03 Bijlage 2 Netwerkanalyse Tilburg participatieverslag ingreep cityring

Netwerkanalyse Tilburg: Participatieverslag ingreep cityring Weergave van de strategie, ingezette instrumenten, en het resultaat van het participatietraject

1. Aanleiding 2. Participatiedoelen en -methoden 3. Opbrengst 4. Vervolg

pg. 2 pg. 3 pg. 7 pg. 14

Bijlagen: 1. Advies Stichting Binnenstadmanagement Tilburg 2. Advies Stichting Tilburgse Linten 3. Advies Omgevingscommissie Tilburg 4. Enquêteresultaten ‘open deelname’ 5. Enquêteresultaten ‘op uitnodiging’ 6. Bewonersbrief effectgebieden

Participatiegroep Cityring Bart van Dalen, Bart van Empel Chern Jansen, Harold Aarts, Maaike van Goethem Michiel van der Pijll en Rob Temme Gemeente Tilburg 19 augustus 2021

Pagina 1 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

1. AANLEIDING Op 1 februari 2021 besloot de gemeenteraad van Tilburg, bij de behandeling van de raadsnota Netwerkanalyse, tot het: Integreren van de gehele cityring in een kwalitatieve en leefbare openbare ruimte met gegarandeerde bereikbaarheid van de binnenstad voor bewoners, bezoekers en bevoorrading, waarbij er zodanige maatregelen getroffen worden dat er sprake is van een maximumsnelheid van 30km/uur en er uiterlijk in 2023 op de zuidelijke cityring nog maximaal 8.000 auto’s per etmaal rijden.

Aanleiding voor dit besluit is de groei van Tilburg, die voor de binnenstad een enorme uitdaging betekent. Er moet ruimte zijn voor nieuwe woningen, het nieuwe Stadsforum en meer groen. Nu rijden er per dag zo’n 18.000 auto’s over de Paleisring. De raad gaf in februari 2021 de opdracht om in samenwerking met de meest betrokken actoren de wijze waarop het autoverkeer teruggedrongen kan worden, te onderzoeken. Dat is gedaan tijdens een diepgaand samenwerkingstraject met Stichting Binnenstadmanagement Tilburg 1 (hierna: ‘BMT’) en Stichting Tilburgse Linten2 Korvel en Besterd (hierna: ‘de Linten’). Een ingreep om de doorgaande verkeersstroom op de Heuvelring en de Paleisring te doorbreken, is de beste maatregel om het gestelde doel te bereiken. Als het doorgaande autoverkeer een andere route kiest, daalt het aantal voertuigen op de Paleisring met meer dan 50% naar gemiddeld 8000 voertuigen per 24 uur. Zo blijven het centrum en alle parkeergarages goed bereikbaar voor mensen die hier echt moeten zijn. De binnenstad wordt aantrekkelijker, omdat er minder verkeer rijdt en er ruimte ontstaat voor meer groen, nieuwe bewoners en het nieuwe Stadsforum. Het is in Tilburg gebruikelijk om inwoners, ondernemers en andere actoren te betrekken bij de beleidsontwikkeling.

Het voornemen om het autoverkeer op de cityring terug te brengen en de snelheid te verminderen, vindt zijn oorsprong in verschillende beleidsnota’s en visies, waarover ‘de stad’ eerder geconsulteerd is3 . Bij de totstandkoming en evaluatie van de proeven op de cityring (2019 en 2020), die met name tot doel hadden om de snelheid te verlagen en de oversteekbaarheid te vergroten, zijn stakeholders ook intensief betrokken. Dit verslag is een weergave van het participatietraject vanaf het moment van het raadsbesluit over de Netwerkanalyse in februari 2021 tot de afronding van dit verslag in augustus 2021.

1 Het Binnenstad Management Tilburg (BMT) vormt de strategische overlegtafel van alle doelgroepen in de

binnenstad. Bewoners, horeca, retail, vastgoedeigenaren, cultuur en gemeente werken hierbij samen. 2 De Stichting Tilburgse Linten is een samenwerkingsverband tussen alle ondernemers gevestigd aan het Korvellint (Korvelseweg, Korvelplein, Sint Annaplein, Lieve Vrouweplein, Zomerstraat en Laarstraat) en die aan het Besterdlint (Besterdring, Besterdplein, Molenbochtstraat, NS-plein). 3 Zie raadvoorstel Netwerkanalyse, raad 2021_1089A definitief

Pagina 2 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

Leeswijzer. In hoofdstuk 2 zijn de ingezette participatiemethoden weergegeven. In de participatiematrix zijn de methoden gekoppeld aan de participatie -doelen, waarbij onderscheid gemaakt is tussen de gebieden waar de grootste effecten van de mogelijke ingrepen te verwachten zijn en de rest van de stad. De schaal waarop de instrumenten gebruikt zijn is weergegeven in een kort staatje. In hoofdstuk 3 is de opbrengst van de inzet van die participatiemethoden geclusterd weergegeven. De adviezen van BMT, de Linten en de Omgevingscommissie Tilburg, de resultaten van de enquêtes én de gebruikte bewonersbrief zijn integraal bij dit verslag gevoegd. In hoofdstuk 4 is kort het besluitvormingsproces, over de te treffen maatregelen op of aan de cityring, benoemd.

2. PARTICIPATIEDOELEN EN -METHODEN Als doelstellingen van dit participatietraject zijn geformuleerd: a. kwalitatieve en kwantitatieve input ophalen om een zorgvuldige belangenafweging te kunnen maken bij het besluit om het autoverkeer op de Zuidelijke cityring terug te brengen naar 8000 per dag met 30 kilometer per uur; b. Tilburg informeren en iedereen reactiemogelijkheid geven; c. de Tilburgers die de meeste effecten in hun leefwereld kunnen gaan ondervinden, actief informeren over informatie- en reactie-mogelijkheden; d. draagvlak onderzoeken en creëren voor mogelijke ingrepen op de cityring; e. een beeld schetsen over het toekomstperspectief van de Netwerkanalyse en toekomstige participatiemogelijkheden. In termen van de participatieladder is ingezet op informeren, raadplegen en adviseren 4 . In andere termen: mee-weten en mee-denken. In dit participatieproces zijn twee fasen te onderscheiden: In de eerste fase hebben BMT en de Linten samengewerkt met de gemeente om te inventariseren welke mogelijke ingrepen er zijn naast de maatregelen uit de Netwerkanalyse (knippen op de oostflank) en welke daarvan haalbaar geacht worden. Dit leidde tot drie haalbaar geachte varianten: Een knip bij de Heuvel Een knip bij het Piusplein Het losknippen van de Bisschop Zwijsenstraat van de cityring.

In de varianten Heuvel en Bisschop Zwijsenstraat zou de ingreep, om de taakstellende opgave van 8.000 auto’s te halen, gecombineerd moeten worden met een verbod om vanuit de Koopvaardijstraat rechtsaf de Piusstraat op te rijden. 4 Informeren: de gemeente bepaalt de agenda voor besluitvorming en houdt u hiervan op de hoogte.

Raadplegen: de gemeente bepaalt bij raadplegen grotendeels zelf de agenda, maar ziet betrokkenen als gesprekspartners bij de ontwikkeling van beleid. De gemeente is niet verplicht iets te doen met de uitkomsten van deze gesprekken. Adviseren: de gemeente stelt hierbij de agenda samen, maar betrokkenen kunnen problemen en oplossingen aanbieden. De gemeente verbindt zich in principe aan de resultaten en als zij hiervan afwijkt, moet dit goed worden gemotiveerd.

Pagina 3 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

Invoering van twee-richting verkeer op de Noordhoekring zou (volgens BMT en de linten) van meerwaarde kunnen zijn voor de ondernemers in Korvel. In alle varianten met een maximum snelheid van 30 kilometer per uur. In de tweede fase van de participatie zijn de drie varianten voorgelegd aan ‘de stad’ om breed te informeren en om inwoners, ondernemers en bezoekers te raadplegen over de effecten die zij verwachten. BMT, de Linten en de Omgevingscommissie Tilburg hebben in deze fase de gemeente geadviseerd over de in hun ogen meest gewenste variant. Zie de bijlagen 1, 2 en 3. De verantwoordelijke afdeling (Ruimte) heeft separaat gesproken met verschillende stakeholders, waaronder de brandweer, politie, ambulancedienst, het Fietsforum Tilburg, de Wereldhave Holding, de wijkverenigingen Blaak/Zorgvliet en Reeshof, RVT Hart van Brabant (hulpdiensten en regio overleg) en jongeren van de Jongerenraden Noord en West. De opbrengst van deze gesprekken is direct betrokken bij de voorbereiding van het raadsvoorstel en is niet opgenomen in dit verslag.

2.1. Participatie in de eerste fase. In de eerste fase van het participatietraject hebben BMT en de Linten, van maart tot begin juni 2021 intensief samen met de gemeente opgetrokken. In zes informatie- en werksessies is uitgebreid gesproken over de aspecten die bij de keuze voor het terugdringen van het autogebruik op de cityring een rol spelen. In februari 2021 zijn twee webinars gehouden om BMT en de Linten te informeren over de rekenmodellen die gebruikt worden door de gemeente en haar adviseur Goudappel. I n het eerste webinar is stilgestaan bij het rekenmodel dat door verkeerskundigen gebruikt wordt voor het inzichtelijk maken van de verkeersstromen op en rond de cityring. Het tweede webinar draaide om het rekenmodel dat een voorspelling doet over de verandering van koopstromen in de Binnenstad en Korvel en Besterd. De vier daarop volgende co-creatie-sessies leidden tot de drie haalbaar geachte varianten.

2.2. Participatie in de tweede fase. Voor het informeren en raadplegen van ‘de stad’ is in deze fase, voor het bepalen van de participatiemethoden, onderscheid gemaakt tussen: A. gebieden in de stad waar te voorzien is dat de ingrepen voor de drie varianten het meest effect hebben, hierna te noemen ‘de effectgebieden’ B. het deel van Tilburg dat buiten de effectgebieden ligt C. de hele stad (A en B samen) Effectgebieden (A). Voor het definiëren van de effectgebieden is, samen met het omgevingsmanagement, maatwerk toegepast op basis van de analyses van de drie haalbaar geachte varianten. Die effectgebieden worden begrensd door: • de Spoorlaan aan de Noordzijde; • de Veemarktstraat, Hoogvensestraat en Gondelstraat aan de Oostzijde;

Pagina 4 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

• •

de Havendijk (gedeeltelijk), Vendelierstraat, Stuivesantplein, Vlimmenhoefstraat Broekhovenseweg, Voltstraat, Oeverstraat, Veestraat, De Ruijterstraat, Piet Heinstraat, Wassenaerlaan, Pastoor Vroomansstraat, Hesperenstraat en Korvelseweg aan de Zuidzijde en; de Noordhoekring, Lange Schijfstraat en Korvelseweg aan de Westzijde.

Op onderstaand kaartje zijn de effectgebieden weergegeven.

= cityring

Participatiemethoden Onderstaande tabel geeft aan welke participatiemethoden ingezet zijn, geeft een indicatie van de mate waarin van de methoden gebruik gemaakt is en verwijst naar nadere informatie (voor zover relevant en beschikbaar). Methode Co-creatie

Toelichting Bedoeld om met BMT en de Linten haalbare ingrepen te formuleren

Gebruik5 2 informatie-sessies 4 werk-sessies

Advies-verzoeken

Bedoeld om advies te krijgen BMT, de Linten en de Omgevingscommissie

3 adviezen ontvangen

Nieuwsberichten, social media

Bedoeld om breed informatie te verspreiden over voornemens en deelname aan het participatietraject en de enquête stimuleren.

Onbekend

5 Peildatum 1 augustus 2021

Pagina 5 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

www.tilburg.nl/cityring

Bedoeld om breed informatie te verspreiden over de voornemens en het participatietraject. Webpagina ingericht met veel informatie, aankondiging van participatiemogelijkheden en links (Veelgestelde vragen, filmpje en enquête).

Onbekend

Bewonersbrief

Bedoeld om alle adressen in de effectgebieden te informeren over de voornemens en om participatie te stimuleren.

Op 10.200 adressen verspreid

Bedoeld om geïnteresseerden te informeren en om bij hen reacties op te halen. Interactie via de chat.

148 deelnemers

Bedoeld om degenen die niet deel konden nemen aan de informatieavond te informeren en als verslag.

72 keer bekeken

Bedoeld om duidelijk te maken waarom terugdringen van het autogebruik nodig is en welke drie varianten haalbaar geacht werden.

458 keer bekeken

(zie bijlage 6)

Informatieavond

Opname informatieavond (zie www.tilburg.nl/cityring) Filmpje op website (zie www.tilburg.nl/cityring)

Enquêtes (Zie bijlagen 4 en 5)

452 chatberichten

Bedoeld om in de stad op te halen hoe 1988 keer ingevuld men staat tegenover het terugdringen van het autogebruik en welke effecten, in welke mate, verwacht worden bij de twee principes (ingrijpen op de oost- of zuidflank).

Cityring@tilburg.nl

Mailadres opengesteld, bedoeld voor (laagdrempelig) contact met de behandelende ambtenaren

29 mailwisselingen

Gesprekken

Bedoeld om met betrokkenen te spreken over de voornemens en de daarvan te verwachten effecten. De mogelijkheid geboden om aan te melden voor een dergelijk gesprek met behandelende ambtenaren.

19 deelnemers

Pagina 6 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

2. Nieuws- en facebookberichten 3. Enquête (open deelname) 4. Mailmogelijkheid 5. Informatieavond 6. Verdiepende gesprekken 7. Omgevingscommissie 8. Stakeholders attenderen

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

To ek o sc ms he t tse n

Dr aa g zo vla ek k o en nd er -

Ef fe c re t-ge ag bi er ed en

Ef fe c in t-ge fo bi rm ed er en

Ge m e ad en vis te er en

X

X

X X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X X

9. Bewonersbrief 10. BMT en de Linten 11. Enquête (op uitnodiging)

re ag er en

X

Dr aa g cre vla ër k en

1. Website

Til bu rg

Til bu m rg in er fo en r-

In pu to ph ale

n

Participatiematrix Onderstaande participatiematrix verbindt de ingezette methoden met de doelstellingen van het participatietraject.

X X

X

X

X

X X

X

X X

X

3. OPBRENGST 3.1.

De opbrengst in de eerste fase. De werksessies met BMT en de Linten leverden in eerste instantie elf varianten op. Die varianten zijn beoordeeld door de gemeente in samenwerking met (extern) adviesbureau Goudappel en met BMT en de Linten nader geanalyseerd . Via tussenstappen naar negen en zes varianten, zijn vervolgens vier varianten doorgerekend, op zowel verkeersstromen als koopstromen. Dat resulteerde in mei 2021 in de drie haalbare varianten die ingebracht zijn in het participatietraject met ‘de stad’. De variant Bisschop Zwijsenstraat, is in beeld gekomen dankzij de input van BMT en de Linten. De opbrengst van de eerste fase is integraal opgenomen in de rapportage van Goudappel Coffeng dat bijgevoegd wordt bij het raadsvoorstel.

3.2 De opbrengst in de tweede fase. Hieronder zijn achtereenvolgens opgenomen: 3.2.1. Samengevat de adviezen van BMT, de Linten en de Omgevingscommissie 3.2.2. Kwantitatieve resultaten van de enquêtes 3.2.3. Kwalitatieve opbrengst van de open vragen in de enquêtes, de informatieavond, de verdiepende gesprekken en het mailverkeer (via cityring@tilburg.nl)

Pagina 7 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

3.2.1. Adviezen van BMT, de Linten en Omgevingscommissie. De uitgebreide adviezen van Stichting Binnenstadmanagement Tilburg en Stichting Tilburgse Linten en het advies van de Omgevingscommissie zijn bij dit verslag gevoegd (bijl. 1, 2 en 3). Stichting Binnenstadmanagement Tilburg adviseert te kiezen voor variant 3: het losknippen van de Bisschop Zwijsenstraat van het nieuwe Stadsforum. Het BMT legt in haar argumentatie de link met de ambities in de Agenda Binnenstad, waaronder het transformeren van de Cityring tot een groene boulevard met voor de gehele ring één rijstrook met 30 km/uur als maximum snelheid en een aangepaste inrichting. De voetgangers en de fietsers voelen zich dan hoofdgebruiker en de auto wordt ondergeschikt. Indien deze voorkeursvariant, ook na extra maatregelen niet tot een blijvende reductie van doorgaand verkeer leidt, dan kan, volgens het BMT, op langere termijn (rond 2030) een heroverweging van een extra maatregel aan de orde zijn. Het BMT onderbouwt haar advies met argumenten vóór en tegen de verschillende ingrepen, spreekt wensen uit en doet verschillende suggesties. Stichting Tilburgse Linten adviseert te kiezen voor de variant 3: het losknippen Bisschop Zwijsenstraat. Zij acht tweerichtingsverkeer op de Noordhoekring noodzakelijk om de linten Korvel en Besterd bereikbaar te houden.

De stichting benoemt twee aanvullende aanpassingen die deze variant nog toekomstbestendiger maken (uitbreiding van 30 km zone over de gehele cityring en verdere beïnvloeding door inrichtingselementen). Zij kan zich voorstellen dat de gemeente alsnog kiest voor een ingreep op de Oostflank (Heuvel of Piusplein), als de variant Bisschop Zwijsenstraat op de langere termijn (2030) niet leidt tot voldoende verluwing op de Cityring. De stichting onderbouwt haar advies met argumenten vóór en tegen de verschillende ingrepen. Ook de stichting heeft in haar advies meerdere wensen en suggesties opgenomen. De Omgevingscommissie adviseert te kiezen voor variant 1: een knip op de Heuvel. De commissie vindt het positief dat verder wordt gestudeerd op het terugdringen van het autov erkeer. Dat biedt kansen om meer ruimte te creëren voor fietsers en voetgangers en ook om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. De variant met de ingreep op de Heuvel biedt naar haar oordeel de beste kansen op het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit. In de varianten Piusplein en Bisschop Zwijsenstraat ziet de commissie minder ruimtelijke winst.

3.2.2.

Kwantitatieve resultaten van de enquêtes.

A. Enquêtevormen. Er zijn twee gelijkluidende enquêtes uitgevoerd. 1. Met open deelname. Deze enquête was voor iedereen bedoeld en is via de bewonersbrief, website, nieuwsberichten en facebook onder de aandacht gebracht. Deze enquête was door iedereen van binnen en buiten Tilburg via de website van de gemeente in te vullen. De bedoeling was om door deze manier van openstelling vanuit de hele stad (en wellicht zelfs van daarbuiten) respons te krijgen. We verwachtten zeker vanuit de effectgebieden voldoende respons. 2. Op uitnodiging. Omdat mensen van buiten de effectgebieden ook gebruik van de cityring maken wilden we de door hen verwachte effecten ook in beeld hebben. Daarom is de enquête, voor de zekerheid, ook uitgezet met een representatieve steekproef op 3000 adressen buiten de effectgebieden. Respondenten konden de enquête digitaal invullen met een inlogcode.

Pagina 8 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

Hieronder zijn de enquête-resultaten weergegeven. De uitgebreide onderzoeksresultaten zijn als bijlage bij dit evaluatie-verslag gevoegd (Bijlagen 4 en 5). B. Enquête-resultaten ‘open deelname’. In totaal hebben 1.758 mensen de internet-enquête met ‘open deelname’, geheel of gedeeltelijk ingevuld. Dit is voldoende om met een betrouwbaarheid van 95% uitspraken te kunnen doen. Hieronder de kwantitatieve resultaten die het meest verbonden zijn met de doelstellingen van het participatietraject. De respondenten is gevraagd naar hun postcode, waarmee bepaald kon worden wat de woonlocatie (op straatniveau) van de respondenten is (figuur 1). Bij ‘Woonlocatie onbekend’ is de postcode niet of niet juist ingevuld. ‘Binnen de ringbanen’ is exclusief het kerngebied cityring. Geconcludeerd kan woorden dat deze enquête zowel door respondenten vanuit de effectgebieden (hieronder Kerngebied cityring genoemd), als vanuit de rest van de stad en daarbuiten in gevuld is. In de bij dit verslag gevoegde integrale rapportage zijn ook de verschillen in beantwoording opgenomen.

De respondenten is gevraagd hoe vaak zij als automobilist het oostelijke deel van de cityring (de Heuvelring en de Paleisring) gebruiken om naar een bestemming te rijden, die niet in het centrum ligt (figuur 2).

Pagina 9 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

De respondenten is gevraagd of ze begrip hebben voor de plannen om het doorgaande autoverkeer uit de binnenstad te weren of om te leiden (figuur 3) 6.

Aan de groep die het een goed plan of prima plan vindt om het doorgaande autoverkeer uit de binnenstad te weren of om te leiden, zodat het centrum bereikbaar blijft voor autoverkeer dat er ook echt moet zijn, is gevraagd waarom ze het een goed plan vinden. De meest genoemde redenen zijn: - ‘minder autoverkeer in het centrum is veiliger voor fietsers en voetgangers’ (61%) - ’hoe minder autoverkeer in het centrum, hoe beter voor het milieu en de luchtkwaliteit’ (58%) - ’hoe minder autoverkeer in het centrum, hoe meer ruimte voor groen en evenementen’ (45%) - ‘dan wordt er vast minder hard gereden op de cityring, nu wordt er op rustige momenten soms geracet’ (33%). De overige redenen worden door minder dan een vijfde van de respondenten genoemd.

Ook aan de groep die het een slecht plan vindt, is gevraagd waarom ze het een slecht plan vinden. De meest genoemde redenen zijn: - ‘ik moet omrijden via de ringbanen als ik niet door de binnenstad mag, die extra kilometers rijden is niet goed voor het milieu en kost mij extra tijd’ (69%) - ‘het leidt vast tot een toename van sluipverkeer / meer verkeer door woonstraten’ (55%). - ‘het leidt vast tot minder bezoekers van de binnenstad of de winkelgebieden Korvel en de Besterd’ (32%) - ‘ik kan mijn woning of werk veel moeilijker bereiken’ (eveneens 32%). Met name bewoners van het kerngebied noemen deze laatste reden vaak (66%). De overige redenen worden door hooguit een vijfde van de respondenten genoemd.

6 1)

Meerkeuzevraag; de respondenten konden maximaal 3 antwoorden aanvinken, het totaal is meer dan

100%.

Pagina 10 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

De respondenten is gevraagd wat voor hen persoonlijk de belangrijkste gevolgen zijn als er een afsluiting/knip komt op de Heuvelring of Piusplein (figuur 4) 7.

De respondenten is gevraagd wat voor hen persoonlijk de belangrijkste gevolgen zijn als het niet meer mogelijk is om van de Paleisring linksaf de Bisschop Zwijsenstraat in te rijden (figuur 5) 8.

7 Meerkeuzevraag; de respondenten konden maximaal 3 antwoorden aanvinken, het totaal is meer dan 100%. 8 Meerkeuzevraag; de respondenten konden maximaal 3 antwoorden aanvinken, het totaal is meer dan 100%.

Pagina 11 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

Verschil ingreep Oostflank en Zuidflank. Uit de resultaten op de vragen over de effecten die de respondenten voor hen persoonlijk verwachten, blijkt een duidelijk verschil: Van een ingreep op de Oostflank (knip Heuvelplein/Piusplein) verwachten de respondenten extremere positieve en negatieve effecten. Van de respondenten geeft 10% aan geen (grote) gevolgen voor hen persoonlijk te verwachten bij deze ingreep. De verwachte effecten van een ingreep op de Zuidflank (losknippen Bisschop Zwijsenstraat) zijn gematigder en hebben kennelijk voor een grotere groep, 27% respondenten, geen (grote) gevolgen.

C. Enquête-resultaten ‘op uitnodiging’. De enquête die ‘op uitnodiging’ verstuurd is, is ingevuld door 230 respondenten9. Dit aantal is (op 3000 verstuurde uitnodigingen) onvoldoende om met een betrouwbaarheid van 95% uitspraken te kunnen doen. Het is echter wel voldoende om een globaal vergelijk te kunnen maken met de respons uit de enquête die op open deelname in te vullen was. De respondenten die de enquête op uitnodiging ingevuld hebben en dus buiten de effectgebieden wonen of werken: - gebruiken de cityring minder dan de respondenten van de enquête met ‘open deelname’; - hebben meer begrip voor de plannen om het doorgaande autoverkeer uit de binnenstad te weren of om te leiden; - hebben dezelfde argumenten om vóór of tégen te zijn in ongeveer dezelfde percentages - verwachten dezelfde effecten van de mogelijke ingrepen en geven aan minder effect voor hen persoonlijk te verwachten - verwachten dat een ingreep op de Oostflank (Heuvel/Piusplein) meer effect voor hen heeft dan een ingreep op de zuidflank (linksaf verbod Bisschop Zwijsenstraat). - geven in een hoger percentage, maar in ongeveer dezelfde verhouding tussen Oost- en Zuidflank, aan ‘geen (grote) gevolgen’ te verwachten van de ingrepen.

3.2.3.

Kwalitatieve opbrengst van de open vragen in de enquêtes, de informatieavond, de verdiepende gesprekken en cityring@tilburg.nl De (honderden) antwoorden op de open vragen in de enquêtes, de chat tijdens de informatie-avond, de verdiepende gesprekken en de reacties die per mail binnengekomen zijn, staan hieronder samengevat en geclusterd weergegeven. Bij de weergave zijn alleen de opmerkingen betrokken die aanvullend zijn op de kwantitatieve resultaten van de enquêtes. Deze reacties hieronder geven geen beeld van de voorkeur van de meerderheid van de Tilburgers. Ze zijn soms door één en soms door meer betrokkenen gemaakt. Uit de tegenstrijdigheid van opvattingen en suggesties blijkt ook dat er verschil van mening is over de ingrepen op de cityring.

9 Vermoedelijk hebben een deel van de respondenten die uitgenodigd waren de enquête ingevuld via de link

op de website naar de enquête voor ‘open deelname’. In de uitnodiging werd verwezen naar de website voor meer informatie en de enquêtes waren enkele weken gelijktijdig in te vullen.

Pagina 12 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

Ook door de mate van verdieping hebben de reacties een ander ‘gewicht’ dan bijvoorbeeld de adviezen die door BMT en de Linten, mede namens hun achterban, na een uitgebreid inhoudelijk samenwerkingstraject met de gemeente, uitgebracht zijn. Deze opbrengst is echter een waardevolle opbrengst van geopperde wensen, zorgen en kansen waarmee bij de besluitvorming, en met name bij de uitvoering van maatregelen daarna, rekening gehouden kan worden. 1. Overkoepelend idee van de Netwerkanalyse autoverkeer. Wens: cityring helemaal afsluiten/cityring twee banen open, verkeersluwe binnenstad, bij inrichting aandacht voor blinden en slechtzienden, auto’s in de binnenstad is niet van deze tijd Zorg: binnenstad niet meer bereikbaar, geen snelle toegang en/of uitgang binnenstad , toegankelijkheid voor invaliden (met de auto) en leveranciers, chaos door nog meer éénrichtingsverkeer, gevolgen voor andere straten Kans: vergroenen, woningbouw, betere sfeer, ruimte voor voetgangers en fietsers, verhoging kwaliteit omgeving, verhoging (verkeers)veiligheid, beter OV (rondje cityring) 2. -

Specifiek variant Heuvelring. Wens: de hele Heuvel gewoon afsluiten/gewoon 50 km/uur tweebaans houden Zorg: verkeersonveiligheid, hard rijden, (geen) doorstroming van autoverkeer Kans: herinrichting van de Heuvel en uitbreiding van het plein, verbinding met Korte Heuvel

3. Specifiek variant Piusplein. - Wens: 30 km/uur - Zorg: verkeersonveiligheid, hard rijden 4. Specifiek variant Bisschop Zwijsenstraat. - Wens: Bisschop Zwijsenstraat als rustige woonstraat, 30 km, bredere stoepen en herinrichting, gasthuisring 2-richtingen, - Zorg: verkeersonveiligheid, hard rijden, binnenstad en woningen minder goed bereikbaar - Kans: maakt race-rondje (Piusstraat–Paleisring–Bisschop Zwijsenstraat–Primus van Gilsstraat onmogelijk 5. Koopvaardijstraat rechtsafverbod (noodzakelijk bij varianten Heuvel en Bisschop Zwijsenstraat) - Wens: niet éénduidig, vóór- en tegenstanders - Zorg: sluipverkeer door Hoogvenne (Clercxstraat, Barkstraat), sluipverkeer Korvel/St. Anna, omrijden naar p-plaats, bereikbaarheid Hoogvenne, verkeersveiligheid smalle straatjes, bereikbaarheid binnenstad, extra verkeersdruk Piusstraat, Primus van Gilsstraat en omgev ing, gevolgen Gildebroedersstraat. - Kans: verkeersluwe Piushaven, verkeersveiligheid Piushaven 6. -

Noordhoekring 2 richting (in alle varianten optioneel): Wens: 1-richting en 30 km/uur, 2-richting tegen sluipverkeer Beukenstraat en Burgerijpad, Zorg: snelheid, veiligheid, doorgaand verkeer stimuleren. Kans: bij 1 baan ruimte voor groen, eco, bio-divers, wateropvang. Snelle route vanuit Oost naar Korvelseweg (bij 2-richtingen)

Pagina 13 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

7. Sluipverkeer en extra verkeersbelasting diverse locaties (in alle varianten relevant, meest genoemd in combinatie met varianten Heuvel en Bisschop Zwijsenstraat). - wens: rustige (woon)straten zonder sluipverkeer - zorg: voor locaties Hoogvenne (Clercxstraat, Barkstraat), Korvel/St. Anna, Oude Dijk, Varkensmarkt (via Hoogtestraat/Hooogtedwarsstraat), Korvelseweg/Trouwlaan, Nieuwstraat, Veestraat, Noordhoekring, Stevezandstraat/Vendelierstraat, Stuivezandplein, Primus van Gilsstraat, Piusstraat, - kans: herinrichting van deze straten 8. -

Piushaven (vooral relevant bij rechtsafverbod Koopvaardijstraat). wens: autoluw maken Havendijk, Piushaven, Koopvaardijstraat, Sint Josephstraat zorg: geluidsoverlast kans: doorgaand verkeer weren, verkeersluwe Piushaven

9. Stadsforum. - wens: autovrij Stadsforum, tunnel onder forum - zorg: verkeersonveiligheid, hard rijden 10. Parkeren en parkeergarages. - wens: transferium, parkeerplaats buiten centrum - zorg: aanzuigende werking P-garages, steeds lastiger bereikbaar 11. Voetgangers en fietsers. - wens: meer ruimte voor voetgangers en fietsers 12. Overige opmerkingen - wens: wél klinkers/géén klinkers, transferium parkeren, transferium goederenoverslag, afsluiten Burgerijpad (zijde Noordstraat) om sluipverkeer tegen te gaan, omdraaien rijrichting hele cityring, Korvelseweg éénrichtingsverkeer Noord naar Zuid (i.v.m. veiligheid voetgangers en fietsers), Korvelseweg 30 km/uur, goede bewegwijzering, rijstrookvermindering Spoorlaan, tolheffing invoeren - zorg: verplaatsing van verkeersstromen, doorstroming voor hulpdiensten, geluidsoverlast, capaciteit ringbanen extra verkeer bij 30 km/uur, handhaving 30 km/uur, afstemming aanpassingsplannen elders, technische uitvoering knip, daadkracht ingrijpen gemeente bij overlast, ontsluiting Anna Paulownahof op Primus van Gilsstraat - kans: weginrichting 30 km/uur, leefbaarheid, milieu, groen 4. VERVOLG De input vanuit het participatietraject wordt gebruikt bij het verder uitwerken en formuleren van het raadsvoorstel over de manier waarop het autoverkeer op de cityring kan worden teruggedrongen.

Over dat raadsvoorstel besluit de gemeenteraad naar verwachting begin oktober. Dit verslag wordt als bijlage bij het raadsvoorstel gevoegd en is, inclusief de bijlagen, te raadplegen op de webpagina www.tilburg.nl/cityring.

Grote DANK aan iedereen die een bijdrage heeft geleverd in dit participatietraject! = == = =

Pagina 14 van 14 / Participatieverslag cityring / 19-8-2021

Bijlage 1

Advies Stichting Binnenstadmanagement Tilburg

Binnenstad Management Tilburg IJzerstraat 23 5038 BN Tilburg Tilburg, 7 juni 2021 College van Burgemeester & Wethouders Gemeente Tilburg Stadhuisplein 130 5038 TC Tilburg Betreft: Advies BMT – Voorkeursvariant om te verluwen op de Cityring

Geachte leden van het College van B&W,

‘BMT is voor het verluwen van de Cityring’

Als eerste willen wij aangeven dat wij als Binnenstad Management Team (BMT) namens alle stakeholders in de binnenstad: bewoners, winkels, horeca, cultuurorganisaties en vastgoedeigenaren het initiatief om de Cityring te verluwen ondersteunen. Waarmee er ruimte ontstaat voor het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit voor voetgangers en fietsers en het verder verbeteren van de openbare ruimte in een belangrijk deel van de binnenstad -> bijna 3 kilometer, die dwars door onze binnenstad loopt. Maar dan wel met permanente, hoge kwaliteit investeringen en geen goedkope, functionele maatregelen, zoals wij de laatste jaren hebben gehad: road barriers, rode kruizen, de talloze gele borden, de golfbaan etc. Deze povere uitstraling rijmt totaal niet met wat we nastreven elders in de binnenstad (zoals in het Kernwinkelgebied en het Stadsforum). Wij willen overal dezelfde look & feel, in plaats van pieken op enkele plekken, waardoor je uiteindelijk een onsamenhangende openbare ruimte hebt. De ruimtelijke kwaliteit is van steeds groter belang voor een toekomstbestendige binnenstad. De verluwing geeft ons ook de kans om de verschillende delen van de stad, die nu nog aparte buurten zijn, beter met elkaar te verbinden, mits wij de juiste manier van verluwen kiezen.

Dus inderdaad doorgaand verkeer van de Cityring af en bezoekers, bewoners en werknemers van de binnenstad op een gastvrije manier ontvangen in de stad. Op deze wijze kunnen wij als Tilburg doorgroeien naar een volwassen centrum. Wij zijn erg blij dat er in de afgelopen maanden de tijd is genomen door de Gemeente om met de verschillende partijen in de binnenstad in verschillende Co Design Sessies tot dieper inzicht te komen. Vanuit de resultaten van deze sessies, zijn wij dan ook unaniem vanuit de verschillende partijen in het BMT tot onderstaand voorstel gekomen.

Wat voor binnenstad zijn wij nu?

Op dit moment zijn wij nog een regionale (boodschappen) binnenstad. Dit blijkt ook uit de onderstaande cijfers, waarin duidelijk wordt dat 72% van de bezoekers uit Tilburg of de directe omgeving komt (bron: Strabo-onderzoek 2020). Voor een verdere onderverdeling van de bezoekers zie bijlage 1. Met een gemiddelde verblijfsduur van circa 1 uur is de bereikbaarheid van de parkeergarages om met de auto eenvoudig de binnenstad te bezoeken van groot belang. In 2020 en in het eerste deel van 2021 hebben de ondernemers in de binnenstad profijt gehad van de sterke binding met de directe inwoners van de stad, doordat de omzetdaling in vergelijking tot de andere 12 grote binnensteden relatief beperkt bleef. Tilburg en Almere zitten nu ook als eerste steden weer op omzetcijfers in de afgelopen weken van hetzelfde niveau of zelfs daarboven in vergelijking tot

1

2019. (Bron: In Retail). Echter horeca en cultuur zijn voor vele maanden echt gesloten geweest met 10tallen miljoenen minder omzet. En juist de bereikbaarheid per auto voor de mensen van buiten Tilburg, samen met een kwalitatief goede reisbeleving dragen bij aan het herstel voor alle branches. Het totaal aantal bezoekers aan de binnenstad in Tilburg komt ruim boven de 6 miljoen per jaar (bron Strabo). Circa 30% van de bezoekers komt met de auto. Op een normale zaterdag zijn dat er rond de 10.000. Dit percentage is relatief laag in vergelijking tot andere binnensteden, waar het gemiddelde op 50% van de bezoekers ligt. Veel andere vergelijkbare centra laten zien dat een hoog aandeel autobezoekers positief is voor de omzet. Dit geldt overigens voor alle type centra: van puur recreatief tot puur voor de dagelijkse boodschappen (Bron: Locatus – Passantenonderzoek 2020 pag 22) 24% van de mensen van buiten Tilburg besteedt meer dan € 75,- per bezoek, dat is ruim meer in vergelijking tot de gemiddelde besteding van € 42,28 per bezoek gemeten over alle bezoekers. Zie ook onderstaand model, met daarin de verhouding tussen de bestedingen en de aantallen bezoekers vanuit Tilburg en de omliggende dorpen. Waaruit blijkt dat de bezoekers van ‘elders’ weliswaar kleiner zijn in bezoekeraantal maar verantwoordelijk zijn voor een relatief groter deel van de omzet.

Die zelfde verhouding zie je terug bij de automobilisten.

Dat betekent dat wanneer wij alle auto-bezoekers (dus niet doorgaand verkeer) willen kunnen faciliteren op de Cityring, dat wij ook niet heel veel meer kunnen verluwen als de gestelde 8.000, willen wij niet teveel bezoekers en vooral niet teveel omzet kwijtraken in de komende 3- 5 jaar. Zeker gezien de situatie, waarin de ondernemers net de kans krijgen om uit de Coronacrisis omhoog te krabbelen. De Tilburgse binnenstad heeft de twijfelachtige eer de laatste zomers één van de heetste binnensteden te zijn. Dat is een ernstig afbreukrisico voor een aantrekkelijk verblijfsklimaat voor zowel onze bezoekers als onze bewoners. Vergroening van de binnenstad is daarom een must. Wij kijken bij de afweging van de varianten daarom ook sterk naar de koppelkansen tussen verluwing en vergroening. Immers, de cityring is één van de grootste openbare ruimten in de binnenstad. Als het gaat om het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit c.q. het verblijfsklimaat door vergroening, dan kunnen hier ‘meters worden gemaakt.’

Waar ontwikkelen wij ons naar toe als binnenstad Tilburg?

Door de onderscheidende stedelijkheid met cultuur en creativiteit, verandert de binnenstad in een stad met meer toeristische aantrekkingskracht. Wij hebben de ambitie / verwachten dat binnen 3 – 5 jaar het aantal bezoekers kan groeien naar 7,5 miljoen bezoekers per jaar. Waarbij wij uiteindelijk denken uit te komen op een verhouding van circa 60% bezoekers vanuit Tilburg en 40% vanuit de rest van Nederland. Met daarbij een zwaartepunt voor meer recreatief bezoek, met als aanbod een nieuwe mix van functies in de binnenstad. Dit toekomst perspectief wordt nu uitgewerkt in de Agenda Binnenstad. Daarvoor is het van belang dat de verbindingen tussen alle sfeergebieden worden versterkt. De stad ontwikkelt zich juist nog in deze verschillende deelgebieden en de autonome aantrekkingskracht van deze gebieden is dan ook groot, maar de verbindingen nog niet goed genoeg.

2

De Cityring is nu een barrière en niet een uitnodigende plek tussen de verschillende deelgebieden met ieder hun eigen aantrekkingskracht: Piushaven, Spoorzone, Veemarktkwartier, Koningswei. Daarnaast zal het aantal woningen in de binnenstad fors gaan groeien met een toevoeging van 3.500 woningen. Dat geeft een behoorlijke stimulans aan de bestedingen in de binnenstad, maar ook extra uitdagingen over auto bewegingen in en uit de binnenstad. Daar zal in het parkeerbeleid en met de parkeernorm voor de toekomstig ontwikkelde woningen goed rekening mee moeten worden gehouden. Fietsers maken nu al een groot aandeel uit van het verkeer naar de binnenstad, daarnaast is er veel fietsverkeer midden door de binnenstad van en naar het station. Wij verwachten door de groei van het aantal inwoners en door de mobiliteitstransitie een explosieve groei van het fietsverkeer in en rondom de binnenstad. Dit vraagt ruimte. Zowel op straat voor het rijdende fietsverkeer, maar ook voor voldoende stallingsvoorzieningen. Kortom wij doen hierbij ook een oproep om de fietsers en de voetgangers het zo makkelijk mogelijk te maken om van de Cityring gebruik te maken. Hierdoor kunnen we ongewenst fietsverkeer dwars door het kernwinkelgebied beter weren en verleiden zoveel mogelijk gebruik te maken van de Cityring.

Bij de afwegingen van de varianten speelt voor ons dus ook het argument welke variant het beste kansen biedt voor herinrichtingen, waarbij de fietser en voetganger extra ruimte krijgen.

Analyse van de 3 mogelijke opties om de Cityring te verluwen

Analyse BMT variant 2: Voordelen: • Het model zorgt voor voldoende verluwing – gunstig voor het Stadsforum Nadelen: • De parkeergarages: Heuvelpoort, Emmapassage en Schouwburg, zijn vanuit het noorden niet meer bereikbaar. • Wij maken ons zorgen over filevorming op drukke dagen, wanneer de parkeergarages vol staan en de logische ronde wegvalt, met als gevolg dat bezoekers een volgende keer uitwijken naar een ander centrum. 3

• • • • •

•

•

Bereikbaarheid van de bewoners en werknemers staat sterk onder druk. Zeer onlogisch voor de bezoekers van de binnenstad, die de stad niet goed kennen. Je kunt niet het volledige gemotoriseerde verkeer afknippen: er blijft een stroom van bussen, taxi’s, goederenvervoer, calamiteitenvervoer, etc. Er komen ingewikkelde constructies voor bevoorrading. Er komt een groot deel tweerichtingsverkeer bij op de Heuvelring (in het noorden en in het zuiden). Daarvoor zijn dus 2 rijstroken (ieder met eigen richting) nodig, naast de servicestrook (laden / lossen, taxi’s). De Heuvelring wordt hierdoor juist een grotere barrière en per saldo is er dus geen ruimtewinst. Onvoldoende kansen voor het versterken van de ruimtelijke kwaliteit op het Heuvelplein, omdat je dus nog wel een stroom gemotoriseerd verkeer op de ring houdt. In combinatie met het verhoogde pleinvak op het Heuvelplein, hebben wij als BMT grote twijfels of het gesuggereerde pleingevoel van gevel-tot-gevel daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. Om de Linten bereikbaar te houden, zal de Noordhoekring in deze variant ook twee richtingen moeten worden. Er zal dan wel goed moeten worden afgestemd met de scholen voor een veilige oversteek.

Voordelen: • Het model zorgt voor voldoende verluwing – gunstig voor het Stadsforum Nadelen: • De parkeergarages: Emmapassage en Schouwburg, zijn vanuit het noorden niet meer bereikbaar. • Bereikbaarheid van de bewoners en werknemers staat sterk onder druk. • Er komen ingewikkelde constructies voor bevoorrading. • Zeer onlogisch voor bezoekers van de binnenstad, die de stad niet goed kennen. • Je kunt niet het volledige gemotoriseerde verkeer afknippen: er blijft een stroom van bussen, taxi’s, goederenvervoer, calamiteitenvervoer, etc. • Een groot deel van de Heuvelring wordt verkeer in twee richtingen (in het noorden en het zuiden). Daarvoor zijn dus 2 rijstroken (ieder met eigen richting) nodig, naast de servicestrook (laden / lossen, taxi’s). De Heuvelring wordt hierdoor juist een grotere barrière en per saldo is er dus geen ruimtewinst.

4

•

•

•

•

Het autoverkeer in 2 richtingen geeft een onrustiger verkeersbeeld. Het gevoel van de cityring als barrière (ten noorden van het Piusplein) blijft niet alleen bestaan, maar wordt ook nog eens versterkt. Kansen om de oude ziel van de stad (Heuvel en directe omgeving) een echte kwaliteitsslag te geven worden geblokkeerd. De ruimte daarvoor ontbreekt. Onvoldoende kansen voor het versterken van de ruimtelijke kwaliteit op het Piusplein, omdat je dus nog wel een stroom gemotoriseerd verkeer op de ring houdt. Daarnaast zijn de ruimtelijke kansen voor het Piusplein sterk afhankelijk van de mogelijkheid om verkeersinfrastructuur op te ruimen op het gedeelte van de Heuvelring en de kruising Piusplein / Paleisring. De echte ruimtelijke winst (kansen voor verbeteren verblijfsruimte) zal zich altijd beperken tot Piusplein Zuid. Immers, het noordelijke deel van de pleinruimte blijft versnipperd door de aanwezigheid van het gebouw van Mc Donalds (met de achterkant aan de Heuvelring). Wanneer er een knip wordt gemaakt op het Piusplein komt het zwaartepunt van alle parkeervoorzieningen aan de noordkant van de binnenstad te liggen, zeker wanneer er nog extra parkeerplaatsen bijkomen in de toekomst in de Spoorzone.

Daarmee wordt het verkeer automatisch vanaf de ringbanen richting de noordkant van de binnenstad geleid daarmee is de kans groot dat er een tweedeling ontstaat en aan de noordkant ook meer dan evenredig wordt geïnvesteerd, kortom je creëert hiermee een tweedeling, niet alleen stedenbouwkundig, maar ook economisch. Om de Linten bereikbaar te houden, zal de Noordhoekring in deze variant ook twee richtingen moeten worden. Er zal dan wel goed moeten worden afgestemd met de scholen voor een veilige oversteek.

Voordelen: • Voldoende verluwing < 8.000 auto’s in de komende 3 – 5 jaar. • Route over de Cityring wordt minder aantrekkelijk voor doorgaand verkeer. • De hoofdparkeergarages voor bezoek aan de binnenstad blijven via dezelfde routes bereikbaar. Alleen de Koningspleingarage is niet vanuit het Noorden bereikbaar. Deze kan bereikbaar blijven bij de ingang Bisschop Zwijssenstraat, wanneer die afslag alleen de afslag voor de garage wordt.

5

•

•

•

•

•

•

• •

De logica en samenhang van hoe de binnenstad werkt blijft voor de bezoekers in stand. De route voor de bewoners in de binnenstad (van en naar huis of naar parkeergelegenheid) blijft ook gelijk. Geen noodzaak voor extra omrijden. Kansen om over de gehele Cityring de ruimtelijke kwaliteit te vergroten. Het aantal m2’s dat kan worden vergroend in deze variant is aanzienlijk meer dan bij variant 2 en 3. Er is daadwerkelijk nog maar 1 rijbaan nodig. Dit zorgt ook voor betere klimaatadaptatie en verkoeling, essentieel voor leefbaarheid in de toekomst. De oversteekbaarheid van de Cityring wordt beter door maar 1 rijstrook. Daarmee kunnen we een betere verbinding tot stand brengen met de andere deelgebieden: Piushaven en Koningswei. Ook de Noordhoekring blijft beter oversteekbaar, doordat dit 1 rijbaan wordt en daarmee wordt de verbinding tussen de Noordhoek en het Dwaalgebied versterkt. Sterke afname van autoverkeer op de Bisschop Zwijssenstraat, wat ook gunstig is voor fietsers, omdat dit een hele belangrijke fietsroute is. Daarnaast biedt het kansen om de omgeving van het Factorium en het Fontys kunstcluster hier beter aan te sluiten bij het Stadsforum. De Cityring is de draaischijf voor de fietsrelaties, daar sluiten al onze snelfietsroutes op aan.

Deze houdt je nu in stand en kunnen we nog verder versterken en daarmee het ongewenste fietsverkeer midden door de binnenstad beter weren. De Noordhoekring hoeft geen 2-richtingen te worden. Dit geeft ruimte in financiële en fysieke zin om de omgevingskwaliteit te verhogen (rustiger verkeersbeeld en enorme kansen voor vergroening). Deze variant kan op korte termijn uitgevoerd worden. Er ontstaat ruimte om mee te bewegen met de ontwikkeling van de stad, zonder dat je nu maatregelen neemt waar de stad nu nog niet aan toe is, vanuit economisch perspectief.

Nadelen: • De variant is wellicht wat gevoeliger voor het vasthouden aan de gestelde reductie van het autoverkeer op de lange termijn (afhankelijk van de ontwikkeling van de stad en de ontwikkeling van de mobiliteitstransitie). Maar met extra maatregelen lijkt ons een blijvende verluwing haalbaar. Wij denken bijvoorbeeld aan: o aanpassing op termijn van 30 km over de gehele huidige cityring o stapsgewijs het asfalt eruit en klinkers erin. Wel snel beginnen op enkele cruciale plekken. o Totale make over van de ring door herinrichting met ruimte voor robuust groen, waardoor een drastische omslag plaatsvindt in het wegbeeld en stadsbeeld.

Voorkeur BMT

Unanieme voorkeur vanuit het BMT: ondernemers, vastgoedeigenaren, culturele organisaties (cultuur alliantie) en bewoners is voor variant 6 -> (nu variant 3). Wij hebben vanuit BMT in de Agenda Binnenstad de ambitie verwoord om de Cityring te transformeren tot een groene boulevard, waarbij wij als stip op de horizon een boulevard voor ons zien, met voor de gehele ring 1 rijstrook voor auto’s met 30km als maximum snelheid en ook aangepaste inrichting met klinkers en veel ruimte voor de voetgangers, fietsers en blijvende vergroening met een kwalitatief hoogwaardige inrichting, die bijdraagt aan de klimaatadaptatie van de binnenstad. Zie de bijlage voor referentiebeelden wat wij daarbij in gedachten hebben. Waarbij de voetgangers en de fietsers zich de hoofdgebruiker voelen en de auto ondergeschikt wordt. Doordat de variant 6 minder financiële consequenties heeft om extra verkeersingrepen te doen, blijft er meer budget over voor het verbeteren van de kwaliteit van de inrichting. Deze variant geeft het meeste zekerheid op behoud en verdere groei van de bezoekers van buiten de stad Tilburg. Wat voor de komende 3 – 5 jaar van zeer groot belang is om de ondernemers de kans te

6

bieden hun omzet weer tot op het oude niveau en daarboven te krijgen voor langere tijd en versterkt de samenhang. De twee andere varianten verminderen door de knip de onderlinge samenhang tussen Piusplein, korte Heuvel en Heuvel mede door grote delen tweerichtingsverkeer. Bij de twee varianten met een knip op het Heuvel- of Piusplein verwachten wij ook een lang negatief na-ijlend effect van navigatiesystemen die moeten worden vernieuwd, waardoor bezoekers die de stad niet goed kennen gefrustreerd raken en afhaken. Daarentegen draagt een kwalitatief goede reisbeleving bij aan het herstel van de ondernemers en deze is het beste met een mooie toegang en vertrek uit onze binnenstad. Een groene boulevard draagt hieraan bij. Kortom, de stakeholders vanuit BMT kiezen unaniem voor variant 6. Tevens roepen wij vanuit het BMT op om tijdig (ongeacht welke variant het wordt) de ‘andere ringen’ (ringbanen en tangenten) klaar te maken voor de toekomst. De intensiteit zal daar toenemen en dat mag de customer journey niet beperken. Wij hebben het gevoel dat gedurende het proces dat wij hebben doorlopen de investeringen zijn omgedraaid. Eerst lag de prioriteit bij de buitenste ringen. Maar deze aanpassingen aan de ringbanen en tangenten moeten in 2028 gerealiseerd zijn, om in 2030 fatsoenlijk parkeren op afstand te kunnen gaan realiseren.

Zo hebben wij de beste kans op onze groene boulevard i.p.v. vastlopende verkeersknooppunten. Indien onze voorkeursvariant, ook na maatregelen zoals op de vorige pagina genoemd, uiteindelijk niet tot een blijvende reductie van doorgaand verkeer leiden, dan is op langere termijn een heroverweging van een knipmaatregel heroverweegbaar. Wij denken dan aan een periode rond 2030. Op dat moment is er meer zicht op het functioneren en ingrijpen op de ringen buiten de binnenstad, veranderingen op het gebied van mobiliteit en modal split, het toegenomen volume van woningen, huishoudenstypen en bijbehorende mobiliteitsprofielen van de nieuwe bewoners, de dan gerealiseerde aantrekkingskracht van de Tilburgse binnenstad binnen de regio en daarbuiten. Het is dan ook van groot belang om gezamenlijk het autoverkeer te blijven monitoren, net als de herkomst van de bezoekers.

Vriendelijke groet,

Kees Stegenga Namens het gehele BMT bestuur

7

Bijlage 1 – Herkomst van de bezoekers in het jaar 2019 (Strabo – Passantenonderzoek) Tilburg 72% • Oud-Zuid • Centrum • Oud-Noord • West • Reeshof • Noord • Berkel-Enschot • Zuid • Udenhout • Oost

25% 15% 12% 7% 4% 4% 3% 2% 1% 0%

Buiten Tilburg 28% • Goirle • Oisterwijk • Rijen • Buitenland (Belgie)

4% 2% 2% 4%

8

Bijlage 2 – Referentiebeelden / inspiratie a. Champs Elysees b. Groene Loper Maastricht c. Singelpark Leiden d. Coolsingel – met procentuele verhoudingen van het profiel e. Nieuwe Reitse Hoevenstraat Tilburg

a.

Champs Elysees

b. Groene Loper Maastricht – (Bovenop de A2-tunnel)

9

c.

Singelpark Leiden

10

d. Coolsingel Rotterdam

De grootste vernieuwing is de publieksvriendelijke ‘esplanade’ voor voetgangers en fietsers. Dat betekent minder ruimte voor auto’s, maar méér voor de rest. Door veilige oversteekplaatsen wordt de Coolsingel een belangrijke verbindende schakel tussen de gebieden aan weerszijden van de straat. Dit maakt de nieuwe Coolsingel van een barrière tot een scharnierpunt én magneet voor bezoekers om de binnenstad verder te ontdekken. www.coolsingel.nl Het nieuwe fietspad is 4,5 meter breed, met 2-richting fietsverkeer.

11

e.

Nieuwe Reitse Hoevenstraat - Tilburg

12

Bijlage 2

Advies Stichting Tilburgse Linten

Gemeente Tilburg Datum Onderwerp

t.a.v. dhr. R. Temme 7 juni 2021 Voorkeursvariant verluwen Cityring

Geachte heer Temme, beste Rob, Hierbij ontvangt u ons advies ten aanzien van de Cityring. Dit advies is tot stand gekomen na een intensief participatietraject, waarbij de Stichting Tilburgse Linten in diverse sessies betrokken is geweest bij het verder uitwerken van de varianten, effectenanalyse en beoordeling van de verschillende toekomstvarianten die er zijn voor de Cityring. Dit alles met twee bindende uitgangspunten, zoals vastgesteld door de gemeenteraad: - Verluwing op de Cityring i.v.m. het Stadsforum: maximaal 8.000 motorvoertuigen in 2023 - Inrichting van de gehele Cityring als 30 km/u zone Ingrepen in de binnenstad hebben impact op het functioneren van de Linten We onderschrijven het belang van meer verblijfskwaliteit en -ruimte in de binnenstad. De besluiten die nu worden genomen zijn niet alleen van groot belang voor de toekomst van de binnenstad, maar ook voor de toekomstige bereikbaarheid en verbinding met de Linten. Daarom hebben zowel ons bestuur als de lintenmanager deelgenomen aan het participatietraject. Ook hebben wij ons laten ondersteunen door een deskundig bureau (BRO/Movares) en zelf een aanvullend onderzoek uitgevoerd onder de ondernemers. Bedrijvige Linten De bedrijvige Winkellinten Korvel en Besterd zijn echte Tilburgse winkelgebieden. Hier vind je ondernemers met Tilburgse roots, vooral lokale bedrijven, dynamiek en een multicultureel aanbod.

De Linten zijn de toegangspoorten tot de binnenstad, hebben een eigen onderscheidend profiel en kenmerken zich door een gemixt profiel aan voorzieningen met specialistisch, doelgericht en dagelijks aanbod. Het vestigingsklimaat is gunstig en het is een kraamkamer voor nieuwe vormen van bedrijvigheid. De goede autobereikbaarheid in combinatie met parkeren voor de deur is een kracht en tevens een randvoorwaarde voor onze bedrijven. Wij hebben een duidelijke visie op onze Linten, waarbij we het onderscheidend karakter verder uitbouwen. Daarnaast zetten we ook sterk in op: - Meer verblijfskwaliteit, in de vorm van groen, uitstraling panden, daghoreca, etc. - Een betere inrichting voor alle verkeersdeelnemers - Behoud van (auto)bereikbaarheid en parkeren voor de deur - Verlaging van de snelheid naar 30 km/u - Betere aansluiting van Besterd op Spoorzone/Heuvel en Korvel op Schouwburgring Belang van (auto)bereikbaarheid voor Korvel en Besterd Bereikbaarheid voor alle klanten en met name klanten die met de auto komen is voor de Linten van enorm groot belang. Voor ondernemers is de huidige goede bereikbaarheid en parkeren voor de deur een belangrijke reden om zich aan de Linten te vestigen. Uit recent onderzoek (maart 2021) onder de ondernemers blijkt dat het overgrote deel van de bezoekers met de auto komt: 60-70%.

Dit heeft sterk te maken met het specialistische karakter van veel van onze bedrijven, waar het gros van de klanten van buiten de wijk / van buiten Tilburg komt. Ongeveer 10-15% komt te voet en de rest per fiets. Dit zijn hoofdzakelijk de wijkbewoners, ca. 25-35% van omzet van de bedrijven op de Linten komt uit de eigen Advies Cityring 7 juni 2021

1

wijk. De rest komt van daarbuiten, zowel uit de rest van Tilburg als van buiten de gemeente. Zie onderstaand overzicht. Goede autobereikbaarheid: korte en logische routes Voor ons is goede autobereikbaarheid een korte, logische route voor onze klanten. Zonder obstakels in de vorm van omrijden als gevolg van afsluitingen of éénrichtingsverkeer. Over de fietser maken wij ons geen zorgen, deze vindt zijn weg en kiest altijd de kortste route. Worden de autoroutes door aanpassingen op de Cityring anders, langer en/of minder logisch, dan verliezen wij een deel van onzeklanten. We refereren daarbij aan de instelling van eenrichtingsverkeer op de Heuvel, waarbij de Besterd het gros van de klanten uit Tilburg Zuid/Goirle heeft verloren. Omrijden betekent dat men op zoek gaat naar een alternatieve aanbieder. Dit wordt onderschreven door recent onderzoek van Lokaal Tilburg: 49% van de automobilisten wil liever niet omrijden en kiest voor een andere winkel. Vanuit dit perspectief zijn de varianten met een knip op de Heuvel of Paleisring direct negatief voor de bereikbaarheid voor Winkellint Korvel. Een noord-zuid verbinding in de binnenstad moet er blijven. Onderstaand de gewenste routes van en naar de Linten: specifiek de aansluiting op het NS plein en op het noordelijke deel van de Korvelseweg.

We gaan voor een optimale aansluiting op de binnenstad en bereikbaarheid vanuit alle richtingen.

Noot bij de kaarten: Op termijn wordt de Burgemeester Brokxlaan 1 richtingsverkeer. Noordhoekring 2 richtingsverkeer is opgenomen, als onderdeel van variant 6.

Variant 6 ‘Losknippen Bisschop Zwijsenstraat’ is onze voorkeursvariant Zoals u begrijpt, is voor ons de keuze van een voorkeursvariant niet ingewikkeld. Unaniem kiezen onze ondernemers en eigenaren voor variant 6 (nu variant 3). Deze variant biedt de volgende voordelen: - Voldoet aan de eisen ten aanzien van verluwing (minder dan 8.000 voertuigen) - Met 1 rijbaan, 30 km per uur, wordt de route over de Cityring langzamer en daarmee veel minder aantrekkelijk voor verkeer dat geen bestemming heeft in de binnenstad of op de Linten. - Goede bereikbaarheid in combinatie met een andere vormgeving: win-win! - Het verkeer met een bestemming in de binnenstad (bewoner, klant, bezoeker) en op de Linten kan via logische en klantvriendelijke routes zijn bestemming bereiken. Er hoeft geen keuze op de ringbaan worden gemaakt. - Toevoegen ruimtelijke kwaliteit door vrijspelen van 1 rijbaan over de gehele cityring. Bevoorrading, openbaar vervoer, taxi’s en noodverkeer kan alle locaties ook eenvoudig bereiken. De fietser heeft een eigen fietsstrook. - 2 richtingen Noordhoekring (ingericht als 30 km p/u zone) is van belang voor de bereikbaarheid van Korvel en heeft bovendien nog een aantal belangrijke voordelen die bijdragen aan de doelstellingen uit de Netwerkanalyse: Advies Cityring 7 juni 2021

2

-

namelijk een flinke afname van het aantal voertuigen (-3.000 per dag!) en een betere verkeersontsluiting voor de binnenstadsbewoners (zie ook kopje 2 richtingen Noordhoekring). Er ontstaat over de gehele oost- en zuidzijde van de Cityring ruimte voor verblijfskwaliteit en verbindingen tussen gebieden. De oversteekbaarheid verbetert daarmee en tevens de mogelijkheden om de sfeergebieden rondom de binnenstad beter aan te sluiten.

Op langere termijn, na 2030, met een flinke toename van woningen in en om de binnenstad, bestaat de mogelijkheid dat het aantal voertuigen op de Cityring toeneemt (eerste doorrekening robuustheidstoets1). E.e.a. hangt natuurlijk sterk samen met de kwaliteit van de inrichting van de Cityring (vanaf 2023) en het effect daarvan op het gedrag van de automobilist. Oftewel doet deze zijn werk goed genoeg? Aanvullende aanpassingen die variant 6 nog toekomstbestendiger maken, zijn: - uitbreiding van 30 km zone over de gehele cityring; - verdere beïnvloeding door inrichtingselementen. Nadelen van de varianten met een knip op Heuvel of Piusplein - Knippen leidt tot directe verslechtering in de bereikbaarheid van het zuidelijk deel van de stad en daarmee tot economische effecten op Korvel en het verlies van klanten. - Bezoekers moeten bij de stadsrand een keuze maken in de route die zij nemen naar hun bestemming. Doen zij dit niet, dan komen zij moeilijk op plaats van bestemming. Het zuidelijk deel cityring is niet vanuit Noord te bereiken. - Extra sluipverkeer door de wijken, van mensen die de weg niet kunnen vinden en proberen binnendoor te steken. - De ruimtewinst is kleiner dan in variant 6, op de oostelijke flank heb je 2 rijbanen nodig voor afwikkeling van bezoekers van parkeergarages, bevoorrading. Daarbij komt nog het fietsverkeer, openbaar vervoer, taxi’s, noodverkeer.

De verkeersfunctie blijft veel dominanter aanwezig. - Een knip is een grote ingreep en betekent dat verkeersstromen zich opnieuw moeten zetten. Wij verwachten een behoorlijke economische impact op Korvel, maar ook in de binnenstad. Economisch gezien hebben ondernemers een enorme inhaalslag te maken als gevolg van de coronacrisis. Een tweede economische klap is niet voor iedereen op te vangen. - Gedurende dit proces hebben we regelmatig gerefereerd aan de effecten van verslechtering van de bereikbaarheid van de Linten en specifiek Korvel. Een knip zonder nieuwe noord-zuid verbinding levert direct economische schade op voor de bedrijven aan Winkellint Korvel. Minder klanten = minder omzet = minder winkels en bedrijven en dus leegstand. Wanneer deze negatieve spiraal wordt ingezet, heeft dit eveneens effect op veiligheid en sociaal-maatschappelijke leefbaarheid in de wijk. En we zetten ons juist samen met gemeente heel hard in voor aantrekkelijke, levendige en veilige linten! Bij deze varianten is 2 richtingen Noordhoekring dus noodzakelijk om de Linten bereikbaar te houden! De voordelen van 2 richtingen Noordhoekring De Noordhoekring 2 richtingen is een goede oplossing om de bereikbaarheid van Korvel te garanderen bij een knip in de Cityring.

Het biedt daarnaast nog meerdere voordelen en het is daarmee ook op kortere termijn een optie met veel meerwaarde! Dit blijkt uit de doorrekeningen die de gemeente Tilburg heeft gemaakt (zie afbeelding, bron gemeente Tilburg). Namelijk: - Vermindering verkeersintensiteit bij invoering van 2 richtingen met 30 km per uur ten opzichte van 1 rijrichting: ruim 3.000 voertuigen minder per etmaal. Dit zorgt voor meer veiligheid voor de overige weggebruikers; - Verbinding noord-zuid naar Korvel en Bredaseweg; - Een betere ontsluiting voor binnenstadsbewoners (Dwaalgebied en Bomenbuurt); - Voorkoming sluipverkeer door de woonwijken; - Het verkeer wordt weggedrukt uit het centrum naar de ringbanen; - De oversteekbaarheid blijft hetzelfde. 1 Ten tijde van het opstellen van dit advies is de robuustheidstoets (effecten 2030 / 2040) nog niet beschikbaar. We kunnen hierover dus geen uitspraken doen. Advies Cityring 7 juni 2021

3

-

De verkeersruimte blijft hetzelfde, de Noordhoekring is nu ook 2 rijbanen breed.

Fasering mogelijk in aanpak Cityring Indien onze voorkeursvariant 6 (nu variant 3), op langere termijn (2030) niet leidt tot voldoende verluwing op de Cityring, dan kunnen we ons voorstellen dat de gemeente alsnog kiest voor een volgende stap, zijnde een knip op de oostflank (Heuvel of Piusplein). Daarbij is 2 richtingsverkeer op de Noordhoekring een noodzakelijke flankerende maatregel. Deze gefaseerde aanpak geeft de stad de ruimte om de vervoerstransitie en verkeersingrepen in stappen aan te pakken, met zo min mogelijk negatieve effecten voor bereikbaarheid en de economie. Maar wel met continue verbetering van de ruimtelijke kwaliteit! Doortrekken ruimtelijke kwaliteit ook buiten de Cityring Om de verbindingen met Korvel en Besterd op een goede manier vorm te geven, is ook hier een kwaliteitsimpuls nodig. Namelijk een betere inrichting, meer verblijfsruimte, terug naar 30 km/u, met behoud van 2 richtingsverkeer en parkeren voor de deur. De herinrichting van de Besterdring staat voor 2024 op de gemeentelijke planning en de gewenste uitstraling en verkeersprofiel worden voor ons steeds duidelijker. Ook voor Korvel zijn kansen voor verbeterde ruimtelijke kwaliteit. Hierover gaan we graag verder met de gemeente in gesprek! Tot slot We volgen het participatietraject met de inwoners met grote belangstelling.