03 Gebiedsprofielen en ontwikkelperspectief
Tekst van het document
© Jostijn Ligtvoet
1
INHOUD Inleiding Uitleg gebiedsprofielen Uitleg ontwikkelperspectief Totaaloverzicht Tilburg Gebiedsprofielen en ontwikkelperspectief • • • •
Binnenstad Oude Stad Woonwijken buiten de ringbanen Dorpen & Buitengebied
Bijlagen
3 5 11 17 21 22 29 37 47 55
Het horecabeleid bestaat uit vijf documenten: • Een horecavisie, die tot stand is gekomen door het uitvoeren van kwantitatief én kwalitatief onderzoek. • Deze gebiedsprofielen met ontwikkelperspectief, als strategische uitwerking van deze visie • Een Onderzoeksrapportage, die de onderlegger vormt voor deze visie en de gebiedsprofielen. • Een Uitvoeringsprogramma • Een Ondernemershandleiding
“Met ambitie vanuit een stevige analyse aan de slag met goed gereedschap.”
2
© Dolph-Cantrijn
3
INLEIDING Aanleiding
Proces
Het huidige beleid is verouderd en gaf een doorkijk tot en met 2020. Met een vernieuwende gebiedsgerichte horecavisie voor de periode 2023 t/m 2027 zetten we een stip op de horizon. Hierbij hebben we horecavraag en -aanbod zowel kwantitatief als kwalitatief in kaart gebracht. Dit hebben we gedaan in 12 profielen, inclusief een ontwikkelperspectief en richtinggevende kaders.
De projectaanpak voor dit horecabeleidbestaat uit kwantitatief én kwalitatief onderzoek. Op basis hiervan geven we richting aan de gewenste horeca ontwikkeling per gebied: stabiliseren, toevoegen, verkleuren of terugdringen. Dit document is geen blauwdruk: horeca ontwikkeling blijft maatwerk. Als we het hebben over de mogelijkheid tot ontwikkeling, betekent dit niet direct toevoegen van horeca of uitbreiding in omvang. Ontwikkeling kan ook de ontwikkeling op kwaliteit of het verbreden van het horecamoment/ functies/ doelgroep betekenen.
Visie en ambities De nieuwe visie luidt als volgt: De Tilburgse horeca in 2027 creëert met ons samen bruisende plekken voor een groeiende, bloeiende stad, biedt een gedifferentieerd aanbod voor een inclusieve stad, komt met vernieuwende initiatieven voor een duurzame stad en zorgt voor balans tussen levendigheid en leefbaarheid. Om dit te bereiken hebben we vier ambities benoemd:
-
Bruisende kwaliteit
-
Differentiatie
-
Duurzame initiatieven
-
Balans
De gebiedsprofielen en het ontwikkelperspectief vormen de strategische uitwerking van de horecavisie. Samen met de stad Ons streefbeeld is niet maakbaar. Deze beweging naar de stad die we willen zijn doen we samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en bewoners. We willen verschraling van het aanbod voorkomen door niet teveel horeca toe te voegen en ook in te zetten op verkleuring.
We hebben Tilburg opgedeeld in 12 gebieden, vergelijkbaar met de indeling zoals gebruikt voor de woonprofielen en de wijkagenda’s. Voor deze visie heeft ook het Buitengebied een profiel gekregen, omdat dit gebied een eigen (horeca)doelgroep trekt vanwege natuurrecreatie. De 12 gebieden zijn vervolgens vanuit horecaperspectief te bundelen in vier schillen, elk met unieke functiemix en ontwikkelingen: Binnenstad, Oude Stad, Woonwijken buiten de ringbanen en de Dorpen en het Buitengebied. De identiteit, doelgroep, functies en ontwikkelingen per schil bepalen in combinatie met het huidige horeca aanbod de gewenste horeca ontwikkeling in relatie tot de stedelijke horeca-opgave. Iedere schil draagt bij aan de Tilburgse horeca-ambities. Het ontwikkelperspectief beschrijft de kansen voor de horeca en de gewenste horeca ontwikkeling, waarbij verbinding wordt gezocht met de stedelijke ontwikkelingsopgave, de gewenste bijdrage van de subgebieden en kansrijke locaties voor horeca ontwikkeling. Resultaat Het resultaat van het proces is uitgewerkt in een horecavisie en in deze strategische uitwerking in de vorm van een ontwikkelperspectief met de daarbij behorende gebiedsprofielen. De horecavisie staat in een apart document.
4
© Dolph-Cantrijn
5
GEBIEDSPROFIEL Het gebiedsprofiel is een actuele weergave van de marktsituatie opname: januari 2022. Er zijn in totaal 12 gebiedsprofielen opgesteld.
per
gebied,
Het gebiedsprofiel bestaat uit: • De 0-situatie van de identiteit en unieke kenmerken van het gebied, hoofddoelgroep(en), vraag en aanbod en de (gebieds)ontwikkelingen. • De confrontatie tussen vraag-aanbod: hoe verhoudt het huidige aanbod zich tot de huidige en toekomstige vraag? • Een eerste signalering van kansen voor de horeca. Een stip op de horizon is fundamenteel, net zoals duidelijkheid op de korte en middellange termijn. Een gebiedsprofiel is echter geen blauwdruk, want de identiteit van een gebied is niet statisch maar een continue proces. De stad, haar omgeving en de mensen die er wonen, werken & verblijven zijn veranderlijk. Dit betekent dat er ruimte is voor flexibiliteit en maatwerk, en dat er altijd naar actualiteiten en verbindingen met andere gebieden gekeken wordt. Met gebiedsprofielen kan onderbouwd geadviseerd worden over de wenselijkheid en passendheid van nieuwe horeca initiatieven vanuit de Tilburgse ambities een groeiende, bloeiende, duurzame en ongedeelde stad met divers aanbod (wonen, werken, detailhandel, horeca, verblijven) te zijn. Het is noodzakelijk om de horeca ontwikkeling in relatie tot de andere opgaves te bezien: o.a. toenemende woningbouw, toename in arbeidsplaatsen en werklocaties, mobiliteitsvraag, aantrekken bezoekers naar de stad en de landschap- en natuurontwikkeling.
Met gebiedsprofielen kunnen ontwikkelende partijen en ondernemers actiever uitgenodigd worden een bijdrage te leveren aan de gewenste ontwikkelrichting per gebied, in relatie tot een compleet en complementair Tilburg. Top 5 populairste uitstapjes Midden-Brabant ¹ uit eten in restaurant winkelen in binnenstad
82% 70%
op terras zitten
67%
bezoek pretpark
66%
bezoek kermis
Leeswijzer gebiedsprofiel In het gebiedsprofiel wordt vraag en aanbod weergegeven op verschillende niveaus. Vraag – inwoners gebied De kwantitatieve demografische gegevens van de inwoners van het gebied zijn uiteengezet en zijn vergeleken met het gemiddelde van Tilburg. De kwalitatieve leefstijlen van de inwoners van het gebied zijn vergeleken met het landelijk gemiddelde. Unieke kenmerken zijn weergegeven in percentages (+..% of -…%). Vraag – inwoners Tilburg De aantrekkingskracht van het specifieke gebied op Tilburgers woonachtig in andere gebieden is weergegeven in 3 niveaus: 1) Aantrekkelijk voorzieningenniveau, grote aantrekkingskracht verzorgingsgebied: heel Tilburg 2) Aantrekkelijk voorzieningenniveau, goede aantrekkingskracht verzorgingsgebied: aangrenzende gebieden 3) Beperkt voorzieningenniveau, geen aantrekkingskracht op andere dan eigen inwoners verzorgingsgebied: eigen gebied Vraag – bezoekers Tilburg Uit onderzoek is de top 5 populairste uitstapjes in Midden-Brabant bepaald, weergegeven in de tabel hiernaast. Deze informatie is gebruikt om de aantrekkingskracht van het gebied op de bezoekers naar Tilburg in kaart te brengen. Aanbod – naar kleur en naar sector Er is gebruik gemaakt van kleuren en diagrammen om het aanbod naar kleur en naar sector in kaart te brengen.
Er zijn ontwikkelgebieden in Tilburg aangewezen en deze subgebieden per gebied zijn separaat en op een aparte pagina uitgelicht. Bij de subgebieden is er gebruik gemaakt van symbolen om de voornaamste functie van het gebied weer te geven. Op de volgende pagina zijn de definities van indicatoren en veelgebruikte elementen weergeven.
63%
¹ Bron: RECRON 2020. Kansrijke relatie tussen activiteit en horeca is donkerder gekleurd, kansen voor de horeca bij pretparkbezoek zijn nihil.
6
Iedereen staat op een andere manier in het leven en heeft dus andere behoeften
extravert Avontuur Out-of-the-box Inspiratie & innovatief Tegendraads Vegan Natuurwijn
harmonie gezellig!
vrijheid uniek! ego
Exclusiviteit Stijlvol & luxe Kwaliteit Naamsbekendheid Fruits de mer Bourgogne wijnen
Gezellige drukte Eigentijds Uitbundig In gezelschap Voor ieder wat wils Hippe hamburger
groep
controle tot in de puntjes
veiligheid herkenbaar introvert
Vertrouwd Vast adres Doe maar normaal Prijsbewust Laagdrempelig Dame blanche
HORECAPROFIELEN OM TE KOMEN TOT EEN KWALITATIEVE ANALYSE Naast het kwantitatieve onderzoek, waarbij voornamelijk is gekeken naar demografische gegevens, is er ook kwalitatief onderzoek gedaan. Hiervoor is gebruik gemaakt van het BSR (Brand Strategy Research) model om de vraag- en aanbodzijde in kaart te brengen aan de hand van leefstijlen en horecaprofielen. Met gebruik van het BSR model zorgen we voor een eenduidige werkwijze en krachtig definieerbare profielen. Soortgelijke modellen die ingaan op leefstijlprofielen zijn te herleiden tot dit model. Het BSR model ontrafelt de drijfveren van mensen en wat je moet doen om mensen in beweging te krijgen. Het model bestaat uit twee assen, de sociologische dimensie (horizontale as: ego-groep) en de psychologische (verticale as: introvert-extravert) dimensie. Zo ontstaan 4 kwadranten. In basis kent Nederland 4 leefstijlen met ieder hun eigen manier van in het leven staan: vrijheid, harmonieus, controlerend en veilig. Aan de hand van het BSR-model is de vraagzijde in kaart gebracht en weten we waar iemand zich het meest prettig voelt en naar welke horecaervaring iemand opzoek is. De dominante leefstijl betekent niet dat iemand uitsluitend op zoek is naar dezelfde kleur horecaprofiel, dit hangt onder meer af van het gezelschap, bezoekmotief en –moment. Daarnaast is de aanbodzijde middels bureau-en veldwerkonderzoek in kaart gebracht.
Het huidige horeca aanbod heeft een horecaprofiel toegekend gekregen op basis van vooraf gedefinieerde uitgangspunten waaronder de conceptmix en de dominante doelgroep die hiermee wordt aangesproken: • Online inventarisatie: uitstraling en gebruik website, beelden, tekst, menu, recensies • Offline inventarisatie: uitstraling en inrichting binnen & buiten, verhaal achter het concept
7
DEFINITIES OP GEBIEDSPROFIEL Ontwikkelgebied
wanneer een gebied is aangemerkt als ontwikkelgebied is de opgave voor horeca om bij te dragen aan de ontwikkeling van dit gebied.
Buitengebied
gebied buiten de bebouwde kom, waaronder het Nationaal park.
Vraag – inwoners gebied Dominante leefstijl
kenmerken van inwoners die in dit gebied wonen in vergelijking met het landelijk gemiddelde, op basis van het BSR model van onderzoeksbureau MarketResponse
Vraag - inwoners Tilburg
kenmerken van Tilburgers die dit gebied bezoeken om te werken, verblijven, winkelen, recreëren
Vraag - bezoekers Tilburg Aantrekkingskracht op toerist Midden-Brabant
kenmerken van mensen buiten Tilburg die naar dit gebied komen om te verblijven en recreëren niveaus: geen - beperkt - gemiddeld - groot
Kenmerken
positieve kenmerken en aandachtspunten vanuit het gebied voor de horeca
Gebiedsontwikkelingen
ontwikkelingen met positief of negatief effect voor de horeca
Aanbod horeca naar kleur Aanbod horeca naar sector
kleuring op basis van kwalitatief onderzoek HTC, op basis van het BSR model van onderzoeksbureau MarketResponse op basis van lijst Locatus 2022 en categorisering van Locatus
Hotel Restaurant Hotel-restaurant
uitsluitend gericht op verstrekken van overnachtingen, al dan niet met ontbijt.
Café-restaurant Café Lunchroom Fastservice Grillroom/ shoarma
verstrekking van maaltijden en (alcoholische) dranken aan tafel met bediening. een publiekelijke toegankelijk restaurant geëxploiteerd door en gevestigd in een hotel. naast verstrekking van maaltijden en (alcoholische) dranken aan tafel met bediening, ook verstrekking van alleen dranken. verstrekking van (alcoholische) drank, aan tafel of bar, vaak ook nachthoreca. waaronder lunchrooms en koffiebar. Dit is daghoreca, gericht op het verstrekken van koffie, (alcoholische) dranken, zoetigheden, lunch geserveerd aan tafel met bediening waaronder fastfood, cafetaria, fastservice. Snelle bereiding, counterservice zonder bediening aan tafel. verstrekking van grillgerechten en shoarma en (alcoholische) dranken meestal counterservice en snelle bereiding. Waar grillroom staat, wordt verwezen naar grillroom/ shoarma.
Afhaal/ bezorg
officieel geen horeca, maar retail. Concepten volledig gericht op afhalen en bezorgen. Geen zitplaatsen en consumptie ter plaatse.
Overig
waaronder ijssalon, pannenkoekenrestaurant, feestzaal, discotheek. Deze zijn apart weergegeven indien gevestigd in gebied.
Kansen horeca
mogelijkheden vanuit de markt, (gebieds)ontwikkelingen waar de horeca op in kan spelen
Confrontatie vraag-aanbod
bevindingen vanuit de vergelijking van het huidige aanbod tov de vraag
Clustering
aantal horecaconcepten die naast of bij elkaar zijn gelegen
Pact-wijk
een wijk die extra aandacht nodig heeft vanwege het ontstaan van achterstanden op vele terreinen
8
UITLEG GEBIEDSPROFIEL [1/2] – linkerzijde vraag en rechterzijde aanbod Vraag – inwoners gebied
Kerncijfers en demografische kenmerken van inwoners die in dit gebied wonen: inwonersaantal, leeftijden, huishoudens, inkomens, leefstijlen en ontwikkelingen. Gegevens zijn vergeleken met het gemiddelde van Tilburg. Bron: CBS 20212022, CPB 2021, MarketResponse 2022
Vraag - leefstijlen
Straal bereikbaarheid in 15 min
Diagram van de vertegenwoordiging van de vier leefstijlen in het gebied. De dominante leefstijl toont een significante plus tov Tilburg en NL. Meerdere diagrammen indien postcodes significant verschillen. Bron: MarketResponse
Aanbod – naar kleur
Tot waar men zich vanuit het gebied in 15 minuten fietsen naar toe kan verplaatsen. Bron: Vastgoeddata 2022
Diagram van vertegenwoordiging van de vier horecaprofielen in het aanbod. Bron: kwalitatief onderzoek HTC 2022
Unieke kenmerken
Opsomming van de belangrijkste positieve en negatieve kenmerken vanuit het gebied voor de horeca. Bron: CBS 2021-2022, KvK, KHN, gemeentelijke visiestukken
Vraag – inwoners Tilburg
Kenmerken en ontwikkelingen van Tilburgers die die dit gebied bezoeken om te werken, winkelen en verblijven. Het verzorgingsgebied kent drie categorieën: 1) heel Tilburg, 2) aangrenzende gebieden en 3) eigen gebied, afhankelijk van omvang, niveau en mate aantrekkingskracht van voorzieningen. Bron: Vastgoeddata 2021, KvK 2022, NBTC 2021, Strabo 2022
Gebiedsontwikkelingen
Opsomming van de belangrijkste gebiedsontwikkelingen met een positief of negatief effect, kansen en bedreigingen voor de horeca. Bron: wijkagenda’s gemeente, gemeentelijke visiestukken
Vraag – bezoekers Tilburg
Kenmerken van toeristen die van buiten Tilburg naar dit gebied komen om te recreëren en verblijven. Mate van aantrekkingskracht toeristische markt is weergegeven in vertegenwoordiging van populairste uitstapjes in Midden-Brabant en overige beeldbepalende voorzieningen. Bron: VVV, NBTC en Locatus 2021, Strabo 2022
Aanbod – horeca per sector
Deze tabel laat zien welke categorieën er in het gebied gevestigd zijn, en in welke mate en met welke kleur. De categorie is bij de grotere gebieden weergegeven bij ≥ 3 zaken per categorie. De aantallen zijn indicatief vanuit het Locatus overzicht en kwalitatieve opname HTC, januari 2022. Ondersteunende horecazaken/ Cultuur & Ontspanning met een belangrijke bijdrage in het totaalconcept zijn opgenomen.
Ontwikkelingen vraag
Vooruitblik op de ontwikkeling van de vraag naar horeca met prognoses van +10, 20, 30 jaar.
Ontwikkelingen aanbod
Terugblik op de ontwikkeling van het horeca aanbod 2015-2022. Het aanbod kan sterk aan verandering onderhevig zijn.
Bronvermelding
Weergave brongebruik in voetnoot.
Verzorgingsgebied
De rode cirkel geeft het verzorgingsgebied van het gebied weer: het gebied, gebied + aangrenzende gebieden of heel Tilburg Weergave HTC
Indicatoren gebied versus horeca
Kansen horeca
Dit zijn mogelijkheden vanuit de markt en (gebieds)ontwikkelingen waar de horeca op in zou kunnen spelen. Dit betekent niet per definitie méér aanbod, kan ook in ontwikkeling in kleuring.
Confrontatie vraag-aanbod
Dit zijn belangrijkste bevindingen vanuit de vergelijking van het aanbod tov de particuliere, zakelijke en toeristische marktvraag.
Afbeelding vraag-aanbod
De afbeelding geeft weer of er sprake is van horecaclusters of meer spreiding, en de dominante kleur van het aanbod per cluster. De cirkeldiagram geeft de kleur van de vraagzijde weer.
Weergave van de belangrijkste kenmerken van het gebied (voor wie & wat) en de rol, relatie, omvang en diversiteit van het huidige horeca aanbod. Weergave HTC
9
UITLEG GEBIEDSPROFIEL [2/2]
Subgebied
Wanneer er binnen een gebied een specifiek gebied met eigen functie en/ of identiteit te onderscheiden is, dan is dit weergegeven als subgebied. Subgebied
Subgebied
Subgebied
Symbool naast subgebied
De voornaamste functie van het subgebied is uitgedrukt in symbolen
wonen
werken
winkelen
leisure
cultuur
verkeersknooppunt
daghoreca
restaurant
uitgaan
boodschappen
Kenmerken
Opsomming van de belangrijkste positieve kenmerken en aandachtspunten vanuit het gebied voor de horeca, en de gebieds- en vraagontwikkeling. Bron: CBS 2021-2022, KvK, KHN, gemeentelijke visiestukken
onderwijs Aanbod naar sector
De categorisering van Locatus is aangehouden op basis van type horeca en assortiment. Hierbij is de vertegenwoordiging aan horecaprofielen per categorie weergegeven. Bron: lijst Locatus 2022, kwalitatief onderzoek HTC 2022
Confrontatie & kansen horeca
Dit zijn bevindingen vanuit confrontatie vraag-aanbod en mogelijkheden vanuit de markt (gebieds)ontwikkelingen waar horeca op in zou kunnen spelen.
de de en de
10
© JOSTIJN LIGTVOET
11
ONTWIKKELPERSPECTIEF Ieder gebied is anders Vanuit de stedelijke opgave zetten we een stip op de horizon qua gewenste horeca ontwikkeling in omvang en differentiatie in categorieën, kleurprofielen en horecamomenten. Omdat er samenhang is tussen de gebieden, hebben we niet per gebiedsprofiel een ontwikkelperspectief opgesteld. Als we kijken naar de gebiedsgerichte functies, mate van functiemix en dichtheid van voorzieningen is Tilburg opgebouwd in vier schillen. In de ene schil staat wonen centraal en draait het om de juiste balans tussen horeca-reuring en rust. Dichter naar de Binnenstad toe wordt de functiemix diverser en staat de verbinding tussen wonen, werken, winkelen, sport, onderwijs en horeca centraal. In de Binnenstad is meer reuring en zijn meer bezoekers en evenementen. Binnen de schillen maken we onderscheid tussen verschillende (sub)gebieden. Er is bijvoorbeeld een horecaconcentratiegebied met ruimte voor uitgaan en nachthoreca en er zijn gebieden waar wonen centraler staat en het accent ligt op daghoreca en enige reuring ‘s avonds, zoals het Dwaalgebied Tilburg is als volgt op het niveau van vier schillen opgebouwd: 1. Binnenstad, dit is het hart van de stad en de kern van levendigheid 2. Oude Stad, met functiemenging in wonen, werken, verblijven 3. Woonwijken buiten de ringbanen, met voornamelijk woonfunctie en kernen met voorzieningen 4.
Dorpen en Buitengebied, met dorpskernen en de natuur met een eigen leisure doelgroep Subgebied in gebied Subgebieden hebben een eigen identiteit. In een aantal van deze gebieden zijn de komende jaren grote fysieke ontwikkelingen voorzien. De subgebieden kunnen een wezenlijke bijdrage leveren aan de gewenste ontwikkeling en uitstraling van een gebied. Gebiedsgerichte ontwikkelrichting Het ontwikkelperspectief per schil bestaat uit de gewenste ontwikkelrichting op basis van de vraag en het huidige aanbod in relatie tot de stedelijke horeca-opgave. Hierbij hebben we oog voor de identiteit, doelgroep, functies en ontwikkelingen per gebied. We beschrijven de gewenste horeca ontwikkeling in omvang (m²), kwalitatieve transitie (kleurprofiel), categorisering en horecamoment (dag/ avond), evenals de bijdrage van subgebieden, kansrijke locaties en (ruimtelijke) overwegingen en randvoorwaarden. Dit is geen blauwdruk. Het betreft hier een richtinggevend kader, het toestaan van nieuwe horeca-initiatieven blijft maatwerk. Binnenstad
Oude stad
1.
2.
Binnenstad
Oud-Zuid Oost + West
a)
Horecaconcentratiegebied
a)
b)
Dwaalgebied
b)
c)
Spoorzone
d)
Stadsforum & Koningswei
¹ Indicatieve weergave van de 4 schillen
3.
¹
Woonwijken buiten de ringbanen
Dorpen en Buitengebied
4.
Noord
9.
Berkel-Enschot Udenhout
Piushaven
5.
Groenewoud, Stappegoor & Het Laar
10.
Winkellint Korvel
6.
De Blaak & Zorgvlied
11.
Biezenmortel
7.
De Reit, Het Zand en Het Wandelbos
12.
Buitengebied
Oud-Noord a)
Museumkwartier
b)
Kanaalzone
c)
Winkellint Besterd
a) 8.
Kenniskwartier
Reeshof
12
TOELICHTING UITBREIDINGSPOTENTIEEL Hoe bepalen we de uitbreidingsruimte in een gebied Corona heeft een grote impact gehad op de horecasector en inmiddels heeft zich al een nieuwe crisis aangediend: de energiecrisis. We zijn zuinig op onze bestaande horeca en daarom zijn we terughoudend met het toevoegen van nieuwe horecabestemmingen. Tegelijkertijd hebben we een stedelijke ontwikkelingsstrategie, met een grote woonopgave. Er komen veel woningen bij de komende jaren en dat betekent ook dat het aantal inwoners gaat stijgen. Als we ons voorzieningenniveau op peil willen houden, betekent dit ook dat we horeca toevoegen. Hiervoor hanteren we de volgende uitgangspunten: ➢ We willen het aantal m²s horeca per inwoner zoveel mogelijk gelijk houden. We relateren de groei van de horeca daarmee aan de groei die is voorzien in onze strategische ontwikkelingsstrategie. ➢ Peildatum van het aantal horecameters is 1 januari 2022. Het toevoegen van horecabestemmingen is in 2022 marginaal geweest, ook zijn er 2 horecabestemmingen wegbestemd. Met de ontwikkeling van kernwinkelgebied Zuid komt er in 2022/2023 ca. 1.000 m2 horeca bij in het kernwinkelgebied. Hierdoor is de ruimte in de binnenstad om horeca toe te voegen beperkt. Dit is met uitzondering van het Stadsforum, omdat dat een ontwikkelgebied is.
➢ De groei van de horeca in de binnenstad relateren we aan de hele stad: de meeste Tilburgers en bezoekers maken gebruik van de voorzieningen in de binnenstad. ➢ We bieden iets meer groeimogelijkheden in gebieden die ook bezoekers vanuit andere gebieden of van buiten de stad trekken. Denk daarbij aan het Museumkwartier. ➢ We bieden meer groeimogelijkheden voor gebieden met een grote gebiedsontwikkeling, zoals het Kenniskwartier ➢ We gaan er vanuit dat ieder gebied een minimale groeimogelijkheid heeft van 200m², met uitzondering van de Piushaven, de Spoorzone en het Horecaconcentratiegebied. In de Piushaven en de Spoorzone eerbiedigen we de afspraken die eerder zijn gemaakt, in het HCG is er al sprake van een grote concentratie horeca, waardoor het gewenst is om de beperkte beschikbare ruimte op andere locaties in te zetten. ➢ Op dit moment hebben we ca 0,26 m² horeca per inwoner in Tilburg. ➢ Het uitbreidingspotentieel betreft een bandbreedte en is gebaseerd op prognoses. Het beoordelen van initiatieven betreft maatwerk en gebeurt altijd in een breed perspectief, waarbij niet alleen gekeken wordt naar het eigen gebied, maar ook de aangrenzende gebieden. ➢ Gebaseerd op de plancapaciteit wonen gaan we ervan uit dat er t/m 2027 (peildatum 1 januari 2022) tussen de 9.000 en 9.500 woningen in Tilburg gebouwd gaan worden en dat dit tot een stijging van het aantal inwoners van ca.
19.000 zal leiden. ➢ Met bovengenoemde uitgangspunten gaan we uit van een mogelijke toename van ca. 5.500 m2 in totaal.
Binnenstad Op dit moment ca. 29.000 m² horeca (inclusief de voorziene horeca in het Kernwinkelgebied Zuid). Ruimte om ca. 1.000 tot 1.500 m² horeca toe te voegen, waarbij de nadruk ligt op de ontwikkeling van het Stadsforum. Oude Stad Op dit moment bevat De Oude Stad ca. 11.700 m² horeca. Met de verschillende subgebieden als de Piushaven, de Winkellinten en het Museumkwartier is het gebied aantrekkelijk voor bezoekers van buiten het gebied. In de Piushaven is geen ruimte meer voor uitbreiding van horeca, maar in de andere subgebieden is er nog ruimte voor het toevoegen van horeca. In totaal is er ruimte voor het toevoegen van 1.000 tot 1.500 m² horeca. Woonwijken buiten de ringbanen In de woonwijken buiten de ringbanen is ca. 9.850 m² aan horeca gevestigd. Meestal is de horeca geclusterd met andere voorzieningen in een gebied, zoals de wijkwinkelcentra. Maar ook bijzondere locaties zijn interessant als horecalocatie. In dit gebied bevindt zich ook het Kenniskwartier, een gebied dat een belangrijke ontwikkeling door gaat maken de komende jaren. Daar is meer ruimte voor nieuwe horecaconcepten, passend bij de uitstraling en gewenste ontwikkeling van het gebied. In totaal is in de schil Woonwijken buiten de ringbanen ruimte voor 1.700 tot 3.600 m² horeca, waarbij de toename van horeca voor een deel afhankelijk zal zijn van de snelheid van de ontwikkeling van het Kenniskwartier.
Dorpen en buitengebied In de dorpen en het buitengebied is ca. 7.700 m² horeca gevestigd. Voor de dorpen gezamenlijk is ruimte om ca. 600 m² toe te voegen aan extra horecaruimte. Voor het buitengebied wordt een apart plan gemaakt, omdat dit gebied zijn eigen doelgroep aantrekt, met recreanten, omwonenden en toeristen. Bovendien dragen horecagelegenheden bij aan een goede spreiding van de bezoekers over het gebied, om zo de druk op de natuur te verdelen. Totaal In totaal is er ruimte voor 4.300 tot 7.200 m². Wij verwachten niet dat in ieder gebied de bovenkant van de bandbreedte wordt gehaald. Bovendien staan veel gebieden in relatie tot elkaar en zorgt de toevoeging van horeca in het ene gebied voor minder toevoeging in het andere gebied. We verwachten dat de totale toename van horeca rond de 5.500 m2 zal t/m 2027.
13
4 AMBITIES
BRUISENDE KWALITEIT
DIFFERENTIATIE
DUURZAME INITIATIEVEN
BALANS
De schillen tezamen dragen bij aan de vier Tilburgse ambities. De Binnenstad, Oude Stad, Udenhout en de aangewezen ontwikkelgebieden richten zich op Bruisende kwaliteit omdat hier een sterkere profilering van rood en/of blauw aanbod past in combinatie met de hoge functiedichtheid dat doelgroepen aan de stad bindt. Differentiatie wordt beoogd in met name de Binnenstad en Oude Stad, aantrekkelijk voor een brede doelgroep en voor meerdere horecamomenten op de dag. We zetten in op Duurzame initiatieven in de Binnenstad en verspreid over de buitenste schil van de stad als katalysator van het gebied, dat bijdraagt aan duurzame gebiedsontwikkeling (uitbreiding van de stad) en uitnodigende entreepoorten voor een goede verbinding tussen Tilburg en de omliggende gemeenten. Balans tussen rust en reuring is bovenal belangrijk in de woongebieden in de stad.
14
ROUTEPLANNER
STABILISEREN
VERKLEUREN
TOEVOEGEN
TERUGDRINGEN
Samen met de stad geven we richting aan de gewenste horeca ontwikkeling. Dit doen we gebiedsgericht en door middel van het stabiliseren, verkleuren, toevoegen en terugdringen van horeca ontwikkeling per schil. We geven enerzijds actief sturing door het faciliteren of tegenhouden van ontwikkeling en anderzijds zetten we in op het uitdagen van de horeca om samen bij te dragen aan de gewenste ontwikkeling van de stad. In gebieden als Oud-Zuid (exclusief Winkellint) en Udenhout zetten we in op stabilisatie. In Berkel-Enschot en de Binnenstad zetten we in op verkleuren door stimulatie. En in de Woonwijken buiten de ringbanen, het Buitengebied en de daartoe aangewezen ontwikkelgebieden in de stad zetten we in op het toevoegen van (enige) horeca. Daarbij is horeca ontwikkeling altijd maatwerk. Gemeente Tilburg stimuleert de ontwikkeling van unieke pareltjes. Omdat het inwoneraantal groeit en met de inzet van Citymarketing het aantal bezoekers aantrekt, is er in de horecavisie geen sprake van terugdringen.
15
SAMEN MET DE STAD
Op basis van het kwantitatieve onderzoek heeft de gemeente sturingsmiddelen om horeca te stabiliseren, toe te voegen of terug te dringen. We willen onze horeca echter ook kwalitatief ontwikkelen, door een deel van het bestaande aanbod te verkleuren en hiermee meer aan te laten sluiten op de vraag. Dit doen we samen met de stad: met onder andere ondernemers, vastgoedeigenaren, centrummanagers en bewoners.
16
TOTAALOVERZICHT TILBURG
© ANGELINA SWINKELS
17
Kernwaarden
TILBURG
Aanbod – omvang
Sociaal X Experimenteel = Creatie
Januari 2022: in totaal is het horecavloeroppervlak in Tilburg ca. 57.000 m² aan eet- en drinkgelegenheden. De hotels beslaan een oppervlakte van 3.700 m². ³
Vraag – inwoners gebied 225.350 inwoners. Grootste groep is 24-44 jaar (+6% tov NL), en relatief veel 15-24 jaar. Tilburg is qua woningmarkt één van de meest betaalbare steden. Besteedbaar inkomen is relatief laag t.o.v. vergelijkbare gemeenten. Bevolkingsdichtheid is hoog. Binnenlands vertrek 15-24 jaar is hoog (jongeren verhuizen naar elders > jongeren vestigen in Tilburg). ¹ Reeshof (20%), Oud-Zuid (19%) en Oud-Noord (15%) hebben de meeste inwoners. Ontwikkelingen ➢ Groeiend aantal inwoners +5% t.o.v. 2015 (bevolkingsgroei NL 3,2%). Verwachting 2027 +4%. ➢ Substantiële groei aantal huishoudens. ➢ Demografie in verdeling leeftijdsopbouw en huishoudens is stabiel in de afgelopen 5 jaar, waarbij het aandeel 65+ licht toeneemt (+2% 2015-2021). Verwacht wordt dat dit doorzet. ➢ Verdichten binnen en aansluitend op stedelijk gebied. ➢ Tot 2040 +25.000 nieuwbouwwoningen (20% sociaal | 10% middelduur), met als doel diversiteit en inclusiviteit. Tot 2030 +15.000 nieuwbouwwoningen. ² Vraag Tilburg
Vraag Nederland
Ontwikkeling aantal bedrijven per sector
250 200
2019
150 100
2020
50
2021
0 Dranken
Restaurants
Fastservice
Hotels
Afhaal/bezorg
Aanbod – naar sector
Unieke kenmerken + Grote groei inwonersaantal. Verdichten binnen en aansluitend op stedelijk gebied: tot 2030 +15.000 nieuwbouw woningen. + Aantrekken en binden van jongere mensen (studenten & starters) en kennisintensieve bedrijven door aanpak binnenstedelijke woonmilieus naar metro-mix: met gemengde hoogstedelijke topmilieus (woningen, bedrijven en voorzieningen). + Differentiatie van bewoners betekent wens naar toenemende diversiteit en flexibele concepten.
70 60 50 40 30 20 10 0
18%
19%
30%
33%
19%
Aanbod- horeca naar kleur 24%
29%
28%
Tilburg wordt gedomineerd door gele en groene concepten. Het aanbod kenmerkt zich als veel van hetzelfde. Er is een overaanbod van eenzijdige horecaconcepten voor de groene en gele leefstijlgroep. De Binnenstad, Piushaven en Spoorzone zijn daarentegen meer uniek in hun aanbod en stralen in bepaalde deelgebieden meer diversiteit uit. Totaal aanbod Tilburg
In Tilburg is de gele leefstijl het grootst met een aandeel van 33% van de bevolking. Ook groen is een grote groep. De blauwe en rode leefstijlgroepen zijn even groot, maar zijn woonachtig in de verschillende gebieden. Tilburg is qua leefstijlen een redelijke afspiegeling van het Nederlands gemiddelde, met wat meer gele leefstijlen en minder blauwe leefstijlen. In ’s-Hertogenbosch, Eindhoven en Breda wonen relatief meer mensen met een rode leefstijl dan in Tilburg.
7%
38% ¹ CBS 2021, Tilburg in cijfers 2022, CPB 2021-2022, VVV 2021, KvK 2021 ² Ontwikkelstrategie Wonen ³ Locatus januari 2022
4%
50% vrijheid harmonie controle veiligheid uniek! gezellig! tot in puntjes herkenbaar
18
TILBURG
Confrontatie vraag – aanbod Differentiatie in bewoners en gebruikers van gebieden betekent de wens naar diversiteit in horecaconcepten en profilering van gebieden. In de confrontatie vraag-aanbod valt het volgende op: 1.
De leefstijlen verschillen binnen de gebieden (vraagzijde), terwijl het horeca aanbod binnen de kernen van de gebieden qua horecaprofiel niet veel van elkaar verschillen.
2.
Er woont een rode en een blauwe leefstijl in Tilburg, geclusterd in gebieden. De Spoorzone biedt een cluster met rode all day concepten. O.a. de Piushaven en Udenhout bieden blauwe horecaconcepten. In heel Tilburg zijn relatief weinig concepten die inspelen op de wensen van deze rode en blauwe leefstijlgroep. Er is ruimte voor unieke of juist luxe concepten gericht op kort bezoek, regelmatig gebruik, take-away of uitgaan van de rode en blauwe leefstijlgroepen. Denk hierbij aan een Wijnbar, Cocktailbar, luxe Thai of Deli etc.
3.
Er woont een grote groep studenten in Tilburg. Ook wenst Tilburg een aantrekkelijke stad voor starters te zijn. Deze doelgroepen hebben behoeften aan concepten die meebewegen met de trends en ontwikkelingen. Op dit moment zijn het aantal gevestigde bijzondere mengvormen beperkt, te denken aan blurringconcepten (werken, sporten, winkelen, uitgaan), unieke concepten (borrelen in een kerk, eten in een oude fabriekshal, bier proeven in een lokale brouwerij), gezonde take-away concepten of luxe deli’s. Er is ruimte in de markt voor meer concepten zoals de markthal (Gourmet Market), restaurant in kerk (Hemels Berkel-Enschot) en brouwerij De Koningshoeven (Trappist).
4.
De fastservicesector is groot in Tilburg. Deze sector kenmerkt zich op dit moment als laagdrempelig en veel van hetzelfde. Om aan te sluiten op alle vier de leefstijlen is er ruimte voor meer soortige fastservice, zoals een luxe en biologische snackbar, meer gezonde concepten, bijzondere keukens (culturen) en gespecialiseerde concepten (kip van ‘t spit).
5.
De Binnenstad is het sterkste horecaconcentratiegebied van Tilburg, met een voorzieningencluster van met name detailhandel en horeca. De Binnenstad heeft een sterke aantrekkingskracht op alle inwoners van Tilburg. In de Binnenstad heeft de Spoorzone een onderscheidend, eigen DNA. Andere onderscheidende gebieden zijn de Piushaven en Udenhout. De andere (sub)gebieden van Tilburg hebben in het algemeen een eigen profilering, welke op dit moment nog onvoldoende in de horeca tot uiting komt. Deze gebieden worden gedomineerd door horecaconcepten voor de groene en gele leefstijlgroepen. Dit zorgt voor een ‘algemene’ uitstraling van de deelgebieden in de gemeente. Het kiezen van een horecaprofiel per gebied kan voor complementariteit van gebieden zorgen, waardoor de vier leefstijlgroepen wat te kiezen hebben, maar zich ook aangetrokken voelen tot bepaalde gebieden.
vraag
aanbod 7%
19%
4%
33% 38%
19%
50%
29% Tilburg is een groeiende, bloeiende stad die samen met alle aanbieders een gedifferentieerd aanbod voor een inclusieve stad biedt.
vraag
aanbod
Tilburg kenmerkt zich door deelgebieden met een eigen identiteit met een divers aanbod aan woningen, voorzieningen en functies. De doelgroep is inclusief en per gebied uniek. Naast de stad voor iedereen wenst Tilburg óók een groeiende, bloeiende stad te zijn. Vitaal door een gezonde economische groei, ruimte voor creativiteit & innovatie en het bieden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor zowel het zakelijk MKB als de koopkrachtige particuliere markt. Juist rode en blauwe leefstijlen dragen bij aan economische groei, meer dan gele en groene leefstijlen. Voor rood en blauw is een sterke gebiedsprofilering nodig: zij hebben voorkeur voor een onderscheidend gebied. Met de inzet op de blauwe en rode doelgroepen, zetten we in op de visie van Citymarketing in het aantrekken van early adaptors. Met de verwachte groei in inwoners én bezoekers aan de stad door de inzet van Citymarketing staat de bijdrage van de horeca aan een duurzame gebiedsontwikkeling centraal.
vrijheid harmonie controle veiligheid uniek! gezellig! tot in puntjes herkenbaar
19
BINNENSTAD OUDE STAD NAOORLOGSE WIJKEN & REESHOF DORPEN & BUITENGEBIED
+
COMPLEET EN COMPLEMENTAIR TILBURG MET EEN VEELZIJDIGE, DUURZAME EN BRUISENDE HORECA DICHTBIJ
20
GEBIEDSPROFIELEN EN ONTWIKKELPERSPECTIEF
© ANGELINA SWINKELS
21
BINNENSTAD Focus 2023 - 2027 Hart van de stad Avondje uit Vernieuwing en inspiratie Sterk herkenbare deelgebieden met eigen profiel
22
Ontwikkelrichting Binnenstad De Tilburger wordt aangetrokken tot de Binnenstad, die in diversiteit, onderscheidend vermogen en energie het voorbeeld is voor ondernemend Tilburg in de transitie naar meer stedelijke allure. Een Binnenstad die goed te bereiken is voor inwoner en bezoeker, te voet, met de fiets, auto of OV. De Binnenstad leeft overdag en bruist in het weekend. Voor ieder wat wils, maar wel wat te kiezen! De subgebieden van de Tilburgse Binnenstad bieden een gedifferentieerd, verrassend aanbod waarbij ieder gebied een eigen, onderscheidende identiteit heeft. Uniek & creatief aanbod voor rood, luxe & klassiek voor blauw, gezellig & hip aanbod voor geel en laagdrempelig & herkenbaar voor groen. Dit geldt voor zowel de inrichting en sfeer binnen als de uitstraling van het terras. Door de optimale mix van concepten en sectoren en de aansluiting op de functies van de subgebieden (winkelen, wonen, werken, uitgaan) ontstaat een natuurlijke samenhang van de subgebieden en vormt de Binnenstad een bruisend geheel. Het is belangrijk optimale fysieke verbindingen te creëren tussen de subgebieden met aantrekkelijke looproutes bij binnenkomst in de stad. Ook met de deelscooter rijd je zo het andere gebied in. Horecaondernemers trekken samen met retail op in de ontwikkeling naar een duurzame stad. Een aantal bestaande locaties ontwikkelen zich met duurzame initiatieven.
Enkele nieuwe initiatieven krijgen een plek als pop-up, tijdelijke verrassende concepten met kans op een permanente plek. Er is een verschuiving merkbaar naar meer gezonde en natuurbewuste fastfood en er wordt een groter podium gegeven aan verschillende culturen en specialisatie in food. Ondernemers, gemeente en vastgoedeigenaren inspireren en stimuleren elkaar in het geven van een duurzaam karakter aan assortiment, service en presentatie.
© CENTER OF TILBURG
23
vraag
Vraag – inwoners Binnenstad 7.120 inwoners (3%), eenzijdige, autochtone bevolking 33% Grootste groep is 20-29 jaar, weinig gezinnen Veel eenpersoonshuishoudens 23-65 jaar en <23 jaar Veelal lage inkomensklasse, of juist hoog Dominante leefstijl is rood, geel en groen vertegenwoordigd zoals NL
Vraag – inwoners Tilburg
12%
Komen inwoners van andere gebieden naar dit gebied?
Aanbod – horeca naar kleur
59% 28% De Binnenstad wordt gedomineerd door gele en groene concepten. Er zijn opvallend weinig blauwe concepten, en beperkt rood aanbod.
Aanbod – horeca per sector 50 40 30 20 10 0
Vraag – bezoekers Tilburg
Komen bezoekers van buiten Tilburg naar dit gebied? Aantrekkingskracht op toerist die Midden-Brabant bezoekt: Uit eten en terras grote aantrekkingskracht Winkelen grote aantrekkingskracht; winkelstraten Bezoek attracties Schouwburg/ Concertzaal (130K), Doloris/ The Maze, Lochal, Paradox (25K), poppodium 013 (256K), Theater De NWE Vorst (28K), Pathé bioscoop (400K), Factorium, Cinecitta bioscoop (70K), Natuurmuseum Overig zijnde Carnaval, Tilburgse Kermis, Kaapstad, MeiMarkt, Festival van het Levenslied, voldoende parkeermogelijkheden Ontwikkelingen vraag • Inzet gemeente op binnenstedelijke woonmilieus voor de 25+er • Boeien, binden en laten blijven • Inzet op zakelijke dienstverlening & kenniseconomie • Inzet op meer bezoekers met rode leefstijl/ early adaptors ¹
¹ Doelstellingen Citymarketing
2%
26%
Voorzieningen trekken alle Tilburgers Gemiddeld zakelijk verkeer, 10% van de werkplekken Tilburg Hoge functiemenging horeca – detailhandel - leisure Winkelstraten, horeca voor de hele stad Gemiddelde verblijfsduur: 60 minuten
➢ Versterken identiteit sfeergebieden ➢ Sfeergebieden goed met elkaar verbinden ➢ Transitie naar ontmoeten en verblijven door versterken horeca aanbod, focus op functiemenging ➢ Samenhang cultuur, detailhandel, leisure, evenementen, wonen, werken én horeca ➢ Meer diversiteit in type concept en in kwaliteit aanbod gericht op ‘boeien-binden-blijven’ van studenten, starters, rode & blauwe leefstijl ➢ Bijdrage aan ontwikkeling Koningswei en Stadsforum
13%
27%
Aantrekkelijk voorzieningenniveau, grote aantrekkingskracht, verzorgingsgebied: heel Tilburg
Kansen horeca
Confrontatie vraag – aanbod 1. 2. 3.
BINNENSTAD
aanbod incl. subgebieden
Unieke kenmerken + + + + +
Sociale, culturele en economische motor van Tilburg Verschillende sterke deelgebieden met eigen identiteit & sfeer, i.c.m. functiemenging Horecaconcentratiegebied, Spoorzone en Dwaalgebied bedienen ieder verschillende doelgroepen Grote vertegenwoordiging MKB In verbinding met omliggende gebieden
Gebiedsontwikkelingen • Januari 2022: In totaal 212 horecazaken (41% van totaalaanbod Tilburg), circa 28.000 m² horeca, grootste concentratie horeca, sfeergebieden hebben een eigen kleur, diversiteit in horecacategorieën, retailondersteunend én bestemming, 4 hotels gevestigd (blauw, groen, geel). In dit gebied is de nachthoreca van Tilburg gevestigd met o.a. 2 discotheken. Ontwikkelingen aanbod T.o.v. 2015: Spoorzone het sterkst ontwikkeld. Dwaalgebied (Radiopleintje) in ontwikkeling. Hiermee ontstaan clusters van voorzieningen en horeca aanbod. % fastservicebedrijven is gelijk gebleven, % drankensector is afgenomen. Groot verloop in aanbod op het Pieter Vreedeplein.
Grote rode leefstijlgroep woonachtig > beperkt rood aanbod. Aantrekkingskracht is relatief groot, met winkels & leisure > horeca aanbod met veel cafés, fastservice, grillroom en bezorgen/halen sluit hier niet op aan (meer op avond gericht). Tilburg centrum heeft een belangrijke functie voor inwoners en bezoekers > met 43% van het totaal aantal horecaondernemingen in Tilburg heeft de horeca een grote omvang, echter domineert eenzijdigheid. Veel fastfood, veel standaard café restaurant concepten en behoefte aan meer gezond, variëteit in concepten, kwaliteit en keukens.
• •
• • •
Aanpak openbare ruimte: aantrekkelijke verbinding Spoorzone en Piushaven en vergroenen straataanzicht Compact, gemixt en compleet centrum Transformatie Schouwburgplein, Koningswei en Juliana van Stolberglaan Ontwikkeling Stadsforum Kwalitatieve versterking winkels Stadhuisplein Woningbouw: appartementen
wijkniveau
regioniveau
wonen
functiemix
inwoners
brede doelgroep
horeca is ondersteunend
horeca is leidend
omvang horeca beperkt
omvang horeca groot
eenzijdige horeca
diverse horeca
24
BINNENSTAD: SUBGEBIEDEN Aanbod Spoorzone
Aanbod Dwaalgebied
17%
Dwaalgebied
Spoorzone
Ruig, stoer, creatief, kern van Tilburg
Authenticiteit, lokaal, levendigheid overdag 23%
Kenmerken + Onderscheidend in kleinschaligheid aanbod en diversiteit functies; wonen, koffiezaakjes, gespecialiseerde detailhandel, Radiopleintje + Verbindingsweg station - centrum
Ontwikkelingen ➢ Ontwikkeling in lijn van Dwaalgezicht en afspraken Dwaalgebied: sluitingstijden, geen gebruik achtertuinen ➢ Functiemix is wenselijk (wonen, werken, winkelen, horeca), doch aandacht voor balans dag- en nachtritme en levendigheid-rust
Dwaalgebied
12 10 8 6 4 2 0
Confrontatie & kansen horeca Dwaalgebied
➢ Unieke concepten voor zowel de rode als gele leefstijlen trekken mensen naar dit gebied. De ruimte voor groeimogelijkheden staat ter discussie. ➢ Ruimte voor meer levendigheid overdag. ➢ Nadruk in het gebied ligt op wonen. Er is een grote horecaconcentratie in de nabijheid om de vraag te bedienen.
60%
Horecaconcentratiegebied en kernwinkelgebied
33% 57%
Kenmerken
10%
Drukte, snelheid, stappen
+ In ontwikkeling; veel reuring/ beweging + Sterke horecaontwikkeling + Twee horecaclusters: geel aanbod in stationsgebied en rood aanbod in industriële bebouwing Spoorzone + Uitgesproken, onderscheidende horecaconcepten + Voorzieningen met grote aantrekkingskracht: stationsgebied, Doloris, LocHal bibliotheek, beurs- en conferentiecentrum Koepelhal, Foodcourt Gourmet Market, Stadscamping Tilburg + Koersdocument: maximaal aantal horecavoorzieningen in balans levendigheid – leefbaarheid (wonen, werken)
Kenmerken
Ontwikkelingen ➢ Nog sterk in ontwikkeling, waarbij er veel gebouwd wordt. Dit beïnvloedt de algehele uitstraling van het gebied. ➢ Onzekerheid omtrent de impact van de nieuwbouw tussen Spoorzone – Besterdring
Piusplein wordt gedomineerd door gele concepten, met rood randje. De horecazaken lijken veel op elkaar maar versterken elkaar door clustervorming. Heuvelring/ Piusstraat kenmerkt zich door uiteenlopende horecacategorieën, gedomineerd door gele en groene concepten. Er komt veel autoverkeer langs.
Spoorzone
Stadhuisstraat/ Oude Markt trekt overdag publiek door aanbod winkels en horeca. Ook veel cafés en restaurants. Gemoedelijke sfeer.
5 4 3 2 1 0
Confrontatie & kansen horeca Spoorzone
➢ De voorzieningen trekken een relatief rood en hip geel publiek > de gevestigde horeca is duidelijk anders dan het gemiddelde aanbod in Tilburg en sluit goed aan bij voorzieningen. ➢ Station en locaties voor het huren van ruimten trekt een blauwe zakelijke markt > er is relatief weinig blauw aanbod
Pieter Vreedeplein wordt gedomineerd door groene concepten en fastfood, en nodigt in mindere mate uit tot langer verblijven. Beperkte levendigheid einde middag/ begin avond. Heuvel als plein aan drukke weg en haakse horecastraat, met veel terrassen en veel van hetzelfde. Gedomineerd door sushi concepten, cafés en fastservice. Pathé gevestigd. Korte Heuvel is een uitgaansgebied, met voornamelijk cafés en nachthoreca. Er is een verbinding tussen Heuvel en Paleisring, beide aantrekkelijke straten voor nachthoreca, op loopafstand van elkaar. Horeca is geclusterd en leidend.
Het Veemarktkwartier kent de openingstijden van het horecaconcentratiegebied. In het Winkelrondje staat functiemenging centraal. Het nieuwe Frederiksstraatje verbindt het Pieter Vreedeplein en de Emmapassage in een aantrekkelijke winkelroute. Volgens bestemmingsplan de plek voor daghoreca.
Confrontatie & kansen horeca concentratiegebied
➢ Het horecaconcentratiegebied heeft in potentie aantrekkingskracht op alle doelgroepen > de verschillende straten en pleinen worden allen gedomineerd door geel en beperkt groen aanbod. ➢ Een sterkere identiteit met een heldere doelgroep per plein of straat > versterkt de aantrekkelijkheid voor alle doelgroepen.
25
BINNENSTAD: SUBGEBIEDEN Stadsforum & Koningswei
Verbinden, ontmoeten, duurzaam Kenmerken + Momenteel weinig aanbod horeca op het Stadsforum, echter zal dit gebied ontwikkelen in de komende jaren. + Koningswei staat meer voor rust en hier speelt vergroening een grote rol. In de nabije omgeving zit horeca gevestigd. Geen horecaontwikkeling in Koningswei. Ontwikkelingen Stadsforum ➢ Start bouw evenementenplein Stadsforum, in ca 2025 gereed. ➢ Minder auto’s, meer ruimte voor fietsers en voetgangers. ➢ Wordt een ontmoetingsplek met optredens en veel groen. ➢ Faciliteert een verbeterde verbinding naar de binnenstad. Ontwikkelingen Koningswei ➢ 367 woningen worden gebouwd (63% sociale huursector). ➢ Groeiende markt particuliere inwoners. ➢ Van betonnen plein naar park. ➢ Evenementen verplaatsen veelal van Koningswei naar Stadsforum. ➢ Inzet gemeente op vergroening en autoluw gebied.
Confrontatie & kansen horeca Stadsforum & Koningswei ➢ Bijdrage aan ontwikkeling Koningswei en Stadsforum. ➢ Bijdrage aan een sterke verbinding naar de binnenstad. ➢ Groei inwoners, grotere passentenstroom > ontwikkeling daghoreca op het Stadsforum voor levendig plein
26
ONTWIKKELPERSPECTIEF BINNENSTAD De Binnenstad is de kern van levendigheid, aantrekkelijk voor een brede doelgroep en uitnodigend voor de rode doelgroep. In de Binnenstad en de meeste subgebieden ligt de focus op bruisende kwaliteit. Dit betekent voor de horeca dat we streven naar meer aanbod voor de rode doelgroep door verkleuren en meer aanbod overdag door toevoegen horeca met dagfunctie in daartoe gewezen ontwikkelgebieden. Resultaat ➢ Verblijfsduur verlengen ➢ Hele dag reuring door aanbod van dag én avondhoreca ➢ Voor ieder wat wils: meer diversiteit in categorie & kleur ➢ Borrel/ bestemmingsplekken i.c.m. erfgoed (zoals Gourmet Market/ Polygonale Loods) ➢ Rood hotelaanbod
Aanpak Dit bereiken we door in de Binnenstad in te zetten op verkleuren naar een grotere vertegenwoordiging rood aanbod en in de daartoe aangewezen ontwikkelgebieden door het toevoegen van meer rood en blauwe horeca met dagfunctie. 1)
Vergroten rood aanbod door verkleuren
We zetten in op verkleuren in plaats van toevoegen door stimulatie van zowel eetgelegenheden als borrelcafés en hotels. ➢ Stimuleren van verkleuring door actieve samenwerking met vastgoedeigenaren, binnenstadmanagement en andere belanghebbenden. Daar waar wisseling is van horecaconcepten/ eigenaren is verkleuring van belang. ➢ Alle categorieën behouden, per categorie meer kleuring stimuleren. 2) Vergroten aandeel daghoreca door toevoegen en verkleuren We faciliteren toevoegen van horeca met dagfunctie in de daartoe aangewezen ontwikkelgebieden Dwaalgebied, Stadsforum & Koningswei en stimuleren verkleuren van bestaande daghoreca. ➢ Stimulatie tot diversiteit daghoreca: meer kleuren. ➢ Minder eenzijdige fastservice: onderscheidend vermogen. ➢ Vergroten aanbod daghoreca
vrijheid harmonie controle veiligheid uniek! gezellig! tot in puntjes herkenbaar Bijdrage van de subgebieden Naast de totale horeca ontwikkeling in de Binnenstad. Spoorzone Resultaat: stabiliseren volume rode horeca concepten, toevoegen blauwe concepten, inzetten op rood hotelaanbod Benodigd: toevoegen horeca zoals vastgelegd in het Koersdocument Spoorzone Succesfactor: borgen behoud voldoende onderscheidend vermogen, ook in relatie tot andere gebiedsontwikkeling Dwaalgebied Resultaat: behouden huidig aanbod en beperkte toevoeging daghoreca op strategische plekken Benodigd: faciliteren dag openstelling, toevoegen daghoreca ≤ 300 m² Succesfactor: goede balans leefbaarheid en levendigheid, verbinding vanuit stationsgebied, goede balans tussen detailhandel en horeca belangrijk voor functiemenging Horeca concentratiegebied en kernwinkelgebied Resultaat: meer reuring overdag, hogere horecadichtheid in retailgebied, divers horeca aanbod waarbij ruimte is voor talenten, vernieuwing en experiment Benodigd: organisatie dagactiviteiten, verkleuren van daartoe aangewezen ontwikkelgebieden naar rood aanbod (Emmastraat, Winkelrondje). Door het toevoegen van ca. 1.000 m² horeca zoals opgenomen in het bestemmingsplan Kernwinkelgebied Zuid, is er nog een minimale uitbreiding mogelijk van 200 m².
Succesfactor: om tafel met vastgoedeigenaren en ondernemers, belang van verkleuren centraal stellen, bijdragen aan gewenste (rode) verkleuring van gebied Stadsforum & Koningswei Resultaat: toevoegen all day horeca met ook dagfunctie, rekening houdend met woonfunctie Benodigd: toevoegen all day concepten 400-800 m², Paleis en Kantongerecht zijn kansrijke locaties Succesfactor: aantrekken ondernemer met onderscheidend aanbod t.o.v. huidig aanbod in directe omgeving (Ruimtelijke) overwegingen en randvoorwaarden ➢ Regiofunctie vraagt passend vervoer (OV/ fietspaden). ➢ Hotelgasten willen ook gebruik maken van de andere horecavoorzieningen in een gebied; er moet sprake zijn van een logische samenhang. ➢ Koppeling met Brancheringsvisie.
27
RICHTINGGEVEND KADER UITBREIDINGSCAPACITEIT BINNENSTAD
vrijheid harmonie controle veiligheid uniek! gezellig! tot in puntjes herkenbaar
Nieuwe initiatieven die zich in de Binnenstad willen vestigen op een locatie waar nog geen horecabestemming op zit, toetsen we aan het ontwikkelperspectief voor de Binnenstad. In de Binnenstad is vooral ruimte voor het vergroten van het aandeel daghoreca en dan vooral de rode concepten. Maar de Binnenstad bestaat uit verschillende subgebieden, elk met een eigen identiteit. Dat betekent dat de weging per gebied enigszins kan verschillen. In de Binnenstad kan ca. 1.000 tot 1.500 m² aan horeca worden toegevoegd. Algemene kaders Binnenstad ➢ Een nieuw initiatief moet inspelen op de vraag van de markt, zoals naar voren is gekomen in de gebiedsprofielen. ➢ Unieke concepten kunnen in voorkomende gevallen worden uitgezonderd van de uitbreidingscapaciteit wanneer zij: ➢ Aantoonbaar een significante bijdrage leveren aan de gewenste verkleuring in en uitstraling van een gebied ➢ Een innovatief concept hebben, waarmee zij nieuwe doelgroepen aantrekken NB Deze afwijking is alleen mogelijk wanneer er sprake is van een overschrijding van de beschikbare meters en het college hierover besluit en geldt niet voor de Spoorzone ➢ Iedere aanvraag dient een duurzaamheidsparagraaf te bevatten, waarin staat beschreven hoe een ondernemer omgaat met duurzaamheid.
Kaders subgebieden Binnenstad Spoorzone Uitgangspunt: Stabiliseren volume rode concepten met een rauw randje, vanwege de groeiende zakelijke markt in het gebied mag het profiel een blauw randje krijgen ➢ Uitsluitend toevoegen van nieuwe initiatieven op locaties die al zijn aangewezen (zie bijlage horecakaart Spoorzone) ➢ Ruimte voor rood hotelaanbod Dwaalgebied Uitgangspunt: In het Dwaalgebied is op dit moment overwegend geel aanbod, om bij te dragen aan de uitstraling van het gebied, is er ruimte voor groen en rood aanbod ➢ Er is beperkte ruimte voor het toevoegen van nieuwe initiatieven (ca. 300 m², totaal) ➢ Concepten voor de groene en rode leefstijl genieten de voorkeur ➢ Geen clustering horeca, maar toevoeging op strategische plekken, die bijdragen aan de natuurlijke loop door het Dwaalgebied. ➢ Ruimte voor categorie I (daghoreca) Horeca concentratiegebied Uitgangspunt: Moet alle leefstijlen bedienen, maar bedient nu voornamelijk de gele en groene leefstijlgroepen. Gevarieerd aanbod moet bereikt worden middels verkleuring. Er is geen ruimte voor toevoegen nieuwe initiatieven. Aandachtspunt: veel nachthoreca op Korte Heuvel, dit gebied moet ook overdag aantrekkelijk zijn.
Kernwinkelgebied Uitgangspunt: Moet alle leefstijlen bedienen, maar bedient nu voornamelijk de gele en groene leefstijlgroepen. Vooral behoefte aan toevoegen rode concepten. ➢ Er is beperkte ruimte voor het toevoegen van nieuwe initiatieven (ca. 200 m² totaal) ➢ Toevoeging van horeca op locaties die de natuurlijke loop van het winkelrondje bevorderen ➢ Ruimte voor categorie I (daghoreca) ➢ Aanbod gericht op de rode leefstijl heeft de voorkeur Stadsforum & Koningswei Uitgangspunt: Een gebied waar wordt ingezet op een prettig verblijfsklimaat met een rustige uitstraling. Er is ruimte voor rode en blauwe concepten, waar mensen de hele dag terecht kunnen, maar geen nachthoreca. ➢ Toevoegen horeca uitsluitend in Stadsforum, ca. 800 m² totaal ➢ Aanbod gericht op de rode en blauwe leefstijl genieten de voorkeur ➢ Concepten die aansluiten bij de culturele uitstraling van het gebied genieten de voorkeur ➢ Ruimte voor categorie I (daghoreca) en categorie III (restaurant)
28
OUDE STAD Focus 2023 - 2027 Verbinding van Oude Stad met rest van de stad
Levendig Verbinding & ontmoeten Diversiteit Overdag
29
Ontwikkelrichting Oude Stad De Oude stad spiegelt de diversiteit van Tilburg: jong, oud, arm, rijk, avontuurlijk, enigszins behouden. In de Oude stad wordt prettig gewoond en gewerkt en doet men de dagdagelijkse boodschappen. Men geniet van een aantrekkelijk kleurrijk horeca aanbod in de directe omgeving voor een koffiemomentje, voedzame lunch of gezellig diner. De Piushaven is dé trekpleister van de stad, zowel voor toeristen als voor de Tilburger zelf. De horeca vervult een sociale rol. Oud-Zuid en Oud-Noord hebben als verlengde van de binnenstad een aantrekkelijke openbare ruimte en functiemix met creatieve grootstedelijke concepten en gezellige terrassen op centraal gecreëerde verbindingspunten in het gebied. Het gebied wordt verbonden door uitnodigende looproutes. Winkelend en werkend publiek, bezoekers van musea, en jonge en oudere bewoners treffen elkaar gedurende de hele dag. In de horeca in de Oude stad voelt iedereen zich welkom door de toegankelijke sfeer en uitstraling en het multiculturele menu. Hier kijk je niet gek op als je spontaan de buren tegenkomt bij het koffiezaakje op de hoek van de straat. De horeca in de Oude Stad biedt zowel verblijfsconcepten voor een langere verblijfsduur als to go concepten voor een wandellunch, een ijsje of een (gezonde) afhaalmaaltijd na werk.
In Oud-Noord geniet je van stedelijke, stoere rode concepten met de rauwe identiteit van Oud-Noord, en ook van hippe gele concepten; betaalbaar en toegankelijk voor het brede publiek. In Oud-Zuid vind je klassieke en creatieve concepten en voor luxe ga je naar de Piushaven met een sterke identiteit als bruisende recreatieplek en zakelijk gebied. In de Piushaven is creatief en stoer aanbod voor de rode doelgroep en luxe en klassiek aanbod voor de blauwe doelgroep. Winkellint Korvel is de urban broedplaats met een creatief en stoer imago door het onderscheidend rode all-day aanbod waar de gehele dag ontbijt-, lunch- en dinergerechten aangeboden worden. Winkellint Besterd, het Museumkwartier en de Kanaalzone bedienen een brede doelgroep met verrassende, uitbundige en eigentijdse horeca.
30
vraag
Vraag – inwoners Oud-Zuid 42.900 inwoners (19%) Leeftijden en huishoudens: gemiddelde afspiegeling Grootste diversiteit in inkomens Oud-Zuid Oost: meer gezinnen en veel hoge inkomens Oud-Zuid West: minder gezinnen en meer sociale minima Alle leefstijlen aanwezig, afspiegeling van gemiddeld NL
Aanbod – horeca naar kleur
4%
25% 35%
43%
37%
30%
Komen inwoners van andere gebieden naar dit gebied?
3%
50%
aanbod, incl. Piushaven 9% 6%
10%
Vraag – inwoners Tilburg
OUD-ZUID
aanbod, excl. Piushaven*
Aantrekkelijk voorzieningenniveau, goede aantrekkingskracht, verzorgingsgebied: aangrenzende gebieden Bovengemiddeld zakelijk verkeer, 14% van werkplekken Tilburg Veel dagelijks aanbod per 1.000 inwoners Voorzieningen gericht op eigen inwoners en leisure activiteiten
48%
Het aanbod van de Piushaven is niet opgenomen in het overzicht OudZuid omdat dit aanbod significant anders is. Oud-Zuid wordt gedomineerd door gele en groene concepten.
Aanbod – horeca per sector (excl. Piushaven) 20 15
Vraag – bezoekers Tilburg
10
Komen bezoekers van buiten Tilburg naar dit gebied?
5
Aantrekkingskracht op toerist die Midden-Brabant bezoekt: Uit eten en terras gemiddeld; horeca aanbod is geclusterd, Piushaven heeft een sterke aantrekkingskracht Winkelen gemiddeld; Korvel, AaBe-fabriek (gemengd aanbod) Bezoek attracties bovengemiddeld; Piushaven Overig zijnde gemiddeld; Kromhoutpark, Stadspark Oude Dijk, Landschapspark Moerenburg-Koningshoeven, Leijpark. Ontwikkelingen vraag • Toekomstwaarde is hoog; inzet gemeente op aantrekkelijk gebied om te wonen • Oud-Zuid West: kwalitatieve versterking openbaar gebied
0
Unieke kenmerken + + + +
Goede verbinding met Binnenstad Grote diversiteit woningen en functies Dynamisch Oud-Zuid Oost: inclusieve, heterogene wijk met homogene buurten
-
Belevingswaarde: Oost hoog, in West lager Gedateerde uitstraling straten/ huizen
Gebiedsontwikkelingen • •
Januari 2022: in totaal 74 horecazaken (13%), circa 5.700 m² horeca en 48 horecazaken exclusief Piushaven. Fastservice domineert, er zijn 7 restaurants gevestigd. Daghoreca is beperkt, slechts één lunchroom. Zes horecastraten. Eenzijdig aanbod, uitgezonderd Piushaven met sterke aantrekkingskracht. Er zijn 2 hotels gevestigd.
• •
Oost: hoge koopkracht en leefkwaliteit, sociaal en veerkrachtig West: basis op orde, woningaanpak, binden starters en doorstroming ouderen, economische vitaliteit Versterken functiemix Voltcomplex (entertainment) Verbinden met Landschapspark Moerenburg-Koningshoeven
Ontwikkelingen aanbod T.o.v. 2015: de fastservice dominanter, ten koste van restaurants en cafés.
Kansen horeca
➢ Horeca die de identiteit van de buurten versterkt ➢ Bijdrage aan het aantrekken en bedienen van stedelijk georiënteerde gezinnen en starters ➢ Aantrekkelijk voor brede markt (functiemix) ➢ Sociale cohesie: horeca als ontmoetingsplek ➢ Aansluiting bij Kenniskwartier ➢ Horeca in toeristisch buitengebied Moerenburg ➢ Marktruimte voor restaurants en lunchrooms.
Confrontatie vraag – aanbod 1. Rode leefstijl aanwezig > rood aanbod is beperkt, rood trekt naar 2.
andere gebieden of omliggende gemeenten zoals Eindhoven en ‘sHertogenbosch. Inwoners Oud-Zuid West en Oud-Zuid Oost verschillen in huishouden en inkomen > meerdere categorieën vertegenwoordigd, maar oververtegenwoordiging van fastservice tov restaurants en lunchrooms. Enige differentiatie per categorie.
*Exclusief aanbod Piushaven omdat aanbod Piushaven zich met een andere uitstraling significant onderscheidt van het overige aanbod Oud-Zuid en het totaalbeeld vertroebelt.
wijkniveau
regioniveau
wonen
functiemix
inwoners
brede doelgroep
horeca is ondersteunend
horeca is leidend
omvang horeca beperkt
omvang horeca groot
eenzijdige horeca
diverse horeca
31
OUD-ZUID: SUBGEBIEDEN Piushaven
Winkellint Korvel
culinair genieten, onthaasten, verwend worden
snel, en mogelijkheden om langer te verblijven
Kenmerken + + + + + + +
Gevarieerd en levendig stedelijk woonmilieu Populaire recreatieplek Met name zakelijke dienstverlening gevestigd Uniek door ligging aan het water Bruisend en dynamisch gebied voor bewoners en ondernemers Culinaire boulevard: lunch, borrel en diner Brengt de buurt naar de stad, maar ook de stad naar de buurt, inclusief de bezoekers aan Tilburg + Groot verzorgingsgebied: heel Tilburg + Belevingsonderzoek: 8 (sfeervol, gezellig, levendig), aandachtspunt: aantrekkelijkheid in winterseizoen Opvallend in aanbod: nauwelijks fastfood, veel restaurants, uniek: een viswinkel met restaurant. Gevestigd rood en blauw aanbod. Gebiedsontwikkelingen ➢ Relatief veel horeca aanbod, vanuit gemeente is ontwikkeling tot horeca concentratiegebied niet wenselijk ¹ ➢ Door de ontwikkeling van het Stadsforum en Koningswei komt er een nadrukkelijke verbinding met de Binnenstad via de Koopvaardijstraat