02 Accountantsverslag 2023 - directieteam Zwartgemaakt
Tekst van het document
Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze boardletter 2023 gedateerd d.d. 28 november 2023. In de boardletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstelen controleproces van de jaarrekening 2023 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. Memoriaalboekingen Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen. Wij merken op dat de gemeente inzet op een verbetering en systeemtechnisch ingerichte workflow van de processen rondom memoriaalboekingen bij de implementatie van het nieuwe financiële systeem. Wij zullen deze ontwikkelingen blijven monitoren en bij live-gang van het systeem toetsen of deze workflow in opzet en bestaan adequaat is ingericht.
Het opstel- en controleproces is door een goede samenwerking prettig verlopen. De verantwoording over en interne controle van de SiSa-bijlage is van een goed niveau. Ondanks een nog verdere toename van het aantal regelingen is het controleproces soepel verlopen en merken wij dat de kwaliteit van de dossiervorming vanuit de ambtelijke organisatie toeneemt. Wel merken wij op dat dit proces een blijvend aandachtspunt vormt voor de organisatie. De afgelopen jaren zien wij dat niet alleen het aantal regelingen toeneemt maar ook dat de complexiteit groter wordt. Het is onze aanbeveling om dit proces blijvend te evalueren en ook van voldoende capaciteit te voorzien om de interne controle te kunnen blijven waarborgen.
Medio 2024 evalueren wij – mede op basis van de actualisatie van de risicoanalyse voor de jaarrekening 2024 – wederom gezamenlijk het proces om te bepalen op welke terreinen/aspecten verdere verbeteringen in het opstel- en controleproces van de jaarrekening mogelijk zijn.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
De bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving leiden ertoe dat de gemeente en wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Belangrijke nadelen zijn onder andere: •
Uw gemeente loopt een verhoogd risico op tekortkomingen in de geautomatiseerde gegevensverwerking die bijvoorbeeld kunnen resulteren in niet-betrouwbare data c.q. cijfers en een grote(re) impact kunnen hebben indien sprake is van cybersecurity incidenten.
•
Het niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking leidt ertoe dat bij de interne controles niet zonder meer gebruik is te maken van onder andere data-analyses. De uitvoering van de interne controles – waarbij bijvoorbeeld voor inkopen dataanalyse is ingezet – is hierdoor niet optimaal efficiënt, doordat eerst aanvullende werkzaamheden nodig zijn om de betrouwbaarheid van data/lijstwerk vast te stellen. Bovendien kan de interne controle bij maximaal gebruik van data-analyse een hogere toegevoegde waarde opleveren voor de organisatie doordat zij daarmee belangrijke inzichten kan verkrijgen en de controles ook meer risicogericht kan insteken.
Het gevolg van bovenstaande conclusie is dat wij meer gegevensgericht werk hebben moeten verrichten, waaronder het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van data en lijstwerk vast te stellen. De aanbesteding en implementatie van het nieuwe financiële pakket vormt een natuurlijk moment om de IT-omgeving naar een hoger niveau te brengen. We adviseren u te bekijken in hoeverre de geconstateerde detailbevindingen verbeterd kunnen worden in het nieuwe financiële pakket zodat van daaruit een verdere verbetering van de IT-omgeving gerealiseerd kan worden.
Om de controle zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te spitsen op het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen, hebben wij gebruikgemaakt van een data-analyse tool. Hieruit zijn geen onjuistheden, onrechtmatigheden of anderszins bijzonderheden gebleken.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity zit in een groeipad
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
26
Bijlagen
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2023
27
A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
•
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
€0
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode:
€0
Totaal getrouwheidsfouten
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
28
A2 - Onzekerheden in de controle
•
Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
29
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2023 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2023. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
A6
Specifieke Uitkering Preventieve Aanpak tegen Ondermijning (onderdeel BOTOC)
n.v.t.
€0
A14
Regeling specifieke uitkering Gemeente in verband met de versterking van de lokale [...] radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme 2022
n.v.t.
€0
A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
€0
A17
Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit
n.v.t.
€0
A18B
Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
A20
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026
n.v.t.
€0
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
n.v.t.
€0
C9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls
n.v.t.
€0
C100
Regeling kansrijke wijk
n.v.t.
€0
C105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
n.v.t.
€0
C106
Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget
n.v.t.
€0
C109
Meerjarig regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting
n.v.t.
€0
C209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
n.v.t.
€0
C210B
Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
Subtotaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
30
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal – zie vorige pagina
€0
C28
Bijdrage pilot goed verhuurderschap
n.v.t.
€0
C31
Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen
n.v.t.
€0
C32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
n.v.t.
€0
C47
Volkshuisvestingsfonds
n.v.t.
€0
C55
Aanpak energiearmoede
n.v.t.
€0
C56
Regeling huisvesting aandachtsgroepen
n.v.t.
€0
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
n.v.t.
€0
C85
Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen
n.v.t.
€0
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
€0
C94
Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma
n.v.t.
€0
C95
Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
n.v.t.
€0
C96
Regiodeals 4e tranche
n.v.t.
€0
C97
Regeling huisvesting grote gezinnen vergunninghouders 2023
n.v.t.
€0
D1
Regionale meld- en coördinatiecentra voortijdig schoolverlaten
n.v.t.
€0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
€0
D10
Volwasseneneducatie
n.v.t.
€0
D12
Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2024
n.v.t.
€0
D12A
Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2024
n.v.t.
€0
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
€0
Subtotaal © 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
€0 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
31
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal – zie vorige pagina
€0
D19
Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden
n.v.t.
€0
D21
Specifieke uitkering impuls jongerencultuur
n.v.t.
€0
D22
Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters
n.v.t.
€0
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
n.v.t.
€0
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
n.v.t.
€0
E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
n.v.t.
€0
E20
Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021
n.v.t.
€0
E26
Spoorse doorsnijdingen, tranche 1
n.v.t.
€0
E36
Project Wilhelminakanaal fase 1,5
n.v.t.
€0
E44
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027
n.v.t.
€0
E53
Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord
n.v.t.
€0
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
n.v.t.
€0
E97
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023
n.v.t.
€0
F11
Regeling specifieke uitkering MKB Deals
n.v.t.
€0
F20
Regeling specifieke uitkering Impulsaanpak winkelgebieden
n.v.t.
€0
F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
n.v.t.
€0
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
Subtotaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
32
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal – zie vorige pagina
€0
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G13
Onderwijsroute _ deel gemeente 2023
n.v.t.
€0
G15B
Specifieke uitkering Brabants Migratie Informatiepunt_ deel gemeenten 2023
n.v.t.
€0
H1
Ministeriële regeling heroïnebehandeling
n.v.t.
€0
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t.
€0
H8
Regeling Sportakkoord 2020–2022
n.v.t.
€0
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
n.v.t.
€0
H14B
SPUK expertisecentra jeugdhulp
n.v.t.
€0
H20
Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021
n.v.t.
€0
H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
n.v.t.
€0
H24
Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2022
n.v.t.
€0
H26
Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp
n.v.t.
€0
H27
Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken 2023_met centraal persoon
n.v.t.
€0
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
n.v.t.
€0
H32
Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
n.v.t.
€0
H34
Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2023
n.v.t.
€0
Subtotaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
33
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal – zie vorige pagina
€0
H35
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026
n.v.t.
€0
L16B
Eenmalige specifieke uitkering Provinciaal Uitvoeringsprogramma natuur (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
Subtotaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
34
C - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.
•
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Tilburg in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
•
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
•
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Tilburg Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften.
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Tilburg te rouleren.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2023
35
Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), its global network of member firms, and their related entities (collectively, the “Deloitte organization”). DTTL (also referred to as “Deloitte Global”) and each of its member firms and related entities are legally separate and independent entities, which cannot obligate or bind each other in respect of third parties. DTTL and each DTTL member firm and related entity is liable only for its own acts and omissions, and not those of each other. DTTL does not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more. Deloitte provides industry-leading audit and assurance, tax and legal, consulting, financial advisory, and risk advisory services to nearly 90% of the Fortune Global 500® and thousands of private companies. Our professionals deliver measurable and lasting results that help reinforce public trust in capital markets, enable clients to transform and thrive, and lead the way toward a stronger economy, a more equitable society and a sustainable world. Building on its 175-plus year history, Deloitte spans more than 150 countries and territories. Learn how Deloitte’s more than 415,000 people worldwide make an impact that matters at www.deloitte.com.
This communication contains general information only, and none of DTTL, its global network of member firms or their related entities is, by means of this communication, rendering professional advice or services. Before making any decision or taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte organization shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this communication. © 2024. For information, contact Deloitte Netherlands.