Document · PDF

03 Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg_def

Raadsvergadering 14 juni 2021, gemeente TilburgBij agendapunt: Raadsvoorstel jaarstukken 202049.294 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

Inhoudsopgave Leeswijzer ......................................................................................................................... 3 Jaarverslag ........................................................................................................................ 4 1. Inleiding en financieel beeld........................................................................................... 5 2. Programma's ............................................................................................................... 12 2.1 Inclusieve stad ..................................................................................................................................................13 2.2 Duurzame Stad .................................................................................................................................................41 2.3 Vitale Stad ........................................................................................................................................................52 2.4 Samen en dichtbij .............................................................................................................................................70

3. Bedrijfsvoering ............................................................................................................ 84 4. Paragrafen ................................................................................................................... 88 4.1 Grondbeleid......................................................................................................................................................88 4.2 Lokale heffingen ...............................................................................................................................................94 4.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................................96 4.4 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................................... 106 4.5 Financiering ................................................................................................................................................... 111 4.6 Verbonden partijen ....................................................................................................................................... 113

Jaarrekening .................................................................................................................. 122 5. Jaarrekening .............................................................................................................. 123 5.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling..................................................................................... 123 5.2 Balans per 31 december 2020 ....................................................................................................................... 128 5.3 Toelichting op de balans ............................................................................................................................... 130 5.4 Overzicht baten en lasten 2020 .................................................................................................................... 150 5.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ......................................................................................... 152 5.6 Structurele afwijkingen ................................................................................................................................. 159 5.7 Informatie Wet Normering Topinkomens (WNT) .........................................................................................

166 5.8 Overzicht baten en lasten per taakveld ........................................................................................................ 167 5.9 Verantwoordingsinformatie Specifieke Uitkeringen (SiSa) ........................................................................... 169

Bijlagen ......................................................................................................................... 174 I. Overzicht buitenlandse dienstreizen bestuur .................................................................................................. 174 II. Overzicht servicenormen, klachten en bezwaarschriften ............................................................................... 174 III. Bijlagen paragraaf Grondbeleid ..................................................................................................................... 178 IV. Overzicht investeringen en restantkredieten ................................................................................................ 184 V. Overzicht invorderingen ................................................................................................................................. 185 VI. Rapportage onderzoek doeltreffendheid/doelmatigheid.............................................................................. 185 VII. Overzicht benchmarks .................................................................................................................................. 188 VIII. Overzicht hefbomen sociaal domein ........................................................................................................... 189 IX.

Lijst met afkortingen ...................................................................................................................................... 191

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2020. Hierin beschrijven we hoe het afgelopen jaar verlopen is, zowel wat betreft de beleidsuitvoering van het coalitieprogramma als de bijbehorende financiële gevolgen. Met deze jaarstukken leggen wij als college van B&W verantwoording af over het jaar 2020. Hoofdstuk 1: Inleiding en financieel beeld In dit hoofdstuk is een inleiding op de jaarstukken opgenomen. We lichten onze financiële positie toe en er zijn enkele kerngegevens over onze gemeente opgenomen. Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording Hoofdstuk 2 bevat de activiteiten en resultaten op de programma's en producten. Daarnaast zijn de financiële afwijkingen bij deze jaarrekening ten opzichte van de bijgestelde begroting (Najaarsbijstelling) opgenomen. Per product geven we vervolgens een beeld van 2020 langs de W-vragen. Wat hebben we bereikt (resultaten van de beleidsuitvoering) Wat wilden we bereiken (doelen en indicatoren) Wat heeft het gekost (financiën) Wat weten we nog meer (kengetallen, BBV-indicatoren en risico's) De financiële effecten van corona zijn per veld onder een apart kopje gerubriceerd en via de algemene baten en lasten verrekend met de compensatie vanuit het Rijk. Hoofdstuk 3: Bedrijfsvoering Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de bedrijfsvoering en is in opzet gelijk aan de programma's in hoofdstuk 2.

Hoofdstuk 4: Paragrafen - Specifieke onderwerpen Hier komen de verplichte specifieke paragrafen aan bod. Deze geven een toelichting op onder andere financiële aspecten, risico's en verbonden partijen. Ook de paragraaf grondbeleid is hier opgenomen. De paragrafen volgen de indeling van de begroting 2020, met uitzondering van de paragraaf financiële status en inzicht die in de paragraaf weerstandsvermogen is ondergebracht en de paragraaf subsidies waarvan de majeure financiële afwijkingen in de programmaverantwoording zijn terug te vinden. De paragraaf algemene dekkingsmiddelen uit de begroting is ondergebracht in de jaarrekening zelf. Hoofdstuk 5: Jaarrekening Dit hoofdstuk bevat de gemeentelijke jaarrekening over 2020. Dit is enerzijds de balans en de toelichting op de balans, anderzijds het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop. Algemeen • In de diverse financiële overzichten duiden we in de verschillen-kolom via een V en N of er sprake is van een Voordeel of een Nadeel. Afrondingen kunnen tot kleine verschillen in tellingen leiden. • In de programmaverantwoording zijn bij het onderdeel 'wat weten we nog meer' de verplichte BBV-beleidsindicatoren opgenomen. Deze cijfers worden ontleend aan de website 'Waar staat je gemeente.nl'. Op het moment dat deze jaarstukken worden uitgebracht zijn de realisatiecijfers over 2020 veelal nog niet beschikbaar.

Jaarverslag

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

1. Inleiding en financieel beeld Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2020 waarmee wij als college verantwoording afleggen over de behaalde resultaten in het afgelopen jaar, zowel beleidsmatig als financieel. Wij zijn het jaar 2020 vol ambitie begonnen met de verdere uitvoering van de plannen uit ons bestuursakkoord, voortbouwend op de resultaten uit de eerste helft van onze bestuursperiode zoals we die in de Tussenbalans hebben gepresenteerd. Al snel kregen we te maken met corona waardoor wij ons geconfronteerd zagen met nieuwe uitdagingen en opgaven. In het Tilburgse Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis werd de eerste Nederlandse coronapatiënt opgenomen. Ook onze stad kreeg te maken met besmettingen en inwoners die zijn overleden als gevolg van het virus. De druk op de zorg was en is nog steeds heel groot. De pandemie heeft nog altijd een enorme impact op onze samenleving en onze stad. Inwoners, bedrijven en instellingen kregen te maken met vrijheidsbeperkende maatregelen en door de lockdown moesten culturele instellingen, sportverenigingen, buurthuizen, onderwijs, horeca, winkels en bedrijven gedurende een lange periode hun deuren sluiten. Niet alleen qua gezondheid heeft corona verregaande gevolgen. Ook op economisch, maatschappelijk en sociaal vlak raakt het de stad en onze inwoners hard. De rijksoverheid is met maatregelen gekomen om ondersteuning te bieden in deze crisis.

En ook als gemeente hebben wij diverse maatregelen genomen die er toe bijdragen dat inwoners en bedrijven in deze crisis zoveel mogelijk overeind kunnen blijven. Via onze coronamonitors hebben wij de effecten en maatregelen van corona op onze stad gemonitord en gerapporteerd. In het afgelopen jaar heeft Tilburg ook een enorme saamhorigheid en betrokkenheid laten zien. Dat geeft veel hoop in deze moeilijke periode. Met het Dankraam, de kunstuiting op het Paleis Raadhuis, toonden Tilburgers hun saamhorigheid en dank aan mensen in de stad die zich in deze coronatijd verdienstelijk hebben gemaakt. Als gemeentebestuur zijn we dankbaar voor al die mooie initiatieven die ontstonden om elkaar een hart onder de riem te steken en te helpen waar mogelijk. Het laat zien hoe het Tilburgerschap vorm krijgt. Dat maakt ons trots en toont de veerkracht van onze stad. Ondanks de grote impact van corona hebben we in 2020 veel gerealiseerd. We hebben veel energie gestoken in allerlei nieuwe activiteiten die door de pandemie op ons af kwamen, zoals bijvoorbeeld het opzetten van noodopvang, uitvoering van de ToZo-regeling, met onze partners ontwikkelen van extra activiteiten voor jongeren en het uitvoeren van 1,5 meter aanpassingen in de stad. Steeds met als doel onze inwoners, bedrijven en instellingen zo goed mogelijk te helpen en ondersteunen.

Maar ook zijn we verder gegaan met onze ambities uit het bestuursakkoord. Corona heeft bovendien geleid tot nieuwe inzichten en werkwijzen die ons kunnen helpen bij het uitvoeren van onze plannen. In de Tussenbalans hebben wij voor de zomer uw raad uitgebreid geïnformeerd over de bereikte resultaten van ons bestuursakkoord over de eerste helft van onze bestuursperiode. In deze jaarstukken schetsen wij een samenvattend overzicht van de resultaten uit 2020. Als sluitstuk zullen we tegelijk met de programmabegroting 2022 een beknopte eindbalans op het bestuursakkoord presenteren. Het financieel resultaat bij deze jaarrekening ten opzichte van de Najaarsbijstelling (gewijzigde begroting) bedraagt na verwerking van de overhevelingsvoorstellen € 9,7 miljoen voordelig. Ondanks dit financieel voordelig resultaat wat voornamelijk is ontstaan door incidentele meevallers, staan onze gemeentelijk financiën nog steeds fors onder druk. Vanuit de reserve transformatiebuffer hebben we tekorten in het sociaal domein in 2020 incidenteel af kunnen dekken. Maar ondanks de op gang gebracht transformatie in het sociaal domein en de gerealiseerde effecten vanuit de hefbomen blijft er sprake van een structureel en groeiend tekort als gevolg van onder meer de stijgende volumes en prijzen, waarvoor het Rijk de gemeenten tot nu toe onvoldoende compenseert.

Maar ook op het gebied van bijvoorbeeld klimaat, woningbouw of de invoering van de omgevingswet staan we voor grote opgaven de komende jaren. Vanuit het Rijk worden we geconfronteerd met veel financiële onzekerheid, onder andere over de ontwikkeling van het gemeentefonds, additionele middelen voor jeugdhulp of nieuwe taken als de invoering van de omgevingswet. De lobby van gemeenten en VNG, waar Tilburg een actieve rol in speelt, levert tot nu veel aandacht op maar onvoldoende financieel resultaat. In het recente rapport ‘Rust – Reinheid – Regelmaat, evenwicht in de bestuurlijk-financiële verhoudingen’ komt de Raad van het Openbaar bestuur tot de conclusie dat de financiële verhoudingen uit het lood zijn geraakt en te veel een onderdeel geworden van steeds terugkerende politieke onderhandelingen tussen de decentrale overheden en de rijksoverheid. In deze onzekere financiële context gaan wij de perspectiefnota en programmabegroting 2022 opstellen, de laatste van onze bestuurstermijn. Het is daarom van groot belang dat het nieuwe Kabinet zo snel mogelijk duidelijkheid geeft. 1. Inleiding en financieel beeld

Financieel beeld Financieel resultaat I. Financieel Resultaat 2020 In onderstaande tabel is het financieel resultaat naar de vier P&C producties weergegeven. Met de Tussenrapportage en Najaarsbijstelling heeft uw raad de begroting bijgesteld. In deze jaarstukken worden de financiële afwijkingen verklaard die zijn ontstaan ten opzichte van de bijgestelde begroting. Hieronder zijn de grootste voor- en nadelen ten opzichte van de Najaarsbijstelling opgenomen. In hoofdstuk 2 zijn per veld, onder het kopje 'Wat heeft het gekost', de financiële afwijkingen meer in detail opgenomen. Vanaf 2019 worden de tekorten en overschotten in het sociaal domein verrekend met de reserve transformatiebuffer sociaal domein. In 2020 was deze buffer voldoende om de tekorten in het sociaal domein op te vangen. Deze tekorten zijn daarmee geen onderdeel van het jaarrekeningresultaat. Omschrijving I. Saldo oorspronkelijke begroting 2020 II. Resultaat Tussenrapportage 2020 (t.o.v. oorspronkelijke begroting) III. Resultaat Najaarsbijstelling 2020 (t.o.v. Tussenrapportage) Majeure voor- en nadelen bij deze jaarrekening, ten opzichte van de Najaarsbijstelling 2020 Inclusieve stad: niet realiseren claim rijk sociaal domein (Jeugdhulp + Wmo) Duurzame stad: onderhoud bomen Duurzame stad: : teruggaaf energiebelasting Vitale stad: vrijval uit reserve LHFT i.v.m.

truckparking Vossenberg Samen en dichtbij: teruggaaf re-integratie BTW voorgaande jaren Samen en dichtbij: storting in voorzienig voormalig bestuur Samen en dichtbij: hogere opbrengst OZB Samen en dichtbij: hogere opbrengst bouwleges Samen en dichtbij: hogere uitkering gemeentefonds 2020 (september- en december circulaire) Samen en dichtbij: gemeentefonds voorgaande jaren Bedrijfsvoering: voordelig resultaat organisatiekosten Algemeen: overige per saldo voordelig Afwijkingen t.o.v. Najaarsbijstelling 2020 (exclusief overhevelingen) Algemeen: niet bestede budgetten met voorstel tot beleidsmatige overheveling (m.n. decentralisatieen integratie-uitkeringen via het gemeentefonds en klimaatmiddelen) Algemeen: niet bestede budgetten met voorstel tot technische overhevelingen VI. Resultaat ten opzichte van Najaarsbijstelling 2020 Rekeningresultaat 2020 t.o.v. primaire begroting

Bedrag 0,0 1,0 N 4,5 V 3,8 N 0,5 N 0,8 V 0,7 V 1,7 V 0,6 N 0,7 V 0,4 V 5,0 V 0,6 V 3,3 V 1,4 V 9,7 V 3,1 V 7,2 V 20,0 V 23,5 V

Financiële afwijkingen sociaal domein 2020 (verrekend met de reserve transformatiebuffer) Bij de programmabegroting 2020 zijn we ervan uitgegaan dat we € 8,1 miljoen aan de transformatiebuffer zouden onttrekken voor het opvangen van tekorten in het sociale domein. Onderstaande tabel laat zien welke resultaten in de tussentijdse rapportages en in deze jaarrekening zijn gemeld die verrekend zijn met de transformatiebuffer. Resultaat sociaal domein (verrekend met de reserve transformatiebuffer 2020 ( x € 1 miljoen)) I. Oorspronkelijke begroting: dekking tekort sociaal domein via reserve transformatiebuffer II. Resultaat bij Tussenrapportage 2020 t.o.v. oorspronkelijke begroting III. Resultaat bij Najaarsbijstelling 2020 t.o.v. Tussenrapportage 2020 Majeure voor- en nadelen bij deze jaarrekening, ten opzichte van de Najaarsbijstelling 2020 Bijzondere bijstand Participatiebudget Uitvoering taken Toegang Tilburg BUIG Storting in voorziening debiteuren sociale zaken Bedrijfsvoering /organisatiekosten Volume/indexering via gemeentefonds WMO Begeleiding WMO Beschermd wonen Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

Bedrag 8,1 N 2,3 N 3,4 N 0,5 V 1,4 V 0,4 N 2,6 V 0,9 N 1,4 V 0,7 V 3,8 N 3,5 N

WMO Overig (m.n. eigen bijdragen) Jeugdhulp Afwikkeling subsidies voorgaande jaren Incidentele vrijval reserve 3D Sportstimulering Overige afwijkingen, per saldo Afwijkingen t.o.v. Najaarsbijstelling 2020 (exclusief overhevelingen) IV. Tekort sociaal domein 2020, verrekend met transformatiebuffer Niet bestede budgetten sociaal domein waarvan aan de raad wordt voorgesteld deze over te hevelen naar 2021 (o.a. middelen perspectief op werk, arbeidsmarktvernieuwing, armoedebestrijding kinderen) Per saldo onttrokken aan reserve transformatiebuffer sociaal domein

1,7 V 1,2 N 0,7 V 0,4 V 0,4 V 1,6 V 1,6 V 12,2 N 4,8 V

7,4 N

Bij de Najaarsbijstelling hadden nog de verwachting € 13,8 miljoen te moeten onttrekken uit de reserve transformatiebuffer. In deze jaarrekening melden we ten opzichte van de Najaarsbijstelling een voordeel van € 1,6 miljoen op de onderdelen die we met de reserve transformatiebuffer verrekenen. Dit als een resultante van enerzijds groei van zorguitgaven en anderzijds diverse voordelige effecten die met de buffer verrekend worden. Daarnaast ontstaat een voordeel van € 4,8 miljoen vanwege niet uitgeputte budgetten die we naar 2021 overhevelen en in de reserve transformatiebuffer storten. Totaal onttrekken we € 7,4 miljoen uit de reserve transformatiebuffer. Dat is € 6,4 miljoen minder dan we bij de Najaarsbijstelling hadden verwacht. De reserve transformatiebuffer kent onderstaand verloop. In het saldo per ultimo 2020 van € 7,8 miljoen is voor € 4,8 aan overhevelingen van 2020 naar 2021 opgenomen. De ‘vrije ruimte’ is daarmee € 3,0 miljoen die ingezet kan worden ter dekking van tekorten in 2021. Bij de programmabegroting 2021 gingen we uit van een eindsaldo per ultimo 2020 van € 1,4 miljoen. Verloop reserve transformatiebuffer Sociaal Domein Beginsaldo Onttrekking

2019 17,0 - 1,8

2020 15,2 -7,4

Stand per ultimo

15,2

7,8

II. Voorstel bestemming resultaat Wij stellen aan de gemeenteraad voor het resultaat bij deze jaarstukken als volgt te bestemmen. Voorstellen aan de raad tot resultaatbestemming (x € 1 miljoen) Resultaat bij deze jaarrekening t.o.v. de gewijzigde begroting A: Voorstellen voor beleidsmatige overhevelingen B: Voorstellen technische overhevelingen i.v.m. reeds aangegane verplichtingen Vrij te bestemmen resultaat Voorstel resultaatbestemming: C: Voordeel truckparking Vossenberg in reserve LHFT storten D: Storting in algemene reserve (AR)

Bedrag 20,0 -/- 3,1 -/- 7,2 9,7 -/- 0,7 -/- 9,0

Met de toevoeging van € 9,0 miljoen aan de algemene reserve overschrijdt deze de bovenbandbreedte met € 1,6 miljoen. In afwijking van het financiële beleid stellen wij voor deze € 1,6 miljoen niet toe te voegen aan de Reserve RIO maar beschikbaar te houden in de algemene reserve om eventuele tekorten in het jaar 2021 als gevolg van corona dan wel tekorten in het sociaal domein op te kunnen vangen. Toelichting overhevelingsvoorstellen: Beleidsmatige overhevelingen: dit betreft budgetten die in 2020 niet zijn besteed en waarvan aan de raad wordt voorgesteld deze budgetten naar 2021 over te hevelen om activiteiten af te kunnen ronden. Het gaat hier om specifieke middelen voor de uitvoering van concrete activiteiten of projecten waar geen structureel budget voor aanwezig is, waarvan de uitvoering vertraagd is en die in het volgend jaar kunnen worden afgerond. Technische overhevelingen: dit betreft enerzijds budgetten waarvoor in 2020 al wel verplichtingen met derde partijen zijn aangegaan maar waarvan de prestatie nog niet is geleverd. Om deze verplichtingen te kunnen nakomen moet in 2021 het budget beschikbaar blijven. Anderzijds gaat het om nog niet gerealiseerde exploitatiebijdragen aan projecten die nodig zijn om projecten te kunnen uitvoeren of afronden. 1. Inleiding en financieel beeld

III. Financieel beeld sociaal domein en structurele doorwerking We werken aan een inclusieve stad, waar mensen erbij horen, ertoe doen en zelfredzaam zijn. Tilburgers die zich onvoldoende redden krijgen passende ondersteuning. Vanuit de transformatieopgaaf werken we aan de juiste ondersteuning op de juiste plek, waarbij deze tevens betaalbaar moet blijven. We investeren hiervoor in deze transformatie, zowel door innovaties te financieren uit het investeringsfonds als door met een transformatiebuffer veranderingsprocessen te ondersteunen. Het investeren in transformatie doen we aan de hand van de volgende drie actielijnen: o Innovatie door de inzet van hefbomen waarbij we ons richten op maatschappelijke, institutionele en financiële impact o Lobby voor een reëel budget en meer impact o Samenwerking met partners, inkoopstrategieën In de P&C-cyclus volgen we steeds de financiële voortgang op deze drie actielijnen met daarnaast de autonome ontwikkelingen en de ontwikkeling van de buffer en de investeringsreserve. In deze jaarstukken maken we de balans op over 2020 en brengen de voortgang en het resultaat onder de koepel in beeld. Hefbomen We zien dat het in veel hefbomen lukt de geplande beweging in gang te zetten. We hebben voor iedere hefboom op drie vlakken impact gedefinieerd: maatschappelijk, institutioneel en financieel.

Dat leidt dit in 2020 tot een financiële besparing van € 5,3 miljoen. Gedurende het jaar 2020 hebben we gezien dat niet voor elke hefboom de financiële besparing in het gewenste tempo gehaald werd, waar andere hefbomen juist meer besparing opleverde dan vooraf verwacht. Per saldo boeken we een besparing conform het robuuste scenario. Verder weten we ook dat er besparingen bij partners vallen en hebben we ‘toekomstige kostenbesparingen’ (minder meerkosten) gerealiseerd. Het is dus van belang ons te realiseren dat, alhoewel de financiële impact van de hefbomen voor 2020 in zijn totaliteit in de pas loopt met wat verwacht werd (robuust scenario), dit vanuit het perspectief van de in de begroting opgenomen te realiseren besparingen niet altijd zichtbaar is. In bijlage VIII is een financieel overzicht van de hefbomen opgenomen. In de programmabegroting 2020 hebben we aangegeven dat het financieel meerjarig beeld in het sociaal domein uit evenwicht is. Hieronder schetsen we het financieel beeld vanuit het vertrekpunt zoals in de programmabegroting opgenomen. Financieel beeld sociaal domein (x € 1 miljoen) Tekort Sociaal Domein (conform programmabegroting 2020) Voor- en nadelen verrekend via transformatiebuffer (uit Tussenrapportage, Najaarsbijstelling en Jaarrekening) Nadeel i.v.m.

niet gecompenseerd deel loon/prijsbijstellingen *) Opbrengst hefbomen Resterend tekort dekking: Toegestaan tekort conform begroting Reserve transformatiebuffer Algemene middelen *) Totaal dekking:

Begroot 2020 15,6 N

Gerealiseerd 2020 15,6 N 0,7 V

-5,3 V 10,3 N

2,2 V 8,1 V 10,3 V

3,8 N -5,3 V 13,4 N

2,2 V 7,4 V 3,8 V 13,4 V

*) dit betreft kosten de niet volledig gecompenseerde loon- en prijsbijstellingen via de algemene uitkering waarvoor we bij de tussenrapportage een claim op het Rijk hebben opgenomen. Deze claim is uiteindelijk niet gerealiseerd in 2020. Bij deze jaarrekening dekken we de kosten uit de algemene middelen.

Ondanks de positieve bijstelling ten opzichte van de Najaarsbijstelling zoals hiervoor is beschreven, is er sprake van een structureel groeiend tekort op de zorgbudgetten voor Jeugd en Wmo. In 2020 stonden hier nog voordelen tegenover zoals bij de BUIG of middelen voor participatie, veelal incidenteel. Als we de effecten echter doortrekken naar de komende jaren verwachten wij dat circa € 10 miljoen nadelig zal doorwerken naar de begroting 2021.

Vermogenspositie

Het eigen vermogen van de gemeente Tilburg is in 2020 afgenomen met € 22,9 miljoen tot € 829,0 miljoen. De solvabiliteit (eigen vermogen t.o.v. balanstotaal) bedraagt 67,0%. Dit kengetal laat zien in welke mate we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Voor gemeenten van vergelijkbare omvang is dit 27% (eind 2019; bron data financiën decentrale overheden). Onze solvabiliteit is afgenomen met 5,7 procentpunt ten opzichte van ultimo 2019. De afname van vermogen en solvabiliteit is in lijn met het beeld wat we zien in de meerjarenbegroting. Wel gaat het minder snel dan begroot. Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

Omschrijving Vermogen per 31-12-2019 - (72,7% balanstotaal) Vermogen per 31-12-2020 - (67,0% balanstotaal) Vermogensafname 2020 Verklaring vermogensmutatie: * Afname reserves 2020 * Resultaat 2020 Totaal vermogensmutatie 2020

Bedrag 851,9 829,0 22,9 -46,4 23,5 -22,9

Het verloop van het eigen vermogen is hieronder weergegeven.

Weerstandscapaciteit

Onze weerstandscapaciteit bedraagt eind 2020 € 169,9 miljoen. Dit bestaat uit € 151,4 miljoen reservecapaciteit en € 18,5 miljoen onbenutte belastingcapaciteit. Ten opzichte van eind 2019 is de weerstandscapaciteit gestegen met € 8,5 miljoen. In relatie tot de aanwezige gekwantificeerde risico's van € 55,5 miljoen zijn wij van mening dat de omvang van de weerstandscapaciteit ruim voldoende is (ratio 3,1). In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is een nadere toelichting opgenomen op de risico's en het weerstandsvermogen.

1. Inleiding en financieel beeld

Grondexploitatie Ten behoeve van de jaarrekening zijn de berekeningen van de grondexploitaties opnieuw geactualiseerd. Hierbij zijn de winst- en verliesnemingen conform BBV-regelgeving genomen. De vrij besteedbare reserve binnen het grondbedrijf komt per eind 2020 uit op € 7,1 miljoen. Hieronder is een korte samenvatting van de grondexploitatie opgenomen. De paragraaf grondbeleid gaat verder in op de grondexploitaties 2020. Grondexploitatie (x € 1 mln.) Resultaat Bouwgronden in Exploitatie (BIE) en Faciliterend Grondbeleid (FG) incl. risico’s Overig Saldo grondbedrijf Beschikbare voorzieningen en reserves Beschikbare middelen Grex Reserveringen Onderbandbreedte Algemene reserve grondexploitatie Vrij besteedbare reserve per 31-12-20

ultimo 2020 103,3 N 0,3 N 103,6 N 134,2 V 30,6 V 18,5 N 5,0 N 7,1 V

Coronakosten en compensatie Het jaar 2020 stond in het teken van de corona. Wij hebben uw raad via de 'Monitor Corona' tot nu toe vier keer geïnformeerd over de gevolgen van de corona-crisis voor Tilburg. Daarin beschrijven we wat de maatschappelijke en financiële impact is en wat mogelijke handelingsperspectieven zijn. Daarbij presenteerden we ook een dashboard met cijfers, trends en beelden om de gevolgen van corona te monitoren. Natuurlijk is corona ook in deze jaarstukken een belangrijk punt wat regelmatig naar voren komt, maar wij kiezen er niet voor om in dit document een uitgebreide beschouwing op corona te geven. Daarvoor verwijzen we naar de uitgebrachte monitors. In deze jaarstukken brengen we de corona-kosten en de ontvangen compensatie van het Rijk in beeld. De financiële effecten over 2020 hebben we in de Tussenrapportage en Najaarsbijstelling steeds apart benoemd van de overige financiële afwijkingen. Daarbij hebben we bij het merendeel van die kosten als tegenhanger een claim op het Rijk opgevoerd. Hierdoor was corona in de tussentijdse rapportages een neutrale post. Het Rijk heeft gedurende 2020 op een aantal momenten compensatie verleend voor kosten en inkomstenderving als gevolg van corona. Het merendeel is toegekend via het gemeentefonds; voor Tilburg € 13,4 miljoen.

Daarnaast is op een aantal onderwerpen compensatie via een specifieke uitkering of subsidie verleend, bijvoorbeeld de ToZo-regeling. In deze jaarstukken hebben we de balans opgemaakt. Het resultaat is op centraal niveau verrekend met de reserve corona zoals door uw raad bij de begroting 2021 is besloten. De kosten en compensatie via specifieke uitkeringen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten omdat die een eigen traject van verantwoording en afrekening kennen en per saldo niet tot een voordeel of nadeel saldo leiden. Verwerking corona-kosten en compensatie Rijk Extra kosten (o.a. noodopvang WII kazerne, exploitatie sport, Sociale werkvoorziening., maatschappelijke opvang, steunpakket cultuur Brabant) Gederfde inkomsten (o.a. precario- en toeristenbelasting, parkeeropbrengst, eigen bijdrage Wmo) Lagere kosten (o.a. meedoenregeling, vervoerskosten Wmo, BBZ-regeling) Per saldo nadelen corona 2020 Door het Rijk verleende compensatie via het gemeentefonds *) (voor specificatie zie het veld financiering en algemene dekkingsmiddelen) Storting resultaat in de reserve corona

bedrag x € 1 mln. 10,4 N 4,7 N 2,8 V 12,3 N 13,4 V 1,1

*) In december is door het Rijk op enkele onderwerpen (o.a. parkeerinkomsten, zwembaden/ijsbanen, afval) over 2020 aanvullende compensatie toegezegd. De bedragen zijn nog niet specifiek aan gemeenten toegekend en worden daarom in pas 2021 verwerkt.

In hoofdstuk 2 zijn bij alle velden onder 'wat heeft het gekost' de financiële afwijkingen opgenomen. Onder een apart kopje zijn de corona-kosten opgenomen voor het hele jaar 2020. Op het veld financiering en algemene dekkingsmiddelen zijn de baten die we vanuit het Rijk hebben ontvangen opgenomen. Het saldo is via de algemene baten en lasten verwerkt in de corona reserve. Naast de hierboven genoemde € 1,1 miljoen is ook een bedrag van € 2,3 in de reserve corona gestort in verband met de uitvoeringskosten van de ToZo-regeling. Deze van het Rijk ontvangen middelen dienen ter dekking van nog te maken kosten in 2021 en verder voor uitvoering van de ToZo-regeling. De reserve corona kent hiermee een stand van € 3,4 miljoen per eind 2020. Ten slotte geven we hieronder een overzicht van de besluiten die het college van B&W genomen heeft op basis van het door de raad op 14 december 2020 verleende mandaat om tot een bedrag van € 75.000,- per corona-maatregel te besluiten als dekking ontbreekt. Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

10.

Omschrijving

Besluit d.d.

Mandaat Collegebesluiten: Steunverzoek De Boemel Steunverzoek Stichting Mossob Steunverzoek Tilburgse Markten Steunverzoek Bonheur/Willem II Steunverzoek PortAgora Resterend mandaat

Bedrag x € 1,500.000

5-1-2021 9-3-2021 9-3-2021 9-3-2021 16-3-2021

36.200 13.500 10.200 39.480 13.500 387.120

31-12-2019 219.796 45.373 137.161 37.262

31-12-2020 220.535 44.973 137.974 37.588

6.436 385 23

6.688 376 28

Werkgelegenheid Aantal vestigingen (per 1 januari) Aantal banen

20.478 120.050

21.720 n.n.b.

Fysieke structuur Aantal woningen (o.b.v. CBS statistiek)

100.418

101.883

1.987

2.020

123

126

Kerngegevens Inwoners 0 tot en met 19 jaar 20 tot en met 64 jaar 65 jaar en ouder Aantal periodieke bijstandsgerechtigden Participatiewet IOAW IOAZ

(cijfer ultimo 2020 is voorlopig)

Personele kengetallen Personeelsformatie (fte) Waarvan leidinggevend (fte)

Financiële rekening 2020

Lasten

Baten

Saldo

Programma Inclusieve Stad

540,3

-165,4

374,9 N

Programma Duurzame Stad

89,8

-20,5

69,3 N

Programma Vitale Stad

136,7

-34,2

102,5 N

Programma Samen en Dichtbij

52,4

-84,8

-32,4 V

Totaal van de programma's

819,2

-304,9

514,3 N

Algemene dekkingsmiddelen

2,1

-566,8

-564,7 V

Overhead

74,2

-1,0

73,2 N

Heffing vennootschapsbelasting (VPB)

0,0

Bedrag voor onvoorzien

0,0

Subtotaal

895,5

-872,7

22,8 N

Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

118,7

-165,0

-46,3 V

1.014,2

-1.037,7

-23,5 V

Resultaat inclusief mutaties reserves 1. Inleiding en financieel beeld

11.

2. Programma's

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

12.

2.1 Inclusieve stad Sociaal en Veerkrachtig Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan 1. Integrale jeugdaanpak: De in gezamenlijkheid met NJI en partners ontwikkelde Kansencirkel is positief beoordeeld door kinderen/ouders en professionals. De Kansencirkel is een gespreksleidraad, waarbij de ontwikkeling van het kind centraal staat. De methode geeft concreet inzicht aan kind/ouder/professional welke stappen moeten worden gezet om de ontwikkeling van het kind te versterken. Jongerenparticipatie is vast onderdeel bij beleidsontwikkeling, input verbetering dienstverlening en input voor nieuwe initiatieven, o.a. door de jeugdwelzijnsraad, pitch- inspiratieavonden, kinderrechtendag, St Move etc. 2. Intensivering aanpak gericht op jongeren tijdens corona. Met extra activiteitenprogramma en extra contact/presentie, zowel via social media als op straat. 3. Positieve gezondheid: * alle scholen zijn rookvrij * toename aantal volwassenen dat voldoet aan beweegrichtlijn van 49% in 2017 naar 61% in 2020. 4. Sport en bewegen: gebaseerd op het vastgestelde afwegingskader voor accommodaties, zijn majeure besluiten genomen over het ontwikkelen van (nieuwe) accommodaties: 2 sporthallen bij Koning Willem II College, een turnzaal in Stappegoor, oplevering Urban Athletes Park Reeshof en locatie Were Di voetbal. 5.

Sinds 2020 accommodeert Tilburg (de Ireen Wüst IJsbaan) het regionaal trainingscentrum shorttrack. 6. Sociale basis: participatietraject MenSS (Meedoen en sociale stijging) wordt meer ingezet als instrument in het kader van Tilburg investeert in Perspectief (re-integratiemodel TiiP), dus meer gericht op arbeidsparticipatie. Met hoofdaannemer ContourDeTwern zijn concrete afspraken gemaakt over opname van cliënten vanuit TiiP in MenSS participatietrajecten. 7. De organisaties binnen de sociale basis zijn proactief, present en flexibel om (jeugdige) inwoners van Tilburg daar waar nodig te ondersteunen. En ook om ondersteuning te bieden aan de vele particuliere initiatieven voor hulp en ondersteuning. Zo heeft ContourdeTwern een advies- en meldpunt voor inwoners met hulpvragen opgericht. Met name kwetsbare inwoners zijn hierdoor, ondanks de corona-maatregelen, toch bereikt en waar mogelijk is (tijdelijk) het sociaal isolement doorbroken. 8. Hefboom (experiment) meer effect en doelmatigheid subsidies in sociale basis: er zijn 9 maatschappelijke opgaven vastgesteld op basis waarvan circa 75 organisaties (al dan niet geclusterd) subsidie voor 2021 hebben aangevraagd volgens de werkwijze van impactgericht subsidiëren. We praten over circa € 36 miljoen en ruim 1/3 van het budget. 9.

Bestaanszekerheid: het Tilburgse Schuldenoffensief (aanpak schulden inwoners) is vanwege succes een vast onderdeel van onze aanpak geworden. Het totaal aantal geslaagde schuldregelingen is toegenomen van 406 in 2017 naar 645 in 2019, een toename van bijna 63%. In geld uitgedrukt: in 2017 is voor € 15 miljoen aan schulden gesaneerd, in 2019 voor ruim € 18,7 miljoen. De aangepaste Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening is mede gebaseerd op onze aanpak. Wat kan beter Positieve gezondheid: 1. Inzet op mentale gezondheid bij jeugd. Het aantal jongeren tussen de 12 en 18 jaar dat zich psychisch gezond voelt, is teruggelopen van 82% naar 79%. Onderzoek wijst uit dat dit door corona nog verder verslechtert. 2. Hefboom Kansrijke Start (hulp aan kwetsbare gezinnen, die al begint rond geboorte kind): door corona minder voorzorgen stevig-ouderschaptrajecten ingezet dan gepland. Inhaalslag wordt in 2021 gemaakt. Sport en bewegen: 3. Afronding van gesprekken over tarieven fase III/harmonisering eigendomsverhoudingen voetbalaccommodaties. De gesprekken en onderhandelingen over de opstallen (gebouwen) vragen meer tijd dan gedacht. Bestaanszekerheid: 4. Uit de evaluatie Kinderen in Armoede blijkt dat we de subsidies die we vanuit Bestaanszekerheid verstrekken nog beter moeten verbinden aan de impact die we willen bereiken.

Met name op het gebied van het doorbreken van armoede die speelt van generatie op generatie. Om te komen tot nieuwe/andere keuzes is meer tijd nodig. Hiertoe voeren we momenteel gesprekken met sleutelpartners in de stad. 5. Hefboom bestaanszekerheid: uitvoering hefboom is door corona in samenspraak met de raad vertraagd waardoor de impact in 2020 lager ligt.

2.1 Inclusieve stad

13.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Tilburgers voelen zich fysiek, emotioneel en sociaal gezond Indicatoren: % Inwoners dat eigen gezondheid als goed ervaart

Bron

Streefwaarde

2016

2017

2020

GGD/CBS Gezondheidsmonitor

- (ouder van kind) 0 - 11 jaar

- 12 - 18 jaar

- 19 - 64 jaar

- 65 - 74 jaar

- 75+ jaar

- 12 - 18 jaar

GGD/CBS Gezondheidsmonitor 83

- 19 -64 jaar

- 65 - 74 jaar

- 75+ jaar

% Inwoners dat zich psychisch gezond voelt

* Onderzoek naar categorie 0-11 jr. die "gezondheid als goed ervaart" pas in 2021, cijfers in 2022. Psychisch gezond wordt niet voor 0-11 uitgevraagd. ** Cijfers 2020 volgen in juni 2021. Doel: Tilburgers voelen zich verbonden met elkaar en hun omgeving Indicatoren: Bron

Streefwaarde 74

2017

2018

2019

2020

GGD

Verricht vrijwilligerswerk (65 jr +)

GGD

% Inwoners dat mantelzorg verricht (19-64 jr)

GGD

Verricht mantelzorg (65 - 74 jaar)

GGD

Verricht mantelzorg (75 jr +)

GGD

% Inwoners dat aangeeft vaak of regelmatig contact te hebben met vrienden, famillie en buren (jaarlijks) % Inwoners dat actief is geweest om buurt te verbeteren (19-64jr) % Inwoners dat vrijwilligerswerk doet

CBS microdata GGD

* Cijfers 2020 komen beschikbaar in 2021 ** In het verleden is geen splitsing gemaakt tussen 65 - 74 en 75+, dit zal voor de eerste keer met cijfers 2020 gebeuren. Doel: Tilburgers ervaren bestaanszekerheid Indicatoren: Bron % Huishoudens met inkomen tot % van sociaal minimum (jaarlijks)* - 110% - 120% - 130% % Inwoners dat moeite heeft met rondkomen Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

GGD

Streefwaarde

2016

2017

2018

2019

2020

12,5 (2023) 16,0 (2023) 16,0 (2023) 18

13,5

13,2

12,6

17,1

20,2

14.

% Kinderen tot 18 jaar in uitkeringsgezinnen

Kinderen in 9,3 10,39 *** Tel Verwey Jonker Instituut * Bron van deze data is de Belastingdienst. De beschikbaarstelling van deze cijfers loopt twee jaar achter. De cijfers van 2019, respectievelijk 2020 komen dus pas in 2022, respectievelijk 2023 beschikbaar. ** Gegevens komen in 2021 beschikbaar ***Bron hiervoor was het onderzoek Kinderen in Tel, dat het Verwey Jonker instituut uitvoerde. Dit onderzoek wordt niet meer uitgevoerd. Vanaf 2016 (laatste meting) zijn hierover geen metingen/rapportages meer gedaan. Doel: Tilburgers hebben mensen om zich heen waarop ze kunnen steunen Indicatoren: Bron Streefwaarde % Inwoners dat eenzaam is: GGD

2017

2018

2019

2020

- 12- 18 jaar* - 19 -64 jaar

37% eenzaam, 4% ernstig eenzaam **

- 65- 74 jaar

- 75+ jaar

- 65 - 74 jaar

- 75+ jaar

GGD

Bron

Streefwaarde 51

2016

% Inwoners dan niet genoeg mensen heeft om op terug te vallen in geval van narigheid: - 19 - 64 jaar

% Inwoners dat matig tot veel regie over eigen leven heeft * Voor het eerst gemeten ** Resultaten 2020 in juni 2021 beschikbaar Doel: Tilburgers zijn in beweging Indicatoren: % Volwassenen en ouderen dat voldoet aan de beweegrichtllijn % Jeugd dat minstens 2 keer per week minimaal 1 uur sport of beweegt: - 4 t/m 11 jaar - 12 t/m 17 jaar

GGD

GGD Onderzoek sportdeelname jeugd gemeente Tilburg

2017

2019

2020

* Dit betreft een 3-jaarlijks onderzoek. Volgend onderzoek staat gepland voor 2022

Wat heeft het gekost Sociaal en veerkrachtig x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2020

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Lasten

64.279

95.496

91.770

3.726

Baten

-7.271

-8.136

-8.320

184

Saldo van lasten en baten

57.008

87.360

83.450

3.910

Toevoeging reserves

Onttrekking reserves

-3.059

-4.822

-747

4.075

Saldo reserves

-3.059

-4.822

-702

4.120

Totaal

53.949

82.538

82.749

210

2.1 Inclusieve stad

15.

Toelichting op de belangrijkste financiële afwijkingen Niet coronagerelateerde meldingen

Bedrag

Reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein (TBSD): Bij de begroting 2019 is afgesproken om de resultaten (voor- en nadelig) op budgetten die onder de koepel Sociaal Domein vallen, met elkaar te verrekenen via de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein. De meldingen die worden verrekend met de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein worden geduid met TBSD. Voor het veld Sociaal en Veerkrachtig betekent dit dat, rekening houdend met de effecten uit de september- en decembercirculaire 2020, er € 2,7 miljoen minder wordt onttrokken aan de TBSD dan begroot.

2.728 N

Overheveling LHBTI-emancipatie-TBSD De LHBTI-middelen bestonden in 2020 voor een deel uit incidentele middelen (Regenboogmiddelen) die gereserveerd waren om het jubileum van Roze Maandag te kunnen vieren in de stad. Dit is niet doorgegaan vanwege de corona-maatregelen. We stellen de raad voor deze middelen ad € 29.000,- over te hevelen naar 2021, om in het komend jaar alsnog de festiviteiten te kunnen organiseren, en deze middelen ten laste te brengen van de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein. (LHBTI: Lesbisch, Homoseksueel, Biseksueel, Transgender, Intersekse personen.)

29 V

Overheveling decentralisatie-uitkering veilige steden-TBSD De 11 gemeenten die participeren in het programma Veilige Steden ontvangen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in 2020 en 2021 een bijdrage ten behoeve van de sociale veiligheid van vrouwen. Met name vanwege de corona-maatregelen zijn de middelen voor 2020 niet volledig besteed. We stellen de raad voor € 19.000,- over te hevelen naar 2021 in het kader van het programma Veilige Steden en deze ten laste te brengen van de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein.

19 V

Overheveling stad van de verbinding-TBSD In de begroting 2020 zijn incidentele middelen opgenomen ten behoeve van de agenda diversiteit/inclusie. Vanwege de beperkende corona-maatregelen hebben we het geplande proces met stadsgesprekken in het 4e kwartaal niet kunnen voltooien en uitgesteld tot in 2021 (zo ook beschreven in de raadsbrief proces werkagenda inclusie d.d. 6-11-2020). We stellen de raad voor de resterende middelen ad € 93.000,- over te hevelen naar 2021 ten behoeve van de agenda diversiteit/inclusie en deze ten laste te brengen van de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein.

93 V

Overheveling niet besteed deel Klijnsma-middelen voor armoedebestrijding kinderen-TBSD Stichting Leergeld heeft de extra subsidie 2019 vanuit de Rijksmiddelen voor armoedebestrijding onder kinderen niet geheel ingezet in 2019. Dit betekent dat de subsidie lager wordt vastgesteld. In motie 14-7 d.d. 21-10-2019 is meegegeven dat alle Klijnsma-middelen ten goede moeten komen aan armoedebestrijding onder kinderen. Dit betekent dat we de teruggevorderde subsidie in 2021 opnieuw in willen zetten voor dit doel. Zodoende stellen we de raad voor € 357.932,- over te hevelen naar 2021 en deze ten laste te brengen van de reserve Transformatiebuffer Sociaal Domein.

358 V

Schuldenoffensief-TBSD Het Schuldenoffensief laat een positief resultaat zien van €442.000,-. Bij aanvang van het Schuldenoffensief werd al snel duidelijk dat bij de uitvoering jaarlijks minder kosten werden gemaakt dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door een effectievere werkwijze van de Tilburgse Aanpak (efficiëntere en goedkopere inrichting Sociaal Domein) en een (zo is gebleken) te ruime begroting. Het project Schuldenoffensief eindigt per 2020, het restant van de egalisatiereserve 3D's (3 transformaties Sociaal Domein) valt vrij ten gunste van de TBSD. Structureel wordt het Schuldenoffensief de komende jaren in afgeslankte vorm voortgezet in lijn met de raadsinformatiebrief Evaluatie Schuldenoffensief van 7 April jl.

442 V

Voetbalvisie, gelijke eigendomsverhoudingen Om de laatste fase in het proces naar uniforme verhuurtarieven buitensport te realiseren, is in de begroting 2019 een bedrag beschikbaar gesteld van € 1.000.000,- (dekking Reserve Incidentele Opgaven). Het doel is gelijke eigendomsverhoudingen te creëren. Onderhandelingen zijn wel gevoerd in 2019 en 2020, maar nog niet afgerond en financieel afgewikkeld. De onderhandelingen over met name de vergoeding hebben langer geduurd dan gepland. Als de Raad van Tilburgse Amateur Voetbalverenigingen (RTAV) akkoord is met het definitieve voorstel, kunnen de eigendommen van de opstallen worden rechtgetrokken. De uitgaven en bijbehorende onttrekking schuiven door naar 2021.

1.000 V 1.000 N

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

16.

Baten exploitatie Sportbedrijf, exclusief berekend nadeel corona, inclusief sportstimulering-TBSD (374 V) Om tot dit voordeel te komen is geredeneerd vanuit een 'normaal' exploitatiejaar (referentie 2019). Het voordeel ten opzichte van de begroting is uit te splitsen in de volgende onderdelen: • sportstimulering: € 417.000,-, met name incidentele middelen voor extra activiteiten (in- en extern); • niet begrote extra incidentele baten: € 272.000,- (o.a. stadiononderhoud Willem II, verhuur sportpark De Kluit aan ROC Tilburg School voor Orde en Veiligheid en verkoop materieel); • niet begrote SPUK-bijdragen € 478.000,- (SPUK: zie hieronder); • voordeel op de binnen- en buitensport (incl. onderwijsgebruik): € 580.000,-. Enerzijds uit een voordeel op de exploitatie-opbrengsten voor zwemmen en schaatsen en overige binnensport als gevolg van programmering en gerichte marketing (€ 302.000,-), anderzijds hogere onderwijsvergoedingen (€ 110.000,-) en overig voordeel (waaronder buitensport): € 168.000,-.

1.373 V 374 V (TBSD)

Lasten exploitatie Sportbedrijf, exclusief berekend voordeel corona, inclusief sportstimulering - TBSD Dit nadeel ten opzichte van de begroting bestaat uit de volgende componenten: • voordeel op de kapitaallasten van € 165.000,-, met name door uitgestelde investeringen in kunstgrasvelden, maar ook doordat dit jaar de gymzalen in het gebied Noord niet zijn gerenoveerd in afwachting van een eventuele overdracht; • nadeel als gevolg van (niet begrote) kostprijsverhogende btw van € 722.000,-; • overig nadeel: € 356.000,-. Dit nadeel bestaat uit € 39.000,- sportstimulering, € 63.000,- horeca eigen beheer, € 34.000,- interne huur, € 99.000,- energie en € 121.000,- overige exploitatie.

913 N

Regeling Specifieke Uitkering Stimulering Sport (SPUK) Met ingang van 1-1-2019 is het gelegenheid geven tot sportbeoefening door niet-winstbeogende instellingen vrijgesteld van btw. Dit betekent dat er geen btw meer op de sporttarieven drukt, maar ook geen recht meer is op aftrek van btw op gemaakte kosten. Om dit te compenseren is de regeling Specifieke Uitkering Stimulering Sport (SPUK) in het leven geroepen. Doordat landelijk is overvraagd kon slechts 79,97 % van de aanvragen worden toegekend. Gemeentebreed leidt dit tot een nadeel van € 540.000,- (waarvan € 120.000,betrekking heeft op sport onder het veld Sociaal en Veerkrachtig; het restant heeft met name betrekking op investeringen en bedrijfsvoering). Omdat vooraf onzeker was of de landelijk beschikbare middelen toereikend zouden zijn, heeft de gemeenteraad op 20 november 2018 besloten om de sporttarieven voor de gebruikers op hetzelfde niveau te houden. Dit heeft in 2020 voor de sportexploitatie ca. € 332.000,- (werkelijke) extra opbrengsten gegenereerd (inclusief € 123.000,- corona-effect). Per saldo resteert er voor de gemeente a.g.v. de verruiming van de sportvrijstelling en het handhaven van de sporttarieven een nadeel in 2020 van € 331.000,- (€ 540.000,- -/- € 209.000,-).

212 V

Bijzondere bijstand-TBSD Op de bijzondere bijstand resteert per saldo een voordeel van € 506.000,-, bestaande uit diverse onderdelen, zowel positief (€ 807.000,-) als negatief (€ 301.000,-). De grootste afwijkingen betreffen: • De kosten voor bewindvoering en curator vormen de grootste post binnen de bijzondere bijstand en zijn € 236.000,- (6%) hoger dan voorgaand jaar. Stijging wordt veroorzaakt door hoger aantal maanden bewindvoering (+ 625) en hogere kosten per maand (+7%). • Het aantal uitkeringen met betrekking tot woninginrichting is gedaald met 7%, maar de hoogte per uitkering is gestegen met 15%. Per saldo resulteert dit in een stijging van de kosten van € 68.000,-. • In 2020 is in totaal voor € 479.000,- aan leenbijstand verstrekt. Hier tegenover staan terugbetalingen van € 565.000,-. Vanwege de hoge mate van onzekerheid van deze terugbetalingen zijn deze niet begroot, waardoor deze volledig ten gunste van de exploitatie vallen.

506 V

Overige - Vrijval technische overhevelingen-TBSD (478 V) - Vrijval technische overhevelingen (74 V) - Onderuitputting werkbudget bevorderen zelfredzaamheid en lagere kosten GGD voor toezicht op kinderopvanglocaties-TBSD (275 V) - Afwikkeling subsidies voorgaande jaren-TBSD (330 V), met name stichting Ondersteuningsfonds Tilburg (voor inwoners met een forse inkomensterugval) door € 244.000,- voordeel op niet-oplosbare schulden - Minder subsidieaanvragen van vrijwilligersorganisaties voor initiatieven gericht op armoedebestrijding-TBSD (72 V) - Overschrijding collectieve ziektekostenverzekering minima, met name door hogere aantallen deelnemers op duurdere pakketten en onvoorziene nagekomen post voorgaand jaar-TBSD (289 N) - Hogere aantallen individuele inkomenstoeslag (voor wie al langer dan 5 jaar moet rondkomen van laag inkomen) en hogere gemiddelde toeslag per aanvraag-TBSD (170 N)

1.003 V

2.1 Inclusieve stad

17.

- Restant middelen traject zorg en veiligheid naar Divosa (vereniging gemeentelijk directeuren en leidinggevenden in sociaal domein) lager dan begroot-TBSD (72 V) - Minder activiteiten gericht op maatwerk, preventie en vroegsignalering armoede vanuit het beleidskader bestaanszekerheid dan voorzien, en daardoor lagere onttrekking aan investeringsreserve (339 V/N) - Afboeking van velden en sportparkinrichting van de in 2017 opgeheven voetbalvereniging NOAD ten laste van de RIO schuiven we door naar 2021, omdat het complex nog niet is ontmanteld (156 V/N) - Daling aanvragen kwijtscheldingen (67 V) met bijbehorende verrekening naar egalisatiereserve afvalstoffenen rioolheffing (117 V) - Verwerking ontvangen Europese subsidie in het kader van duurzame stedelijke ontwikkeling 'Urban Innovative Actions' (104 N/V) - Vrijval verbouwingskosten kelder Stedekestraat stichting Poels-TBSD (26 V) - Diversen inkomensondersteunende maatregelen SHV en saneringskredieten-TBSD (112 N) - Minder lasten sociaal werk met name door onderuitputting werkbudget en subsidieregeling vrijwilligersorganisaties-TBSD (90 V) - Minder lasten publieke gezondheid met name door onderuitputting JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) en innovatiebudget gezondheidszorg-TBSD (75 V) - Diversen-TBSD (60 V) - Diversen (162 N) Coronagerelateerde meldingen Onderstaande meldingen betreffen meldingen die het gevolg zijn van de

corona pandemie. Ook bij de tussentijdse rapportages hebben al meldingen plaatsgevonden. Deze zijn toen echter per veld neutraal gehouden, zodat de melding bij de jaarrekening het totale jaareffect betreft. Tenzij anders is aangegeven worden al deze meldingen centraal bij het programma Samen en dichtbij via de reserve corona verevend. Exploitatie Sportbedrijf 1.395 N De gevolgen van Corona voor de exploitatie van het Sportbedrijf zijn als volgt onder te verdelen: • Inkomstenderving, incl. de ontvangen Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodatie (TVS) 1e kwartaal 2020 (13 maart -31 mei): € 1.815.000,- nadelig (referentie 'normaal' exploitatiejaar 2019). De TVS over het 4e kwartaal van 2020 en de specifieke uitkering (SPUK) voor ijsbanen en zwembaden 2020 worden respectievelijk vanaf 9 maart en 5 april 2021 uitgevraagd. Hierdoor zal nog een substantieel deel van de inkomstenderving 2020 worden gecompenseerd; Conforme instructie van de commissie BBV worden deze compensaties pas in 2021 verwerkt op het moment dat de hoogte hiervan bekend is. • Kwijtschelding huur horecaondernemers: € 34.000,- nadelig; • Besparing op personele lasten: € 320.000,- voordelig; • Besparing op energielasten: € 119.000,- voordelig; • Overig: € 15.000,- voordelig. Totaal nadelig € 1.395.000,-. Bij de najaarsbijstelling was nog uitgegaan van een claim op het Rijk van € 1.221.000,-.

Ten opzichte van najaarsbijstelling betekent dit een aanvullend nadeel op baten van € 258.000,en een aanvullend voordeel op de lasten van € 84.000,-. Meedoenregeling Als gevolg van corona zien we een sterke daling in het aantal deelnemers in de Meedoenregeling (activiteiten voor mensen met een laag inkomen). Het totaal aantal deelnemers in 2020 bedroeg 14.004, dit is 23% minder dan voorgaand jaar. In de leeftijdscategorie tot 12 jaar bedroeg het aantal deelnemers 3.024, een daling van 17% ten opzichte van 2019. Door de aangescherpte corona-maatregelen in het derde kwartaal van 2020 is de inhaalslag in besteding, zeker in de maand december, lager uitgevallen dan verwacht. Het totale voordeel op de Meedoenregeling als gevolg van corona komt over 2020 uit op € 533.724,-. Tot en met de najaarsbijstelling was de raming € 400.000,-.

534 V

overige afwijkingen - Kinderparticipatie notebooks minimagezinnen (55 N) - Jongerenactiviteiten tijdens de kerstvakantie (62 N)

117 N

Totaal afwijkingen

210 N

Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

18.

Wat weten we nog meer Kengetallen:

Realisatie 2018 492.389 101.764 33.851*

Realisatie 2019 486.110 99.623 32.055

Raming 2020 485.000 95.000 39.000

Realisatie 2020

Realisatie 2017 10% n.b.

Realisatie 2018 10% n.b.

Realisatie 2019 9%. n.b.

Realisatie 2020 n.b. n.b.

Aantal bezoekers zwembaden 274.629 Aantal bezoekers ijsbaan (recreatief gebruik) 53.351 Aantal uren verhuur sporthallen (t.b.v. 22.366 sportorganisaties & onderwijs) Aanvragen kwijtschelding 9.028 8.713 n.b. 8.382 Aanvragen bijzondere bijstand 9.824 7.016 n.b. 6.067 Aanvragen individuele inkomenstoeslag 6.197 6.077 n.b. 6.147 * Dit aantal wijkt af van het aantal in de jaarrekening 2018. Vanaf 2019 worden de verhuurde uren van vergaderlocaties niet meer meegenomen. Het aantal voor 2018 is hierop gecorrigeerd. De realisatie bezoekers en uren verhuur in 2020 is een stuk lager dan begroot en dat is zo goed als volledig toe te schrijven aan de corona-maatregelen, die een grote impact hebben op het gebruik van onze sportaccommodaties. Waarstaatjegemeente.nl Kinderen in uitkeringsgezin Niet-wekelijkse sporters; percentage inwoners dat niet sport t.o.v. totaal aantal inwoners*

* De meest recente meting was in 2016. Het percentage niet-sporters in Tilburg was toen 46,3%. Landelijke was dit percentage 48,7%.

Risico's 1. 2. 3. 4.

Gemeentelijk minimabeleid Ontoereikende SPUK uitkering Sport i.v.m. BTW Slechte bodemgesteldheid sportvelden Gebruik kunstgraskorrels

Kans van optreden Midden Midden Midden Midden

Incidenteel Structureel S S I I en S

Bedrag (x € 1.000) Onbekend 0 - 500 Onbekend Onbekend

Status ongewijzigd gewijzigd ongewijzigd ongewijzigd

De tekstuele toelichting op de risico's is opgenomen in paragraaf 4.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

2.1 Inclusieve stad

19.

Persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid Wat hebben we bereikt Wat is goed gegaan Leren en ontwikkelen 1. 1,8 miljoen extra subsidie bij de provincie gerealiseerd voor talentontwikkeling in de regio. Hiermee is onder andere de capaciteit van het Leerwerkloket en het Jongerenpunt uitgebreid, hebben we de Ontwikkelbeurs neergezet voor jongeren en zijn Summer courses georganiseerd. 2. Samen met regiogemeenten en partners Taalnetwerk is het regionale plan van aanpak laaggeletterdheid opgesteld en vastgesteld (Tel mee met Taal 2020-2024). Dit nieuwe plan focust meer op vraaggestuurd, laagdrempelig en in- en nonformeel aanbod. Daarnaast ook meer kwaliteitsborging en bredere aansluiting in het sociaal domein. 3. Ontwikkeling gratis online scholingsaanbod via BrabantLeert.nl i.s.m. provincie. Meer dan 100 gratis online trainingen worden aangeboden. Inmiddels hebben meer dan 1.000 mensen in de provincie de site gevonden en wordt goed gebruikt gemaakt van het aanbod. 4. Sturing op en inzicht in druk op stageplekken in de regio (i.s.m. Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven SBB, kennisinstellingen en Midpoint Brabant). In 2020 nog geen hele grote problematiek van stagetekorten door tijdig creatieve oplossingen als duo-stages. 5. Realisatie pilots praktijkleren. Ongeveer 25 deelnemers hebben in 2020 een aangepast leertraject doorlopen. 6.

Start ontwikkeling Doe agenda MBO. 7. Subsidieaanvraag MBO Noord-Brabant i.h.k.v. NL Leert Door ter hoogte van 750.000 euro ingediend bij ministerie SZW. Hiermee proberen we extra middelen te ontsluiten om omscholing mogelijk te maken. Onderwijshuisvesting 8. Huisvestingsprogramma 2021 is vastgesteld. Hierdoor zijn middelen beschikbaar voor nieuwbouw voor basisschool Jeanne d'Arc en Hubertus (doorbraakinitiatief PACT-aanpak, gericht op wijken met veel armoede, werkloosheid e.d). Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 9. Het uitvoeringsprogramma voor 2021 en 2022 van de Lokaal Educatieve Agenda Tilburg Een kansrijke toekomst begint hier! is geactualiseerd en vastgesteld n.a.v. de ervaringen in de eerste helft van deze LEA-periode. De LEA zet in op een kansrijke start, het creëren van een groter en sterker netwerk en het ontwikkelen van een rijkere leeromgeving. Voortijdig schoolverlaten (VSV) 10. Het uitvoeringsprogramma voortijdig schoolverlaten Vasthouden en niet loslaten 2020-2024 is vastgesteld en goedgekeurd door het Rijk. Dit betekent dat we voor de komende vier jaar middelen krijgen vanuit het Rijk om het programma uit te voeren. Wat kan beter Onderwijshuisvesting 1. Nog geen locatie gevonden in het centrum van de stad voor huisvesting van De Nieuwste School. 2. Planvorming Meerjarig Integraal Huisvestingsplan loopt a.g.v. corona vertraging op. Leren en ontwikkelen 3.

Ontwikkeling businessplan Ontdekstation vertraagd en onder druk a.g.v. corona. Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 4. Op onderdelen heeft de realisatie van het LEA-programma vertraging opgelopen door de coronacrisis omdat leerlingen beperkt gebruik konden maken van voorzieningen zoals Factorium en Ontdekstation. Er zijn daarnaast natuurlijk zorgen over de beperkingen in het aanbod van onderwijs als gevolg van corona. Het Ministerie van OCW zet daarop middelen in.

Wat wilden we bereiken: doelen en indicatoren Doel: Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling • Tilburgers kunnen zich ontwikkelen en worden ondersteund hierin • Tilburgers doen (naar vermogen) mee en ervaren perspectief • Tilburgers hebben de kans om talenten te ontdekken en potentieel tot uiting te laten komen 1. 2.

Percentage voortijdig schoolverlaters (VSV'ers) Aantallen jongeren die onderwijs volgen, passende zorg krijgen of werken

Ad 1 Bron StreefIndicatoren: waarde Aantal voortijdig schoolverlaters (zie DUO Afname ook uitgebreide tabel hieronder) Het aantal VSV'ers betreft het schooljaar dat over het jaar heen loopt. * Het cijfer van 2020 is een voorlopig cijfer. Jaarstukken 2020 Gemeente Tilburg

20.

2017

2018

2019

2020

439

411

406

358 *

Voortijdig Schoolverlaters 2019-2020 Ad 1 Indicatoren: Totaal voortgezet onderwijs Totaal mbo Totaal

Deelnemers

VSV-ers

% VSV

10.526 4.952 15.478

61 297 358

0,58 % 6,00% 2,31%

Ad 2 Bron Indicatoren: Iedere jongere die we in beeld hebben, zit op school, Jeugdwerklooskrijgt passende zorg of werkt binnen 4 maanden heidsvrije zone nadat hij/zij in beeld is gekomen (Midden-Brabant) Hart van Brabant In de nieuwe kadernota worden nieuwe indicatoren voorgesteld.

Streefwaarde Hoger

2018

2019

2020

n.b.

93,1%

98%

Wat heeft het gekost – financiën Persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid x € 1.000

Oorspronkelijke begroting

Gewijzigde begroting

Rekening 2020

Lasten

35.652

38.057

36.108

1.949

Baten

-12.173

-12.900

-12.463

437

Saldo van lasten en baten

23.479

25.157

23.645

1.512

Toevoeging reserves

Onttrekking reserves

-336

-950

-6

944

Saldo reserves

-336

-950

-6

944

23.144

24.207

23.639

568

Totaal

Verschil t.o.v. gewijzigde begroting

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10200824/2