog niet volledig opgelost. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft toegezegd verder met de gemeente te willen nadenken over een apart instrumentarium om in Groenewoud verder te kunnen gaan. 5.

Tilburg Spreekt!

De voorzitter deelt mee dat insprekers maximaal vijf minuten spreektijd krijgen en raadsleden hen daarna maximaal gedurende tien minuten kunnen bevragen. Wethouder Van Asten kan dit deel van de vergadering niet bijwonen en wethouder Grashoff zal vanaf 19.30 uur naar een andere bijeenkomst gaan. De heer Bedaux spreekt in namens het klimaatcluster en is ook klimaatburgemeester van Tilburg. Hij brengt veel klimaatadviezen uit en komt dus bij veel mensen over de vloer. Zo ook bij een oude dame die in een heel groot huis woont en per jaar 7.000 m³ gas verstookt, het gemiddelde jaarverbruik van vier tot vijf woningen. In Tilburg staan veel grote woningen waar steeds kleinere huishoudens in wonen. Daarom is zijn aanbeveling om actief het splitsen van woningen te ondersteunen. Ook zou de gemeente de corporaties aan kunnen geven voorrang te verlenen aan woningzoekenden die met twee of meer personen in een grote woning willen wonen. Dat levert en meer woningen op en minder energieverbruik per persoon. Daarnaast blijft hij pleiten voor een gratis energieadvies, een voucher vanaf label B tot label G van 2.000 euro om maatregelen te nemen en een voucher voor mensen die onder de armoedegrens leven, opdat ook zij deel kunnen nemen aan de energietransitie.

In de oude wijken zijn er heel veel oude woningen waar de energie weglekt door poortjes die tussen die huizen door naar de achtertuinen leiden. Hij zou graag zien dat daar een speciaal programma voor komt, omdat die poortjes geïsoleerd kunnen worden. Daar is heel veel winst te maken.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 3 juli 2023

pagina 43

In het Stadsnieuws van enkele weken geleden stond het prachtige aanbod vermeld dat klimaatklussers in schrijnende gevallen een aantal woningen gratis van isolatiemateriaal mogen voorzien. Hij verwachtte daarna dat zijn mailbox met aanvragen daarvoor zou overstromen. Het leverde wel enkele reacties op, maar zeker niet vanuit de beoogde doelgroep. Daarom verzoekt hij dringend om meer opbouwwerk in de wijken te laten meewerken aan de energietransitie. De heer Van Wanrooij (GroenLinks) vraagt hoe men ervoor kan zorgen dat mensen aan de onderkant van de maatschappij het beste te voorzien zijn van isolatiemateriaal. De heer Bedaux adviseert die groep actief te benaderen. Het opbouwwerk, tegenwoordig community service geheten, kan ingeschakeld worden om die mensen te bereiken. In Quirijnstok is er de duurzaamheidsmakelaar Maaike Bos. De heer Van Wanrooij (GroenLinks) vraagt of de heer Bedaux contact heeft met de duurzaamheidsmakelaar en of met haar ervaringen worden uitgewisseld, zodat dingen op de juiste plaats kunnen belanden. De heer Bedaux heeft al een aantal keer mogen meedoen aan in Noord georganiseerde energiemarkten. Daar komt hij alleen maar mensen tegen die geïnteresseerd zijn en ook wat geld hebben om zelf maatregelen te nemen.

De heer Sweep (50PLUS) begrijpt dat de klimaatburgemeester het zonder wethouders, ambtelijk apparaat en budget moet doen en vraagt of een budget zou helpen om diens werk beter te kunnen doen. De heer Bedaux is als klimaatburgemeester van Tilburg benoemd door Ed Nijpels, destijds voorzitter van het Klimaatakkoord. Hij heeft van Ed Nijpels geen budget meegekregen, maar wel van de gemeente Tilburg een startsubsidie, waardoor aan mensen gratis materiaal is aan te leveren. De heer Van den Hoven (LST) vraagt hoe de gemeente sturing aan woningeigenaren kan worden gegeven om hun woningen te splitsen. De heer Bedaux komt bij veel mensen die in een heel groot huis wonen, vaak oudere mensen, die eigenlijk beter ergens anders kunnen gaan wonen, zodat hun huis daarna gesplitst kan worden. Hij adviseert dan ook om de verdiepingsvloeren te voorzien van cellulose, waardoor geluid wordt ondervangen en mensen alleen de begane grond kunnen bewonen. Hij zou graag een actief beleid voor woningsplitsing zien. Mevrouw Vlasveld (PvdD) vraagt of de heer Bedaux een rol voor de gemeente ziet weggelegd om te bemiddelen tussen de doelgroep van klimaatklussers en hemzelf, waarbij mensen die zelf geen isolatie kunnen betalen met subsidie hulp van de klimaatklussers kunnen inschakelen. De heer Bedaux zou met die oproep heel blij zijn, maar mensen zijn volgens hem met andere problemen dan met energie bezig.