Tussenrapportage Armoedebeleid Teylingen 2018-2021.docx.pdf
Tekst van het document
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
29
Wat hebben we gedaan?
De pilot vroegsignalering op basisschool De Buitenplaats in Warmond is uitgevoerd en geëvalueerd. Alle partijen zijn overeengekomen dat de pilot geen voortzetting krijgt, omdat de resultaten geen meerwaarde hadden. In plaats van voortzetting van de pilot wordt na de zomer 2020 een brede discussie over preventie en vroegsignalering georganiseerd. De maatregelen vanuit het Voortijdige School Verlaters -programma (VSV) vinden allemaal plaats. De gemeente heeft gesprekken gevoerd met alle scholen in Teylingen om de signaalfunctie rondom financiële problemen en armoedeproblematiek bij kinderen te versterken. Alle scholen zijn in de directeurenoverleggen geïnformeerd en Stichting Leergeld en het Jeugdsportfonds krijgen aanvragen via de scholen, waaruit geconcludeerd kan worden dat er bekendheid is. De pilot met GGZ-medewerker is verlengd en wordt nu betaald vanuit het Transformatiefonds Jeugdhulp. De resultaten van de pilot waren erg goed en de pilot is uitgebreid naar andere scholen in de regio Holland Rijnland en wordt nu ook overwogen in het basisonderwijs. In het kader van het project “Ben je er klaar voor” zijn gesprekken gevoerd. Verder is het Plusmaatje ondergebracht bij het meedenkersnetwerk. In eerdere jaren is het project "Team Alert" uitgevoerd. Binnen dit team zaten jongeren die zich in gingen zetten voor jongeren in een armoedesituatie.
Daarnaast was bewustwording onder jongeren een doel. Team Alert richtte zich op wensen en filmpjes. Iedereen kon een wens in de wensbox doen voor iemand in armoede. Het team beoordeelde de wens op haalbaarheid en nodigde dan de "wenser" uit voor een gesprek. Daarnaast heeft Team Alert enkele filmpjes gemaakt over geldbesparing. Zo zijn er video's gemaakt over het repaircafe. Samenwerking met het netwerk is om privacyredenen lastig gebleken. Basisscholen vonden hetbijvoorbeeld een goed initiatief, maar wilden het project niet volledig omarmen wegens dezelfde privacygevoeligheid. Verder waren nog een tweetal punten waardoor het project niet helemaal goed van de grond kon komen:
Filmpjes produceren, bewerken en editen neemt tijd in beslag. Dit geldt zeker voor jongeren die zelf nog op school zitten en bijbaantjes hebben. Een aantal jaren terug waren er ook niet zoveel mogelijkheden als nu als het gaat om filmpjes maken. Armoede hangt in de taboesfeer waardoor mensen uit de doelgroep zich niet snel geroepen voelen aanspraak te maken op de mogelijkheden van Team Alert. De omgeving (scholen, buren, naaste familie, kerken) kan echter wel ingeschakeld worden maar ook hier geldt enige terughoudendheid.
Om bovenstaande redenen is besloten een andere koers te varen. Bewustwording blijft in het kader van preventie een belangrijk doel. Besloten is om organisaties zoals Stichting Leergeld en Jeugdfonds Sport en Cultuur te promoten. Hieruit is uiteindelijk het project "watch the budget" geboren dat in oktober 2018 (rond de week van de armoede) is uitgevoerd. Jongeren kregen een bedrag van € 35 tot € 50 om een midweek van rond te komen. Ze werden met begeleiders in huisjes geplaatst en moesten als een soort gezin allerlei opdrachten uitvoeren. Dit moesten ze ook vastleggen. Het videomateriaal moesten ze editen en dezelfde avond op een eigen youtubekanaal posten. Voor aanvang van de week moesten ze dan ook hun youtube-kanaal promoten onder vrienden, klasgenoten, familie enzovoorts. Het groepje wat de opdrachten het beste uitvoerde, de meeste posts/kijkers had en de meeste producten voor de voedselbank wist te vergaren, had gewonnen. Het winnende groepje heeft destijds uit handen van de wethouder een geldprijs
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
30
ontvangen. Ieder groepje streed voor een goed doel in Teylingen. Zo kon het winnende team er voor zorgen dat er een bepaald aantal plekken beschikbaar kwam voor tieners in armoede bij de kinderkookclub. Het doel van het project was dan ook bewustwording vergroten onder jeugdigen en het onderwerp uit de taboesfeer trekken. Wat betekent het als je weinig geld hebt en hoe ga je daar het beste mee om? Afgelopen jaar hebben is het project niet uitgevoerd, omdat voor de uitvoer ervan nieuwe groepen jongeren nodig zijn. In 2021 zijn er nieuwe groepjes die het mogelijk interessent vinden.
Doel behaald?
Nog niet
Helemaal Deels
Wat is nog nodig? In gesprek blijven met betrokken ketenpartners en projecten faciliteren.
Financiën Deze maatregelen worden gefinancierd uit budgetten van andere beleidsvelden.
12. Betrekken maatschappelijke partners en inwoners
Armoede en schuldenproblematiek wordt uit de schaamte en taboesfeer gehaald. Netwerk rondom armoede versterken zodat zij elkaar beter weten te vinden. Inwoners krijgen de mogelijkheid om direct hun ervaringen en suggesties te delen.
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
31
Wat hebben we afgesproken?
Organiseren van een jaarlijkse armoedebijeenkomst. Wij organiseren jaarlijks een bijeenkomst waarin het thema rondkomen met weinig geld, armoede en schuldenproblematiek centraal staat. Deze bijeenkomst vindt plaats rond de Dag van de armoede in oktober. De bijeenkomsten hebben elk jaar een ander onderwerp. Het organiseren van een bijeenkomst dient meerdere doelen. Zo wordt het netwerk tussen de diverse maatschappelijke partners versterkt. Zo weten de diverse organisaties elkaar te vinden om optimale hulp te bieden voor mensen met financiële problemen. Daarnaast levert het delen van kennis en ervaringen vanuit belangenbehartigingsorganisaties en inwoners van Teylingen, de gemeente belangrijke informatie op. Deze informatie zal worden gebruikt om de dienstverlening te verbeteren of om tot beleidsaanpassingen te komen. In iedere bijeenkomst krijgt een maatschappelijke organisatie de kans om hun project of werk te presenteren, wordt er een expert op het thema uitgenodigd en is er ruimte voor discussie en vragen rondom inkomensvoorzieningen. De bijeenkomsten organiseren wij samen met een van de maatschappelijke partners. Door de bijeenkomsten jaarlijks te laten terugkeren willen wij armoede steeds meer uit de schaamte en taboesfeer halen.
Wat hebben we gedaan? Op 17 oktober 2018 is de eerste bijeenkomst gehouden, genaamd “Rondkomen met een laag inkomen” in het Onderdak in Sassenheim. Na de inloop met een gratis warme maaltijd opende Wethouder Arno van Kempen de bijeenkomst. De bijeenkomst werd bezocht door ruim 100 bezoekers, bestaande uit professionals en vrijwilligers van diverse organisaties en inwoners. Er zijn presentaties verzorgd door en over Stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport en Cultuur, het Sociaal Team, Vroeg Eropaf, Welzijnskwartier over ‘Watch the budget’ en Fonds 1818 over hun mogelijkheden in Teylingen. De bijeenkomst werd afgesloten met een informatiemarkt, waar ook vragen gesteld konden worden over praktische hulp en ondersteunende financiële regelingen voor inwoners in Teylingen en ruimte was voor alle lokale organisaties om te netwerken.
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
32
In 2019 is er een bijeenkomst “Kind en armoede” georganiseerd in het Bestuurscentrum in Voorhout gehouden. Deze bijeenkomst was gericht op alle professionals die werken binnen de Centra voor Jeugd en Gezin in Voorhout en Sassenheim en er waren rond de 25 CJG Professionals aanwezig.Tijdens deze bijeenkomst zijn presentaties gehouden over de impact van armoede op groei en ontwikkelingen van het kind en laaggeletterdheid en geld. Ook zijn discussies gevoerd over armoede in Teylingen, de mogelijkheden, hiaten, behoeften en kansen. Op 27 augustus 2020 is er een digitale bijeenkomst (in verband met Corona) georganiseerd rondom kinderen en armoede door stichting Leergeld in samenwerking met Stichting Leergeld. Doel van deze bijeenkomst was om meer kinderen te bereiken met deze regelingen. Bij de bijeenkomsten waren intermediairs en vrijwilligers van Stichting Leergeld en Jeugdsportfonds aanwezig. Daarnaast waren veel lokale partners aanwezig. Er is gewezen op de mogelijkheden van Leergeld en Jeugdsportfonds en op welke wijze deze regelingen konden worden aangevraagd.
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
33
Doel behaald?
Nog niet
Helemaal Deels
Wat is nog nodig? Na de zomer van 2020 de mogelijkheden onderzoeken om een armoedebijenkomst te organiseren. Mogelijk kan dit digitaal. De bijeenkomst zal in 2021 plaatsvinden.
Financiën5
Ambitie
Betrekken maatschappelijke partners en inwoners
2018
2018
2019
2019
2020
2020
begroot
realisatie
begroot
realisatie
begroot
realisatie (tot en met september)
€ 2.500
€ 2.495
€ 2.500
€0
€ 2.500
€0
13. Instellen subsidiebudget Ondersteunen van maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan de ambitie van de gemeente Teylingen om armoede en sociale uitsluiting (als gevolg van armoede en schulden) te voorkomen.
Wat hebben we afgesproken?
Reserveren middelen ter ondersteuning van initiatieven die zich richten op het verminderen van armoede en sociale uitsluiting. Om in te kunnen spelen op vernieuwende initiatieven van het maatschappelijke middenveld en/of om te kunnen aansluiten op initiatieven die in de regio
5 Uitleg: In 2019 en in 2020 hebben externe partijen de bijeenkomst georganiseerd. Een financiele
bijdrage van de gemeente konden organisaties betalen uit hun eigen budgetten. Wel is een ambtelijke bijdrage geweest bij het vormgeven van de programma;s en als sprekers.
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
34
worden opgestart, reserveren we jaarlijks € 17.500 (het eerste jaar € 7.500). De verwachting is dat jaarlijks drie tot vijf projecten/organisaties worden ondersteund.
Wat hebben we gedaan? Het budget voor subsidies op armoede is ingesteld. Er is geen extra ruchtbaarheid aangegeven. Betaald uit dit budget zijn:
2019: in totaal € 3.272 aan Stichting Kreda en Stichting Present; 2020: € 3.360 aan Stichting Present en € 10.000 aan het Noodfonds van Welzijn Teylingen.
Doel behaald?
Nog niet
Helemaal Deels
Wat is nog nodig? Deze maatregel is genomen en kan worden gecontinueerd.
Financiën 2018 Ambitie
Instellen subsidiebudget
begroot
2018 realisatie
€ 7.500
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
2019
2019
2020
2020
begroot
realisatie
begroot
realisatie (tot en met september)
€ 17.500
€ 3.272
€ 17.500
€ 13.360
35
14. Stimuleren samenwerking noodfondsen Noodfondsen zijn op de hoogte van elkaars (on)mogelijkheden en er wordt waar mogelijk samengewerkt om een zo groot mogelijke doelgroep te bereiken.
Wat hebben we afgesproken?
Afstemmen diverse noodfondsen Wij nemen het initiatief om alle partijen die een noodfonds beheren samen te brengen. Het doel is om meer inzicht te krijgen welke doelgroep(en) de diverse noodfonds bedienen en onder welke voorwaarden dit plaatsvindt. Vervolgens onderzoeken we de mogelijkheden om de fondsen zo goed mogelijk op elkaar te laten aansluiten. Dit kan leiden tot een ’doelgroep’verdeling maar ook tot een structuur die samenwerking binnen één fonds mogelijk maakt, waarbij de partijen met behoud van het eigen karakter en mandaat in participeren.
Wat hebben we gedaan? In 2019 en 2020 zijn er ook in Hillegom en Lisse een armoedebeleid vastgesteld. Ook deze gemeenten hebben een Noodfonds (belegd bij de ISD Bollenstreek) en willen kijken of deze een groter bereik kan krijgen. Er is een offerte opgevraagd naar het Landelijk bureau Urgente Noden om voor alle drie de gemeenten te kijken of er een publiek-private samenwerking mogelijk is tussen (vermogens) fondsen, kerken, maatschappelijk werkinstellingen en de gemeenten. Dit zou betekenen dat de bijdragen uit het Noodfonds door private partijen wordt betaald, maatschappelijk werkinstellingen zich commiteren om aanvragen in te dienen en de bureaukosten zouden door de gemeente worden bekostigd. Dit zou een besparing kunnen betekenen op hoe het Noodfonds nu is ingericht. De bedoeling is dat de gemeente dit onderzoek doet voor de drie gemeenten, mogelijk in samenwerking met Noordwijk en Katwijk. In de bijlage is een verantwoording van de werkzaamheden van het Noodfonds opgenomen.
Doel behaald?
Nog niet
Helemaal Deels
Wat is nog nodig? De uitkomsten van dit onderzoek worden in 2021 verwacht. Dit rapport wordt gedeeld met de raad. Wanneer uit dit onderzoek blijkt dat er animo is vanuit de private hoek om bijdragen te doen in dit fonds en als maatschappelijke werkinstellingen en de ISD hier de meerwaarde van inzien, zal
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
36
een voorstel komen om een dergelijk (inter)lokaal fonds op te zetten. Dit in nauwe samenwerking en overleg met Welzijn Teylingen.
Financiën 2018 Ambitie
Samenwerking noodfondsen stimuleren
2018
2019
2019
2020
2020
begroot
realisatie
begroot
realisatie
begroot
realisatie (tot en met september)
€0
€0
€0
€0
€0
€0
15. Wat nog meer? Hieronder is te zien dat bij de meeste maatregelen een goede start is gemaakt en dat negen van de veertien maatregelen al gerealiseerd zijn. Het beleidsplan loopt nog tot 2022 en de verwachting is dan ook dat binnende beleidsperiode alle maatregelen zijn en worden gerealiseerd.
Realisatie Stimuleren samenwerking noodfondsen Instellen subsidiebudget Betrekken maatschappelijke partners en inwoners Inzetten op onderwijs en versterking jongeren Inzetten op laaggeletterdheid Analyseren effectiviteit minimaregelingen Inzetten op werkende armen Stimuleren participatie sport en cultuur Invoeren kindpakket Voorkomen van afhankelijkheid Voedselbank... Uitvoeren maatregelen nota schuldhulpverlening Verbeteren inburgering statushouders Verbeteren financiering leerlingenvervoer Stimuleren gebruik bestaande regelingen
Naast de maatregelen uit het beleidsplan, zijn meer acties ingezet in Teylingen die zijn gericht op het voorkomen en bestrijden van sociale uitsluiting van burgers. Zo is gemeente Teylingen aangesloten op de Lokale Alliantie Veilig Financieel Ouder Worden.
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
37
Volgens deze alliantie wordt 1 op de 20 ouderen financieel misbrukt door familie vrienden of vage kennissen. In de Bollenstreek zet de Lokale Alliantie zich in voor preventie en vroegsignalering van financieel misbruik bij ouderen. In de Lokale Alliantie zitten vertegenwoordigers van onder meer Notariskantoor Voorhout, BewindvoeringZorg, Marente, KBO Teylingen, Activite, Fidima Bewindvoering, ergotherapeut Verdouw, Rabobank en de gemeenten via het samenwerkingsverband HLT Samen. Door deze samenwerking is het beter en sneller mogelijk om financieel misbruik aan te pakken. Op de internationale dag van ouderenmishandeling (15 juni 2020), heeft wethouder Arno van Kempen een informatiebox ontvangen en deze zijn ook langsgebracht bij welzijnsorganisatie. In september 2020 heeft Arno van Kempen een bijdrage geleverd aan een voorlichtingsfilm over de Lokale Alliantie Bollenstreek.
Coronacrisis In 2020 is Nederland getroffen door het Covid19 virus (Corona)). Samen met verschillende maatschappelijke partners organiseert Lumen Holland Rijnland voor alle inwoners in de Duin- en Bollenstreek een gratis webinar over Rondkomen in coronatijd. Met afwisselende bijdrages willen ze verschillende kanten van de problematiek, maar ook de mogelijke oplossingen in beeld en onder de aandacht brengen. Er wordt onder andere een verhaal van een ervaringsdeskundige gedeeld, er is een presentatie over Vroeg Eropaf en een toelichting op de minimaregelingen. Teylingse huishoudens met een bijstandsuitkering krijgen van de gemeente een setje mondkapjes gratis thuisgestuurd. Huishoudens met jongeren tot 18 jaar die op het voorgezet onderwijs zitten of een mbo-opleiding volgen, kunnen via Stichting Leergeld gratis mondkapjes aanvragen. Het verstrekken van mondkapjes doen zij vanaf het moment dat het gebruik daarvan op scholen dringend werd geadviseerd (6 oktober 2020).
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
38
Noodfonds In 2015 is het Noodfonds Teylingen belegd bij Welzijn Teylingen en is door de raad een bedrag van € 17.500 toegekend. Met Welzijn Teylingen is destijds de afspraak gemaakt dat zij het aangeven wanneer de gelden bijna uitgeput zijn. Er is daarom in de beleidsnota geen apart budget voor het Noodfonds opgenomen. In 2018 was het budget bijna op en is € 10.000 overgemaakt vanaf het algemene budget sociaal domein. In 2020 is wederom een bedrag van € 10.000 overgemaakt en dit is wel van het armoedebudget (subsidiebudget) afgegaan. Deze ruimte is er, omdat het subsidiebudget niet volledig wordt benut.
Wat gaan we doen? Zoals in de beleidsnota armoedebeleid is aangegeven, is het beleid niet in beton gegoten. In aanmerking genomen dat de Coronacrisis vooral de financieel zwakkeren hard kunnen raken, kan het zijn dat er op dit vlak extra inspanningen nodig zijn. Eén actie op dit gebied zijn de mondkapjes voor bijstandsgerechtigden die in december 2020 zijn verstuurd. De kosten hiervoor zullen uit het subsidiebudget worden betaald. Indien in 2021 meer inzet nodig is, waarbij de kosten kunnen worden betaald binnen het totale budget, zullen we dit met de raad bespreken. De verwachting is dat door de Coronacrisis meer mensen een beroep zullen doen op het Noodfonds. Het is mogelijk dat ook in 2021 Welzijn Teylingen een verzoek doet voor een bijdrage.
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
39
16. Financiën Alleen de beschikbare armoedegelden zijn in onderstaande tabel verantwoord. Maatregelen waarbij in de beleidsnotitie p.m. staat, worden hier niet benoemd. Deze maatregelen worden via andere (soms regionale) budgetten bekostigd en via de andere beleidsterreinen verantwoord. 2018
2018
2019
2019
2020
2020
begroot
realisatie
begroot
realisatie
begroot
realisatie (tot en met september)
€ 5.000
€ 120
€0
€0
€0
€0
Voorkomen van afhankelijkheid voedselbank statush.
€0
€0
€0
€0
€0
€0
Jeugd Sport en Cultuurfonds (invoeren kindpakket)*
€ 45.000
€ 49.500
€ 45.000
€ 45.000
€ 45.000
€0
Stichting Leergeld (invoeren Kindpakket)**
€ 40.000
€0
€ 40.000
€ 22.800
€ 40.000
€ 30.600
Stimuleren participatie sport en cultuur
€ 35.000
€ 24.000
€ 35.000
€ 30.000
€ 35.000
€ 6.060
Inzetten op werkende armen
€0
€0
€ 8.000
€0
€0
€0
Analyseren effectiviteit minimaregelingen
€ 20.000
€ 7.847
€0
€0
€0
€0
Betrekken maatschappelijke partners en inwoners
€ 2.500
€ 2.495
€ 2.500
€0
€ 2.500
€0
Instellen subsidiebudget
€ 7.500
€ 17.500
€ 3.272
€ 17.500
€ 13.360
Samenwerking noodfondsen stimuleren
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€ 155.000
€ 83.962
€ 148.000
€ 101.072
€ 140.000
€ 50.020
Ambitie
Stimuleren gebruik bestaande regelingen
totale kosten***
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
40
* In 2020 géén kosten Jeugdsportfonds. De betaling in 2019 van € 45.000 gold voor de periode juli 2019 t/m juni 2020. Aan het einde van deze periode had het Jeugdfonds nog ruimte in het budget om heel 2020 te overbruggen. ** In juli 2018 is Leergeld begonnen met het opstarten van de organisatie in Teylingen. Kinderen konden vanaf moment terecht. De eerste betaling (€ 22.800) is begin 2019 overgemaakt. *** Extra kosten ten laste van de armoedegelden die niet in de begroting en totale kosten in bovenstaande tabel zijn opgenomen:
In 2020 is € 6.768 bijgedragen aan de Taalhuizen vanuit het subsidiebudget armoede.
Conform de afspraken in het armoedebeleid, worden de resterende armoedegelden (beschikbaar vanaf 2017) jaarlijks meegenomen naar de volgende jaren om alle maatregelen van het beleid uit te voeren. Deze rapportage gaat tot en met september 2020 en dit betekent dat de jaarverslagen en de daadwerkelijke kosten over 2020 van de organisaties waar we mee samen werken, nog niet binnen zijn. In de eindevaluatie zal een volledig financieel overzicht worden opgenomen. De verwachting is dat aan het einde van de beleidsperiode enkele maatregelen minder hebben gekost dan is begroot. Het gaat naar verwachting om het Jeugdfonds sport en cultuur, Leergeld en het subsidiebudget. Voor 2021 is € 140.000 begroot: Ambitie
2021
invoeren kindpakket
€ 85.000
stimuleren participatie sport en cultuur
€ 35.000
Betrekken maatschappelijke partners en inwoners
€ 2.500
instellen subsidiebudget
€ 17.500
totale kosten
€ 140.000
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
41
Bijlage 1
Tussenevaluatie Armoedebeleid Teylingen 2018-2021
43