Document · PDF

03 Programmabegroting 2022 - DEF_14-10-21

Raadsvergadering 11 november 2021, gemeente TilburgBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting 202249.710 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

2015 2022 TUSSENRAPPORTAGE PROGRAMMABEGROTING Stevig op koers en financieel kerngezond

Programmabegroting 2022 Gemeente Tilburg

Inhoudsopgave Leeswijzer ......................................................................................................................... 3 1. Algemeen ...................................................................................................................... 4 2. Programma's ............................................................................................................... 12 2.1 Inclusieve stad .......................................................................................................................................... 13 2.1.1 Sociaal en veerkrachtig .................................................................................................................................16 2.1.2 Persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid .............................................................................................25 Passende ondersteuning: .......................................................................................................................................31 2.1.3 Passende ondersteuning; Toegang ...............................................................................................................33 2.1.4 Passende ondersteuning; Werk en inkomen ................................................................................................34 2.1.5 Passende ondersteuning; Wmo

....................................................................................................................38 2.1.6 Passende ondersteuning; Jeugdhulp.............................................................................................................42 2.1.7 Ingrijpen bij crisis en onveiligheid .................................................................................................................46 2.2 Duurzame stad .......................................................................................................................................... 51 2.2.1 Fysieke basiskwaliteit ....................................................................................................................................54 2.2.2 Groen blauwe leefomgeving .........................................................................................................................63 2.2.3 Klimaat ..........................................................................................................................................................67 2.3 Vitale stad .................................................................................................................................................

70 2.3.1 Openbare orde en veiligheid .........................................................................................................................74 2.3.2 Aantrekkelijke leefomgeving .........................................................................................................................80 2.3.3 Economie, cultuur en evenementen .............................................................................................................84 2.3.4 Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit ...................................................................................................94 2.4 Samen en dichtbij ................................................................................................................................... 101 2.4.1 Bestuur en samenwerking.......................................................................................................................... 105 2.4.2 Publieke dienstverlening ............................................................................................................................ 108 2.4.3 Diensten aan andere overheden ................................................................................................................ 112 2.4.4 Financiering en algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................

113 2.4.5 Algemene baten en lasten ......................................................................................................................... 117

3. Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 120 4. Paragrafen ................................................................................................................. 125 4.1 Grondbeleid................................................................................................................................................... 126 4.2 Subsidies ........................................................................................................................................................ 132 4.3 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................................................ 134 4.4 Lokale heffingen ............................................................................................................................................ 135 4.5 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................... 136 4.6 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................................... 147 4.7 Financiering ...................................................................................................................................................

154 4.8 Verbonden partijen ....................................................................................................................................... 157

5. Bijlagen...................................................................................................................... 166 1. Uitgangspunten Programmabegroting 2022................................................................................................... 167 2a. Overzicht begrotingsvoorstellen - herijkingen .............................................................................................. 168 2b. Overzicht begrotingsvoorstellen - nieuw beleid ........................................................................................... 171 2c. Overzicht bezuinigingen / ruimtescheppende maatregelen ......................................................................... 173 2d. Overzicht hefbomen sociaal domein............................................................................................................. 174 3a. Budgetoverzicht per veld .............................................................................................................................. 175 3b. Budgetoverzicht per taakveld ....................................................................................................................... 177 4. Overzicht kadernota's en beleidsnota's .......................................................................................................... 180 5.

Overzicht reserves en voorzieningen .............................................................................................................. 182 6. Overzicht investeringen .................................................................................................................................. 186 7. Overzicht incidentele lasten en baten............................................................................................................. 191 8. Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ..................................................................................... 195 9. Overzicht servicenormen ................................................................................................................................ 196 10. Bijlagen paragraaf Grondbeleid .................................................................................................................... 198 11. Onderzoeken doeltreffendheid/doelmatigheid ............................................................................................ 204 12. Overzicht benchmarks ................................................................................................................................... 206 13. Geprognosticeerde balans en EMU-saldo ..................................................................................................... 207 14.

T-MIP Stedelijke ontwikkeling in 2022 .......................................................................................................... 208 15. Lijst met afkortingen ..................................................................................................................................... 211 Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

Leeswijzer Voor u ligt de Programmabegroting 2022. De opzet volgt de indeling van het bestuursakkoord, te weten: Inclusieve stad, Duurzame stad, Vitale stad en Samen en dichtbij. Deze Programmabegroting kent de navolgende onderdelen: Inleiding, financieel beeld en kerngegevens Dit hoofdstuk beschrijft waar we staan en welke zaken er op ons af komen. Het actueel Financieel beeld wordt op hoofdlijnen gepresenteerd, waarna een toelichting volgt op enkele (externe) ontwikkelingen en de uitgangspunten die van invloed waren bij het opstellen van het Financieel beeld. Programma's In hoofdstuk 2 komen de programma's aan bod. Daarbij hebben wij aangegeven welke doelen zijn geformuleerd en op basis van welke indicatoren we effect meten en onderwerpen waar we in 2021 op inzetten. Per veld zijn de financiële gegevens opgenomen, zodat doelen, activiteiten en middelen overzichtelijk bij elkaar staan. Bedrijfsvoering Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van de bedrijfsvoering en is in opzet gelijk aan de programma's in hoofdstuk 2. Specifieke onderwerpen Hoofdstuk 4 behandelt een aantal belangrijke aspecten binnen de gemeentelijke begroting en geeft extra informatie over de financiële positie op korte en langere termijn. We geven ook informatie over het grondbeleid op portefeuilleniveau alsmede het totale financiële overzicht. Vervolgens geven we inzicht in subsidies.

In de paragraaf Algemene dekkingsmiddelen wordt een integraal overzicht gegeven van de middelen die de gemeente in kan zetten voor eigen beleid (algemene uitkering, belastingen, dividenden etc.). Verder worden de lokale heffingen, de financiering van de gemeentelijke activiteiten, het gemeentelijk weerstandsvermogen en inzicht in risico's, de verbonden partijen en het onderhoud van kapitaalgoederen als specifieke onderwerpen aan de orde gesteld. Raadsbehandeling De Programmabegroting 2022 zal samen met de tariefvoorstellen op 8 en 11 november 2021 in uw raad worden behandeld.

Leeswijzer

1. Algemeen Inleiding Tilburg op koers, financieel duurzaam en gezond. Hierbij presenteren wij u de Programmabegroting 2022 van de gemeente Tilburg, de laatste begroting van deze bestuursperiode. Voor ons als college voelt deze laatste begroting als een bijzondere verantwoordelijkheid. We willen hierin laten zien dat we de opgave uit het bestuursakkoord grotendeels hebben gerealiseerd. Om onze koers waarbij we de afgelopen jaren ingezet hebben om de stad gezonder en gelukkiger over te dragen aan een nieuw bestuur presenteren we in deze begroting een aantal voornemens zodat we in 2022 de koers met kracht kunnen voortzetten. Ook in financiële zin wilden we de begroting van onze stad gezonder achterlaten. Dat is niet gemakkelijk gebleken, hoofdzakelijk vanwege stevige discussies met het Rijk over de financiële verhoudingen. In dat kader hebben we eerder gesproken over ‘varen in de mist’: een groot aantal onduidelijkheden vanuit het Rijk over de wijze waarop zij ons financieel zou ondersteunen in een aantal grote maatschappelijke opgaven. Dat gaat over de toegenomen kosten in de jeugdzorg, participatiewet en de WMO, maar ook over de omvang en de verdeelsleutel van het gemeentefonds als belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten. En over de door het rijk eenzijdig opgelegde opschalingskorting.

En dan hebben we het nog niet over de majeure opgaven die ons nog te wachten staan, zoals de extra stedelijke transformatie, de energietransitie en de daarbij behorende vragen rond bestaanszekerheid, en de doorontwikkeling van het wijkgericht werken. In de Perspectiefnota 2022 hebben we de voorgenomen financiële en inhoudelijke kaders uitgebreid toegelicht; in deze programmabegroting zijn ze tot in detail uitgewerkt. Maar sinds het voorjaar zijn de financiële kaders sterk gewijzigd, gelukkig in positieve zin. De berichtgeving vlak vóór en in de Septembercirculaire van het Rijk heeft grote gevolgen voor onze financiële positie, die veel gunstiger is geworden. De financiële informatie die in de septembercirculaire staat, is niet in deze programmabegroting meegenomen. In een separate brief, die gelijktijdig met deze begroting aan u ter beschikking wordt gesteld, informeren wij u over de precieze effecten van de circulaire. Daarnaast speelt een aantal te verwachten positieve ontwikkelingen in verschillende rijksdossiers. Vanwege de onzekerheid hieromtrent zijn ook deze niet in de begroting verwerkt. Een nieuw te vormen kabinet zal hier namelijk duidelijkheid in moeten geven; ‘de mist optrekken’ zogezegd. Toch vinden we het van belang om ook hier in deze algemene inleiding aandacht aan te besteden.

Door enerzijds gevoerd beleid en genomen maatregelen en anderzijds de positieve ontwikkelingen in al onze gesprekken met het rijk kunnen wij in deze begroting een robuuste financiële uitgangssituatie bieden voor de komende bestuursperiode. En die robuuste financiële basis is keihard nodig want er liggen majeure opgaven in het verschiet, zoals we hierboven al aangaven; ‘er is nog heel veel te doen in de komende jaren’. Financieel perspectief In paragraaf 1.2 ziet u het definitieve financiële kader van deze begroting. Die is, los van de septembercirculaire, structureel sluitend in de jaarschijf 2022. Hiermee voldoen we aan de eisen van de toezichthouder. De jaarschijven 2023 en 2024 laten een licht negatieve reeks zien met een wat groter tekort in 2025. Gezien de positieve effecten in de septembercirculaire én de te verwachten ontwikkelingen in de rijksdossiers is dit beeld meer dan goed te verantwoorden en laten we een zeer robuust financieel perspectief na. Septembercirculaire In de septembercirculaire zit een fors positieve bijstelling van het accres (de mutatie op het gemeentefonds) ten opzichte van de meicirculaire. Daarnaast heeft ook de actualisatie van de maatstaven (de indicatoren waarlangs het gemeentefonds op dit moment verdeeld wordt) een positief effect in ons financieel beeld.

Zoals eerder aangegeven wordt deze circulaire conform de visie op P&C niet verwerkt in deze begroting maar vormt ze het uitgangspunt voor de perspectiefnota 2023 en verder. Daarmee legt deze circulaire de basis voor het financieel kader waarmee het volgende bestuur een start van de nieuwe bestuursperiode kan maken. We anticiperen wel op bevriezing van de opschalingskorting in 2022 en deze incidentele ruimte benutten we om voor de komende drie jaar een extra impuls te geven aan onze PACT aanpak. Het accres in deze circulaire wordt mede veroorzaakt door een hogere prijs- en loonontwikkeling. Deze autonome ontwikkeling actualiseren wij traditiegetrouw bij de komende perspectiefnota, waarbij een behoorlijk deel van het effect van deze circulaire nodig zal zijn om deze ontwikkeling op te vangen. Denk daarbij aan de uitkomsten van het lopende overleg rond de Ambtenaren-CAO, waaraan nu nog geen bedrag gehecht kan worden. Het netto effect van de circulaire is: N = nadeel, V = Voordeel (x € 1 miljoen) Structureel effect septembercirculaire

Begroting 2022 10,2 V

Begroting 2023 10,6 V

Begroting 2024 10,9 V

Begroting 2025 12,0 V

Rijksdossiers Gedurende dit jaar hebben wij u regelmatig geïnformeerd over de ontwikkelingen in het financieel beeld en de dynamiek in de rijksdossiers. Er lopen tussen de VNG en het Rijk diverse discussies omtrent gezonde financiële verhoudingen en het Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

creëren van een financiële positie bij gemeenten die recht doet aan de rol en opgaven waar gemeenten voor staan. Zoals eerder gezegd, zijn voorbeelden hiervan de opschalingskortingen de discussies over voldoende middelen voor nieuwe taken zoals klimaat en de omgevingswet. Twee dossiers laten zich al wél vertalen in een financieel effect bij positieve besluitvorming. Dat zijn het dossier Jeugd en de herverdeling van het gemeentefonds. Voor jeugd heeft het kabinet in 2022 eenmalig € 1,3 miljard euro extra beschikbaar gesteld op basis van de uitkomsten van een arbitragecommissie. Het Rijk en VNG hebben afspraken gemaakt over een hervormingsagenda met voldoende middelen zodat een beheersbaar stelsel ontstaat. De structurele consequenties liggen als zwaarwegend advies op de tafel van de kabinetsformatie. In afwachting van de uitkomst hebben het ministerie van Binnenlandse Zaken (Bzk) en Interprovinciaal Overleg (IPO) afgesproken dat gemeenten in de opstelling van de programmabegroting 2022 en verder 75% van de extra middelen mogen ramen. Deze zijn verwerkt in het definitieve financiële kader zoals weergegeven in paragraaf 1.2. De overige 25% zijn daarom nog niet geraamd. Het proces dat moet leiden tot een betere verdeling van het gemeentefonds is bijna afgerond. De definitieve consequenties verwachten we in de meicirculaire 2022.

In het meest recente rekenmodel heeft Tilburg gelukkig een fors positief herverdeeleffect van € 103,- per inwoner. Het model kent een ingroei van € 15 per inwoner per begrotingsjaar vanaf 2023 met voorlopig een aftopping op € 60 per inwoner. Deze mogelijke effecten zijn aan een nieuw kabinet ter definitieve besluitvorming; we kunnen deze op dit moment dus niet inrekenen. Wanneer deze besluitvorming daadwerkelijk plaatsvindt, zou dit leiden tot een positief effect van € 5,4 miljoen structureel vanaf 2023 oplopend naar € 10,5 miljoen in 2025. Financieel perspectief nieuwe bestuursperiode Wanneer we de bovenstaande ontwikkelingen combineren met het financieel kader van deze begroting dan geeft dit ons het vertrouwen dat het nieuwe bestuur vanuit een solide financiële situatie kan starten. Niettemin is het essentieel om zeer strak de vinger aan de pols te blijven houden. De dynamiek in de rijksdossiers is namelijk groot. Het is van groot belang dat in de lopende kabinetsformatie zaken als afschaffen van de opschalingskorting, extra middelen voor het sociaal domein en de herverdelingsoperatie structureel geborgd worden. Onze actieve lobby, die we mede via het VNG laten lopen, zullen we dan ook onverkort continueren. Besparingen en volumemaatregelen Bij de perspectiefnota hebben we aangegeven dat we koers(t)en in de financiële mist.

De financiële opgave door extra rijksmiddelen is minder groot geworden en in deze begroting verwerken we ook de financiële effecten van de inkoop- en het normalisatieproces in het sociaal domein. Deze maatregelen dragen behoorlijk bij aan het solide financiële beeld. De forse verbetering van het financieel perspectief gaf ons de ruimte om de zoekrichtingen zoals in de perspectiefnota gepresenteerd los te laten en de keuzes meer te baseren op impact die een maatregel heeft in de stad. Tegelijkertijd is er veel werk verzet in het samenstellen van de aan u gepresenteerde informatieset. Het doel van deze informatieset was met elkaar te komen tot een gedeeld beeld over de richting van de financiële focus van ons handelen. Deze informatieset hebben we benut om ruimte te creëren in onze begroting door de maatregelen die weinig tot geen impact hebben op de stad of die passen in de beweging die we voorstaan te betrekken in deze begroting. In bijlage 2c van deze begroting vindt u een gedetailleerd overzicht van de maatregelen. Ook hebben we er voor gekozen om het effect op de woonlasten te beperken en slechts zeer gering te verhogen waarbij we nog steeds behoren tot de gemeenten met de laagste woonlasten. Zoals eerder aangegeven kan de informatieset ook het nieuwe bestuur helpen in het inzichtelijk maken van alle geldstromen en indien gewenst het maken van andere financiële keuzes.

Beleidsvoornemens In onze laatste begroting doen wij u een aantal voorstellen die passen bij het afronden van ons bestuursakkoord. We willen borgen dat ook in het jaar van de verkiezingen de ontwikkelingen in de stad die nodig zijn, doorgaan. Naast het inzetten op de hefbomen, de inkoop en de normalisatie in het sociaal domein stellen we een extra investering in onze sociale basis (het gewone leven) voor. Deze investering zetten we mede in om invulling te geven aan uw wens omtrent de preventieve aanpak op jeugd. Ook gaan we aan de slag met het aanvalsplan bestaanszekerheid. Op het grensvlak van de inclusieve en duurzame stad maken we middelen vrij om uitvoering te geven aan een nieuwe visie op spelen. In deze digitale tijd is het stimuleren van beweging cruciaal. Mede dankzij een actualisatie van de investeringen in de openbare ruimte waardoor er nieuwe ruimte voor investeringen ontstaan, zijn we blij dat we de uitvoering van het Stadsforum inclusief Koningswei en het autoluw maken van de cityring in deze begroting kunnen borgen. Ook maken we extra middelen vrij om ook ten behoeve van het nieuwe bestuur op een aantal belangrijke gebiedsontwikkelingen in de voorbereidende fase te kunnen doorwerken. In het kader van de duurzame stad zetten we in op circulariteit en emissieloos vervoer.

Ook geven we invulling aan een aantal door u ingebrachte wensen bij de perspectiefnota zoals de uitbreiding van het Makersfonds en de extra inzet op toezicht en handhaving. Voor een integraal overzicht van alle voorstellen verwijzen we u naar bijlage 2b. Uitdagingen aan de horizon Zoals gezegd staat onze stad voor grote uitdagingen. De transformatie in het sociale domein loopt al een aantal jaren. De typisch Tilburgse aanpak daarvan werpt inmiddels haar vruchten af. De tweeledige aanpak waarbij we tegelijkertijd besparen en investeren werkt. De aanpak van de hefbomen rendeert steeds meer en met de aanstaande inkoop en 1. Algemeen

normalisatie borgen we dat het sociaal domein ook duurzaam betaalbaar blijft. We blijven inzetten op onze lobby omdat ondanks de positieve ontwikkelingen in het financieel perspectief, er nog een aantal zorgen zijn die dit perspectief zomaar weer kunnen doen veranderen zoals o.a. de ontwikkelingen in de jeugdbescherming maar ook de oplopende druk op onze WMO-voorzieningen en de participatiewet. Naast de lopende transformatie in het sociale domein moeten we onze aandacht nu ook al richten op grote opgaven voor de komende jaren. Het gaat dan om: De stedelijke transformatie (extra woningbouw maar ook transformatie van bestaande stedelijke gebieden en voorraden en het aanjagen van private en publieke investeringen) en de problematiek van de te krappe arbeidsmarkt in de vitale stad. Het vormgeven aan een typisch Tilburgse uitvoering van de omgevingswet samen met de stad De energietransitie, klimaatopgaven en de integrale aanpak van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in de duurzame stad. De doorontwikkeling van het wijkgericht werken als integrale opgave in de drie steden. Wij zijn blij dat we een zeer gezonde financiële erfenis ter beschikking kunnen stellen voor de komende bestuursperiode. Het structurele surplus dat zich aftekent in de begroting willen we reserveren zodat het komende bestuur een vliegende start kan maken met de aanpak van deze onderwerpen.

Gelukkig ziet ook het Rijk de noodzaak om te investeren in woningbouw, de daarmee samenhangende stikstofproblematiek en de klimaatopgaven. Dit doet ze door buiten de lopende begroting om omvangrijke fondsen hiervoor in te richten. Om als Tilburg voor deze middelen in aanmerking te kunnen komen zal het Rijk, vanuit de gedachte van één overheid, medefinanciering verwachten. Dit vergt fondsvorming op de schaal van provincies, waterschappen en gemeenten. Onze gezonde financiële situatie stelt ons gelukkig in staat om daar op in te spelen. Ontwikkelingen voor de organisatie De komende transformaties en opgaven gaan een grote impact hebben op de samenleving. De rol van overheden wordt groter in dit verband. De gemeente Tilburg dient zich hier op voor te bereiden. Onze organisatie dient zich versneld door te ontwikkelen en moet investeren in nieuwe kennis, kunde en uitvoeringskracht. We zijn trots op de ontwikkeling die de organisatie de afgelopen jaren heeft doorgemaakt maar kunnen niet stilstaan. In die zin was de titel “Beste Overheidsorganisatie” geen eindpunt maar slechts een begin. Uit de resultaten van de benchmark Berenschot, waarover u in een separate brief wordt geïnformeerd, blijkt dat de Tilburgse gemeentelijke organisatie niet bovengemiddeld groot of duur is.

Een betaalbare organisatie blijft ons uitgangspunt maar de komende bestuursperioden zullen investeringen in onze organisatie nodig zijn om alle opgaven tot een goed eind te brengen. Hiervoor wordt een dossier voorbereid voor de nieuwe bestuursperiode. Tot besluit Tilburg is zich bewust van haar geschiedenis en de mensen die samen de stad vormen, zich bewust van wat deze mensen voor de stad doen en omgekeerd wat de stad voor deze mensen moet doen. Met deze programmabegroting ronden wij het bestuursakkoord af dat wij ruim 3 jaar geleden met de stad en met u hebben gesloten. Daarnaast bereidt Tilburg zich voor op de toekomst en de grote uitdagingen de we tegemoet gaan. Een stevige uitdaging die we met elkaar op zijn Tilburgs zullen aangaan: we klaren de klus samen en treden de toekomst met vertrouwen tegemoet.

Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

Financieel Beeld Financieel meerjarenbeeld De vertrekpositie voor het actueel financieel beeld is de vastgestelde Programmabegroting 2021 en de structurele doorwerking van de Jaarrekening 2020 en Tussenrapportage 2021. Vervolgens is de vastgestelde Programmabegroting 2021-2024 geactualiseerd. Hierbij is uitgegaan van de spelregels "Budgetbijstellingen, zo doen we dat in Tilburg" (In bijlage 1 zijn onze uitgangspunten vastgelegd). De programmabegroting 2022 is de laatste van deze bestuursperiode. De nieuwe inkoopstrategie in het sociaal domein is nu verwerkt in de ramingen en leidt tot een structurele besparing van € 8,5 miljoen. De voorstellen nieuw beleid zijn in lijn met het bestuursakkoord. Om een sluitende begroting te kunnen presenteren is gekozen voor een integrale financiële aanpak waarbij zowel maatregelen aan de uitgaven- als aan de inkomstenkant zijn genomen. De begroting 2022 geeft het volgende beeld: N = nadeel, V = Voordeel (x € 1 miljoen) Uitkomst Programmabegroting 2021 Structurele effecten Jaarrekening 2020/ Tussenrapportage 2021 Vertrekpositie Programmabegroting 2022 Herijkingen (zie bijlage 2a)

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

0 8,1 N

0 7,0 N

0 7,2 N

0 8,7 N

8,1 N

7,0 N

7,2 N

8,7 N

13,7 V 5,6 V 1,5 V 8,0 N 0,9 N 3,6 V

1,8 V 5,2 N 5,1 V 4,1 N 4,2 N 4,0 V

2,4 N 9,6 N 8,4 V 4,2 N 5,4 N 4,8 V

5,1 N 13,8 N 8,5 V 3,4 N 8,7 N 5,2 V

Uitgangspositie Inkoopstrategie Sociaal Domein (zie bijlage 2b) Voorstellen nieuw beleid (zie bijlage 2b) Beeld incl. nieuw beleid Bezuinigingen/ruimtescheppende maatregelen (zie bijlage 2c) Financieel beeld Programmabegroting 2022-2025 2,7 V 0,2 N 0,6 N 3,5 N In bijlage 2a t/m 2c is een overzicht van de diverse begrotingsvoorstellen opgenomen. Bij de programma's worden ze specifiek toegelicht. In de begroting 2022 en meerjarenraming is geen rekening met financiële effecten van de corona-crisis. Er zijn geen ramingen in relatie tot financiële gevolgen van de corona-crisis opgenomen, zowel niet in de lastensfeer als op het gebied van eventuele compensatie. In de tussentijdse rapportages 2022 c.q. jaarrekening 2022 zullen, net als in 2020 en 2021, afwijkingen als gevolg van corona separaat inzichtelijk gemaakt worden en zullen voor- en nadelen voor zover als mogelijk met de reserve Corona verrekend worden.

Taakstellingen en stelposten In het financieel beeld is rekening gehouden met de volgende taakstellingen/stelposten:  Stelpost herverdeling gemeentefonds Vanaf 2023 is een voordelig herverdeeleffect van structureel € 3,5 miljoen ingerekend in verband met de invoering van het nieuwe verdeelvoorstel per 1 januari 2023 (zie voorstel nr. 141).  Stelpost extra rijksmiddelen jeugd Voor 2023 e.v. jaren is het toegestaan, om in het kader van behoedzaamheid, 75% van de overeengekomen bedragen te hanteren voor de omvang van de stelpost. Dit betekent dat wij in 2023 € 19,6 miljoen, in 2024 € 18,6 miljoen en in 2025 € 17,5 miljoen als stelpost in de ramingen hebben opgenomen (zie voorstel nr. 140). De extra rijksmiddelen voor 2022 ad € 18,5 miljoen zijn inmiddels bij de septembercirculaire definitief toegekend.  Rendement hefbomen sociaal domen Vanaf 2020 boeken we de financiële impact van de hefbomen in de begroting in. In de huidige budgetten is rekening gehouden met het rendement van de hefbomen. Voor 2022 resteert nog een te realiseren rendement van € 3,6 miljoen en voor 2023 e.v. jaren resteert nog € 3,7 miljoen. In de begroting gaan we ervan uit deze de hefbomen conform planning worden gerealiseerd (zie bijlage 2d).

Woonlasten De gemeentelijke woonlasten voor huishoudens met een eigen woning bestaan uit de onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Vanaf belastingjaar 2018 kennen we bij de afvalstoffenheffing een tarief voor één- en meerpersoonshuishoudens. Het tarief voor een éénpersoonshuishouden bedraagt 90% van het tarief voor een meerpersoonshuishouden. 1. Algemeen

Op basis van de waarde van een gemiddelde woning kunnen de woonlasten als volgt gepresenteerd worden:

Onroerendzaakbelasting (eigenaar) Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal woonlasten Mutatie t.o.v. 2021

Tarief 2021 meerpersoonshuishouden € 217,00

Tarief 2021 éénpersoonshuishouden € 217,00

Tarief 2022 meerpersoonshuishouden € 226,39

Tarief 2022 éénpersoonshuishouden € 226,39

€ 277,20 € 102,79 € 596,99

€ 249,48 € 102,79 € 569,27

€ 289,45 € 107,98 € 623,82 + € 26,83 + 4,5%

€ 260,50 € 107,98 € 594,87 + € 25,60 + 4,5%

De OZB-opbrengst wordt jaarlijks geïndexeerd met de prijsindex Bruto Binnenlands Product (pBBP), voor 2022 met 1,6%. Daarnaast willen we in totaal € 1,0 miljoen extra inkomsten via de OZB genereren. Voor een gemiddelde woning (waarde € 261.000) betekent dit op jaarbasis een totale stijging van circa € 9,-. De stijging van de tarieven afvalstoffenheffing met € 11,- à € 12,- wordt veroorzaakt door loon- en prijsontwikkelingen, hogere verwerkingskosten afval en bijstelling kapitaallasten. Daarnaast stijgen de kosten ook als gevolg van het project Duurzame afvalinzameling Binnenstad en Spoorzone, de aanpak van inzameling hoogbouw en de nieuwe milieustraat en het Circulair ambachtscentrum Tilburg. De rioolheffing stijgt met ruim € 5,-. Deze stijging is met name het gevolg van de extra onderhoudskosten van de retentievijvers.

Formatieve gevolgen In de begroting zijn voorstellen opgenomen met gevolgen voor de omvang van de formatie. Hierdoor neemt de formatie in 2022 toe met 15,8 fte. Formatieontwikkeling

Voorstel nr.

FTE Dekking

Formatiecalculatiemodel Vergunningen

129

5,70 Tarieven

Formatiecalculatiemodel Backoffice Dienstverlening

1,46 t.l.v. algemene middelen

Circulaire economie

105

1,00 t.l.v. algemene middelen

Uitbreiding handhaving op zondagen

1,50 t.l.v. algemene middelen

Toegang 1G,1P,1C

PM t.l.v. algemene middelen

Bedrijfsplan WOZ

151

1,74 t.l.v. algemene middelen

Contactpersoon Woo/Wob coördinator

139

1,00 t.l.v. rijksmiddelen

Omgevingswet

3,40 t.l.v. algemene middelen

Totaal formatieontwikkeling

15,80

Naast bovenstaande mutaties heeft het voorstel Emissieloos rijden effect op de formatie vanaf 2023 en het voorstel mutatiesturing heeft vanaf 2025 effect op de formatie. Voor een toelichting op de formatie-uitbreiding verwijzen we naar de toelichting op het betreffende voorstel. Voor variabele overhead gaan we uit van € 5.000 per fte.

Kerngegevens SOCIALE STRUCTUUR Inwoners 0 tot en met 17 jaar 18 tot en met 64 jaar 65 jaar en ouder

Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

1 januari 2021

1 januari 2022 (prognose)

221.974 39.088 145.021 37.865

222.824 38.771 145.199 38.854

Aantal periodieke bijstandsgerechtigden Participatiewet IOAW IOAZ

6.688 376 28

6.683 350 25

102.471

103.110

2.039 127

2.099 128

891 523 109 179 80

949 548 118 188 95

Totaal baten begroting * Gemeentefonds * Specifieke uitkeringen (EU, Rijk, Provincie) * Onttrekkingen reserves * Inkomsten grondexploitatie * Belastingen, heffingen en rechten * Rente * Overige baten

891 475 134

952 518 131

83 33 114 1 51

70 42 123 1 67

Totaal lasten begroting * Incidenteel * Structureel Totaal baten begroting * Incidenteel * Structureel Saldo structurele lasten en baten

891 71 820 891 72 819 1N

949 102 847 952 94 858 8V

RESERVEPOSITIE (x € mln.) Totaal reserves A. Algemene reserve B. Vrij inzetbare reserves C. Bestemde reserves

829 49 590 190

746 44 159 543

Aantal woonruimten (o.b.v. CBS statistiek) PERSONELE KENGETALLEN Personeelsformatie (fte) Waarvan leidinggevend (fte) FINANCIËLE STRUCTUUR (x € mln.) Totaal lasten begroting * Inclusieve stad * Duurzame stad * Vitale stad * Samen en dichtbij

1. Algemeen

Structureel begrotingssaldo Kerngegevens x € 1.000

Lasten

Baten

Saldo

Programma Inclusieve stad

507.459

-136.323

371.137

Programma Duurzame stad

94.591

-25.880

68.711

Programma Vitale stad

162.349

-64.072

98.277

Programma Samen en dichtbij

61.478

-79.343

-17.865

Totaal van de programma's

825.877

-305.617

520.260

Algemene dekkingsmiddelen

2.421

-575.619

-573.198

Overhead

84.915

-89

84.826

Heffing vennootschapsbelasting (VPB)

Bedrag voor onvoorzien

913.213

-881.325

31.887

Inclusieve stad

-2.473

Duurzame stad

7.431

-9.431

-2.001

Vitale stad

9.442

-33.555

-24.112

Samen en dichtbij

18.880

-24.929

-6.049

Totaal toevoegingen en onttrekkingen reserves

35.753

-70.388

-34.635

Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves

948.966

-951.714

-2.748

2022

2023

2024

2025

Lasten

913.213

893.026

869.891

874.388

Baten

-881.325

-868.937

-854.297

-860.946

Saldo van lasten en baten exclusief reserves

31.888

24.089

15.594

13.442

Toevoeging reserves

35.753

15.053

13.539

25.242

Onttrekking reserves

-70.389

-38.948

-28.575

-35.140

Saldo reserves

-34.636

-23.895

-15.036

-9.898

Geraamd resultaat

2.748 V

194 N

558 N

3.544 N

Incidentele lasten

102.269

57.179

37.285

52.674

Incidentele baten

-93.722

-58.234

-37.389

-52.796

8.547

-1.055

-104

-122

11.295 V

1.249 N

662 N

3.666 N

Subtotaal programma's (inclusief algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien) Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves:

Structureel begrotingssaldo (x € 1.000)

Saldo van Incidentele baten en lasten Structureel begrotingssaldo Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

10.

We streven naar een (meerjaren-)begroting die structureel en reëel in evenwicht is. De regelgeving schrijft dit ook voor en de provincie toetst hier vanuit haar toezichthoudende rol op. Jaarschijf 2022 laat een voordelig geraamd resultaat zien en ook het saldo van incidentele baten en lasten is voordelig. Dit betekent dat we structurele lasten met structurele baten dekken. De jaren na 2022 kennen een negatief geraamd resultaat en het saldo van incidentele baten en lasten is (licht) negatief. Dit leidt In die jaren tot een negatief structureel begrotingssaldo. In percentage van de totale begrotingslasten is dit 0,15%, 0,07% en 0,41% voor de jaren 2023, 2024 en 2025. In bijlage 7 is een uitgebreid overzicht van incidentele baten en lasten opgenomen.

1. Algemeen

11.

2. Programma's

Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

12.

2.1 Inclusieve stad Inleiding Inleiding We werken aan een inclusieve stad, waar mensen zelfredzaam zijn, ertoe doen en erbij horen. Tilburgers kijken om naar hun naaste familie, vrienden en buurt en voelen zich betrokken bij het welzijn van de ander, ongeacht afkomst, geslacht, geloofsovertuiging of geaardheid. We zorgen voor een stimulerende omgeving om persoonlijke talenten te ontdekken, ontwikkelen en in te zetten. Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning. De ondersteuning is gericht op het hervinden van evenwicht zodat zij naar eigen vermogen mee kunnen doen aan de samenleving. De mogelijkheden vanuit de sociale basis ondersteunen hierbij zoveel mogelijk. We willen dat alle Tilburgers veilig zijn en zich ook zo voelen, om zich optimaal te kunnen ontwikkelen en meedoen. De waarden uit de agenda sociaal013 blijven de kern: een goede start, ruimte om te leven, optimale kansen, in een wereld die mij ziet. Deze geven ons houvast bij wat de Tilburgers écht gezond en gelukkig maakt. We blijven investeren en innoveren en het soms net een beetje anders doen, juist vanuit het karakter van de stad en haar inwoners. We benaderen het sociaal domein als gemeente vanuit een samenhang van taken en rollen, gevisualiseerd in de piramide van het sociaal domein. Onze activiteiten ordenen we naar de lagen van de piramide.

Een ordening die wetten, afdelingen en portefeuilles overstijgt. In alles wat we doen, richten we ons op de transformatie van intensieve ondersteuning naar preventie, normaliseren en het versterken van de sociale veerkracht van Tilburgers. We willen gewone problemen gewoon oplossen en zorgen voor een sterke verbinding met de wijk en de informele mogelijkheden die daar zijn. Beweging van normaliseren en het versterken van de sociale basis We zetten in op het thema “normaliseren, een ode aan jezelf zijn” door de kernopgave ‘een wereld die mij ziet’ concreet te vertalen. De impact die we willen bereiken is dat mensen in staat gesteld worden zichzelf te helpen, niet te snel etiketten opplakken, maar juist in het gewone leven weer ruimte creëren voor wie we zijn, met alle leuke, gekke en soms minder fijne dingen die daar bij horen. Kortom gewone problemen gewoon oplossen en zorgen voor een sterke verbinding met de wijk en de informele mogelijkheden die daar zijn. Hiervoor investeren we in 2022 in het versterken van de sociale veerkracht van onze inwoners, bijvoorbeeld via een extra investering in de weerbaarheid en mentale gezondheid van kinderen en jongeren. Transformatiestrategie: op koers, maar we zijn er nog niet We zetten de beweging van de transformatie kracht bij door programmatisch te werken aan meer impact en betaalbaarheid van het sociaal domein.

De zorgvraag en bijbehorende kosten van de ondersteuning blijven groeien. We zijn er dan ook nog niet en blijven onze strategie doorzetten, steeds vanuit inzichten van wat nodig is. De focus in 2022 ligt op een zorgvuldige implementatie van de regionale inkoopstrategieën, de beweging van normaliseren, het versterken van de sociale veerkracht van de Tilburgers en het organisatieleren vanuit belemmerende patronen in het systeem die inwoners en professionals ervaren. In de nieuwe inkoopstrategieën maken we keuzes in wat we wel en niet meer inkopen aan ondersteuning, gaan we naar een overzichtelijk zorgveld door het aantal aanbieders te verminderen, werken we op maat van het gebied, stimuleren we meer samenwerking tussen aanbieders door taakgericht in te kopen en stellen we indien nodig budgetbegrenzingen in. Deze implementatie doen we in samenwerking met regiogemeenten, aanbieders, Toegang, vertegenwoordiging van de cliëntraden, de Tilburgse raad en raden in de regio. In 2022 en 2023 zal de impact, ook financieel, zichtbaar worden. Door de keuzes in de nieuwe inkoopstrategieën, creëren we ruimte bij Toegang Tilburg om de focus terug brengen naar haar opdracht van normaliseren en zorgen voor een sterke verbinding met de wijk en de informele mogelijkheden die daar zijn.

Met de inzet van de hefbomen zetten wij in op een spoor van investeren en innoveren, waarmee we institutioneel, maatschappelijk en financieel rendement kunnen behalen. De impact van de hefbomen is merkbaar in meer effectieve ondersteuning van inwoners op maat, laagdrempelig en dichterbij. Er is een blijvende ambitie en opgave voor de komende jaren voor wat betreft de impact die we willen bereiken. In 2022 ronden we een aantal hefbomen af en borgen deze in beleid door ze op te nemen in de nieuwe inkoopstrategieën. We continueren onze lobby gericht op meer impact en reëel budget voor de uitvoering van onze taken. Dit doen we onder andere samen met de VNG en G40/G4 vanuit de propositie “De winst van het sociaal domein”, waarbij we het Rijk vragen te investeren voor maatschappelijk rendement. We zetten in op het organisatieleren, waarbij we belemmerende patronen in het systeem willen doorbreken. We werken via de werktafel aan de hand van concrete casuïstiek, waarin patronen terug te vinden zijn. Op deze manier vergroten we onze eigen effectiviteit als organisatie gericht op meer impact voor Tilburgers. Financiële druk De financiële druk in het sociaal domein loopt op. Er is sprake van structurele financiële tekorten door autonome groei van de kosten. Dat geldt landelijk, maar ook specifiek voor Tilburg door keuzes in beleid.

In 2022 zullen de gemeenten met 1,3 miljard euro worden gecompenseerd voor de tekorten voor de jeugdhulp. Voor de structurele financiële middelen moeten afspraken gemaakt worden met het nieuwe kabinet. Met de toekenning van 2. Programma's

13.

incidentele middelen is ook de afspraak gemaakt een hervormingsagenda te ontwikkelen. Begin 2022 dient de landelijke hervormingsagenda voor het jeugdstelsel gereed te zijn. Vanuit Tilburg spelen we een actieve rol bij de totstandkoming van deze agenda. Ook op het terrein van de Participatiewet is door het rapport van Berenschot “beschikbare en benodigde middelen voor de Participatiewet” expliciet gemaakt dat gemeenten te weinig middelen hebben om de doelgroep van deze wet goed te kunnen begeleiden. We zetten onze lobby in voor een nieuwe Participatiewet die uitgaat van vertrouwen en voldoende financiële kaders die iedere bijstandsgerechtigde kansen biedt. We houden de komende jaren vast aan de beweging naar meer preventie om zodoende duurdere zorg te voorkomen. Dit vraagt om lef en vertrouwen in deze beweging. We blijven werken aan een zo efficiënt en effectief mogelijke aanpak die maximale impact genereert, zowel maatschappelijk, institutioneel als financieel. We kijken echter ook kritisch naar gemaakte keuzes in het verleden en herzien deze waar mogelijk en nodig. Conform besluitvorming Tussenrapportage 2021 is de koepel over het sociaal domein komen te vervallen en zullen meldingen van budgetbijstellingen direct ten gunste of ten laste van algemene middelen komen.

Focus op bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid De manier waarop wij aan het werk zijn, sluit aan op de propositie “De winst van het sociaal domein” (VNG, G4, G40, M50, P10, Divosa en NDSD). In 2022 leggen we de aandacht op de thema’s bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid. Zo kunnen we het inclusieve karakter van Tilburg verder vorm en inhoud geven, juist nu de corona crisis de ongelijkheid van bepaalde groepen vergroot (SCP-rapport, “Een jaar met Corona”). Bestaanszekerheid We geven uitvoering aan het nieuwe beleid bestaanszekerheid binnen de door de raad vastgestelde kaders, waarbij we kiezen voor een actie- en datagerichte aanpak, voortbordurende op de energie en initiatieven in de wijken. In verband met de gevolgen van de coronacrisis wordt de voorgenomen versobering van de minimaregeling voor de groep 100-120% nogmaals met een jaar doorgeschoven, tot 2023. Gezondheid We willen de mentale gezondheid en weerbaarheid van de Tilburgers versterken. Dit doen we onder andere samen met onze partners binnen de aanpak Positieve Gezondheid. We investeren in de sociale weerbaarheid van Tilburg en richten ons op verbetering van de fysieke en mentale gezondheid en de bestrijding van eenzaamheid en isolement. Hierin past ook de nieuwe aanpak op spelen en bewegen in de openbare ruimte en een extra investering voor de kinderboerderijen in de stad.

We volgen, samen met onze partners uit het medisch domein (GGD, ETZ, huisartsen, etc.), de consequenties van het corona virus op de gezondheid van de Tilburgers op de langere termijn. In 2022 worden de activiteiten van het centrum Huiselijk Geweld en Kindermishandeling vervlochten met die van de Taskforce Kindermishandeling. We zetten in op preventie, om te voorkomen dat personen of gezinnen in een crisis of complexe situatie belanden. Daarbij zijn we wel afhankelijk van vroeg signaleringen door naasten, inwoners in de wijk en/of professionals die situaties herkennen en snel de juiste weg naar hulp weten te vinden. Kansengelijkheid Om kansengelijkheid te bereiken moeten we op maat investeren en structurele oorzaken aanpakken. We leggen de focus op die (groepen) inwoners die ons het hardst nodig hebben, omdat hun kansen op het gebied van gezondheid, talentontwikkeling of inzet op de arbeidsmarkt niet altijd vanzelfsprekend zijn. We zetten in op ‘leven lang ontwikkelen’. Zo geven mensen betekenis aan hun bestaan, kunnen ze de talenten ontdekken en inzetten voor de samenleving en op de arbeidsmarkt. In 2022 investeren we samen met onderwijsinstellingen in flexibel en modern onderwijs voor iedereen in alle levensfasen.

Daarin hebben we ook meer aandacht voor meer informele manieren om te leren of maken we vanuit de gedachte van praktijkleren meer afspraken met het regionale bedrijfsleven. Met de onderwijsinstellingen zetten we nog meer in op een betekenisvolle rol voor de samenleving. Daarmee binden we talenten, maar vragen we ook een bijdrage aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Via de ‘human capital agenda’s’ investeren we thema-gewijs of in een specifieke sector in het beschikbaar krijgen van de juiste aantallen medewerkers, met de juiste kwalificaties in de juiste aantallen. Dit doen we Via uiteenlopende maar samenhangende initiatieven. Het nieuwe re-integratie model Tilburg investeert in Perspectief kan hierin vruchten afwerpen, doordat wij aandacht geven aan alle personen in de bijstand en zo kunnen werken aan perspectief op maat voor iedereen. In 2022 zetten we vanuit een samenhangende aanpak, opgesteld vanuit inbreng van de stad, in op de het uitvoeringsprogramma Inclusie met prioritering op de voorbeeldrol van de gemeente, onderwijs en door het blijven voeren van dialoog met mensen in de stad op dit onderwerp.

Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

14.

Financieel overzicht Inclusieve stad x € 1.000,-

Inclusief overhead

Exclusief overhead

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Sociaal en veerkrachtig

93.897

-8.730

85.166

79.560

-8.717

70.843

Persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid

40.324

-13.909

26.416

37.825

-13.906

23.919

Passende ondersteuning: Toegang

22.878

-204

22.674

22.589

-203

22.386

Passende ondersteuning: Werk en inkomen

175.825

-110.413

65.411

160.614

-110.399

50.215

Passende ondersteuning: WMO

117.697

-4.765

112.932

113.036

-4.761

108.275

Passende ondersteuning: Jeugdhulp

75.422

-167

75.255

72.976

-164

72.812

Ingrijpen bij crisis en onveiligheid

22.142

-647

21.495

20.860

-646

20.214

Totaal

548.185

-138.835

409.350

507.459

-138.796

368.663

2. Programma's

15.

2.1.1 Sociaal en veerkrachtig Wat willen we bereiken

We richten ons bij deze opgave "versterken van een sociaal en veerkrachtig Tilburg" op de kracht van preventie en steun in het gewone dagelijks leven. Soms individueel en soms voor groepen inwoners. Denk aan informele ondersteuning, sociale netwerkversterking en voldoende (fysieke) voorzieningen. De impact die we willen bereiken is: Tilburgers hebben het vermogen hun leven zelf en in samenhang met hun omgeving op een gelukkige en gezonde wijze in te vullen en om te gaan met veranderingen. Ze hebben hiervoor toegang tot de benodigde hulpbronnen. Wat willen we bereiken:  Tilburgers voelen zich fysiek, emotioneel en sociaal gezond  Tilburgers voelen zich verbonden met elkaar en hun omgeving  Tilburgers ervaren bestaanszekerheid  Tilburgers hebben mensen om zich heen waarop ze kunnen steunen  Tilburgers zijn in beweging

Tilburgers voelen zich fysiek, emotioneel en sociaal gezond Indicatoren % Inwoners dat eigen gezondheid als goed ervaart

Bron

2016

2017

2020

2024*

GGD/CBS Gezondheidsmonitor

- (ouder van kind) 0 - 11 jaar - 12 - 18 jaar

- 19 - 64 jaar

- 65 - 74 jaar

- 75+ jaar

- 12 - 18 jaar

GGD/CBS Gezondheidsmonitor 83

- 19 - 64 jaar

- 65 - 74 jaar

- 75+ jaar

% Inwoners dat zich psychisch gezond voelt

*Blauw zijn streefwaarden in kadernota vastgesteld

Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

16.

Tilburgers voelen zich verbonden met elkaar en hun omgeving Indicatoren

Bron

2017

2018

2019

2020 65+

2024 ***

2020 19-64 jr 72

% Inwoners dat aangeeft vaak of regelmatig contact te hebben met buren % Inwoners dat actief is geweest om buurt te verbeteren (19-64jr) % Inwoners dat vrijwilligerswerk doet

GGD

Verricht vrijwilligerswerk (65 jr +)

GGD

% Inwoners dat mantelzorg verricht (19-64 jr)

GGD

Verricht mantelzorg (65 - 74 jaar)

GGD

Verricht mantelzorg (75 jr +)

GGD

volgt

30 23

* Deze indicator is door GGD niet bevraagd in 2020 ** In het verleden is geen splitsing gemaakt tussen 65 - 74 en 75+, dit zal voor de eerste keer met cijfers 2020 gebeuren. *** blauwe cijfers zijn streefcijfers in kadernota vastgesteld

Tilburgers ervaren bestaanszekerheid Indicatoren

% Huishoudens met inkomen tot % van sociaal minimum (jaarlijks) - 110%

Bron

Streefwaarde 2022

2016

2017

2018

2019

2020

2024 **

CBS

- 120% - 130% % Inwoners dat moeite GGD heeft met rondkomen % Kinderen tot 18 jaar in CBS Jeugd uitkeringsgezinnen * Gegevens komen pas later beschikbaar ** Streefwaarden in kadernota vastgesteld

12,0 (2023) 16,0 (2023) 16,0 (2023) 16

13,2

12,6

12,2

12,3

11,5

15,5

15,6

18,5

7,8

8,3

Tilburgers hebben mensen om zich heen waarop ze kunnen steunen Indicatoren

Bron

% Inwoners dat eenzaam is:

GGD

2017

2018

2019

2020

2024**

- 12- 18 jaar*

- 19 -64 jaar

- 65- 74 jaar

- 75+ jaar

volgt

- 65 - 74 jaar

- 75+ jaar

volgt

% Inwoners dan niet genoeg mensen heeft om op terug te vallen in geval van narigheid: - 19 - 64 jaar

% Inwoners dat matig tot veel regie over eigen leven heeft 2. Programma's

Streefwaarde 2022

GGD

GGD 17.

* Voor het eerst gemeten ** blauwe cijfers streefcijfers in kadernota vastgesteld

Tilburgers zijn in beweging Indicatoren

Bron

% Volwassenen en ouderen dat voldoet aan de beweegrichtllijn % Jeugd dat minstens 2 keer per week minimaal 1 uur sport of beweegt: - 4 t/m 11 jaar

GGD

- 12 t/m 17 jaar

Streefwaarde 2022 53

2016

Onderzoek sportdeelnam e jeugd gemeente Tilburg*

2017

2019

2020

2024**

* Dit betreft een 3-jaarlijks onderzoek. Volgend onderzoek staat gepland voor 2022 **blauwe cijfers zijn streefcijfers in kadernota vastgesteld

Waarmee/hoe bereiken we impact in de stad 1. Tilburgers voelen zich fysiek, emotioneel en sociaal gezond Gezamenlijk met onze inwoners en partners werken we aan de vijf opgaven uit de beleidsnota Positieve Gezondheid, met prioriteit voor het versterken van de mentale gezondheid en weerbaarheid van de Tilburgers, met speciale aandacht voor de jeugd. Corona heeft de mentale gezondheid van de jeugd verder onder druk gezet.  Weerbaar en mentaal gezond  Erbij horen en ertoe doen  Goed voorbeeld doet volgen  Ruimte krijgt betekenis door gebruik  Kansrijke start We zetten in 2022 in op: 1. Extra (collectieve) lichte psychosociale ondersteuning voor kinderen/jongeren. We investeren samen met onze partners in groepsgerichte activiteiten dichtbij school of in de wijk, waarin de jeugd handvaten krijgt om te gaan met de alledaagse struggles van het leven, zonder deze te medicaliseren. 2. Preventieakkoord: Samen met meer dan 50 partners uit de stad versterken we de positieve gezondheid van onze inwoners, soms in gezamenlijke projecten maar soms ook vanuit de eigen organisatie, bv Willem II Food tour. Samen met CZ, huisartsen, GGD, welzijn, sportbedrijf slaan we samen de handen in elkaar op een op elkaar afgestemd preventieprogramma dat aansluit bij de specifieke vragen van die betreffende wijk. 3.

Zorgen dat positieve gezondheid een criterium/belangrijke factor wordt bij andere beleidsterreinen, ook bij integrale afweging invulling openbare ruimte. 4. Kansrijke Start. We hebben samen met onze partners (o.a. ETZ, GGD, scholen, Wij west, R-newt kids) FNO subsidie ontvangen om de komende jaren extra in te zetten in West en Groenewoud op een gezonde, veilige start met gelijke kansen op ontwikkeling. Beoogde resultaten zijn:  Een netwerk ‘van ouders voor ouders’.  Een brugfunctionaris, dichtbij de inwoners, die signaleert, organiseert en fungeert als brug tussen ouders en professionals.  Een fysieke ontmoetingsplek in de wijken.  Multidisciplinair overleg (MDO), waar alle zwangeren uit de wijken multidisciplinair worden besproken.  Een medisch deskundige in de wijk, die bijdraagt aan het inbedden van gezondheid in relevante initiatieven.  Toename deelname (evidence based) interventies, door ouders en kinderen. 2. Tilburgers voelen zich verbonden met elkaar en met de samenleving Inclusie Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Inclusie met prioritering op:  voorbeeldrol gemeente. De gemeente die in de diverse rollen inclusief werkt. Ook in ons eigen personeelsbeleid.  onderwijs. Inbedding van de inclusieve waarden en normen binnen de pedagogische basis. Koppeling met LEA.  Dialoog. Inclusie ontstaat slechts door naar elkaar te luisteren en wederzijds begrip.

We entameren, stimuleren en ondersteunen het gesprek in de stad met en tussen al haar geledingen. Slavernij monument In 2022 zal het monument ter herdenking van het slavernij verleden op het Johan Stekelenburgplein worden gerealiseerd. Programmabegroting 2022 gemeente Tilburg

18.

Dierenwelzijn Op de kinderboerderijen zorgen we samen met kernpartner Diamant-groep en andere partners in de wijken voor resultaten op: - natuur- en milieu educatie; - sterke sociale functie door aansluiting met de behoeften en kansen vanuit de wijk; - gezonde kinderboerderijen door verbinding met JOGG. In 2022 vindt de structurele overdracht van het beheer naar de Diamantgroep plaats. 3. Tilburgers ervaren bestaanszekerheid In juni 2021 hebben we het uitvoeringsplan bestaanszekerheid vastgesteld. In 2022 richten we ons op de (versterkte) uitvoering:  Activering van de doelgroep door huisbezoeken en via vindplaatsen. Na de beperkingen in de coronaperiode worden deze vanaf eind 2021 opnieuw opgestart. In het persoonlijk contact en het bieden van maatwerk, is een sleutelpositie weggelegd voor de consulenten bestaanszekerheid van de gemeente Tilburg.  onderzoeksproject smart start bestaanszekerheid. In het voorjaar 2022 zullen de resultaten van dit onderzoek worden opgeleverd.

Met dit datagedreven onderzoek verkrijgen we een beter beeld van onze doelgroep in alle verscheidenheid, zodat we een (beleidsmatig) antwoord kunnen geven op de centrale onderzoeksvraag: Met welke vormen van hulp op maat zorgen we dat de bestaanszekerheid voor sociale minima huishoudens vergroot wordt?  de resultaten van bovengenoemd onderzoeksproject bieden aanknopingspunten om de huidige, generieke minimaregelingen opnieuw tegen het licht te houden en input vormen voor de doorontwikkeling van het beleid bestaanszekerheid in de nieuwe raadsperiode.  In 2022 geven we ook (verder) vorm aan diverse projecten, o.a.: 1. geldzorgen in de spreekkamer. Bij 4 huisartsenpraktijken in Tilburg Noords starten we een huisartsencampagne om geldzorgen te herkennen en bespreekbaar te maken, organiseren we een warme toeleiding naar Schuldhulpverlening. 2. projecten op het snijvlak bestaanszekerheid en zorg, in samenwerking met VGZ en CZ 3. Denk hierbij aan Experiment aanpak veel-gebruikers zorg met CZ en Zorggebruik onder minima met CZ. 4. Project kinderontbijt 5. Fietsencentrale  In verband met de gevolgen van de coronacrisis wordt de voorgenomen versobering van de minimaregeling voor de groep 100-120% nogmaals met een jaar doorgeschoven, tot 2023. 4.

Tilburgers hebben mensen om zich heen waarop ze kunnen steunen Juist de periode van de coronacrisis heeft het belang van de gemeenschap en sociale contacten laten zien. Over deze functie van de sociale basis en de wijze waarop de gemeente dit kan ondersteunen gaat de beleidsnota sociale basis "Samen een sterke Basis". Met deze beleidsnota worden de uitgangspunten voor (versterking van) de sociale basis vastgelegd, waarbij de inzet op de sociale basis verbonden wordt aan inwonersinitiatieven en -participatie, wijkgericht werken en normaliseren. Vanuit deze uitgangspunten zullen we eind 2021 een uitvoeringsprogramma "versterken sociale basis" vaststellen met daarin een beschrijving van het programma. In hoofdlijnen bestaat dit uit twee componenten: ten eerste gaan we per wijk ( in samenspraak met de wijk) bezien of en hoe de sociale basis op orde kan komen; ten tweede gaan we experimenten en initiatieven entameren zoals bijvoorbeeld gericht op meer present en nabij aanwezig zijn in buurten en verbinding met Toegang Tilburg, initiatieven gericht op bestrijding van eenzaamheid, bevordering van sociale cohesie of versterkte inzet in de Pact wijken.

Om dit programma een vliegende start te geven is in de Perspectiefnota aangekondigd dat we in deze begroting een voorstel wordt opgenomen om structureel extra middelen beschikbaar te stellen voor de versterking van de sociale basis (zie bij voorstellen nieuw beleid) en het onderdeel weerbaarheid jeugd. 5. Tilburgers zijn in beweging In 2022 zetten we voluit in op de verdere uitvoering van het uitvoeringsprogramma Sport en Bewegen:  Voorkomen en activeren − We stimuleren sporten, bewegen en gezondheid en zetten sport en bewegen ook in als middel voor sociale doelen. Dat gebeurt onder andere door te focussen op gezondheid, leefstijlinterventies, buurtsport, sportcoaches voor kwetsbare inwoners en het verlagen van de drempel voor mensen met een uitkering of een laag inkomen. We werken in wijksportteams om in de haarvaten van de stad snel te realiseren wat nodig is. In 2022 starten we met de implementatie van de nieuwe gemeentelijke aanpak op spelen. In samenwerking met de wijksportteams en inwoners wordt bekeken hoe de openbare sport, beweeg en speelplekken optimaal benut kunnen worden. Zodat ze aansluiten op de behoefte en demografische samenstelling van de wijk. Voor uitvoering van deze visie stellen we extra middelen beschikbaar.

 Ruimte benutten en creëren − We maken het ontwerp voor een toekomstbestendige atlefiekaccommodafie voor Tilburg en werken aan de realisatie van de twee nieuwe sporthallen bij het Koning Willem II College en een nieuwe turnaccommodatie. In 2022 worden opgeleverd: de nieuwe kleed-was accommodatie op het sportcomplex Spoordijk, het vernieuwde wielerparcours van TWC Pijnenburg, het halve non-infill kunstgrasveld bij TSV Gudok en de verbouwde en gerenoveerde Hall of Fame, met daarin het skatepark. We doen onderzoek naar de benodigde binnen en buiten zwemcapaciteit. 2. Programma's 19.



Om trots op te zijn: topsport, talentontwikkeling en evenementen − In 2022 wordt het plafform #TEAM Tilburg gelanceerd, ter ondersteuning van topsporters en sporttalenten. We streven naar een bredere inbedding van het topsportfonds, waarbij ook het bedrijfsleven en andere partijen het fonds gaan vullen. Door de aangepaste regeling Regionale Trainingscentra kunnen we meer talentencentra ondersteunen. We stellen ons kandidaat samen met de gemeente Breda voor de organisatie van Special Olympics nationale spelen 2024.

6. Integrale jeugdaanpak: De basis van de Integrale Jeugdaanpak is de leefwereld van het kind; wat heb je nodig om je optimaal te kunnen ontwikkelen. Dit is doorontwikkeld in een gemeenschappelijke visie/taal over hoe je met kinderen (en later jongeren) praat over hun behoeften (K!NDT). Als een olievlek breidt dit zich nu uit over de stad; gestart bij het basisonderwijs. In 2022 willen we ook professionals vanuit andere domeinen, denk aan welzijnswerk, medisch domein, inspireren en laten werken met de gedachten van K!NDT. Ouders hebben aangegeven behoefte te hebben aan informele opvoedondersteuning voor en door ouders. Dit wordt samen met hen en het welzijnswerk verder uitgewerkt. Verder zetten we in 2022 in op het versterken weerbaarheid 10-14 jaar, de leeftijd dat ze erg beïnvloedbaar zijn ook voor criminele activiteiten. Dit doen we o.a. door extra jongerenwerk op scholen, door te investeren in extra rolmodellen in de scholen en gekoppeld aan wijken. We investeren samen met onze partners in de doorlopende leerlijn weerbaarheid (onderdeel "Praten helpt" Taskforce kindermishandeling) voor kinderen in de basisschoolleeftijd, met als doel onveiligheid bespreekbaar te maken en tools aan kinderen te geven om het zelf bespreekbaar te maken in de eigen omgeving maar ook tools om de weerbaarheid te vergroten. 7.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10683687/1