Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen1.PDF
Tekst van het document
| 50 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Bijlage 2 | Casebeschrijvingen In het onderzoek is gebruikgemaakt van een drietal casestudies voor een verdieping naar de praktijk bij de gemeente Teylingen. De casestudies kunnen gezien worden als een ‘reality check’. Aan de hand van een casus is getoetst in hoeverre de regels worden toegepast, of er afspraken zijn gemaakt over de doelen, prestaties, effecten en verantwoording, maar ook of het bedrag correct is besteed. De volgende cases zijn geselecteerd: 1. Welzijn Teylingen 2. GGZ Rivierduinen inloop 3. Stichting Bibliotheek Bollenstreek Subsidieontvanger Type subsidie Regels/beleid
Welzijn Teylingen (2020) NB Voor deze casus is alleen de jaarlijkse subsidie nader onderzocht voor wat betreft de doelen, prestaties, effecten en verantwoording. Eenmalige subsidie (conform begroting). Artikel 7 van de Algemene Subsidieverordening Teylingen 2017 (ASV) is hierop van toepassing. Voor de vaststelling: Dit zijn afdeling 4.2.5 van de Algemene wet bestuursrecht (subsidievaststelling) en de Algemene Subsidieverordening Teylingen 2017 (ASV). Bezuiniging op subsidies voor het jaar 2021 en 2022 In 2018 heeft de raad besloten in drie jaar in totaal 5% te bezuinigen op subsidies. De eerste bezuiniging is verwerkt bij de subsidieaanvragen voor het jaar 2020. Bij het aanvragen van subsidie over het jaar 2021 is een bezuiniging doorgevoerd van 3,6% ten opzichte van het subsidiebedrag dat is verleend voor het jaar 2019. Voor 2022 een bezuiniging van 5% ten opzichte van 2019.
Omschrijving/ activiteit
Welzijn Teylingen is een uitvoerende organisatie voor het, door de gemeente, vastgestelde welzijnsbeleid. Welzijn Teylingen heeft tot doel bij te dragen aan het welzijn(sbehoud) van inwoners van Teylingen. Ze sluiten daarbij aan bij de zes pijlers van het concept ‘positieve gezondheid’ en richten zich op activiteiten voornamelijk binnen de pijlers zingeving, kwaliteit van leven en meedoen. Ze richten zich voornamelijk op inwoners van Teylingen boven de 23 jaar die: ● in sociaal isolement raken door fysieke of geestelijke omstandigheden, beperkt sociaal netwerk, beperkte financiële middelen of overbelasting door mantelzorgtaken; ● langer zelfstandig thuis wonen (ouderen); ● zich vrijwillig inzetten/willen inzetten (individu + organisaties).
| 51 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Bedrag
Welzijn Teylingen heeft verschillende bedragen aangevraagd voor het jaar 2020: ● € 902.964,93 - voor de jaarlijkse subsidie. ● € 26.000 - eenmalige subsidie voor de inzet in het Sociaal Team. ● € 15.000 - eenmalige subsidie voor Werken in de Wijk. ● € 10.000 – eenmalige subsidie voor Noodfonds Teylingen. Totaal: € 953.964,93.De gemeenteraad heeft in 2018 besloten de te verlenen jaarlijkse subsidiebedragen voor het jaar 2020 met 1,6% ten opzichte van het jaar 2019 te verminderen. Daarnaast is besloten voor het jaar 2020 een inflatiecorrectie van 2,8% op het verminderde bedrag toe te passen. De berekening hiervoor is € 892.653 minus 1,6% = € 878.370,55 plus 2,8% = € 902.964,93. Stichting Welzijn Teylingen kijkt op dit moment zelf ook naar andere mogelijkheden van bekostigingsvormen. Dit vormt echter maar een klein deel van de begroting. Het gaat hierbij veelal om projectsubsidies met andere partners. Ze zijn verder aan het verkennen welke fondsen ze nog meer kunnen aanspreken. In het vaststellingsverzoek heeft Welzijn Teylingen gevraagd om een coronareserve van € 100.000 in te bouwen om aanvullende activiteiten te kunnen uitvoeren met betrekking tot post-coronaproblematiek. Uiteindelijk heeft de gemeente besloten om de coronareserve terug te vorderen. Dit vanwege het feit dat de gemeente het bedrag wil toevoegen aan de reserve ‘sociaal domein’.
Het idee hierbij is om een integraal plan te ontwikkelen t.b.v. post-coronaproblematiek. Welzijn Teylingen zal in dit proces betrokken worden bij de analyse van wat er exact nodig is en wat de meest passende activiteiten zijn.
Doelen
De doelen uit het jaarverslag van Welzijn Teylingen zijn als volgt: • Het bevorderen van verbonden en vitale wijken waarin steunende netwerken worden gevormd tussen wijkbewoners in kwetsbare situaties en bewoners die zich willen inzetten in hun wijk. • Het stimuleren en ondersteunen van vrijwillige inzet binnen Teylingen op individueel niveau. • Het waarderen en ondersteunen van vrijwilligersorganisaties en verenigingen. • Het co-creëren van vraaggerichte diensten en activiteiten op basis van behoeftes, wensen en trends. • Het ondersteunen en adviseren van inwoners. • Deelname aan structurele en tijdelijke multidisciplinaire samenwerkingsverbanden in de wijk, binnen Teylingen en op regionaal niveau. • Het aanwenden van alle wettige middelen die haar ten dienste staan en die tot het bereiken van het gestelde doel kunnen dienen. Op basis van de ontwikkelingen in de omgeving en de prioriteiten van het huidige college, hebben ze voor het komende jaar vijf aandachtsgebieden gedefinieerd. 1. Van individuele naar meer collectieve ondersteuning 2. Stimuleren en ondersteunen vrijwillige inzet 3. Werken vanuit de wijk 4. Bestendigen van de samenwerking met partners 5. Doorontwikkeling van de sturingscyclus (o.a. effectmeting) Na de toelichting over de vijf aandachtsgebieden, is er een overzicht van de resultaatafspraken per gebied.
In het jaarplan van 2020 valt te lezen dat ze nadere afspraken gaan maken met de gemeente maken over de manier waarop ze zich gaan verantwoorden.
| 52 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Afgesproken prestaties
Verder valt uit het jaarplan op te maken (pagina 12) dat Welzijn Teylingen naast kaders vanuit het Rijk zich houdt aan de kaders van het Raadsprogramma 2018-2022 ‘Een energiek en sociaal Teylingen’ met als speerpunten: ● Individuele vrijheid, eigen verantwoordelijkheid ● Positieve gezondheid ● Passende hulp en zorg voor iedereen die dat nodig heeft ● Snel toegang tot juiste hulp ● Preventie/vroegsignalering ● Stimuleren van initiatieven die onderlinge betrokkenheid bevorderen ● Grote waardering voor vrijwilligers en mantelzorgers ● Versnellen van integratie van statushouders ● We meten het effect van onze inspanningen De afgesproken prestaties zijn opgenomen in het jaarplan met duidelijke resultaatafspraken zoals hieronder valt te lezen:
| 53 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
In de verlening van de jaarlijkse subsidie staan twee aanvullend gevraagde prestaties: Duurzaamheid Wij hebben als gemeente duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Het maatschappelijke, algemene en urgente belang van het onderwerp vraagt dat iedereen daar een bijdrage aan levert. Wij vertrouwen erop dat onze maatschappelijke partners, zelf of in nadere afstemming met ons, zoeken naar manieren om als organisatie zelf duurzamer te worden, en ook aandacht te geven aan duurzame kansen voor hun doelgroepen. Gebruik Jeugdmatch Wij vinden het belangrijk dat uw organisatie gebruikmaakt van Jeugdmatch! De gemeenten in de regio Holland Rijnland en Midden Holland hebben onlangs gezamenlijk besloten dat zij zich in gaan zetten voor een beter gebruik van Jeugdmatch, onze regionale Verwijsindex. Uw organisatie werkt voor of met jeugdigen (en hun gezin), en wij vinden het belangrijk dat uw medewerkers, als dat nodig is, zichzelf zichtbaar maken door middel van een signaal in Jeugdmatch. Zo wordt het makkelijker om samen te werken met andere professionals die zich zorgen maken om hetzelfde kind of gezin. Is uw organisatie aangesloten op Jeugdmatch? Dan vragen wij u uw medewerkers te stimuleren gebruik te maken van dit systeem! Bent u nog niet aangesloten? Maak er dan werk van!
| 54 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Welzijn Teylingen heeft duurzaamheid opgepakt in de relatie richting partners (borgen van een duurzame relatie), bijvoorbeeld in het medisch domein en bij woningbouwcorporaties. Duurzaamheid vanuit het oogpunt milieu wordt standaard gevraagd en als Welzijn Teylingen werken ze met recyclebare koffiebekers en fair trade koffie. Ten aanzien van Jeugdmatch werken ze samen met MBO Rijnland. Ze hebben stageplekken en bemiddelen bij plekken voor de maatschappelijke diensttijd voor jongeren in samenwerking met WelzijnsKompas, Welzijnskwartier en Welzijn Noordwijk. Effecten
In het jaarplan 2020 worden naast de prestaties ook de beoogde effecten benoemd. Er wordt per activiteit weergegeven aan welke levensdomeinen van positieve gezondheid (direct of indirect) bijgedragen wordt. Hierin zijn zowel het beoogde effect als de input en het resultaat benoemd, wat uit onderstaand voorbeeld valt op te maken.
Verantwoording
Aan de subsidieverlening zijn de volgende drie verplichtingen verbonden: 1. U voert het activiteitenplan uit zoals aangegeven bij uw aanvraag. Als u ervan wilt afwijken, hebt u vooraf onze toestemming nodig. 2. Voor het vaststellen van de verleende subsidie stuurt u ons uiterlijk 1 mei 2021 de volgende stukken toe: - een inhoudelijk verslag waaruit blijkt in hoeverre de gesubsidieerde activiteiten zijn verricht en aan de verplichtingen is voldaan. - jaarrekening met balans over 2020. 3. U houdt zich aan de verplichtingen die zijn opgenomen in de ASV onder artikel 10, 11 en 12. In deze artikelen is onder andere opgenomen, dat u onze toestemming nodig hebt voor het vormen van bestemmingsreserves en voorzieningen, het wijzigen van statuten en het ontbinden van de rechtspersoon. Uit de controle op de ingeleverde documenten blijkt, dat deze verleende eenmalige subsidies zijn gebruikt voor de inzet in het Sociaal Team en het project Werken in de Wijk. Als verantwoording voor de subsidie zijn meegeleverd:
| 55 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
● ●
Jaarverslag voor 2020 (opgesteld door Welzijn Teylingen zelf) Jaarrekening voor 2020 (opgesteld door een accountant)
Uit het dossier (en uit de interviews) blijkt dat er gedurende het jaar regelmatig gesprekken plaatsvinden tussen Welzijn Teylingen en de gemeente (wethouder en accounthouder). Uit het dossier blijkt verder dat de directeur van Welzijn Teylingen ook kwartaalrapportages opstelt. Welzijn Teylingen heeft voor 2020 een inhoudelijk verslag gemaakt en daarnaast en een financiële verantwoording in de vorm van een jaarrekening. Behalve een financiële verantwoording door middel van een jaarrekening over het afgelopen jaar, koppelen ze in het jaarverslag ook terug in hoeverre de beoogde resultaten zijn behaald aan de hand van meetbare resultaten en verhalen: tellen en vertellen (zie ook het punt effecten). Ook worden er verschillende cijfers gegeven in het jaarverslag. Deze resultaten en cijfers zijn echter niet op een te koppelen met de doelstellingen en resultaatafspraken uit het jaarplan. Er worden kortom veel activiteiten ontplooit en resultaten behaald, maar er is nog sprake van een een-op-een koppeling tussen de verantwoording van de activiteiten, de doelstellingen en de effecten in het jaarplan en verslag. Controle besteding subsidie
Aan de hand van de aangeleverde gegevens beoordeelt de gemeente of aan de bovenstaande verplichtingen is voldaan. Als dat zo is, wordt de subsidieverlening omgezet in een definitieve vaststelling. Als dat niet zo is, kan het subsidiebedrag lager vastgesteld worden en het te veel betaalde bedrag worden teruggevorderd. De accountant geeft een goedkeurende verklaring. De coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat een flink aantal activiteiten in 2020 niet konden plaatsvinden. Daardoor is in 2020 minder geld uitgegeven dan was begroot. Naast de al bestaande reserves is ook bedacht om een coronareserve in te bouwen van € 100.000 maar deze is - zoals hierboven bij bedrag staat beschreven - teruggevorderd.
Subsidieontvanger
GGZ Rivierduinen inloop
Type subsidie
Jaarlijkse subsidie
Regels/beleid
Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening
Omschrijving/ activiteit
Rivierduinen biedt in Teylingen inloopvoorzieningen aan voor de Wmo-doelgroep, met name voor mensen met een psychische en sociale kwetsbaarheid. De insteek van deze plekken is om sociaal kwetsbare mensen in een laagdrempelige, ongedwongen sfeer uit te nodigen voor ontmoeting en kennismaking en zodoende meer te activeren. Deze inloopfunctie wordt aangeboden in de Jojo in Sassenheim en Spelewey in Voorhout. Voor 2020 heeft GGZ Rivierduinen een bedrag van € 55.000 aangevraagd voor de inloopfunctie in Repaircafé Jojo (€ 25.000) en in de Spelewey (€ 30.000). Aangevraagde bedragen zijn niet onderbouwd in de aanvraag.
Bedrag
De gemeente Teylingen heeft voor 2020 een bedrag van € 29.335 vastgesteld. Dit bedrag is gebaseerd op wat GGZ Rivierduinen in 2019 heeft ontvangen voor dezelfde dienstverlening. Daarop is nog een taakstelling toegepast. De gemeenteraad van Teylingen heeft besloten om de te verlenen subsidiebedragen voor 2020 te verminderen met 1,6% ten opzichte van 2019. Daarnaast is besloten om voor het jaar 2020 een inflatiecorrectie van 2,8% toe te passen op het verminderde bedrag. De berekening is dan als volgt: € 29.000 (subsidiebedrag 2019) minus 1,6%, plus 2,8% = € 29.335. Dit is ook het vastgestelde bedrag door de gemeente.
| 56 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Doelen
Afgesproken prestaties
Effecten
Verantwoording
GGZ Rivierduinen wil graag in samenwerking met gemeenten een omgeving creëren waarin de inwoner optimaal kansen voor herstel (klinisch herstel, persoonlijk herstel en maatschappelijk herstel) worden geboden. Met als doel om de participatie in de maatschappij van deze doelgroep zo veel mogelijk te optimaliseren. Het model van positieve gezondheid10 staat hierbij centraal. Aan Rivierduinen is het verzoek gedaan om hier een bijdrage aan te leveren. Het gaat om een algemene voorziening, waarbij het doel is om een laagdrempelige voorziening te creëren voor doelgroepen. Dit betekent dat er geen ‘harde resultaatafspraken’ zijn gemaakt. In de kwartaalgesprekken met de gemeente wordt gekeken naar de aantallen bezoekers en de inhoud, middels kwalitatieve voorbeelden uit de praktijk. Een inloopfunctie biedt de inwoner mogelijkheden op mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, sociaal maatschappelijk participeren en dagelijks functioneren, oftewel op persoonlijk en maatschappelijk herstel. De inloop is het middel op dit te realiseren: ● De inloopfunctie biedt regelmaat en routine in het leven van de bezoeker (persoonlijk herstel). Zij worden verleid tot activiteiten in én buiten de GGZ (persoonlijk herstel en maatschappelijk herstel). ● Bezoekers te laten toegroeien naar reguliere maatschappelijke activiteiten of vrijwilligerswerk.
Inwoners ontmoeten elkaar (maatschappelijk herstel). ● De inloop fungeert zodoende als een uitnodigend steunpunt waar je naartoe komt om, passend binnen de eigen mogelijkheden en gestimuleerd door medeburgers en professionals, zo optimaal mogelijk te kunnen deelnemen aan de maatschappij. GGZ Rivierduinen heeft voor 2020 een inhoudelijk verslag gemaakt met een financiële verantwoording. De financiële verantwoording bestaat uit de kosten die gemaakt zijn voor de inzet van een medewerkers ontmoetingsfunctie Jojo (€ 81.30 per uur à 8 uur per week à 46 weken) en de inzet van een medewerker gezonde lunch ((€ 81.30 per uur à 8 uur per week à 46 weken). Rivierduinen heeft totaal € 44.877,40 gevraagd voor de subsidieverlening. Tussen verantwoorde bedragen en vastgesteld bedrag van subsidies is sprake van een groot verschil. Er is € 29.335,00 aan subsidie toegekend en later vastgesteld. Dit is onderwerp geweest van bestuurlijk discussie op de inhoud: de toegevoegde waarde van de activiteiten voor de gemeentelijke doelstellingen. Daarbij was de taakstelling het financiële kader, dat bij de subsidieontvanger bekend was. Er zijn regelmatig gesprekken geweest met GGZ Rivierduinen en de beleidsmedewerkers Maatschappelijke Zorg van de gemeente, omdat GGZ Rivierduinen al langere tijd om mee subsidie vroeg. Rivierduinen gaf aan niet uit te kunnen komen met de subsidie.
De gemeente heeft actief met Rivierduinen in 2021 nagedacht over mogelijke oplossingen, maar er is niet tot een andere oplossing gekomen. Ook de wethouder heeft gesprekken gehad met de bestuurder van Rivierduinen hierover. In samenspraak met de gemeente is nu besloten om de voorziening in Jojo af te bouwen en te kijken hoe de dienstverlening met andere partijen kan worden vormgegeven. Daarnaast is ter financiële verantwoording een jaarrekening 2020 aangeleverd. Per onderdeel van de dienstverlening (Jojo en Gezonde lunch) is een inhoudelijke verantwoording gemaakt. Hierin wordt kwalitatief aangegeven welke activiteiten zijn ontplooid, welke doelgroepen de inloop hebben bezocht. In dit document ontbreekt kwantitatieve duiding. In de accountgesprekken werd een schatting van de aantallen gegeven. Rivierduinen gaf aan dat het registreren van het exacte aantal deelnemers niet bij het karakter van een inloopfunctie past. Duidelijk was wel dat het bezoek bij Jojo steeds minder werd, maar dat er wel veel geld naar toe ging. GGZ Duin- en Bollenstreek heeft wel in de verantwoording een document aangeleverd
10
https://www.iph.nl/positieve-gezondheid/wat-is-het/#:~:text=Positieve%20Gezondheid%20is%20een%20bred ere,mogelijk%20eigen%20regie%20te%20voeren.
| 57 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
‘Verantwoording Collectieve Preventie GGZ’. Dit document geeft meer inzicht in de totale dienstverlening van de GGZ en is niet gericht op de inloop.
Controle besteding subsidie
Omdat er geen duidelijke prestatieafspraken zijn, is ook de inhoudelijke verantwoording gericht op wat er is uitgevoerd aan activiteiten. Hierbij is niet duidelijk in hoeverre de gestelde effecten en doelstellingen zijn bereikt. Zoals eerder aangegeven wordt in de kwartaalgesprekken hierop ingegaan. De gemeente heeft steeds benadrukt dat de activiteiten gericht zijn op de pijlers van positieve gezondheid, het beleid dat de gemeente nastreeft. De subsidie is beoordeeld en vastgelegd op het formulier met vragen van de gemeente. Hierbij zijn de volgende vragen doorlopen:. 1. Zijn alle activiteiten uitgevoerd zoals afgesproken? Nadat op 12 maart de zogenaamde intelligente lockdown vanuit de overheid is afgekondigd zijn de activiteiten in zowel de Spelewei als bij Jojo gestopt en is er geen inloop meer georganiseerd. In het restant van het eerste halfjaar is de inloop niet opnieuw opgestart. Tijdens de periode dat er geen activiteiten zijn georganiseerd is via de app en mail en ook telefonisch met alle deelnemers regelmatig contact geweest. In het najaar zijn de activiteiten van de Gezonde Lunch weer opgestart en bij Jojo in wisselende vorm en hoedanigheid, afhankelijk van de maatregelen die golden. In het najaar zijn bij de tweede lockdown de activiteiten weer grotendeels gestopt. Wederom is toen via verschillende media met deelnemers contact onderhouden.
De meerkosten worden niet meegenomen. Omdat dit al voor COVID bij de verlening van de subsidie is bepaald, vanwege de bezuinigingen. Ten aanzien van terugbetaling van niet uitgevoerde activiteiten in 2020: Een deel van de geplande activiteiten is buiten schuld van Rivierduinen om niet doorgegaan. Activiteiten zijn omgevormd naar andere vormen van contact die passen bij de coronamaatregelen. Er zijn vaste kosten gemaakt, zoals salaris en huur. De inloopfunctie is een belangrijke voorziening in Teylingen. Conform artikel 4.2.5. van de Awb vinden wij het redelijk om de uitbetaalde subsidie 2020 vast te stellen. Rivierduinen maakt buiten COVID om meer kosten dan gesubsidieerd wordt door Teylingen. Teylingen heeft de intentie uitgesproken voor 2021 een aanvullende subsidie te geven. We zijn in gesprek met Rivierduinen om via transformatie van de maatwerkvoorziening Klus & Hout naar een algemene voorziening het financiële dilemma op te lossen voor de volgende jaren. Wordt vervolgd. 2. Zijn er andere activiteiten uitgevoerd zoals afgesproken? Activiteiten zijn omgevormd naar andere vormen van contact die passen bij de coronamaatregelen. Er zijn vaste kosten gemaakt zoals salaris en huur. De inloopfuncties zijn een belangrijke voorziening in Teylingen. Conform artikel 4.2.5. van de Awb vinden wij het redelijk om de uitbetaalde subsidie 2020 vast te stellen.
Subsidieontvanger
Stichting Bibliotheek Bollenstreek
Type subsidie
Eenmalige subsidie (conform begroting)
Regels/beleid
Beleidsvelden die van toepassing zijn: ● Onderwijs ● Cultuur ● Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening Uitvoeren van de vijf wettelijke kernfuncties uit de Bibliotheekwet zoals overeengekomen met de gemeenten in het werkgebied. Deze functie zijn: ● ter beschikking stellen van kennis en informatie; ● bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; ● bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur; ● organiseren van ontmoeting en debat; ● laten kennis maken met kunst en cultuur. Stichting Bibliotheek Bollenstreek heeft dit omgezet naar drie programmalijnen, te weten Lezen, Leren en Verbinden.
Omschrijving/ activiteit
| 58 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Bedrag
2020 - € 701.065 (aanvraag) - betreft de jaarlijkse subsidie. De aanvraag is onderbouwd door middel van de begroting 2020 van Stichting Bibliotheek Bollenstreek. De begroting van Stichting Bibliotheek Bollenstreek gaat uit van vijf vestigingen en drie servicepunten, verdeeld over de gemeenten Lisse, Noordwijk, Oegstgeest en Teylingen. In de begroting 2020 is uitgegaan van het volgende uitgangspunt: subsidiebeschikkingen 2019 plus een indexering van 2%. Deze indexering is gebaseerd op 2,5% inflatie voor 2019 (bron: CBS Q1-2019) en de verwachte loonontwikkeling voor 2020 van 1,75%. De weging gaat uit van 45% personeelskosten en 55% overige kosten. De Stichting Bibliotheek Bollenstreek vraagt voor 2020 € 2.921.040 aan subsidie. Dit is als volgt verdeeld over de vier gemeenten: ● Lisse: € 611.755 ● Noordwijk: € 937.945 ● Oegstgeest: € 670.275 ● Teylingen: € 701.065
2020 - € 695.289 (beschikt). De bedrag is minder dan het aangevraagde bedrag en dat heeft te maken met het volgende: De gemeenteraad van Teylingen heeft besloten om de te verlenen subsidiebedragen voor 2020 te verminderen met 1,6% ten opzichte van 2019. Daarnaast is besloten om voor het jaar 2020 een inflatiecorrectie van 2,8% toe te passen op het verminderde bedrag. De berekening is dan als volgt: € 687.349 (subsidiebedrag 2019) minus 1,6%, plus 2,8% = € 695.289. Het jaarlijkse subsidiebedrag is gekoppeld aan de uitvoeringsovereenkomst 2020-2021 met bijbehorende bijlagen tussen de Stichting Bibliotheek Bollenstreek en de gemeente Teylingen. In dit document is beschreven welke prestaties moeten worden geleverd en welke activiteiten daarvoor worden uitgevoerd. 2020 - € 695.289 (vastgesteld). Bij de vaststelling is de volgende toelichting opgenomen: “Uit de controle op de door u ingeleverde documenten blijkt, dat de activiteiten waarvoor u subsidiegeld heeft ontvangen door de coronamaatregelen niet allemaal door hebben kunnen gaan. De vaste lasten liepen wel door en heeft u extra kosten in verband met de coronamaatregelen gemaakt. Daarnaast heeft u zich ingespannen om de activiteiten op een andere wijze te organiseren.
Daar buiten uw schuld een aantal afgesproken activiteiten niet hebben kunnen plaatsvinden, stellen wij de subsidie niet lager vast en vragen wij geen deel van het subsidiegeld van u terug.” Eenmalige subsidie Taalhuis Voor 2020 heeft de Stichting Bibliotheek Bollenstreek een verzoek gedaan voor aanvullende financiering van het Taalhuis Bollenstreek. Dit is gedaan omdat de WEB-gelden vanuit de arbeidsmarktregio Leiden onvoldoende waren om de continuïteit te borgen. Uiteindelijk is voor de jaren 2018, 2019 en 2020 steeds een aanvullend bedrag aangevraagd (steeds eenmalig). Voor 2020 is € 21.950 aangevraagd. Alle deelnemende gemeenten hebben naar rato bijgedragen. De gemeente Teylingen heeft voor € 21.768,60 beschikt (na toepassing taakstelling 1,6% en indexering). Ten grondslag aan de aanvraag ligt het projectplan ‘Taalhuis Bibliotheek Bollenstreek 2018 en verder…’. Het doel van het Taalhuis is een herkenbare fysieke en laagdrempelige plek voor laaggeletterden en vrijwilligers uit de hele regio rond taal. Het Taalhuis biedt een informeel taalaanbod aan door middel van een taalcoachproject, taalcafe, leeskringen en een taalklas. Daarnaast werkt men samen met Stichting Bibliotheek Bollenstreek om laaggeletterdheid tegen te gaan: ● Laaggeletterden herkennen en doorverwijzen naar een lees- en schrijfcursus op basis van een actuele educatieve kaart.
● Activiteiten organiseren om het onderwerp bespreekbaar te maken en het lezen en schrijven te bevorderen.
| 59 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Doelen
● Een bijdrage leveren aan het netwerk door middel van kennisdeling, inspiratie en onderzoek. ● Aansluiten bij het regionaal educatieprogramma Holland Rijnland. ● Aansluiten bij de uitvoering van de Wet Taaleis. ● Betrekken van media-activiteiten in het sociaal domein. ● Inzetten van Taalhuizen en –punten in de regio. ● Betrekken van werkgevers(organisaties). ● Voorkomen van laaggeletterdheid bij kinderen. De Stichting Bibliotheek Bollenstreek voert in 2020 het beleidsplan 2020-2023 uit. Dit beleidsplan wordt in 2019 opgesteld. De vier gemeenten in het werkgebied van de Stichting Bibliotheek Bollenstreek worden als opdrachtgevers voor het lokaal bibliotheekwerk bij de opstelling van het beleidsplan betrokken. De resultaatverplichtingen voor de Stichting Bibliotheek Bollenstreek zijn vastgelegd in een uitvoeringsovereenkomst (UVOK) met de vier gemeenten. Het beleidsplan gaat uit van de eerder genoemde vijf kernfuncties. Per kernfunctie is een ambitieniveau/zijn doelstellingen vastgesteld: Kernfunctie 1: ter beschikking stellen van kennis en informatie: ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek is een plek voor inspiratie, ontwikkeling en ontplooiing waar mensen worden verrast en uitgedaagd door het koppelen van collectie, presentatie en programmering.
● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek biedt toegevoegde waarde ten opzichte van het internet door het bieden van context, duiding en programmering. ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek is een plek voor inwoners met vragen over en hulp bij het zoeken van actuele en betrouwbare informatie. Hoe te realiseren: A. Uitleenfunctie - laagdrempelig toegankelijk maken B. Collectie C. Bollenstreek Betogen - continueren lezingencyclus “de Bollenstreek Betogen” Kernfunctie 2: bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek is de plek voor hulp bij het verwerven van basisvaardigheden (taal – digitaal – rekenen – financiën). ● Het Taalhuis Bollenstreek is de partner binnen de lokale netwerken voor het bestrijden van laaggeletterdheid. ● Het Digitaalhuis (inclusief het Informatiepunt Digitale Overheid) is de partner binnen de lokale netwerken voor het ondersteunen van inwoners die digitaal niet kunnen meekomen. ● De Volksuniversiteit Oegstgeest is het centrum voor non-formeel leren en ontwikkelen binnen Oegstgeest. Hoe te realiseren: A. Taalhuis - centraal eerstelijns loket voor laaggeletterden en voor taalvrijwilligers. B. Digitaalhuis - voor doelgroepen cursussen organiseren C. Informatiepunten Digitale Overheid D. Rekenvaardigheid en financiële huishouding E.
Volksuniversiteit Oegstgeest Kernfunctie 3: bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek wordt hét lokale centrum voor lezen en leesbevordering. ● In samenwerking met partners willen wij een belangrijke bijdrage leveren in het realiseren van de ambitieagenda van de landelijke leescoalitie: ○ In 2025 verlaat geen kind de basisschool met een leesachterstand. ○ Alle volwassenen zijn in 2025 geletterd of bezig geletterd te worden. ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek gaat (onder voorwaarde van externe bekostiging) het project BoekStart in de kinderopvang uitrollen bij kinderdagverblijven.
| 60 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
De Stichting Bibliotheek Bollenstreek gaat (onder voorwaarde van externe bekostiging) de Bibliotheek op School uitrollen op basisscholen. ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek breidt het bereik van de VoorleesExpress verder uit. ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek gaat de dienstverlening Thema- en wisselcollecties kostendekkend uitbreiden voor scholen, instellingen en leeskringen. ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek zet in elke gemeente ‘bekende’ leesambassadeurs in ten behoeve van leespromotie. Hoe te realiseren: A. Boekstart (in de kinderopvang) B. Voorleesexpress C. De Bibliotheek op school (dBos) D. Thema- en wisselcollecties E. Leespromotie ●
Kernfunctie 4: organiseren van ontmoeting en debat ● De bibliotheek is de publieke plek binnen de gemeente waar alle inwoners welkom zijn en met elkaar in gesprek kunnen komen. ● De ‘Community library’ is binnen het lokale netwerk een belangrijke verbindende kracht in het stimuleren en faciliteren van het maatschappelijk debat. ● De leefbaarheid, participatie en sociale cohesie in de gemeenten neemt toe door de publieke functie van de bibliotheek. Hoe te realiseren: A. Bouw en inrichting - De frontoffice van de bibliotheek moet het bruisende centrum worden voor lezen, leren en verrijken. Aanpassing noodzakelijk. B. Toegankelijkheid C. Community library Kernfunctie 5: laten kennismaken met kunst en cultuur ● De Stichting Bibliotheek Bollenstreek faciliteert en biedt ruimte voor tentoonstellingen, exposities en activiteiten die door derden worden georganiseerd. Hoe te realiseren: A. Wij faciliteren activiteiten van derden die passen bij onze overige activiteiten. De prioritering van de kernfuncties is als volgt: ● Kernfunctie 3: bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur ***** ● Kernfunctie 2: bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie**** ● Kernfunctie 1: ter beschikking stellen van kennis en informatie*** ● Kernfunctie 4: organiseren van ontmoeting en debat*** ● Kernfunctie 5: laten kennismaken met kunst en cultuur* Afgesproken prestaties
In de uitvoeringsovereenkomst 2020-2021 met bijbehorende bijlagen zijn de prestaties en activiteiten afgesproken die de Stichting Bibliotheek Bollenstreek uitvoert voor de gemeente Teylingen. De prestaties zijn weergegeven in een aparte bijlage bij de uitvoeringsovereenkomst. In deze bijlage is een matrix opgenomen van alle prestaties per onderdeel (aansluiting kernfuncties): ● Algemeen (uitgewerkt in: (1) Bedrijfsvoering; (2) Openingstijden; (3) Collectie; (4) Raadplegen, informeren en uitlenen. ● Lezen en literatuur (uitgewerkt in: (5) Plezier in lezen; (6) Levenslang leren) ● Ontwikkeling en educatie (uitgewerkt in: (6) Levenslang leren) ● Kennis en informatie (uitgewerkt in: (5) Plezier in lezen; (6) Levenslang leren) ● Ontmoeting en debat (uitgewerkt in: (6) Levenslang leren) ● Kunst en cultuur (uitgewerkt in: (6) Levenslang leren)
| 61 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Effecten
Verantwoording
De prestaties zijn beschreven in uit te voeren activiteiten. Omdat er een directe koppeling is gemaakt met de functies (het niveau van effecten en doelstellingen) kan een relatie worden gelegd tussen de activiteiten en realisatie van doelstellingen. De Stichting Bibliotheek Bollenstreek levert vanuit haar dienstverlening een bijdrage aan: ● Tegengaan van maatschappelijke tweedeling op het gebied van inkomen, opleiding en (digi)vaardigheden. ● Verbeteren van geletterdheid van alle burgers. ● Toegankelijkheid van e-dienstverlening van overheden en bedrijven voor groepen minder digivaardige burgers. ● Bevorderen van integratie van nieuwkomers. ● Goed onderwijs. ● De lokale cohesie, participatie, leefbaarheid en eenzaamheidsbestrijding.
Naar aanleiding van de evaluatie van de Bibliotheekwet hebben de overheid en de bibliotheeksector in 2020 een Bibliotheekconvenant 2021-2023 afgesloten. Het convenant legt de focus op drie grote maatschappelijke opgaven voor de openbare bibliotheken: het bevorderen van lezen, het bevorderen van participatie in de informatiesamenleving en het bevorderen van een leven lang ontwikkelen. De verantwoording van de subsidie gebeurt door middel van de volgende documenten: ● Begeleidende brief bij de jaarrekening en het jaarverslag ● Jaarverslag (zie https://bollenstreek.landelijkehuisstijl.nl/#inhoud) ● Jaarrekening Jaarverslag 2020 De COVID-19-crisis heeft een flinke streep gezet door de plannen van de Stichting Bibliotheek Bollenstreek voor 2020. De Stichting Bibliotheek Bollenstreek heeft in 2020 tot driemaal toe haar deuren moeten sluiten. Bij de derde lockdown vanaf 14 december is bijna op routine overgeschakeld naar een online programmering en de afhaal- en bezorgbieb. De Stichting Bibliotheek Bollenstreek heeft een subsidierelatie met de vier gemeenten in het werkgebied. Hierdoor was er in 2020 sprake van een stabiele financiële situatie. Behalve de TOGS-regeling van de Rijksoverheid heeft de bibliotheek geen gebruik hoeven en kunnen maken van financiële steunmaatregelen. Voor het ‘bedrijfsonderdeel’ Volksuniversiteit Oegstgeest (VU) had dit een onverwacht negatief effect.
Men ontvangt geen subsidie en door COVID-19 viel het cursusprogramma weg, waardoor minder inkomsten zijn genoten. In het jaarverslag wordt gerapporteerd op wat men heeft gerealiseerd. Dit gebeurt via de volgende onderwerpen en subonderwerpen: ● Leesbevordering in de bibliotheek en op school ○ Boekstart en Boekstart in de kinderopvang ○ De bibliotheek op school (dBos) ○ Nationale voorleesdagen ○ Kinderboekenweek ○ Coronaproof zomerprogramma: Zomerbieb ○ Nederland Leest ○ Stiltecabines Noordwijk ● (Digitale) basisvaardigheden ○ Het Taalhuis ○ Taalwandelingen ○ DigiTaalhuis ○ Op weg naar een digivaardige Bollenstreek ○ De VoorleesExpress ● Een leven lang leren ○ Bollenstreek Betogen
| 62 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
●
○ Ontmoet Schrijvers online ○ Inspirerende sprekers ○ Volksuniversiteit Oegstgeest ○ Koffie+ Noordwijkerhout ○ Walk&Talk Noordwijk ○ Lezingen in samenwerking met partners Organisatie en ontwikkeling ○ Personeel ○ Ziekteverzuim ○ Vrijwilligers ○ Verstigingscan ○ Biebpanel ○ Marktonderzoek en (online) marketing ○ Programmering
Deze onderwerpen/activiteiten corresponderen niet een op een met de resultaatafspraken. Daarmee is niet na te gaan in hoeverre de beoogde resultaten worden behaald. De verantwoording gebeurt vooral op activiteiten, met daarbij een vermelding van het aantal deelnemers. In de jaarverslagen wordt vooral gerapporteerd op de output (resultaten) en afgesproken indicatoren, zoals opgenomen in de uitvoeringsovereenkomst. Over het sturen op outcome of output is veel discussie met de gemeente. De Stichting Bibliotheek Bollenstreek heeft niet de middelen om echt te rapporteren op outcome, daarom wordt dicht bij de uitvoeringsovereenkomst en daarin opgenomen afspraken gebleven.
Controle besteding subsidie
Jaarrekening 2020 De jaarrekening gaat in op de financiële gegevens van de Stichting Bibliotheek Bollenstreek. Het boekjaar 2020 kenmerkt zich door de COVID-19 crisis. In de jaarrekening wordt dan ook stil gestaan bij het verminderd aantal bezoekers en verminderd aantal activiteiten als gevolg van COVID-19. Het aantal bezoekers is met 30% gedaald ten opzichte van 2019. Het aantal leden is gestegen met 1,1% ten opzichte van 2019. Het aantal activiteiten is afgenomen met 61% ten opzichte van 2019. Het document ‘Vaststellen jaarlijkse subsidie Bibliotheek Bollenstreek - Vaststellen jaarlijkse subsidie Bibli’ behandelt hoe de subsidie is beoordeeld. Hierbij zijn de volgende vragen doorlopen: 1. Zijn alle activiteiten uitgevoerd zoals afgesproken? Nee. Groot aantal fysieke activiteiten, zoals lezingen en cursussen zijn niet doorgegaan. Daarnaast is de bibliotheek voor het halen van boeken gesloten geweest. Door de coronamaatregelen zijn deze niet doorgegaan. Dit komt omdat de bibliotheek tijdens de lockdowns driemaal verplicht gesloten is geweest. De kosten wel meenemen, omdat de vaste lasten zoals salariskosten voor de bibliotheek doorliepen. Daarnaast zijn er in verband met de protocollen rondom corona extra coronakosten van € 22.000,00 gemaakt. 2. Zijn er andere activiteiten uitgevoerd zoals afgesproken? Ja.
De bibliotheek heeft bij de eerste lockdown in korte tijd een virtuele vestiging geopend waar mensen terechtkonden voor online advies en de collectie. Daarmee is in 2020 het aantal uitleningen van e-books met 50% gestegen. Naast online lezingen, workshops en bijeenkomsten hebben ze een telefonisch spreekuur ingesteld en zijn er twee grote belacties uitgevoerd. In de Week van Lezen en Schrijven zijn taalwandelingen geïntroduceerd voor de taalcoaches en taalvragers. Voor kinderen met een leesachterstand is snel op de actualiteit ingesprongen met een zomerprogrammering onder de naam ZomerBieb. Activiteiten zijn ter vervanging van reguliere activiteiten uitgevoerd. Om toch aan de behoefte van een bibliotheek voor inwoners te voldoen. Kosten meenemen, omdat het tijdens corona aan een behoefte voor de inwoners voldeed. De Stichting Bibliotheek Bollenstreek heeft zich ingespannen om tijdens de lockdowns activiteiten om te vormen naar andere vormen van activiteiten die passen bij de maatregelen
| 63 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
3. Zijn de kosten gelijk, meer of minder dan begroot? Subsidie vaststellen conform verlening. Uit de jaarrekening blijkt het exploitatieresultaat voor resultaatbestemming € 1.075,00 te zijn. Na resultaatbestemming is het tekort € 28.686,00. Dit wordt opgevangen binnen de algemene reserve die als buffer dient voor tegenvallers. Deze algemene reserve bedraagt na resultaatbestemming € 104.732. Dit is 2,95%. Dit valt ruim binnen het kader van maximaal 10%. Ieder jaar wordt door de gemeente opnieuw bekeken of de richtlijnen en kpi’s nog passend zijn bij de organisatie en de doelstellingen vanuit de gemeente of dat deze dienen te worden aangescherpt. In het kader van de MAG wordt vanuit de gemeente aangegeven dat de bibliotheek een bijdrage levert aan verschillende pijlers van de MAG. Voor 2022 wordt specifiek gekeken of de kengetallen die nu worden opgeleverd in de verantwoording, ook voldoende zijn voor reflectie op de doelen zoals deze zijn vastgesteld in de MAG.
| 64 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Bijlage 3 | Subsidie: uitleg en verdieping Het onderwerp subsidies is een interessant en vaak gehoord begrip binnen het publieke domein. Hierdoor is het belangrijk om een eenduidig begrippenkader omtrent het onderwerp subsidies te creëren. In deze bijlage gaan we in op het begrip subsidie en de onderdelen die nauw verband houden hiermee. Deze bijlage heeft als doel om een eenduidig begrippenkader te schetsen met de bijbehorende context. Deze bijlage is dus een theoretisch kader en gaat niet specifiek in op de situatie in de gemeente Teylingen.
Het begrip ‘subsidie’ De term subsidie (van Latijn ‘subsidium’: ondersteuning, hulp, bijstand) is een verzamelnaam voor het instrumentarium dat de overheid heeft om beleid uit te voeren. Het is een tijdelijke bijdrage voor het starten of een permanente bijdrage voor het uitvoeren van een activiteit waarvan het economisch belang niet direct voor de hand ligt. Veel maatschappelijke activiteiten zijn zonder subsidie van de overheid niet mogelijk of worden onbetaalbaar voor gebruikers. Niet alleen de gemeente, maar ook de provincie en het Rijk verlenen subsidies. Ook uit Europese fondsen worden bijdragen ontvangen. Art. 4 lid 21 van de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb) verstaat onder ‘subsidie’ de aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten. Deze definitie kent een aantal elementen, waaraan voldaan moet zijn om van een subsidie in de zin van de Algemene wet te kunnen spreken: 1. Aanspraak op financiële middelen: een beslissing om subsidie te verstrekken is niet vrijblijvend; de geadresseerde van het besluit heeft hiermee een rechtens afdwingbare aanspraak. Het is die aanspraak waardoor een garantstelling voor een lening ook als subsidie moet worden gezien.
Als de gemeente garant staat voor een hypothecaire lening van het theater, dan is dat feitelijk een subsidie. De bank kan de aanspraak effectueren zodra het theater niet aan de betalingsverplichtingen kan voldoen. De eis van financiële middelen hoort ook bij de definitie: als de gemeente datzelfde theater gratis een pand ter beschikking stelt, is het feitelijk geen subsidie. Als het een subsidie verstrekt voor de huur (van de gemeente) dan is het dat wel. 2. Door een bestuursorgaan verstrekt: de wettelijke subsidieregeling geldt alleen voor publiekrechtelijke verstrekkingen. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk ontstaan er situaties waarbij dat lang niet altijd evident is. Als een buurtcoöperatie wordt gefinancierd door de gemeente met het doel om zelfstandig kleinschalige initiatieven te financieren, dan is dat in principe geen subsidie. Maar het is indirect wel geld van de gemeente. 3. Bepaalde activiteiten: een subsidie is een gebonden overdracht. Dat wil zeggen: de aanvrager krijgt geld voor een bepaald doel/activiteiten en mag dat geld ook alleen daaraan besteden. Coronasteun als compensatie voor organisaties die last hebben gehad van de coronamaatregelen, is feitelijk geen subsidie. Het is een schadevergoeding. Het is ook de reden dat huursubsidie een ongelukkige term is.
| 65 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Er is immers geen sprake van activiteiten. Het is een tegemoetkoming en de term huurtoeslag dekt de lading dan ook beter. Die nadruk op activiteiten verklaart ook waarom het zo belangrijk is om dat in een subsidieregeling en/of beschikking duidelijk vast te leggen. Anders is er veel ruimte voor interpretatie. Als de gemeente bijvoorbeeld een subsidie verstrekt van € 50.000 voor de renovatie van een buurthuis, dan kan de aanvrager ervan uitgaan dat zij dat bedrag krijgt als de renovatie is uitgevoerd. Of daar vrijwilligers bij worden ingezet, welke kosten daarbij horen, wat het uiteindelijke resultaat is, het is allemaal van ondergeschikt belang zodra de renovatie is uitgevoerd. 4. Geen opdracht: uit de formulering ‘anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten’ vloeit voort dat commerciële transacties met de overheid buiten het subsidiebegrip vallen. In de praktijk is het onderscheid tussen opdracht en subsidie niet altijd klip en klaar. Het is echter wel van belang te bepalen of sprake is van een subsidie of opdracht, bijvoorbeeld in verband met regels over btw en staatssteun en aanbesteding. Juridisch gezien is het belangrijkste verschil dat subsidies onder het publiekrecht vallen (Awb) en dat opdrachten privaatrechtelijk zijn.
Het subsidieproces Wie enigszins bekend is met het subsidieproces weet dat er vaak sprake is van twee beschikkingen: de verleningsbeschikking en de vaststellingsbeschikking. Dat komt omdat een gemeente doorgaans pas wil betalen als de prestatie is geleverd (activiteiten zijn uitgevoerd). Maar gesubsidieerde organisaties hebben vaak niet de middelen om dat voor te financieren. Dit wordt opgelost door de verleningsbeschikking zodat de aanvrager aanspraak kan maken op financiële middelen. De definitieve betaling vindt pas bij de vaststellingsbeschikking plaats. In de praktijk zijn daar ook uitzonderingen op: ● Als een gemeente subsidie verleent voor de plaatsing van zonnepanelen op het huis, dan moeten die doorgaans eerst worden aangeschaft en voorgefinancierd. Met de factuur in de hand kan dan subsidie worden aangevraagd op de aanschafkosten. In dat geval wordt er niet eerst een verleningsbeschikking verstuurd maar wordt de subsidie direct vastgesteld. ● Het kan ook zijn dat een verleningsbeschikking wél passend zou zijn, maar dat de omvang dusdanig klein is dat een gemeente direct overgaat tot vaststelling. De administratieve lasten wegen dan niet op tegen het financiële risico. In het meestvoorkomende proces van subsidieverstrekking kunnen drie belangrijke momenten worden onderscheiden: 1.
Subsidieaanvraag – De aanvraag wordt gedaan door een organisatie die subsidie wenst te ontvangen. In de aanvraag maakt de organisatie kenbaar voor welke activiteit(en) een subsidie wordt aangevraagd en welke kosten daarmee gemoeid zijn. 2. Subsidieverlening – Deze beschikking gaat vooraf aan de te subsidiëren activiteit en geeft de ontvanger een voorwaardelijke aanspraak op financiële middelen. Op basis hiervan kan een betaling of voorschot worden uitgekeerd. Dit laatste is altijd het geval bij de gemeente Teylingen.
| 66 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
3. Subsidievaststelling – In deze beschikking wordt vastgesteld of de gesubsidieerde activiteit is verricht en of de opgelegde verplichtingen zijn nageleefd. Bij deze afrekening wordt het exacte subsidiebedrag bepaald. Vervolgens vindt de betaling plaats. Wanneer een subsidieaanvraag is ontvangen, toetst het college van B&W deze aan de beleidsmatige en financiële kaders van de gemeenteraad en besluit vervolgens om al dan niet over te gaan tot het verlenen van de aangevraagde subsidie. In veel gevallen wordt de subsidie al als voorschot uitbetaald. Onder het overkoepelende begrip subsidieverstrekking vallen zowel de subsidieverlening als de subsidievaststelling. Schematisch ziet het proces van subsidieverlening er als volgt uit:
Figuur 3
Schematische weergave van het subsidieproces op hoofdlijnen11
Doelmatige subsidies en de noodzaak van een beleidstheorie Hierboven is vooral ingegaan op de technische en juridische aspecten van subsidies. Kortgezegd gaat dat om rechtmatigheid. De doelmatigheid is echter minstens zo belangrijk. Rechtmatig verstrekte subsidies die totaal geen effect sorteren, zijn eigenlijk zonde van het geld. Het is dan ook van groot belang om voorafgaand aan de subsidieverlening goed na te denken over de doelen die worden nagestreefd. De Algemene Rekenkamer adviseert in haar rapport ‘Handreiking effectevaluaties van subsidies’ (2011) om al bij de start van een subsidie(regeling) de mogelijkheden van een goede effectevaluatie in te bouwen. Een beleidstheorie kan daaraan bijdragen. ‘Een beleidstheorie is in essentie een beschrijving van hoe een beleidsinstrument (in dit geval: een subsidie) zou moeten leiden tot het beoogde maatschappelijk effect (de outcome). Een heldere beschrijving van het verband tussen subsidie, activiteit en outcome biedt de mogelijkheid om naast de realisatie van de doelen ook de aannames over deze verbanden achteraf te toetsen. Als uit zo’n toets blijkt dat beleid niet zo werkt als werd aangenomen, kan dit eventueel aanknopingspunten bieden voor aanpassing ervan.’12 In de meest vereenvoudigde beleidstheorie werken subsidies dan als volgt: 1. Input - er wordt subsidie verstrekt. a.
De vorm waarin subsidie wordt verleend, sluit aan bij de activiteiten die door de maatschappelijke organisaties worden aangevraagd/uitgevoerd. Er is een afweging gemaakt op welke manier, in welke vorm en voor hoeveel jaar een subsidie wordt verstrekt. b. Er is rekening gehouden met een efficiënt uitvoerbare regeling. 2. Output - gesubsidieerde organisaties voeren activiteiten uit. Aanvragers ontvangen voorafgaand aan de activiteit een voorschot, zodat zij de activiteit kunnen uitvoeren. Pas na de vaststelling is de betaling definitief, of er volgt een terugvordering. 12 https://www.kcwj.nl/sites/default/files/Handreiking_effectevaluaties_subsidies_incl_omslag1.pdf 11
| 67 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
a. De activiteiten die worden gesubsidieerd, dragen direct bij aan de beleidsdoelen op het beleidsterrein. De gemeente weet welk deel van de gesubsidieerde activiteiten zijn te bestempelen als regulier en welk deel als variabel/innovatief. b. Het is helder wat de behoeftes van de maatschappelijke partners zijn en daar is in de subsidiëring rekening mee gehouden. 3. Outcome - de activiteiten sorteren een maatschappelijk effect. a. De maatschappelijke uitdagingen en doelen binnen het beleidsterrein zijn uitgewerkt en de gesubsidieerde activiteiten sluiten daarop aan. Doordat de beleidsdoelen SMART zijn geformuleerd, zijn de maatschappelijke effecten ook meetbaar.
| 68 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Bijlage 4 | Respondentenlijst Organisatie/functie/rol
Raadsleden Portefeuillehouder subsidiebeleid Sociaal Domein Adviseur Juridische Zaken Adviseur Financiële Zaken Afdelingshoofd Sociaal Domein Medewerkers Subsidie coördinatiepunt Sociaal Domein (subsidie adviseurs) Ambtelijk accounthouder - Bibliotheek Bollenstreek Ambtelijk accounthouder - Welzijn Teylingen Ambtelijk accounthouder - GGZ Rivierduinen Inloop
Directie Welzijn Teylingen Relatiebeheerders gemeenten van GGZ Rivierduinen Inloop Directeur Stichting Bibliotheek Bollenstreek
| 69 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Bijlage 5 | Relatie tussen MAG en andere nota’s De maatschappelijke agenda zal de volgende nota’s vervangen: ● Kadernota Wmo Bollen 2015-2018 ● Transformatieagenda Wmo en haar omgeving (2017-2018) ● Regionaal beleidsplan transitie Jeugdzorg Holland Rijnland Hart voor de Jeugd Beleidsplannen uit het brede sociaal domein die bijdragen aan de uitvoering van de maatschappelijke agenda: ● Vitaliteitsakkoord ● Nota Sport en bewegen 2018-2021 ● Gezondheidsnota Teylingen positief gezond 2021–2024 ● Evaluatie combinatiefuncties 2015 ● Nota herziening opzet sport- en cultuurregeling ● Kunst in de buitenruimte van Teylingen 2016 ● Beleidsnota kunst en cultuur Leren en meedoen! (2010-2012). Deze nota wordt binnenkort opgevolgd door een nieuwe nota cultuur. ● Beleidskompas Bibliotheek Bollenstreek 2020-2023 ● Tarievennota maatschappelijke accommodaties ● Voorzieningennota voor sociaal-maatschappelijke en culturele organisaties: het toetsingskader ● Doelenboom mantelzorg ● Investeren in de basis. Armoedebeleid Teylingen 2018-2021 ● Integrale schuldhulpverlening: een ketenaanpak van preventie tot nazorg (2017-2021). Deze nota wordt binnenkort opgevolgd door een nieuwe nota schuldhulpverlening.
● Contourennota Servicepunt Werk Duin- en Bollenstreek ● Onderwijsachterstandenbeleid Teylingen 2020-2023 ● Ontwikkelagenda Regionale Educatieve Agenda D&B 2019-2023 ● Programmaplan Jeugdhulpaanbod vanaf 2021 Duin-& Bollenstreek ● Regionaal Inkoopplan Jeugdhulp 2020 ● Sturingsplan Jeugdhulp Holland Rijnland 2018-2019 ● Nota inburgering (onder voorbehoud van vaststelling van de raad) ● Omzien naar elkaar, Uitvoeringsprogramma maatschappelijke zorg en beschermd wonen Duinen Bollenstreek 2018-2020 Beleidsplannen die ook belangrijk zijn: ● Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Teylingen ● Woonprogramma 2020–2024: naar een evenwichtige woningmarkt
| 70 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Bijlage 6 | Subsidies gemeente Teylingen in beeld Onderstaande overzichten geven inzicht in de omvang van het aantal subsidies en in de bedragen die ermee zijn gemoeid. Het eerste overzicht maakt dit inzichtelijk voor de structurele subsidies. Het tweede overzicht maakt dat inzichtelijk voor de incidentele subsidies. Nr
Naam Organisatie
1
Welzijnskwartier
2
Scouting Boerhaave
3
Stichting Bibliotheek Bollenstreek
€ 675.527
€ 675.527
€ 687.349
€ 687.349
4
Stichting Omroeporganisatie Bollenstreek Omroep
€ 46.185
€ 46.185
€ 29.727
€ 29.727
5
Stichting Exploitatie en Beheer SCC 't Onderdak (SEBO)
€ 73.152
€ 73.152
€ 71.788
6
Cultuureducatiegroep
€ 19.907
€ 19.907
7
Seniorenvereniging Teylingen afdeling Sassenheim
€ 3.370
8
Seniorenvereniging Teylingen afdeling Voorhout
9
Verleend 2018
€ 359.362
Vaststelling 2018
€ 359.362
Verleend 2019
€ 368.493
Vaststelling 2019
€ 368.493
Verleend 2020
Vaststelling 2020
€ 371.967
€ 383.627
Maximum 2021
Gevraagd 2021
€ 375.374
Verleend 2021
€ 373.444
€ 16.007
€ 373.444 € 15.864
€ 695.289
€ 695.289
€ 701.682
€ 700.229
€ 700.229
€ 76.538
€ 73.958
€ 78.708
€ 74.570
€ 78.000
€ 78.652
€ 19.907
€ 19.907
€ 19.907
€ 19.907
€ 20.086
€ 29.278
€ 29.278
€ 3.370
€ 3.370
€ 3.370
€ 3.370
€ 3.370
€ 7.696
€ 7.420
€ 12.696
€ 2.488
€ 2.488
€ 2.488
€ 2.488
€ 2.488
€ 2.488
Aanvraag gegroepeerd
Seniorenvereniging Teylingen afdeling Warmond
€ 1.838
€ 1.838
€ 1.838
€ 1.838
€ 1.838
€ 1.838
Aanvraag gegroepeerd
1 0
Stichting De Zevensprong
€ 2.475
€ 2.475
€ 2.475
€ 2.475
€ 2.504
€ 2.504
€ 2.475
€ 4.638
€ 4.638
1 1
Vluchtelingenwerk ZHN
€ 149.905
€ 147.695
€ 103.010
€ 89.510
€ 96.250
€ 80.150
€ 97.116
€ 96.695
€ 96.695
1 2
Stichting Kwadraad
€ 475.373
€ 475.373
€ 479.153
€ 479.153
€ 486.775
€ 486.775
€ 489.144
€ 511.556
1 3
Oogvereniging Nederland afdeling
€ 900
€ 900
€ 900
€ 900
€ 900
€ 223
€ 900
€ 900
€ 900
1 4
GGZ Rivierduinen Preventie
€ 22.891
€ 20.816
€ 24.860
€ 24.860
€ 25.083
€ 25.575
€ 25.083
1 5
GGZ Rivierduinen Inloop
€ 29.000
€ 29.000
€ 29.335
€ 29.335
€ 29.605
€ 44.877
€ 29.605
1 6
Stichting MEE Zuid-Holland Noord/VTV
nvt
nvt
€ 13.500
€ 13.500
€ 13.656
€ 13.656
€ 13.782
€ 19.188
€ 13.782
1 7
Stichting Lumen Holland-Rijnland (Nieuw)
nvt
nvt
€ 17.343
€ 17.343
€ 18.496
€ 20.122
€ 18.663
€ 29.464
€ 18.663
1 8
Stichting Kreda
nvt
nvt
€ 5.300
€ 5.300
1 9
Stichting Fietsmaatjes Teylingen
nvt
nvt
€ 20.000
€ 20.000
€ 19.680
€ 19.680
€ 19.857
€ 19.280
€ 19.280
2 0
Vereniging tot Viering van Warmondse Feesten
nvt
nvt
€ 1.100
€ 1.100
€ 1.100
€-
€ 1.100
€ 1.100
2 1
Stichting Vier het Leven
nvt
nvt
€ 2.500
€ 2.500
€ 2.523
€ 2.500
2 2
Oranje Vereniging Voorhout
nvt
nvt
€ 3.100
€ 3.100
€ 3.100
€-
€ 3.100
€ 3.100
2 3
Oranje Vereniging Sassenheim
nvt
nvt
€ 1.600
€ 1.600
€-
€-
€-
€-
nvt
nvt € 29.000
€ 29.000
nvt
nvt
| 71 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
€ 2.500
€-
2 4
GGD/JPT
€ 21.576
€ 21.576
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
2 5
Marente (Reset)
€ 14.408
€ 14.408
€ 14.688
€ 14.688
€ 14.858
€ 10.702
€ 14.994
€ 15.359
€ 14.994
2 6
GGD Weerbaarheidstrainingen
€ 16.224
€ 16.224
€ 16.118
€ 16.118
€ 14.391
€ 14.391
€ 15.010
€ 14.445
€ 14.445
2 7
Stichting Mee Zuid-Holland Noord
€ 189.581
€ 189.581
€ 211.008
€ 211.008
€ 209.479
€ 209.479
€ 211.364
€ 249.065
2 8
Humanitas Home Start
€ 10.750
€ 10.750
€ 13.158
€ 13.158
€ 11.267
€ 11.267
€ 11.368
€ 11.267
2 9
Sophia Stichting voor Katholiek Basisonderwijs Taalklas Duin-en Bollenstreek
€-
€-
€ 15.000
€ 15.000
€ 15.135
3 0
Welzijn Teylingen
€ 873.550
€ 875.050
€ 940.653
€ 892.653
€ 902.965
€ 802.965
€ 911.267
€ 976.531
€ 897.781
3 1
Adamas Inloophuis
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
3 2
Inloophuis Scarabee
€ 3.000
€ 3.000
€ 3.027
€ 3.500
€ 3.027
3 3
Alzheimer Nederland Zuid-Holland Noord
€ 1.300
€ 1.300
€ 1.200
€ 1.200
€ 1.125
€ 1.125
€ 1.135
€ 400
€ 400
3 4
Stichting Juridisch Adviesbureau "De Leidse Rechtswinkel"
€ 1.706
€ 1.706
€ 1.706
€ 1.706
€ 1.593
€ 1.593
€ 1.607
€ 1.537
€ 1.537
3 5
Stichting Present Bollenstreek
€ 5.764
€ 7.504
€ 7.504
€ 6.720
€ 6.720
€ 6.780
€ 7.125
€ 6.555
3 6
Stichting Wasbeek (Stiwa)
€ 1.080.000
€ 1.080.000
€ 1.092.476
€ 1.092.476
3 7
Zwemvereniging Sassenheim
€ 14.625
€ 14.625
€ 14.265
€ 14.265
€ 14.625
€ 14.625
€ 14.625
€ 14.652
€ 14.625
3 8
Zwemvereniging Columbiaan
€ 45.500
€ 45.500
€ 50.252
€ 50.252
€ 50.252
€ 50.252
€ 50.252
€ 53.215
€ 50.252
3 9
Rijvereniging Voorruiters
€ 7.680
€ 7.680
€ 7.680
€ 7.680
€ 7.680
€ 7.680
€ 7.680
€ 7.680
4 0
GGD, aanvullende diensten PZJ
€ 71.153
€ 71.153
€ 78.884
€ 78.884
€ 79.795
€ 79.795
€ 80.529
€ 82.740
€ 80.529
4 1
Stichting Veteranen Bollenstreek
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€ 1.750
€ 1.750
4 2
Bibliotheek Bollenstreek Taalhuis
€ 21.520
€ 21.520
€ 21.768
€ 19.034
€ 22.565
€ 21.969
4 3
Aanvullend subsidieverzoek Vluchtelingenwerk
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€ 21.330
€ 21.330
4 4
Nu Niet Zwanger
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€ 10.536
€ 10.536
4 5
Voor Ieder 1
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€ 1.065.357
€ 3.118.298
€ 3.104.144
€ 4.347.968
€ 4.289.143
€ 4.319.966
€ 4.210.136
€ 3.270.505
€ 3.445.941
€ 3.650.341
TOTAAL
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
| 72 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
€ 21.969
€ 11.267 afgezien van aanvraag
Nr
Naam Organisatie Bedrag 2020 1 Stichting HLT Uitdaging € 5.000 2 GGD Hollands Midden (Wvggz) (Verantwoording binnen) € 23.902 3 Stichting Zorggroep Voorhout (pilot POH-GGZ) € 46.203 4 ISK Duin-en Bollenstreek (pilot extra ondersteuning binnen ISK) € 9.300 5 Stichting Bibliotheek Bollenstreek (Taalhuis) € 21.768 6 Oranjevereniging Voorhout (herdenking en viering 75 jaar Bevrijding € 9.520 7 Oranjevereniging Sassenheim(herdenking en viering 75 jaar Bevrijding € 9.520 8 Vereniging tot Viering Warmondse Feesten (herdenking en viering 75 jaar Bevrijding € 5.960 Welzijn Teylingen (Sociaal Teams)(Verantwoording binnen meenemen bij vaststelling 9 jaarlijkse subsidie) € 26.000 Welzijn Teylingen (Werken vanuit de wijk)(verantwoording binnen meenemen bij 10 vaststelling jaarlijkse subsidie) € 15.000 11 Stichting Plusgroep (project plusmaatjes) € 7.500 12 Basisschool De Buitenplaats (2e gymuur) € 14.286 13 Basisschool De Startbaan (2e gymuur) € 7.143 14 R.K. Basisschool De Springplank (2e gymuur) € 10.000 15 Basisschool De Rank (2e gymuur) € 7.143 16 R.K. Basisschool De Kinderbrug (2e gymuur) € 12.857 17 Basisschool De overplaats (2e gymuur) € 10.000 18 R.K. Basisschool Emmaus (2e gymuur) € 5.714 19 Andreasschool (2e gymuur) € 11.429 20 R.K.
Basisschool Antonius (2e gymuur) € 5.714 21 De Regenboog (2e gymuur) € 11.429 Historisch Genootschap Wamelda (huur expositieruimte en aanschaf flexibele 22 tentoonstellingsmaterialen) € 5.000 23 Welzijn Teylingen (Noodfonds) € 10.000 24 Stichting Theater Onderdak (theaterprogrammering 2021 € 7.500 25 Volksuniversiteit Teylingen € 18.000 Stichting Exploitatie Sportaccommodatie Overbos (SESO) namens SV Warmunda voor investeringen in sportgerelateerde voorzieningen gemeentelijk sportpark Overbos in 26 Warmond € 170.000 27 Stiwa (makelpunt) € 27.500 28 Stichting exploitatie Sportpark Roodemolen (SESRM professionalisseringsbudget) € 7.500 TOTAAL
| 73 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
€ 520.888
Bijlage 7 Doelen, resultaatafspraken en resultaten in beeld voor de drie cases Welzijn Teylingen (bron: Welzijn Teylingen, 2021, Jaarverslag 2020, p. 1-24). Bibliotheek (bron: https://bollenstreek.landelijkehuisstijl.nl/#inhoud) GGZ Rivierduinen Inloop (bron: GGZ Rivierduinen, 2021, Verantwoording Inloop 2020, 21 april 2021, p. 1-6) Naam
Doelstellingen
Resultaatafspraken
Welzijn Teylingen
Van individueel naar collectief: Bestaande individuele ondersteuning: ontwikkeling collectieve activiteiten advies, informatie en activerende gesprekken voor heel Teylingen HHT regeling en mantelzorgcompliment Sport en Cultuur regeling Noodfonds regeling Bestaande collectieve ondersteuning: Welzijn Thuis Daten 60+ i.s.m. met Welzijn Noordwijk Mantelzorghuiskamers maandelijks in Voorhout Ontwikkelingen: Vergroten bekendheid van Welzijn Thuis; Mantelzorghuiskamers: kwartaalbijeenkomsten in Sassenheim en uitbreiding naar kwartaalbijeenkomsten in Warmond; Collectief aanbod voor jongere mantelzorgers en voor mantelzorgers van mensen met dementie; Experimenten met activiteiten in het weekend en rondom samen eten en koken.
| 74 | Rapport Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid gemeente Teylingen
Resultaten/effecten Welzijn Teylingen heeft voor 2020 een inhoudelijk verslag gemaakt en daarnaast en een financiële verantwoording in de vorm van een jaarrekening. Behalve een financiële verantwoording door middel van een jaarrekening over het afgelopen jaar, koppelen ze in het jaarverslag ook terug in hoeverre de beoogde resultaten zijn behaald aan de hand van meetbare cijfers en verhalen: tellen en vertellen (zie ook het punt effecten). Deze resultaten en cijfers zijn echter niet op een te koppelen met de doelstellingen en resultaatafspraken uit het jaarplan. Er worden kortom veel activiteiten ontplooit en resultaten behaald, maar er is nog sprake van een een-op-een koppeling tussen de verantwoording van de activiteiten, de doelstellingen en de effecten in het jaarplan en verslag.
Stimuleren en ondersteunen vrijwillige inzet
Bestaande dienstverlening: Coördinatie en ondersteuning eigen vrijwilligers Vrijwilligersacademie beheren Cursusaanbod naar behoefte Vacaturebank beheren Inloopspreekuur vrijwillige inzet Nieuwsbrief naar organisaties Waardering vrijwillige inzet: Teylingerprijs/Vrijwilligersfeest Informatie en advies (individueel en collectief) Ontwikkelingen: Innovatieve PR-campagne gericht op het stimuleren en werven van vrijwilligerswerk, o.a. bij jongere inwoners in het kader van het jaar van de vrijwilliger; Vraaggericht aanbod aan scholing (bijv. grenzen stellen) en intervisie voor de eigen vrijwilligers; Behoeftepeiling onder vrijwilligersorganisaties en o.b.v. uitkomst aanpassing van het ondersteuningsaanbod en ontwikkelen onderlinge samenwerking; Doorontwikkeling van de Vrijwilligersacademie tot een deskundigheidsplatform; Uitbreiding van het inloopspreekuur naar de andere dorpen, Evaluatie waardering vrijwilligers en van vrijetijdsfestival en mogelijk nieuwe opzet en opzet nieuwe activiteiten