03 Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg_def

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet coronagerelateerde meldingen Reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein (TBSD): Bij de begroting 2019 is afgesproken om de resultaten (voor- en nadelig) op budgetten die onder de koepel Sociaal Domein vallen met elkaar te verrekenen via de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein. De meldingen die worden verrekend met de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein worden geduid met TBSD. Voor het veld Persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid betekent dit dat er, rekening houdend met de effecten uit de september- en decembercirculaire 2020, € 0,9 miljoen minder wordt onttrokken aan de TBSD dan begroot.

Bedrag

Overheveling rijksmiddelen laaggeletterdheid In de septembercirculaire 2019 heeft de gemeente Tilburg als contactgemeente (op het niveau van de arbeidsmarktregio) een decentralisatie-uitkering ontvangen voor de aanpak van laaggeletterdheid. Deze middelen zijn opgenomen in het onlangs vastgestelde Regioplan Aanpak Laaggeletterdheid 2021-2024. We stellen de raad voor de restantmiddelen 2020 over te hevelen naar 2021 ter besteding conform het plan van aanpak. Overheveling statushouders-TBSD De financiële realisatie van het project statushouders blijft achter op de begroting. Mede door de coronacrisis is het aantal nieuwe aanmeldingen van statushouders lager dan begroot, worden er minder trajecten ingezet en zijn initiatieven doorgeschoven naar eind 2020 met een overloop naar 2021. Daarnaast is de nieuwe Wet op de Inburgering uitgesteld van 2021 naar 2022, waardoor we te maken hebben met een overbruggingsjaar in 2021. Bovenstaande heeft tot gevolg dat (incidentele) regionale projecten doorlopen van 2020 naar 2021. Het betreft de regioprojecten: pilot Regioplaatsing (ministerie JenV) € 245.000,-, pilot Duale projecten (ministerie SZW) € 82.000,- en startproject Inburgering+ € 39.000,-. Het zijn incidentele projecten waarbij wordt samengewerkt met gemeenten binnen regio Hart van Brabant. Na afloop zal een evaluatie plaatsvinden.

Daarnaast is het voornemen om een deel van de bij de meicirculaire beschikbaar gestelde implementatiegelden ad € 136.000,- in 2021 in te zetten ter voorbereiding van de Nieuwe Wet Inburgering in

137 V

2.1 Inclusieve stad

21.

878 N

514 V

2022. We stellen de raad voor de restantmiddelen met betrekking tot de lopende regioprojecten € 366.000,en de implementatiegelden € 136.000,- over te hevelen naar 2021 en deze ten laste te brengen van de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein. overige afwijkingen - Vrijval technische overhevelingen-TBSD (108 V) - Vrijval technische overhevelingen (13 V) - Lagere kapitaallasten (vertraagde investeringen) en minder vergoedingen voor inbraak, vernieling en schade leiden tot een voordeel bij onderwijshuisvesting (209 V) - Lagere subsidieafrekening peutervoorziening uit Rijksmiddelen onderwijsachterstandenbeleid (OAB), vanwege lager aantal peuters (452 V/N) - Een aanvullende subsidie regionale taalhuis coördinatie uit restant Rijksmiddelen educatie (111 N/V) - Extra uitgaven vroegtijdig schoolverlaten zijn gedekt uit de Rijksmiddelen VSV (92 N/V). Daarnaast minder uitgaven voor VSV-activiteiten die worden gedekt uit de algemene middelen (75 V). - Met name een lager aantal subsidieverstrekkingen leidt tot een voordeel bij Hoger Onderwijs-TBSD (84 V) - Afwikkeling subsidies voorgaande jaren-TBSD (41 V) - Diversen-TBSD (131 V) - Diversen (54 V)

715 V

Coronagerelateerde meldingen Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Deze zijn toen echter per veld neutraal gehouden, zodat de melding bij de jaarrekening het totale jaareffect betreft. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal bij het programma Samen en dichtbij via de reserve corona verevend. Afwijkingen 80 V - Het tijdelijk stilleggen van leerlingenvervoer in verband met corona en een verstrekte omzetgarantie aan vervoerders leidt per saldo tot een voordeel (139 V) - Compensatie kosten kinderopvang vanwege corona (59 N) Totaal afwijkingen 568 V

Wat weten we nog meer Kengetallen: Aantal toekenningen leerlingenvervoer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Absoluut verzuim (aantal per 1.000 inwoners 518 jaar)*) Relatief verzuim (aantal per 1.000 inwoners 518 jaar)**) Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (totaal VO + MBO)

Realisatie 2018 583

Realisatie 2019 661

Raming 2020 650

Realisatie 2020

Realisatie 2017 4,0

Realisatie 2018 8,2

Realisatie 2019 7,6

Realisatie 2020 n.b.

42

29

27

n.b.

2,8%

2,6%

2,6%

n.b.

*) Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. **) Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is.

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

22.

659

Passende ondersteuning; Toegang Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan Toegang/wijkteams/huisartsen 1. Door inzet van de pilot 1 gezin 1 plan 1 coördinator hebben we inzicht gekregen in succes- en faalfactoren, waarmee deze werkwijze in het eerste half jaar van 2021 geïmplementeerd kan worden. 2. Corona-maatregelen hebben de samenwerking met de sociale basis verder verstevigd. Daardoor kunnen meer inwoners via die weg worden geholpen. Het % inwoners dat geholpen wordt met lichte ondersteuning/sociale basis vs specialistische ondersteuning is nu 85/15 in vergelijking met 66/34 in 2019. 3. Nieuw dienstverleningsconcept Toegang Tilburg is geïmplementeerd, waardoor bereikbaarheid en herkenbaarheid verbeterd zijn. 4. Hefboom Ontwikkelplan Toegang: de verhouding tussen doorverwijzingen naar specialistische ondersteuning en informele/lichte ondersteuning is met respectievelijk 15% en 85% beter dan de streefwaarde. (Een hefboom is een instrument gericht op een efficiëntere en goedkopere inrichting sociaal domein.) 5. Hefboom POH JGGZ: 426 jeugdigen zijn door POH JGGZ begeleid, waarvan 300 jeugdigen (geven huisartsen aan) anders doorverwezen waren naar de specialistische GGZ. Cliënttevredenheid van 8,1. Zowel maatschappelijk als financieel grote impact. (POH: Praktijkondersteuner huisarts; JGGZ: Jeugd Geestelijke Gezondheidszorg) Wat kan beter Toegang/wijkteams/huisartsen: 1.

Sturing met behulp van data is nog onvoldoende ingeregeld om tot verbetering van werkprocessen (o.a. wacht- en doorlooptijden) te komen. 2. 2.Inwoners wachten nog te lang op passende ondersteuning (proces keukentafelgesprek en plan van aanpak).

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning - Toegang We bieden Tilburgers waar nodig passende ondersteuning zodat ze naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. Deze ondersteuning noemen wij passend omdat deze integraal, dichtbij en op maat is. Inwoners geven hier zelf naar vermogen sturing aan en de mogelijkheden vanuit de eigen omgeving worden zoveel mogelijk benut. Indicatoren: Aantal verzoeken om ondersteuning in de Toegang

Streefwaarde

2017

2018

2019

2020

afname jaarlijks 5%

20.866

20.914*

12.000

14.4001

*) Het aantal ondersteuningsaanvragen is gebaseerd op alle ondersteuningsvragen bij GGD, MEE, IMW, Schuldhulpverlening en Wmo/Loket Z. Een deel van deze aanvragen zijn enkelvoudig. Het registratiesysteem van de Toegang registreert enkel meervoudige vragen. Daarbij is een inschatting van het aantal enkelvoudige ondersteuningsvragen opgeteld. In 2018 zijn 11.172 meervoudige ondersteuningsvragen in het regiesysteem van de Toegang geregistreerd. Gezien de overgang naar dit systeem per 1 april 2018 zijn de cijfers niet volledig betrouwbaar. Vanaf 2019 rapporteren we enkel nog de meervoudige aanvragen uit het regiesysteem. **) Regiesysteem De Toegang: registratie ca. 12.000 meervoudige ondersteuningsvragen Jeugd, Wmo en Wmo voorzieningen. 1 inclusief 1700 aanmeldingen Hulp aan Huis, sinds 2020 een Wmo-maatwerkvoorziening.

Indicatoren:

Streefwaarde

2017

2018

2019

2020

80%-20%

82,6% 17,4%

78,1%21,9%

66%34%

85%15%*

Indicatoren:

Streefwaarde

2017

2018

2019

2020

Het aantal verwijzingen vanuit de Toegang naar maatwerkvoorzieningen*)

afname 30%

3.641

4.595

4.119

2.1521

80% van de ondersteuningsvragen wordt opgelost in de sociale basis en/of met lichte ondersteuning * defintieve cijfers april 2021

*) Betreft de verwijzingen naar specialistische ondersteuning Wmo en Jeugdzorg. Hieronder behoren niet de uitkeringen vanuit de Participatiewet en de maatwerkproducten Wmo. 1 definitieve cijfers april 2021

2.1 Inclusieve stad

23.

Ieder gezin (huishouden) is baas over eigen plan Indicatoren:

Bron

Percentage cliënten dat aangeeft voldoende gelegenheid te hebben gehad om zelf beslissingen te nemen over de wijze van ondersteuning

Cliëntervaringsonderzoek Wmo & Jeugd moet worden uitgebreid met aanvullende vragen*

Streefwaarde Voldoende

2019

2020

-

*

*) De toevoeging van additionele vragen zal bij het eerstvolgende onderzoek geschieden.

Wat heeft het gekost – financiën Passende ondersteuning: Toegang x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2020

Lasten

21.185

24.363

24.120

243

V

Baten

-204

-216

-458

241

V

20.981

24.147

23.663

484

V

Toevoeging reserves

0

362

0

362

V

Onttrekking reserves

0

-1.607

-761

846

N

Saldo reserves

0

-1.245

-761

484

N

20.981

22.902

22.902

0

Saldo van lasten en baten

Totaal

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet coronagerelateerde meldingen

Bedrag

Reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein (TBSD): Bij de begroting 2019 is afgesproken om de resultaten (voor- en nadelig) op budgetten die onder de koepel Sociaal domein vallen met elkaar te verrekenen via de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein. De meldingen die worden verrekend met de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein worden geduid met TBSD. Voor veld Passende ondersteuning Toegang betekent dit dat, rekening houdend met de effecten uit de september- en decembercirculaire 2020 er € 0,4 miljoen minder wordt onttrokken aan de TBSD dan begroot.

389 N

Overheveling middelen onafhankelijke cliëntondersteuning-TBSD Tilburg is koplopergemeente voor ontwikkeling van de functie van onafhankelijk cliëntondersteuner. Daarvoor heeft Tilburg met de meicirculaire 2019 incidenteel € 486.000,- budget ontvangen van het ministerie van VWS. Het doel is om onafhankelijke cliëntondersteuning beter bekend te maken bij cliënten, betere vindbaarheid te organiseren, betere kwaliteit en meer inzicht in wie nu exact welke onafhankelijke cliëntondersteuning nodig heeft. Er is in 2020 besloten tot extra inzet om specifieke doelgroepen te bereiken (migranten en jongeren). Ook is besloten tot projectverlenging in opmaat naar de eindevaluatie rond de zomer van 2021 en naar een regulier bekostigingsmodel. Met de projectverlenging kan een vierde groep Meedenkers (onafhankelijke cliëntondersteuners) worden opgeleid en wordt geïnvesteerd in Wlz-kennis bij wijkprofessionals (Wlz: Wet langdurige zorg). Wij stellen aan de raad voor om het bedrag van € 196.095,over te hevelen naar 2021 ten laste van de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein.

196 V

Overheveling huisvesting Toegang-TBSD De huidige locaties zijn onvoldoende geëquipeerd om alle professionals van de Toegang te huisvesten. In 2020 is gestart met de aanbesteding voor de verbouwing. Tevens is er in de Tussenrapportage 2020 nog € 61.000,- toegevoegd aan het budget. Een deel van het budget is nog niet besteed in 2020 en is nog nodig ter afronding van de verbouwingsplannen in 2021. Wij stellen aan de raad voor om het bedrag van € 187.210,over te hevelen naar 2021 ten laste van de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein.

187 V

overige afwijkingen - Technische overhevelingen-TBSD (5 N) - Zowel de project- als casuskosten van fase 2 hefboom Maatpact vallen lager uit dan begroot, waardoor er ook minder dekking nodig is vanuit de Reserve Investeringsfonds Sociaal Domein (457 V/N) - Afwikkeling subsidies voorgaande jaren op basis van gerealiseerde kosten/inzet-TBSD (236 V) - Schoolmaatschappelijk werk bijdragen derden-TBSD (60 V) - Diversen-TBSD (285 N) Totaal afwijkingen

6V

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

24.

0

Passende ondersteuning; Werk en Inkomen Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Ondanks corona loopt de dienstverlening vanuit Werk & Inkomen (aangepast) door. Hierdoor blijvend contact onderhouden met (kwetsbare) doelgroep zodat we op de hoogte blijven van de mogelijkheden voor activering en wat er speelt. 2. Ondanks corona melden we op de hefboom klantregie voorzichtig positieve resultaten bij de plaatsing van een doelgroep met grote afstand tot werk. Dit is echter nog te kwetsbaar om na 1 jaar en in deze tijd definitief uitsluitsel te geven. 3. Inzet loonkostensubsidies waardoor mensen zonder baan nu werk hebben (zie Wat weten we nog meer voor uitstroomresultaten uit de uitkering, en als onderdeel van naar werk). 4. Realisatie beschut werk is 94,8 fte. Hiermee wordt iedere geïndiceerde geplaatst op een beschutte werkplek (beschermde werkomgeving). We ontvangen een extra bonus omdat wij een van de weinige gemeenten zijn die de taakstelling goed uitvoert. 5. Start ontwikkeling mobiliteitsteam Midden-Brabant in het 4e kwartaal. Dit team biedt extra dienstverlening aan burgers en bedrijven die vragen hebben rondom arbeidsmobiliteit a.g.v. corona (denk aan vraaguitval bij bedrijven/zelfstandigen, (om)scholing voor een traject van werk naar werk etc). Dit is tevens een landelijke pilot (voeren we samen met Amsterdam en Utrecht uit). 6.

Programma Jeugdwerkloosheidsvrije regio: inbedding in structurele regionale aanpak afgerond, waardoor we deze succesvolle aanpak van jeugdwerkloosheid behouden. 7. Invoering nieuw re-integratiemodel Tilburg investeert in Perspectief. Via herintroductie klantregie gaan we fasegewijs alle bijstandsklanten de aandacht geven die ze verdienen. Eind 2020 hebben inmiddels 3.832 klanten een klantregisseur. 8. Afronding Vertrouwensexperiment en vertaalslag van de leerpunten naar de re-integratieaanpak. 9. Doorstart van Reshoring Connection, waarmee we bedrijven ondersteunen en adviseren bij het scherp krijgen van het antwoord op de vraag of terughalen van werkzaamheden uit het buitenland voor hen interessant is. Als werk terugkomt naar deze regio, kan de beroepsbevolking en de arbeidsreserve in het bijzonder daarvan profiteren. 10. Structurele financiering voor Werkgeversservicepunt Midden-Brabant is geborgd, waardoor we de komende jaren bedrijven en werkzoekenden in onze regio verzekeren van een gezamenlijke en meer uniforme aanpak in de matching van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. 11. In 2020 zijn er bij Ondernemersadvies 5.389 verzoeken voor ondersteuning binnengekomen (in 2019 waren dat er 666). De overgrote meerderheid van deze meldingen zijn uiteindelijk Tozo-aanvragen geworden. (Tozo: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) Wat kan beter 1.

Uitstroom naar fulltime werk staat onder druk, doordat er minder vacatures beschikbaar komen als gevolg van corona. 2. Bestandsontwikkeling Participatiewet/IOAW. Met name in de periode maart-juni fikse bestandsgroei. In vergelijking met overige benchmarkgemeenten is met name in Tilburg sprake van een grotere groei bij jongeren <27 jaar. (IOAW: Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers) 3. Vertraging in besluitvorming over de aanpak re-integratie ouderen op de arbeidsmarkt omdat regiogemeenten het probleem minder urgent vinden dan Tilburg. 4. De ontwikkeling van nieuwe werksoorten door de Diamant-groep voor instroom van een meer diverse doelgroep op ontwikkelplekken kan beter. 5. De hefboom Samenhang SW en dagbesteding heeft vertraging opgelopen, omdat het ingewikkeld blijkt om de juiste data boven tafel te krijgen van de partners. Idee is nu om via het nieuwe inkoopproces de 'werelden' van sociale werkvoorziening (SW) en dagbesteding effectief en aantoonbaar te laten samenwerken.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning - Werk en inkomen We bieden Tilburgers waar nodig passende ondersteuning zodat ze naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. Deze ondersteuning noemen wij passend omdat deze integraal, dichtbij en op maat is. Inwoners geven hier zelf naar vermogen sturing aan en de mogelijkheden vanuit de eigen omgeving worden zoveel mogelijk benut. Indicatoren: Bestandsontwikkeling Participatiewet/ IOAW *) - Kringgementen 2.1 Inclusieve stad

Bron

Streefwaarde

2017

2018

2019

2020

99,3

95,2

89,0

102,6

Divosa

25.

- Tilburg

Werkloosheidspercentage

CBS

Jeugdwerkloosheidspercentage (tot 25 jaar) Verzilveren loonwaarde

CBS

*) **)

Max. kring-1 gemiddelde benchmark Divosa**) Daling t.o.v. voorgaand jaar Daling t.o.v. voorgaand jaar Gemiddelde loonwaarde van 50%

96,9

94,9

87,6

104,7

-1,3%

-1,3%

+0,2%

n.b.

-2,3%

-2,4%

+1,2%

n.b.

188 tegen gemiddelde van 55,4%

276 tegen gemiddelde van 54,2%

399 gemiddeld 50,2%

50%

Deze indicator geeft aan hoe het ons - in verhouding tot andere (kring)gemeenten - lukt om het beroep op uitkeringen te verminderen. Het kringgemiddelde over 2019 betreft het gemiddelde BUIG-(uitkerings)volume van de aan de Divosa benchmark deelnemende gemeenten met grootteklasse 150.000-250.000 inwoners, afgezet tegen de stand op 1 december 2016 (1 december 2016 = 100).

Wat heeft het gekost Passende ondersteuning: Werk en inkomen x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2020

Lasten

201.975

211.188

199.554

11.634

V

Baten

-104.149

-139.543

-137.765

1.779

N

97.826

71.645

61.789

9.856

V

Toevoeging reserves

0

114

5.202

5.088

N

Onttrekking reserves

-1.021

-936

5.521

6.457

N

Saldo reserves

-1.022

-822

10.723

11.545

N

Totaal

96.804

70.823

72.512

1.689

N

Saldo van lasten en baten

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet coronagerelateerde meldingen

Bedrag

Transformatiebuffer Sociaal Domein (TBSD): Bij de begroting 2019 is afgesproken om de resultaten (voor- en nadelig) op budgetten die onder de koepel Sociaal domein vallen met elkaar te verrekenen via de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein. De meldingen die worden verrekend met de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein worden geduid met TBSD. Voor het veld Passende ondersteuning Werk & Inkomen betekent dit dat, rekening houdend met de effecten uit de september- en decembercirculaire 2020 er € 6,3 miljoen minder wordt onttrokken aan de TBSD dan begroot.

6.324 N

Uitvoering SW-TBSD In de begroting 2020 van de Diamant-groep is uitgaan van een tekort van €1,7 mln. De gemeente Tilburg heeft een aandeel van ongeveer 75% in de Diamant-groep, waardoor onze bijdrage € 1,247 mln. bedraagt. Hiervoor is in de begroting een aanvullende gemeentelijke bijdrage opgenomen, die wordt gecompenseerd door een uitkering uit het weerstandsvermogen van de Diamant-groep. De Diamant-groep had over het boekjaar 2020 een positief resultaat, voornamelijk veroorzaakt door de landelijke compensatie van SW-bedrijven en succesvolle NOW-aanvragen (tegemoetkoming omzetverlies corona). Hierdoor is de aanvullende gemeentelijke bijdrage niet nodig geweest en is er dus ook geen uitkering uit het weerstandsvermogen van de Diamant-groep ontvangen. (SW: sociale werkvoorziening)

1.247 V 1.247 N

Participatiebudget-TBSD Ten opzichte van het verleden constateren we een consistente lijn qua onderbesteding van het participatiebudget, waarbij de oorzaken veelal incidenteel van aard zijn. In 2020 is wederom sprake van een onderbesteding, mede onder invloed van corona.

1.373 V

Uit het arrest van de Hoge Raad van 10 juli 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1273) kan worden afgeleid dat een deel van de toegerekende btw volledig gecompenseerd mag worden bij het BTW-compensatiefonds (BCF) in plaats van een gedeelte daarvan. Op grond hiervan heeft de gemeente suppleties (aanvullingen op de btwJaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

26.

aangifte) ingediend bij het BCF over de jaren 2016-2019 voor een bedrag van € 1.977.092,- Hiervan wordt € 284.015,- (2019) verrekend met de TBSD en is aldus hier gemeld. De rest wordt als voordeel ten gunste van de algemene middelen gemeld onder het veld Algemene baten en lasten. Bedrijfsvoering Werk en Inkomen-TBSD De bedrijfsvoering van Werk en Inkomen laat een positief resultaat zien van € 724.000,-. Dit wordt met name veroorzaakt door een mindere inzet (structureel) van de zogenoemde Verbindende schakels van Werk en Inkomen in de wijk (3 fte's). De begroting 2021 is hierop naar beneden bijgesteld. Daarnaast is er minder inzet geweest bij de teams van inkomensbeheer (3fte), minder gebruik gemaakt van het inhuurbudget en zijn er minder opleidingen gerealiseerd in 2020 als effect van de lockdown. De bedrijfsvoering op het onderdeel participatiebudget laat daarnaast een positief resultaat zien van € 216.000,-. Dit wordt met name veroorzaakt door minder personele inzet op het gebied van klantregie, werkgeversdienstverlening, coaching en opleidingen als gevolg van het terugvallen van outreachende werkzaamheden tijdens de lockdown. Bij betreffende teams is men terughoudend geweest met het invullen van reguliere vacatures.

940 V

BUIG-TBSD Op de BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen aan Gemeenten) wordt een positief resultaat gerealiseerd van € 2,6 miljoen, exclusief corona-effect. In het resultaat op de BUIG is rekening gehouden met een resultaat op de hefboom handhaving Participatiewet van € 506.000,- (€ 350.000,- t/m augustus en € 156.000,- t/m december). De lasten van de BUIG zijn € 1,4 miljoen lager dan begroot. De begroting was op basis van het BUIG-budget 2019. Ten opzichte van 2019 zijn er 100 bijstandsuitkeringen minder verstrekt (exclusief corona-effect). Daarnaast ontvangen we € 1,2 miljoen meer dan begroot door de landelijke ophoging van het bijstandsbudget/macrobudget BUIG vanwege zowel conjunctuur als de effecten van loon- en prijsbijstellingen. De meerkosten van de corona-effecten zijn volledig gecompenseerd door het Rijk (zie onder coronameldingen).

2.579 V

Beleidsmatige overhevelingen-TBSD De gemeente Tilburg ontvangt als centrumgemeenten de middelen voor het uitvoeren van regionale taken en projecten door de arbeidsmarktregio. Om deze middelen, die we via het gemeentefonds als vrij besteedbare middelen ontvangen, voor een volgend jaar voor deze regionale taken te kunnen behouden, dienen wij deze formeel over te hevelen. Het gaat om de volgende taken: • Grensoverschrijdende arbeidsbemiddeling (34 V) • Arbeidsmarktvernieuwing (486 V) • Baankansen (187 V) • Perspectief op Werk (1.287 V) • Versterking arbeidsmarktregio (77 V) We stellen de raad voor deze middelen over te hevelen naar 2021 en in stand te houden voor het uitvoeren van de regionale taken namens de arbeidsmarktregio.

2.071 V

ESF-middelen naar Regionaal Fonds Het project Arbeidsfit met NOMA (2017EUSF201248) is in 2020 afgerond. De Gemeente Tilburg is door het Agentschap SZW aangewezen als centrumgemeente en heeft de voor dit project ontvangen subsidie uit het Europees Sociaal Fonds (ESF) namens de regiogemeenten Midden-Brabant (inclusief Tilburg) aangevraagd en uitgevoerd. De opbrengsten van het project komen, na aftrek van uitvoeringskosten, beschikbaar voor de regionale arbeidsmarkt en worden gestort in het Regionaal Fonds Arbeidsmarkt (raadsbesluit 2015_223).

2.616 V 2.616 N

Storting voorziening debiteuren Sociale Zaken-TBSD Conform gebruikelijke systematiek en geactualiseerde aflossingsinformatie is een incidentele storting van € 920.000,- noodzakelijk.

920 N

overige afwijkingen - Vrijval technische overhevelingen-TBSD (128 V) - Vrijval technische overhevelingen (11 V) - Vrijval restantmiddelen Vertrouwensexperiment-TBSD (152 V) - Van de via de septembercirculaire ontvangen middelen voor gerealiseerde beschutte werkplekken in 2019 is een bedrag van € 324.000,- ingezet voor de financiering in 2020 van deze werkplekken bij werkgevers. De ontvangst via het gemeentefonds is verantwoord bij het veld financiering en algemene dekkingsmiddelen (324 N)

46 N

2.1 Inclusieve stad

27.

- De in 2020 niet ingezette middelen bestemd voor de ontwikkeling van expertise en ondersteuning op het gebied van fraudebestrijding op landelijk en regionaal niveau, blijven beschikbaar binnen de reserve Fraudebestrijding voor inzet in 2021 (297 V/N) - Door een extra bijdrage van het ministerie SZW hebben we niet alle middelen hoeven inzetten voor het in 2020 afgeronde project Doe Mee in Tilburg (voor mensen die langdurig in de bijstand zitten) -TBSD (160 V) - Ten opzichte van voorgaande jaren is een structurele stijging te zien van het aantal SMI's (Sociaal Medische Indicaties) op basis waarvan tijdelijke kinderopvang geheel/gedeeltelijk wordt vergoed-TBSD (200 N) - Er is dit jaar minder aanspraak gemaakt op de regeling Stimuleringsfonds werkgevers (creëren extra werkgelegenheid voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt). De middelen die niet zijn verstrekt, blijven beschikbaar in de reserve Stimuleringsfonds Regionale Arbeidsmarkt (98 V/N) - Diversen-TBSD (94 N) - Diversen (121 V) Coronagerelateerde meldingen Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Deze zijn toen echter per veld neutraal gehouden, zodat de melding bij de jaarrekening het totale jaareffect betreft.

Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal bij het programma Samen en dichtbij via de reserve corona verevend. Tozo-uitkeringen 2.882 V We hebben in 2020 minder ToZo-uitkeringen en kredieten verstrekt aan door de corona-crisis getroffen 2.882 N zelfstandigen dan we aan voorschot van het Rijk hebben ontvangen. De begroting was echter gebaseerd op het voorschot, wat leidt tot deze budgetneutrale afwijking (lagere lasten en lagere uitnutting voorschot). Ook ontvangen we van het Rijk een vergoeding voor de uitvoeringskosten op basis van het aantal genomen besluiten. Omdat de uitvoering van de Tozo de komende jaren nog doorloopt, heeft een gedeelte van deze uitvoeringskosten ook betrekking op de komende jaren. Zodoende hebben we het deel van de gerealiseerde vergoeding dat nog niet nodig was in 2020 (€ 2,3 mln.) in de reserve corona gestort om de komende jaren verder uitvoering te kunnen geven aan deze regeling, door onder andere het afwikkelen van terugbetaling van verstrekte Tozo-kredieten. BBZ (starters) regeling Er is minder aanspraak gedaan op de BBZ (Besluit bijstandsverlening Zelfstandigen, o.a. starterslening), voordelig € 1.015.000,-. Dit komt omdat zelfstandigen aanspraak hebben gemaakt op de Tozo-regeling van het Rijk. Het betreft dus een incidenteel voordeel vanwege corona.

Bij het afschaffen van de Tozo-regeling zal de vraag naar bijzondere bijstand voor (startende) zelfstandigen naar verwachting weer toenemen. Ook is er minder aanspraak gedaan op ondersteuning vanuit team Ondernemersadvies.

1.015 V

Corona-compensatie SW De totaalkosten corona in 2020 voor de uitvoering van de Wsw (Wet sociale werkvoorziening) bedragen € 2.242.000,-. Bij de najaarsbijstelling was hiervoor al een bedrag van € 1.441.000,- als claim op het Rijk opgenomen.

2.242 N

BUIG In de periode april t/m juni was een toename te zien van het aantal bijstandsuitkeringen van 6.450 naar 6.800. Dit werd veroorzaakt door de effecten van de lockdown. In het 3e kwartaal stagneerden deze aantallen, waarna in het 4e kwartaal een lichte daling was te zien van het aantal uitkeringen naar 6.700. De meerkosten van de corona-effecten zijn in lijn met de prognose bij de najaarsbijstelling (€ 3 miljoen), volledig door het Rijk gecompenseerd door middel van een verhoging van het landelijke BUIG-budget. overige afwijkingen - Landelijke corona-maatregelen m.b.t. kinderopvang leidden tot een stijging van 30% van de aanmeldingen op basis van Sociaal Medische Indicaties (SMI's), nadelig € 135.000,Totaal afwijkingen

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

-

135 N

1.689 N

28.

Wat weten we nog meer Kengetallen Meldingen aanvraag levensonderhoud * Participatiewet (P-wet) * IOAW Toekenpercentage: * P-wet * IOAW Instroom * P-wet * IOAW Uitstroom naar werk: * P-wet * IOAW Uitstroom overig: * P-wet * IOAW Omvang uitkeringsbestand: * Aantal P-wet uitkeringen * Aantal IOAW-uitkeringen * Aantal IOAZ-uitkeringen * Aantal BBZ-uitkeringen Aantal verstrekte loonkostensubsidies art. 10d P-wet Aantal gerealiseerde beschutte werkplekken (fte)

Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren Aantal personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners van 18 jaar en ouder) Aantal lopende re-integratie-voorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar)

2.1 Inclusieve stad

29.

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Raming 2020

Realisatie 2020

3.667

3.456 103

3.600 250

3.689 99

47% 68%

46% 68%

50% 65%

57 70

1.977 110 989 942 47 1.628 1.571 57 7.173 6.665 404 19 85 -

1.906 74 731 702 29 1.354 1.304 50 6.908 6.436 385 23 64 398 72,4

1.800 160 750 710 50 1.175 1.090 85 7.163 6.620 410 23 110 391 88

2.118 69 532 515 17 1.384 1.328 56 7.183 6.688 376 28 91 471 94,8

Realisatie 2017 68,3% 2% 542,3

Realisatie 2018 68,7% 2% 515,3

Realisatie 2019 69,9% 2% 491,2

Realisatie 2020 n.b. n.b. 574,2

198,8

131,6

121,8

89,7

Passende ondersteuning; Wmo Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan Schakelteam 1. Het schakelteam Wmo (gericht op terugdringen van (te) hoge indicaties) heeft de Toegang ondersteund bij indiceren op noodzakelijke ondersteuning en met groter kostenbewustzijn. Er zijn gesprekken met aanbieders gevoerd en is een leidraad indicatiestelling voor de Toegang opgesteld. Dit heeft geleid tot een kostenbeheersing van circa € 0,5 mln. Hulp aan huis 2. De algemene voorziening Hulp aan Huis is vervangen door individueel maatwerk, zodat we de hulp inzetten waar die echt nodig is. 55% van de inwoners heeft nu een maatwerkvoorziening, de overige krijgen deze conform planning in 2021. 3. De uitgaven Hulp aan Huis zijn conform de begroting, ondanks de bovengenoemde grote veranderingen, de aanzuigende werking van het abonnementstarief en corona. (Het abonnementstarief is een eigen bijdrage voor Wmomaatwerkvoorzieningen). De nieuwe inkoop Hulp aan Huis 2021 is succesvol afgerond. Pgb (Persoonsgebonden budget) 4. De Pgb-deskundigheid is vergroot. Inwoners voor wie een pgb niet goed werkt, worden niet belast met een pgb. Beschermd wonen/maatschappelijke opvang 5. De capaciteit Beschermd Wonen is uitgebreid (meer plekken). Er zijn 148 cliënten meer in zorg (december 2020) dan het jaar ervoor. 6. Gedurende de lockdown was er voor alle daklozen opvang beschikbaar. 7.

Het plan van aanpak Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, preventieve GGZ en Verslavingszorg regio Hart van Brabant is vastgesteld. We hebben hierin de regionale ambities voor de komende jaren vastgelegd. Er zijn regionaal samenwerkingsafspraken gemaakt met woningcorporaties en zorgaanbieders over Weer Thuis. Dit ondersteunt de doorstroming van Beschermd Wonen naar een reguliere woning. Lobby 8. Ingezet op een zorgvuldige afbouwregime verdeling middelen van Beschermd Wonen. Aanvang 2023 9. Inzet op extra budget voor maatschappelijke effecten en meerkosten zorgaanbieders vanwege de Coronasituatie Wat kan beter Wmo-begeleiding 1. De kosten van Wmo-begeleiding zijn door het open einde karakter van de inkoopsystematiek gestegen en nopen tot verdere beheers- en besparingsmaatregelen. 2. Omdat er veel opgeschaald wordt en dit voor aanbieders financieel aantrekkelijk is, blijven afschaling van ondersteuning en normalisatie aandachtspunten. 3. Het aantal aanbieders is groot. Dit bemoeilijkt sturing en heeft een negatief effect op de samenhang binnen het aanbod. In de nieuwe inkoop willen we hier verbetering in brengen. 4. Goede sturing op uitvoering vraagt voor zowel begeleiding als beschermd wonen om doorontwikkeling van financiële en inhoudelijke monitoring. 5.

De lobby in VNG verband voor compensatie van de aanzuigende werking van het abonnementstarief heeft nog niet tot hogere compensatie geleid. Beschermd wonen 6. De kosten van Beschermd Wonen zijn, door uitbreiding van plekken, meer gestegen dan verwacht en begroot. 7. De impact van corona op de bedrijfsvoering van aanbieders is groot. De doorstroom van Beschermd Wonen naar reguliere huisvesting is mede door corona verminderd. Daardoor blijft er ondanks de uitbreiding een wachtlijst. 8. De decentralisatie Beschermd Wonen is een complex traject. Het uitwerken van een aantal essentiële bouwstenen (objectief verdeelmodel, woonplaatsbeginsel, uitname Wet Langdurige Zorg) blijkt landelijk ingewikkelder en daarmee tijdrovender dan verwacht. Dit heeft consequenties voor landelijke voortgang en regionale planning. 9. De hefboom Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis is nog onvoldoende op gang gekomen.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning - WMO We bieden Tilburgers waar nodig passende ondersteuning zodat ze naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. Deze ondersteuning noemen wij passend omdat deze integraal, dichtbij en op maat is. Inwoners geven hier zelf naar vermogen sturing aan en de mogelijkheden vanuit de eigen omgeving worden zoveel mogelijk benut. Alle burgers met een vraag om ondersteuning hebben het nut en effect van de ondersteuning als voldoende beoordeeld en ervaren (meer zicht op) perspectief. Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

30.

Indicatoren:

Bron

Streefwaarde Omhoog

2018 eens - oneens 81% - 5%

2019 eens - oneens 80% - 6%

2020 eens- oneens **

Door de ondersteuning kan ik beter Cliëntervaringsdingen doen die ik wil onderzoek WMO* Door de ondersteuning kan ik me CliëntervaringsOmhoog 84% - 4% 83% - 5% ** beter redden onderzoek WMO* Door de ondersteuning heb ik een CliëntervaringsOmhoog 80% - 6% 79% - 6% ** betere kwaliteit van leven onderzoek WMO* *De cliëntervaringsonderzoeken worden jaarlijks gehouden en de resultaten worden het daaropvolgende jaar gepubliceerd. **Cijfers 2020 komen in 2021 beschikbaar.

Wat heeft het gekost – financiën Passende ondersteuning: WMO x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2020

Lasten

107.317

123.868

128.696

4.829

N

Baten

-2.184

-3.901

-4.706

805

V

105.133

119.966

123.990

4.023

N

Toevoeging reserves

0

0

0

0

Onttrekking reserves

-8.578

-18.688

-22.401

3.713

V

Saldo reserves

-8.578

-18.688

-22.401

3.713

V

Totaal

96.555

101.279

101.589

310

N

Saldo van lasten en baten

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet coronagerelateerde meldingen

Bedrag

Transformatiebuffer Sociaal Domein (TBSD): Bij de begroting 2019 is afgesproken om de resultaten (voor- en nadelig) op budgetten die onder de koepel Sociaal Domein vallen met elkaar te verrekenen via de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein. De meldingen die worden verrekend met de Transformatiebuffer worden geduid met TBSD. Voor het veld Passende ondersteuning Wmo betekent dit, rekening houdend met de effecten uit de september- en decembercirculaire 2020, dat er € 4,5 miljoen meer onttrokken wordt aan de TBSD dan begroot.

4.540 V

Wmo-begeleiding-TBSD Sinds de invoering van arrangementen (2019) is er sprake van een niet voorziene stijging van de prijs en daarmee een toename van kosten. Deze prijsstijging is m.n. het gevolg van een hogere inschaling op zorgintensiteit en het indiceren op meerdere resultaatgebieden tegelijk vanwege een samenloop van problematiek. De inzet van m.n. het schakelteam heeft het prijsopdrijvende effect van de arrangementensystematiek getemperd. Daarmee zijn meerkosten voorkomen. Rekening is gehouden met een rendement voortkomend uit de hefbomen begeleiding van € 1,1 mln. (monitor augustus) en € 1,5 mln. ( monitor augustus-december). Verder zien we dat de lasten voor Wmo-begeleiding met € 3,4 miljoen zijn gestegen. Hier zijn een aantal oorzaken voor. Allereerst is sprake van een stijging van het verzilveringspercentage (het aandeel geïndiceerde uren dat een cliënt daadwerkelijk geleverd krijgt). Waar bij de laatste raming (NJB20) nog werd uitgegaan van een verzilvering van 95%, laten realisatiecijfers zien dat dit percentage is gestegen naar 97%. Deze stijging wordt m.n. veroorzaakt door een toename van arrangementsfinanciering. Ten tweede is er in 2020 meer zorg gedeclareerd uit 2019 dan waar rekening mee was gehouden. Ieder jaar wordt bij de jaarrekening een inschatting gemaakt van de zorg die nog afgerekend moet worden uit het oude boekjaar.

Deze inschatting bleek achteraf te laag te zijn vanwege het te lage verzilveringspercentage. Tot slot zijn er bij de najaarsbijstelling maatregelen ingerekend (€ 1,1 mln.) om de stijgende kosten te beheersen. Van het bij de najaarsbijstelling aan kostenbesparing berekende bedrag is € 0,5 miljoen aan kostenbesparing gerealiseerd.

3.854 N

Wmo-begeleiding claim Rijk Als gevolg van de bijstelling van het budget voor Wmo-begeleiding conform de MLT (middellange termijn) index van het CPB, is er €1,6 mln. bijgekomen in 2020. Dit is in de Tussenrapportage 2020 opgenomen als 2.1 Inclusieve stad

31.

400 N

lobbypost richting het Rijk voor autonome ontwikkelingen (claim Rijk). Deze lobby is niet geheel verzilverd; na verrekening met de bijstelling op eigen bijdrage resteert een structureel nadeel van € 400.000,-. Wmo Beschermd Wonen-TBSD De lasten voor Wmo Beschermd Wonen zijn met circa € 3,5 miljoen gestegen. Hierbij is rekening gehouden met de rendementen voortkomend uit de hefboom beschermd wonen: t/m augustus € 49.000,- en vanuit de monitor augustus-december € 89.000,-. Vanwege een wachtlijst voor Beschermd Wonen heeft het rendement van deze hefboom niet tot een directe besparing geleid maar tot minder meerkosten. Want minder aanspraak op Beschermd Wonen (effect hefboom) wordt teniet gedaan door plaatsing vanaf de wachtlijst. In dit geval spreken we van een direct financieel effect met minder meerkosten tot gevolg. De kostenstijging is verder het gevolg van enerzijds een toename van het verzilveringspercentage en anderzijds een toename van het aantal plaatsingen. Het gehanteerde verzilveringspercentage wordt jaarlijks na gecalculeerd en geactualiseerd op basis van een afgerond zorgjaar (2019). 2019 laat zien dat dit percentage is gestegen van 96% naar 98%. Dit geldt voor zowel de zorg in natura als de PGB-budgetten. Naast stijging van het verzilveringspercentage zien we een verdere stijging in het aanbod van plekken.

Deze stijging wordt veroorzaakt door het open house systeem, waarbij aanbieders gedurende de looptijd van het systeem kunnen toetreden en nieuw aanbod kunnen genereren. Vanwege de wachtlijst voor Beschermd Wonen leidt een vergroting van het aanbod direct tot nieuwe plaatsingen en daarmee tot een kostenstijging.

3.514 N

Hefboom Beschermd Wonen Voor deze hefboom was incidenteel € 1.244.000,- uit de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein voorzien in 2020. In 2020 is hiervan € 416.800,- besteed omdat onderdelen van de hefboom zijn vertraagd vanwege corona en het vinden van een locatie voor gemengd wonen (verschillende typen huurders bij elkaar). Van het restantbudget (€ 827.000,-) schuift € 289.700,- door naar 2021 en valt een bedrag van € 537.500,- vrij binnen de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein. Deze vrijval is het gevolg van de ontvangst van rijksmiddelen (voor woonplekken met begeleiding voor dak- en thuislozen) die zijn ingezet voor de bekostiging van de hefboom in plaats van middelen uit de investeringsreserve.

827 V 827 N

Eigen bijdrage-TBSD Conform de richtlijnen wordt de eigen bijdrage die inwoners betalen voor Wmo-ondersteuning, verantwoord op basis van de werkelijke ontvangsten in 2020. In 2020 was dat € 1.074.000,- meer dan begroot. De raming bij het najaarsbericht was gebaseerd op de ontvangsten tot en met medio augustus. De ontvangsten van het CAK (Centraal Administratie Kantoor, verantwoordelijk voor inning eigen bijdragen) kennen een grillig verloop en laten in de laatste maanden een aantal grote betalingen zien met betrekking tot het abonnementstarief. Het CAK loopt achter in het opleggen, innen en afdragen van eigen bijdragen, waardoor we in 2021 nog hoge ontvangsten eigen bijdragen over 2020 verwachten. Daarnaast vertaalt de sterke stijging van Wmobegeleiding en Beschermd Wonen zich ook in hogere ontvangen eigen bijdragen.

1.074 V

Wmo vervoer-TBSD De totale lasten van Wmo-vervoer 2020 komen € 1.357.000,- lager uit dan begroot. Voor € 869.000,- wordt dit veroorzaakt door corona (zie coronagerelateerde meldingen). Het overige verschil ter grootte van € 488.000,- wordt veroorzaakt door lagere reguliere volumes en prijs per reiseenheid dan in de begroting was voorzien (inclusief het resultaat op pgb).

488 V

overige afwijkingen - Vrijval technische overhevelingen-TBSD (30 V) - Een voordeel op organisatiekosten wordt met name veroorzaakt doordat de formatie binnen afdeling Dienstverlening niet volledig is bezet en door lagere overheadkosten-TBSD (zie ook de paragraaf bedrijfsvoering) (377 V) - In verband met de toename van het aantal actieve zorgaanbieders over de afgelopen jaren kan het in 2018 opgevoerde budget maatwerk Wmo-begeleiding structureel vrijvallen-TBSD (200 V) - Er hebben geen pilots Wmo in 2020 plaatsgevonden-TBSD (200 V) - Los van de vergoeding voor niet geleverde zorg die via de corona-reserve wordt gecompenseerd (zie coronagerelateerde meldingen) is er minder uitgegeven aan Hulp aan Huis-TBSD (119 V) - De formatiekosten van het schakelteam zijn lager dan begroot-TBSD (99 V) - De bijdrage vanuit Wmo-aanbieder RIBW voor de hefboom gekantelde buurt is niet volledig besteed (84 V/N) - Diverse-TBSD (240 V) - Diversen (88 N)

1.177 V

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

32.

Coronagerelateerde meldingen Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Deze zijn toen echter per veld neutraal gehouden, zodat de melding bij de jaarrekening het totale jaareffect betreft. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal bij het programma Samen en dichtbij via de reserve corona verevend. Wmo-vervoer 869 V Als gevolg van corona is veel minder gebruik gemaakt van Wmo-vervoer. Dit leidt tot minder vervoerskosten voor een bedrag van € 1.125.000,-. Conform de richtlijnen van het Rijk is aan de vervoerders omzetgarantie voor niet gereden ritten uitgekeerd. Deze garantie bedraagt € 256.000,-. Hiervoor ontvangen we geen compensatie van het Rijk. Per saldo resteert een voordeel van € 869.000,-. overige afwijkingen - Over de maanden april en mei is, conform de richtlijnen van het Rijk, geen eigen bijdrage opgelegd (413 N) - Op basis van de richtlijnen van het Rijk zijn de Hulp aan Huis-aanbieders gecompenseerd voor niet geleverde zorg in het kader van corona (231 N) - Doorbetaling zorgaanbieders Wmo-begeleiding en Beschermd Wonen (46 N) Totaal afwijkingen

690 N

310 N

Wat weten we nog meer Kengetallen

Realisatie 2018 n.b.*)

Aanvragen Wmo

Realisatie 2019 7.760

Raming 2020 8.700

Realisatie 2020 11.145**)

*) Door de overgang naar een nieuwe applicatie (de suite voor het sociaal domein), aanpassingen van werkwijzen en processen (met name Wmo) en een niet volledige doorvertaling hiervan naar de managementinformatie zijn de gegevens over 2018 niet beschikbaar. **) Door de omvorming van Hulp aan Huis van een algemene voorziening naar een maatwerkvoorziening in 2020 stijgt het aantal Wmo- aanvragen. Hulp aan Huis als algemene voorziening werd tot 2020 niet meegenomen in dit cijfer. Dit verklaart de stijging t.o.v. de raming en de realisatie.

Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Aantal Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners)

Realisatie 2017 680

Realisatie 2018 650

Realisatie 2019 640

Realisatie 2020 750

De verandering in Hulp aan Huis -van een algemene naar een maatwerkvoorziening in 2020- leidt tot een hogere realisatie in 2020.

Risico's 5.

Kans van optreden Hoog

Ontwikkelingen Beschermd Wonen

Incidenteel Structureel Onbekend

Bedrag (x € 1.000) Onbekend

De tekstuele toelichting op de risico's is opgenomen in paragraaf 4.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

2.1 Inclusieve stad

33.

Status gewijzigd

Passende ondersteuning; Jeugdhulp Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Wachttijden De gemeenten en zorgaanbieders in Hart van Brabant hebben in 2020 afgesproken dat er binnen tien jaar geen wachttijden meer zijn in de jeugdhulp. De Regio Hart van Brabant dient hierin als voorbeeld voor de rest van het land. Doel van het project is de wachttijden te definiëren, meten en verminderen. 2. Project aanpak ADHD Jongeren met ADHD hoeven niet meer naar de specialist in het ziekenhuis, maar kunnen gewoon naar hun huisarts. Hierdoor zijn er nauwelijks wachttijden meer bij het centrum voor ADHD (ETZ), is het aanbod voor deze kinderen bij de huisarts verbreed en worden zorgkosten bespaard. 52% van de praktijkhoudende huisartsen in Midden Brabant doet mee aan de aanpak kinderen met ADHD. De aanpak wordt uitgerold bij 1.737 kinderen met ADHD. 3. Wonen doe je thuis (hefboom) In 2020 zijn alle voorbereidingen getroffen om in 2021 te starten met de pilot Jouw Ingebrachte Mentor (JIM) waarmee we dat jaar 4 dreigende uithuisplaatsingen willen voorkomen. 4. Project digitaal scheidingsloket (wijzer scheiden) Er is een digitaal scheidingsloket gerealiseerd. Twee fysieke scheidingsloketten zijn in voorbereiding. Ook is er een groep actieve professionals rondom het thema gevormd, wordt er gewerkt aan innovaties, en is er subsidie verkregen voor een pilot gezinsadvocaat.

De website heeft in de tweede helft van 2020 5.000 unieke bezoekers gehad. Met de bijbehorende online campagne zijn ruim 225.000 bezoekers bereikt. 5. Duidelijkheid in verantwoordelijkheden onderwijs/jeugdhulp (hefboom) De wetten Passend Onderwijs (elk kind een plek dat past bij zijn/haar ondersteuningsbehoefte) en de Jeugdwet kennen een gebied, waarin de verantwoordelijkheden van het onderwijs en de gemeenten in elkaar overlopen. Verduidelijking van dit grijze gebied is een noodzakelijke eerste stap. In 2020 is het gelukt om de meest urgente acht onderwerpen uit dit grijze gebied samen te verkennen en te beschrijven. Op de website Zorg in regio HvB is de pagina onderwijs en jeugdhulp ingericht en zijn de 8 onderwerpen beschreven, waarmee duidelijkheid wordt gegeven over verantwoordelijkheden Passend onderwijs en Jeugdwet. Er wordt een regionale werkgroep ingericht die de komende maanden nog meer onderwerpen toe gaat voegen aan de website. Inmiddels is er in alle gemeentelijke Toegangsteams in Tilburg een presentatie gehouden over de verantwoordelijkheden. 6. Lobby Hart van Brabant is pilotgemeente voor onderzoek naar collectieve financiering van zorg in onderwijstijd. Afgeslankte wijziging in jeugdwetten daardoor minder regelgeving door de vaststelling van Norm voor Opdrachtgeverschap door gemeenten.

Tilburg is vertegenwoordigd in de begeleidingscommissie voor onderzoek AEF waarbij duidelijk werd dat we voor jeugdhulp landelijk € 1,7 miljard structureel tekort komen. Vanuit de lobby is extra budget ontvangen voor maatschappelijke effecten en meerkosten zorgaanbieders vanwege de Coronasituatie. Wat kan beter 1. Wonen doe je thuis (hefboom) Woonaanbod. Er is dringend behoefte aan gezinshuisouders voor kwetsbare jongeren in de regio. Conform het landelijke beeld is het lastig om gezinshuisouders te vinden. De hefboom wordt hierdoor vertraagd, met als gevolg dat jongeren niet doorstromen naar een passender zorgaanbod en besparingen niet worden gerealiseerd. 2. Collectieve bekostiging ZIO (hefboom) Op de onderwijscentra Leijpark en De Bodde heeft een groot deel van de kinderen Zorg in onderwijstijd (ZIO) nodig. We zijn trots op de pilot waarin we ervaring opdoen met een andere financieringsvorm. Niet via individuele beschikkingen maar via een totaalbedrag voor alle kinderen op de school. Daardoor wordt de zorginzet efficiënter en vraaggerichter. Doel was vanaf schooljaar 2020- 2021 samen met het zorgkantoor (VGZ) 1 bedrag beschikbaar te stellen aan Onderwijscentrum Leijpark en De Bodde voor alle kinderen op beide scholen. Dit is vanwege de complexiteit van het project, in combinatie met een vertraging door corona, niet haalbaar gebleken.

Er wordt nu ingezet op schooljaar 20212022.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning - Jeugdhulp We bieden Tilburgers waar nodig passende ondersteuning zodat ze naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. Deze ondersteuning noemen wij passend omdat deze integraal, dichtbij en op maat is. Inwoners geven hier zelf naar vermogen sturing aan en de mogelijkheden vanuit de eigen omgeving worden zoveel mogelijk benut. Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

34.

Indicatoren:

bron

Streefwaarde

2017

2018

2019

2020

% gebruikers jeugdhulp dat het nut/effect CEO Jeugd 92% n.b. *) n.b.**) n.b.**) van de hulp als voldoende beoordeelt Uitval jeugdhulp: voortijdig eenzijdig Beleidsmonitor < 2015 (waarde 3,1% 2,6% 2,6% n.b. afgesloten door cliënt Jeugdhulp GGD 2015 3,9%) *) cijfers over 2018 onvoldoende gespecificeerd in GGD-monitor. **) Het cliëntervaringsonderzoek (CEO) Jeugd is in 2020 geen kwantitatief onderzoek, maar een kwalitatief onderzoek dat nog in uitvoering is. De resultaten zijn 2 februari 2021 gedeeld met de raad.

Wat heeft het gekost – financiën Passende ondersteuning: Jeugdhulp x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2020

Lasten

70.806

75.118

76.484

1.367

N

Baten

-4

-4.107

-683

3.424

N

70.802

71.010

75.801

4.791

N

Toevoeging reserves

0

0

0

0

Onttrekking reserves

-220

245

-661

905

V

Saldo reserves

-220

245

-661

905

V

70.582

71.255

75.141

3.885

N

Saldo van lasten en baten

Totaal

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet coronagerelateerde meldingen

Bedrag

Transformatiebuffer Sociaal Domein (TBSD): Bij de begroting 2019 is afgesproken om de resultaten (voor- en nadelig) op budgetten die onder de koepel Sociaal Domein vallen met elkaar te verrekenen via de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein. De meldingen die worden verrekend met de Transformatiebuffer worden geduid met TBSD. Voor het veld Passende ondersteuning Jeugdhulp betekent dit, rekening houdend met de effecten uit de september- en decembercirculaire 2020, dat er € 1,2 miljoen meer wordt onttrokken aan de TBSD dan begroot.

1.196 V

Lokale jeugdhulp-TBSD Het budget voor lokale innovatiemiddelen en borging van lokale innovatie is bijna geheel ingezet voor innovatieve activiteiten voor de doelgroep. De lagere instroom (minder aanvragen voor) PGB jeugd heeft zich hersteld in het laatste kwartaal van 2020 maar er zijn 10% minder cliënten dan in 2019. De kosten zijn ondanks deze ontwikkeling 1% gestegen ten opzichte van 2019 doordat de gemiddelde waarde van de beschikking (+5%) en de verzilvering van de beschikkingen (+7%) is toegenomen (verzilvering: het aantal geïndiceerde uren dat een cliënt daadwerkelijk geleverd krijgt). In de najaarsbijstelling is geen rekening gehouden met een hogere verzilvering. Het nadeel op de lokale jeugdzorg bedraagt € 293.958,-.

294 N

Regionale jeugdhulp-TBSD De derde regionale prognose jeugdzorg 2020 komt € 563.668,- hoger uit dan de prognose van augustus 2020. Dat komt door een stijging van de kosten van landelijke zorg, doordat de gemiddelde prijs van aspecifieke zorg is toegenomen en de kosten voor cliënten zonder toewijzingen zijn gestegen (aspecifiek: in de toewijzing van zorg/hulp door gemeente aan de aanbieder - u mag leveren - wordt geen specificatie van de te leveren producten meegegeven.) De kosten voor arrangementen komen naar verwachting iets hoger uit. De overige zorgkosten dalen, o.a. doordat het aantal jongeren in verblijf en in pleegzorg afneemt. De regionale jeugdzorg kost in 2020 in totaal afgerond €65 mln. Het nadeel op de regionale jeugdzorg komt uiteindelijk op € 501.610,-. Daarnaast stond in de begroting nog een te realiseren rendement van € 493.011,- op de hefbomen Jeugdhulp (Jeugdhulp-Onderwijs, Beheersmaatregelen Jeugdhulp, PGB Wmo, Eén gezin/één plan/één coördinator en Toezicht Wmo/Jeugdhulp). Omdat het gerealiseerde rendement op de hefbomen jeugdhulp (t/m augustus € 1,0 mln. en vanuit de monitor augustus-december € 1,3 mln.) in de lasten voor de jeugdhulp zit, melden we hier € 493.000,- nadelig.

995 N

2.1 Inclusieve stad

35.

Jeugdhulp claim Rijk In de Tussenrapportage 2020 is het budget voor jeugdhulp verhoogd met € 3,7 mln. omdat het oorspronkelijke budget in de Programmabegroting 2020 lager was dan de later herijkte deelbegroting jeugd 2020. In de herijkte begroting 2020 is namelijk door de regio rekening gehouden met 6% indexering op de zorgbudgetten voor prijs en volumegroei. De extra middelen van het Rijk vanuit de meicirculaire 2020 voor jeugd zijn daarop in mindering gebracht. Voor het restant (€ 3,4 miljoen) is een lobbypost richting het Rijk opgevoerd (claim Rijk). Deze is niet gerealiseerd en wordt hier zodoende als nadeel gemeld.

3.410 N

overige afwijkingen - Vrijval technische overhevelingen-TBSD (16 V) - De activiteiten voor de hefboom Wonen doe je thuis gaan met name in 2021 e.v. plaatsvinden. De kosten die in 2020 zijn gemaakt, hebben in regionaal verband plaatsgevonden en zijn daarom betaald uit de regionale middelen vanuit het transformatiefonds. Dit betekent dat er € 220.000,- beschikbaar blijft in de reserve investeringsfonds Sociaal Domein (220 V/N) - Voor de hefboom Jeugdhulp-Onderwijs was na een vrijval bij de najaarsbijstelling van € 211.000,-, nog €71.000,- voorzien uit de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein. De activiteiten hebben in regionaal verband plaatsgevonden en zijn daarom ook gedekt uit de regionale middelen vanuit het transformatiefonds. Dit betekent dat er € 71.000,- beschikbaar blijft in de reserve investeringsfonds Sociaal Domein (71 V/N) - Diversen-TBSD (77 V) - Diversen (90 V)

183 V

Coronagerelateerde meldingen Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Deze zijn toen echter per veld neutraal gehouden, zodat de melding bij de jaarrekening het totale jaareffect betreft. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal bij het programma Samen en dichtbij via de reserve corona verevend. Doorbetaling zorgaanbieders jeugd 565 N Het Rijk en de VNG hebben afspraken gemaakt over doorbetaling van zorgaanbieders in de corona-periode op het niveau van de productie 2019. Daarvoor hebben zorgaanbieders aanvragen kunnen indienen. Deze zijn beoordeeld en op basis daarvan zijn door de Regio voorschotten verstrekt. De verwachting is dat de kosten voor Tilburg op € 565.377,- uitkomen. Totaal afwijkingen 3.885 N

Wat weten we nog meer Waarstaatjegemeente.nl Indicatoren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Jongeren met een dellict voor de rechter

Realisatie 2017 10,8% 1,5% 0,6% 1%

Risico's 6.

Realisatie 2018 13,2% 1,4% 0,5% 1%

Kans van optreden Hoog

Kosten Jeugdhulp

Incidenteel Structureel Structureel

Realisatie 2019 14,1% 1,3% 0,5% 1% Bedrag (x € 1.000) Onbekend

De tekstuele toelichting op de risico's is opgenomen in paragraaf 4.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

36.

Realisatie 2020 n.b. n.b. n.b. n.b. Status gewijzigd

Ingrijpen bij crisis en onveiligheid Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Huiselijk geweld en kindermishandeling. • De realisatie van het Centrum Huiselijk Geweld (netwerksamenwerking) ligt nog steeds op schema. Het aantal casussen in het Veiligheidsteam (intensieve samenwerking tussen professionals op het gebied van straf en zorg, onderdeel Centrum Huiselijk Geweld) wordt in 2021 stap voor stap uitgebreid van 25 naar 75. • De Taskforce Kindermishandeling heeft in de Week tegen Kindermishandeling veel impact gemaakt met aansprekende gasten. De website Zorgen om een kind wordt gemiddeld ruim 300 keer per week bezocht. De chatfunctie van Veilig Thuis is in de zomer gestart, waardoor nog meer kinderen, jongeren en volwassenen laagdrempelig met Veilig Thuis in contact kunnen komen. 2. Het Zorg- en Veiligheidshuis heeft met succes een nieuw ICT-systeem (PGAx) geïmplementeerd. In 2021 gaan we door met optimalisatie van het systeem op punten waarin bij aanvang niet was voorzien. Door corona heeft samenwerken met partners een nieuwe dimensie gekregen. Digitale innovaties zijn versneld doorgevoerd. Ook wordt meer dan voorheen creatief gedacht over hoe in contact te komen en te blijven met cliënten. 3.

Persoonsgerichte aanpak van de personen die verantwoordelijk waren voor de meeste E33-meldingen (verward gedrag), blijkt effectief; meldingen over deze personen nemen af in Hart van Brabant. Maar het gestelde doel, afname van totaal aantal E33-meldingen, is nog niet behaald. De toename van het aantal meldingen (+4%) is wel lager dan het landelijk gemiddelde (+18%). (Zie ook corona-monitor) 4. De wachtlijst voor de maatschappelijke opvang (als gevolg van een forse toename van het aantal daklozen eind 2018) is teruggebracht naar 0 wachtenden. Tijdens de 1e coronagolf is de Willem II-kazerne in gebruik genomen om extra dakloze mensen te kunnen opvangen. Deze opvanglocatie is vanwege de nieuwbouw bij Traverse en een toename van het aantal daklozen langer gebruikt, zodat niemand op straat hoeft te slapen. Met de woningcorporaties zijn aanvullende afspraken gemaakt over het beschikbaar stellen van 50 extra woningen, om de overgang tussen de kazerne en de nieuwbouw van Traverse (die minder capaciteit heeft dan de kazerne) halverwege 2021, soepel te laten verlopen. 5. Hefboom "Versimpelen meldroutes" is gestart; ook is de inventarisatie afgerond. Wat kan beter 1. Het Zorg en Veiligheidshuis ziet dat in 2020 door corona de eerste tekenen van een zogenaamde boeggolf zichtbaar worden door een verzwaring van de problematiek waarmee het te maken krijgt. 2.

De pilot Trans-forensisch Team (persoonsgerichte aanpak van mensen die steeds terugvallen in criminaliteit/verslaving) dreigt vertraging op te lopen vanwege nog niet geregelde duurzame bekostiging. We zijn hierbij afhankelijk van de landelijke implementatie van de Ketenveldnorm ('sluitende aanpak' voor deze doelgroep, ministeries VWS en J&V). 3. Versimpelen meldroutes: - Financiële opbrengst is lastig te meten, wat te maken heeft met de vele schakels die betrokken zijn. Op de directe kosten (gebouwen, personeel) is dit nog wel te onderzoeken, maar met zorgkosten wordt dit lastiger. - Verschillende onderdelen van de meldroutes hebben allemaal een verschillende oorsprong en worden ook door verschillende partijen aangestuurd (gemeenten, zorgverzekeraars, zorgaanbieders) wat het ook lastig maakt om sturing te geven op de voortgang.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Elke Tilburger is en voelt zich veilig zodat hij/zij zich maximaal mogelijk kan ontwikkelen en meedoen in de samenleving. • Tilburgers ervaren geen (woon)overlast • Hulpverlening is duurzaam effectief; weet geweld te voorkomen en adequaat te stoppen • Tilburgers ervaren zo minimaal mogelijk situaties van acute crisis en onveiligheid 1. Kwalitatief = Cliëntervaringsonderzoek • Kwalitatief onderzoek bij zowel volwassenen als kinderen naar tevredenheid ondersteuning Onveiligheid. Aansluiten bij narratief onderzoek Inclusieve stad. • Veiligheidsbeleving: gemiddeld rapportcijfer veiligheidsbeleving volwassenen t.o.v. 2017. • % Jeugd 12-18 jaar, dat zich wel eens onveilig voelt t.o.v. 2017.

2.1 Inclusieve stad

37.

Indicatoren:

Bron

Veiligheidsgevoel overdag

Lemon

Streefwaarde Omhoog

Veiligheidsgevoel in de avond

Lemon

Omhoog

2015

2017

2019

7,9

8,0

8,0

6,7

6,7

6,8

De Lemon wordt 2 jaarlijks gehouden. 2. Doelrealisatie ingrijpen crisis en onveiligheid • Vermindering aantal recidive VT (Veilig Thuis) en aantal meldingen CIT (crisisinterventieteam) t.o.v. 2019 • Verhogen % jeugd (4-18) en % volwassenen dat voldoende weerbaar is t.o.v. 2017 (GGD Brabantscan). • Vermindering % inwoners dat overlast ervaart t.o.v. 2017 (Lemon) Indicatoren: Meldingen CIT Tilburg Recidive VT

Bron CIT Hart van Brabant Veiligheid en Wijken

Streefwaarde Omlaag

2018

2019

2020

596

810*

n.n.b.

Omlaag

Over de gemeten periode 2015 n.n.b. t/m maart 2019 was de recidive 27% op hetzelfde adres** * Betreft de cijfers t/m juli 2019. Stijging o.a. als gevolg van onderbrengen meldpunt verwarde personen bij CIT en rechtstreekse meldingen van inwoners vanaf september 2018. ** Kanttekening dat in 50% van de casussen betrokkenen niet op hetzelfde adres wonen. Bij de aanpak van huiselijk geweld wonen de betrokkenen (slachtoffers, plegers en andere direct betrokkenen van een casus huiselijk geweld) in 50% van de gevallen niet op hetzelfde adres. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om ex-partners, kinderen die niet meer thuis wonen etc. Indicatoren: