02 Haalbaarheidsonderzoek PPS Concept 030322

Structuur coöperatie

Belangrijk te vermelden is dat bestuursleden zich hebben te richten naar het belang van de coöperatie en dus niet naar het belang van hun eigen organisatie. Het bestuur is in beginsel verantwoording schuldig aan de algemene vergadering. Dit geldt ook voor de raad van toezicht/raad van commissarissen. De algemene vergadering (dus niet elk lid) heeft het recht om inlichtingen te vragen aan bestuur en raad van toezicht. Elk lid is aan zijn eigen organisatie

De waarde van een baan

44

verantwoording schuldig over zijn optreden in de algemene vergadering (voor zover het lid een organisatie vertegenwoordigd). Is de gemeente partij, is er zowel financieel als bestuurlijk belang van de gemeente, dan zal een coöperatie voor de gemeente worden aangemerkt als een verbonden partij en als zodanig in de gemeentelijke begroting worden opgenomen als verplichte uitgave. Een rechtspersoon is noodzakelijk vanwege de mogelijkheid om dat overeenkomsten aan te gaan en daarmee binding te creëren op meerdere fronten. Binding die verder gaat dan bijvoorbeeld bij lidmaatschap alleen op basis van aandelen en die vaak financieel ingestoken is, zoals bij een besloten vennootschap. Juist het intrinsieke commitment maakt de coöperatie daarom geschikter dan een besloten vennootschap. Waarbij overigens in een coöperatie ook aandelen uitgegeven kunnen worden. B2. Oprichting van een coöperatie Alvorens een coöperatie op te richten zijn de volgende aandachtspunten van belang: Aandachtspunten bij de cooperatie Governance

Algemene Ledenvergadering Raad van Toezicht (Raad van Commissarissen) Bestuur Organisatie

Eigenaarschap, mate van

In beginsel zijn alle leden gelijk, of het nu een gemeente is of een bedrijf of en particulier. Gedifferentieerd lidmaatschap is ook mogelijk en afhankelijk te maken van de inbreng als lid.

Zeggenschap, mate van

Ligt bij algemene ledenvergadering. Bestuur bestaat uit leden en ieder lid heeft in beginsel 1 stem. Het is mogelijk om meerderheids -en minderheidsleden aan te stellen met meer of minder stemmen.

Risicodeling

Gelijk verdeeld onder de leden. Uitsluiten aansprakelijkheid van leden is mogelijk. In dat geval risico bij cooperatie als rechtspersoon.

Aansprakelijkheid leden ten

WA (Wettelijke aansprakelijkheid): Leden zijn in beginsel voor gelijk deel

opzichte van de coöperatie

aansprakelijk ten opzichte van de cooperatie bij ontbinding. BA (Beperkte aansprakelijkheid) Dit kan worden beperkt, zodat de leden alleen verplicht dienen bij te dragen in een tekort van de cooperatie tot een in de statuten vermeld niveau. UA (Uitgesloten aansprakelijkheid) Het kan ook worden uitgesloten. Dan zijn de leden niet aansprakelijk, maar de cooperatie als rechtspersoon. De UA is het meest voorkomend. Mate van aansprakelijkheid dient in (de toevoeging van) de naam van de cooperatie tot uiting te komen.

Aansprakelijkheid bestuurders Bestuurder hebben bij uitgesloten aansprakelijkheid van de leden een verhoogde zorgplicht om de cooperatie op voldoende wijze te financieren om verplichtingen ten opzichte van derden na te kunnen komen. Anders kunnen zij persoonlijk aansprakelijk worden gehouden op grond van bestuurdersaansprakelijkheid. Werkgeverschap

Kan werkgever zijn en daardoor arbeidsovereenkomsten aangaan.

De waarde van een baan

45

Winsten en verliezen

Winsten worden verdeeld onder de leden. Leden zijn niet aansprakelijk voor verliezen. Leden kunnen in het geval van verlies wel het inleggeld kwijtraken.

Startkapitaal

een minimum startkapitaal vereist. Leden worden geacht startkapitaal in te brengen om te voorzien in de solvabiliteit van de coöperatie.

Conclusie

Met name geschikt bij het vormen van een collectief.

B3 Juridische bepalingen met betrekking tot staatssteun Van staatssteun is sprake als de middelen in de coöperatie a.

Met staatsmiddelen zijn bekostigd;

b.

Door begunstiging van de onderneming die al dan niet met winstoogmerk een economische activiteit verricht;

c.

De mededinging dreigt te vervalsen; en

d.

Het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloed.

Aan deze voorwaarden dient cumulatief te worden voldaan. Ad a) Een (vastgestelde toegezegde) financiële inbreng van de gemeente is per definitie een bekostiging met staatsmiddelen. De coöperatie is de ontvanger deze staatsmiddelen. Uitgestelde leningen, garanties, verkoop onder de marktprijs, maar ook loonkostensubsidie valt daaronder. Ad b) Van begunstiging is sprake als een onderneming een selectief economisch voordeel ontvangt dat zij onder normale omstandigheden niet zou hebben verkregen. In de meeste gevallen levert loonkostensubsidie geen selectief voordeel op, omdat het voor alle bedrijven kan gelden. Gemeenten kunnen andere voorwaarden voor deze subsidie opstellen, waardoor de subsidie wel selectief door kan werken, bijvoorbeeld omdat het gekoppeld wordt aan bepaalde werkgevers in een regio. Als loonkostensubsidie de werkgever geen economisch voordeel verschaft, is er evenmin sprake van staatssteun. Voorbeeld: betaald de gemeente 30% van het loon van een werknemer, die door een arbeidshandicap 30% langzamer werk dan een reguliere werknemer, is er geen sprake van bevoordeling. Maar dat kan anders liggen, als de subsidie de werkgever in staat stelt bovenop zijn werknemersbestand extra werknemers aan te nemen. Ad c en d) Deze hangen nauw met elkaar samen.

Staatssteun benadeelt het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig, als de onderneming daardoor een sterkere positie verkrijgt dan andere concurrerende ondernemingen. Wordt alsnog tot de conclusie gekomen dat loonkostensubsidie staatssteun oplevert, dan nog kunnen deze subsidies staatssteun-proof worden verleend. Dit kan op basis van deminimisverordening, de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) en de regels betreffende Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB). Verlenen van staatsteun kan staatssteun-proof via de volgende instrumenten

De waarde van een baan

46

Voor wat betreft de de-minimisverordening kan de gemeente over een periode van drie belastingjaren tot € 500.000 aan steun aan één onderneming verstrekken. en doorrekening van het bedrag over drie jaren zou toepassing van deze uitzondering kunnen rechtvaardigen. Op basis van de AGVV is het mogelijk loonkostensubsidies ten behoeve van de indienstneming van werknemers met een handicap of zogeheten kwetsbare werknemers te verlenen. Onder kwetsbare werknemers vallen personen die, onder andere 1. In de voorafgaande zes maanden geen reguliere betaalde baan heeft gevonden, of 2. Tussen de 15 en 24 jaar oud is, of 3. Ouder is dan 50 jaar, of 4. Die een opleiding minder dan twee jaar daarvoor heeft voltooid en die ene eerste reguliere baan nog niet heeft gevonden. Verder is er nog een categorie uiterst kwetsbare mensen, die gedurende ten minste 24 maanden geen reguliere betaalde baan heeft gehad of gedurende ten minste 12 maanden geen reguliere baan heeft gehad en behoort tot aan aantal categorieën van de kwetsbare werknemer. DAEB zijn marktdiensten die een publiekelijk belang dienen. Uit de regels over DAEB volgt dat de gemeente door een toewijzingsbesluit maatschappelijke integratie en arbeidsintegratie als DAEB kan aanwijzen. Daarvoor gelden de volgende regels: 1. Onderneming moet daadwerkelijk belast zijn (bijv.

formeel besluit, contract) met de uitvoering van de openbare dienstverplichting en die verplichtingen moeten duidelijk omschreven zijn, waaronder welke entiteit, welke openbare dienstverplichting, de geldigheidsduur, de voorwaarden. 2. De DAEB dient voor beperkte duur te worden toegewezen, nl. 5 jaar met de mogelijkheid van verlenging met 5 jaar. 3. Uitsluitend of bijzonder recht kan aan één onderneming worden toegewezen. 4. Kosten bij de berekening van de compensatie zijn volgens objectief gerechtvaardigde criteria toegerekend. 5. Geen overcompensatie, dus kostendekkendheid. Redelijke winst is toegestaan. Kostenberekening wat redelijkerwijs is. DAEB-Vrijstellingsbesluit Ook het Vrijstellingsbesluit DAEB 2012 is onderdeel van het DAEB-pakket. Het besluit is van toepassing op DAEB-compensaties die voldoen aan de eerste drie Altmark voorwaarden, maar niet aan de laatste voorwaarde (namelijk selectie van een onderneming die de DAEB verricht op basis van aanbesteding of benchmarking). Er is dan wel sprake van staatssteun, maar de steun hoeft niet bij de Commissie te worden aangemeld als voldaan wordt aan de specifieke voorwaarden uit het Vrijstellingsbesluit. Deze voorwaarden zijn (gebaseerd op de oorspronkelijke Altmarkvoorwaarden): •

Er is sprake van een duidelijk omschreven DAEB en de onderneming krijgt het beheer door middel van een besluit aangewezen (art. 4 Vrijstellingsbesluit).

•

Het compensatiebedrag is niet hoger dan nodig om de netto kosten van de uitvoering van de DAEB te dekken. De onderneming die de DAEB beheert mag een redelijke winst ontvangen (art. 5 Vrijstellingsbesluit).

•

De overheidsinstantie houdt toezicht op overcompensatie en stelt een terugbetalingsregeling op om eventuele overcompensatie door de onderneming, die de DAEB beheert, terug te laten betalen (art. 6 Vrijstellingsbesluit).

Het DAEB-Vrijstellingsbesluit biedt ruimte voor decentrale overheden om DAEB te compenseren die sociaal-maatschappelijk relevant zijn op lokaal en regionaal niveau. Het DAEB Vrijstellingsbesluit biedt daarom veel ruimte voor sociale DAEB en DAEB die gericht zijn op publieke dienstverlening op decentraal niveau.

De waarde van een baan

47

De waarde van een baan

48

Over Ecorys

Ecorys is een toonaangevend internationaal onderzoeks- en adviesbureau dat zich richt op de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen. Door middel van uitmuntend, op onderzoek gebaseerd advies, helpen wij publieke en private klanten bij het maken en uitvoeren van gefundeerde beslissingen die leiden tot een betere samenleving. Wij helpen opdrachtgevers met grondige analyses, inspirerende ideeën en praktische oplossingen voor complexe markt-, beleids- en managementvraagstukken. Onze bedrijfsgeschiedenis begon in 1929, toen een aantal Nederlandse zakenlieden van wat nu beter bekend is als de Erasmus Universiteit, het Nederlands Economisch Instituut (NEI) oprichtten. Het doel van dit gerenommeerde instituut was om een brug te slaan tussen het bedrijfsleven en de wereld van economisch onderzoek. Het NEI is in 2000 uitgegroeid tot Ecorys. Door de jaren heen heeft Ecorys zich verspreid over de wereld met kantoren in Europa, Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Wij werven personeel met verschillende culturele achtergronden en expertises, omdat wij ervan overtuigd zijn dat mensen met uiteenlopende eigenschappen een meerwaarde kunnen bieden voor ons bedrijf en onze klanten. Ecorys excelleert in zeven werkgebieden: - Economic growth; - Social policy; - Natural resources; - Regions & Cities; - Transport & Infrastructure; - Public sector reform; - Security & Justice.

Ecorys biedt een duidelijk aanbod aan producten en diensten: - voorbereiding en formulering van beleid; - programmamanagement; - communicatie; - capaciteitsopbouw (overheden); - monitoring en evaluatie. Wij hechten waarde aan onze onafhankelijkheid, onze integriteit en onze partners. Ecorys geeft om het milieu en heeft een actief maatschappelijk verantwoord ondernemingsbeleid, gericht op meerwaarde voor de samenleving en de markt. Ecorys is in het bezit van een ISO14001-certificaat dat wordt ondersteund door al onze medewerkers.

1002365

49

Postbus 4175 3006 AD Rotterdam Nederland

Watermanweg 44 3067 GG Rotterdam Nederland

T 010 453 88 00 F 010 453 07 68 E netherlands@ecorys.com K.v.K. nr. 24316726

W www.ecorys.nl

Sound analysis, inspiring ideas

BELGIË – BULGARIJE – INDIA – KROATIË - NEDERLAND – POLEN – SPANJE – TURKIJE - VERENIGD KONINKRIJK