OUD Jaarrekening Teylingen 2021 24052022 - Concept Jaarrekening Teylingen 2021 24052022.pdf

Wat wilden we bereiken? Doel: Waardering voor inwoners die anderen ondersteunen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E15

We hebben grote waardering voor de inzet van ondersteuners. Bij de

Stand van zaken jaarrekening Eind 2021 is door het college een nieuwe aanpak vastgesteld voor het

60

waardering van die ondersteuners wordt mantelzorgcompliment voor 2022. een onderscheid gemaakt in waardering Mantelzorgers hebben voortaan de keuze voor vrijwilligers en mantelzorgers. Onze tussen een VVV-bon en een bon voor lokale waardering voor vrijwilligers komt onder ondernemers. De Regeling Ondersteuning meer tot uiting door onze acties op het Mantelzorg en Respijtzorg 2021-2022 gebied van de vrijwilligersprijs, deelname draagt bij aan maatwerk in de aan de activiteiten van de Stichting DOEN! ondersteuning van mantelzorgers en is en onze communicatie-uitingen. Onze vastgesteld voor twee jaar (2021 en 2022). waardering voor mantelzorgers is Met Zorg en Zekerheid, gemeenten en zichtbaar in het mantelzorgcompliment, maatschappelijke organisaties in de regio de Dag van de Mantelzorg, het onderzoek werken we verder aan een passend aanbod naar behoefte aan respijtzorg en de respijtzorg. verbreding van de Regeling Ondersteuning Mantelzorgers. Met deze Regeling en de resultaten van het onderzoek werken we aan ondersteuning op maat. Het gemeentebestuur heeft Welzijn Teylingen de opdracht te geven zich met haar aanbod te richten op mantelzorgers en vrijwilligers. Uitwerking 2021(e.v.): Met partners, zoals Zorg & Zekerheid, zorgorganisaties en Welzijn Teylingen blijven we werken aan ondersteuning en waardering van mantelzorgers en vrijwilligers op maat.

Wat wilden we bereiken? Doel: Extra werk(ervarings)plaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E16a

Stand van zaken jaarrekening

We geven HLTsamen de taakstelling ieder Er is in december iemand aangenomen jaar één persoon met afstand tot de deze start in februari. arbeidsmarkt in dienst te nemen. Uitwerking 2021(e.v.): We geven HLTsamen de taakstelling ieder jaar één persoon met afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen

E16b

We voeren Social Return on Investment (SROI) uit en maken ons er sterk voor dat

Uitvoeringsvoorwaarden zijn geharmoniseerd en worden in het eerste

61

ook andere gemeenschappelijke kwartaal van 2022 ter vaststelling aan het regelingen een bijdrage leveren aan de college aangeboden. taakstelling van de overheid om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. We voeren Social Return on Investment Uitwerking 2021(e.v.): (SROI) uit en maken ons er sterk voor dat We voeren Social Return on Investment ook andere gemeenschappelijke regelingen (SROI) uit en maken ons er sterk voor dat een bijdrage leveren aan de taakstelling van ook andere gemeenschappelijke de overheid om mensen met afstand tot de regelingen een bijdrage leveren aan de arbeidsmarkt in dienst te nemen. Er is taakstelling van de overheid om mensen inmiddels een coördinator SROI die de met afstand tot de arbeidsmarkt in dienst voortgang en naleving bewaakt. te nemen. E16c

Via het Servicepunt Werk (SPW) Via Provalu (voorheen Maregroep en SPW) continueren we de uitvoering van de continueren we de uitvoering van de wettelijke taakstelling op het gebied van wettelijke taakstelling op het gebied van nieuw beschut werk. Daarbij maken we nieuw beschut werk. Daarbij maken we gebruik van de Provalu of (indien gebruik van Provalu (indien mogelijk) mogelijk) reguliere werkgevers, om reguliere werkgevers, om mensen aan het mensen aan het werk te helpen. Het is werk te helpen. onze ambitie de bestaande inspanningen te versterken en meer mensen vanuit deze doelgroep aan het werk te krijgen. De taakstelling op beschut werkplekken is in Teylingen ruim overschreden. Uitwerking 2021(e.v.): Via het Servicepunt Werk (SPW) continueren we de uitvoering van de wettelijke taakstelling op het gebied van nieuw beschut werk. Daarbij maken we gebruik van de Provalu of (indien mogelijk) reguliere werkgevers, om mensen aan het werk te helpen. Het is onze ambitie de bestaande inspanningen te versterken en meer mensen vanuit deze doelgroep aan het werk te krijgen.

E16d

We ondersteunen de transformatie MareGroep 2.0 en de doorontwikkeling van het SPW

De transformatie en doorontwikkeling heeft inmiddels plaatsgevonden.

Uitwerking 2021(e.v.): Het Algemeen Bestuur (AB) van de De integratie van Servicepunt Werk en Gemeenschappelijke regeling MareGroep inmiddels een feit; op 23 werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek september 2021 zijn beiden opgegaan in (GR KDB) heeft een businesscase de nieuw gevormde organisatie Provalu. vastgesteld waarin gestreefd wordt naar een maximale integratie van het SPW en de MareGroep in een werkorganisatie waarin de huidige taken van beide entiteiten worden uitgevoerd. Wij zien toe op de uitvoering daarvan.

Wat wilden we bereiken? Doel: Versnelling van de integratie van statushouders Wat hebben we daarvoor gedaan?

62

Activiteit Activiteit omschrijving E17

Stand van zaken jaarrekening

Bij de huisvesting van statushouders is het De uitvoering van de nieuwe Wet leren van de Nederlandse taal de hoogste inburgering is grotendeel voorbereid. prioriteit. De veranderende rijksregeling De formele taalaanbieders voor de B1 route op het gebied van taalonderwijs biedt aan en Z-route zijn via de Europese gemeenten meer ruimte daarop te sturen. aanbesteding gegund. Wij willen daar maximaal gebruik van Voor de uitvoering van de nieuwe Wet is maken. Bij de integratie en inburgering een samenwerkingsverband opgezet met door Vluchtelingenwerk en ISD de ISD, VLuchtelingenWerk, formele Bollenstreek gaan we het gebruik van het taalaanbieders en Taalhuis. De nota nieuwe opgestelde handboek intensiveren. Er kan meer gehaald worden uit dit handboek, vastgesteld. De verordening nieuwe Wet dat met medewerking van velen tot stand inburgering is vastgesteld. De is gebracht. Gemeenschappelijke regeling van de ISD is Cliënten van de ISD hebben de n.a.v. de nieuwe Wet inburgering gewijzigd. verplichting een tegenprestatie naar vermogen te leveren. Wij zien kansen en mogelijkheden om via het welzijnswerk inwoners (in de vorm van een tegenprestatie) actief bij te laten dragen aan inburgeringstrajecten. Verder zullen wij een beroep doen op organisaties (bedrijven, instellingen en verenigingen) om hieraan actief mee te werken.

Uitwerking 2021(e.v.): De nieuwe Wet Inburgering 2021 zal de overheidsverantwoordelijkheid gaan uitbreiden en de regierol verleggen van naar de gemeenten. Deze nieuwe wet zal in werking treden op 1 juli 2021. In het nieuwe inburgeringsstelsel hebben gemeenten een aanbodverplichting van leerroutes voor inburgering en zal het de verantwoordelijkheid van gemeenten worden dat de inburgeringsplichtigen inburgeringsonderwijs kunnen volgen. In 2020 en 2021 bereiden we ons voor op de implementatie van de wet. Zie E18.

E18

In het kader van de veranderende regelgeving op het gebied van

De uitvoering van de nieuwe Wet inburgering is grotendeel voorbereid.

63

taalonderwijs voor statushouders gaan wij De formele taalaanbieders voor de B1 route in gesprek met Vluchtelingenwerk, ISD en en Z-route zijn via de Europese SPW om te bevorderen dat er voldoende aanbesteding gegund. goede en betaalbare cursussen Voor uitvoering van de nieuwe Wet is een Nederlandse taal zijn. samenwerkingsverband opgezet met de ISD, Vluchtelingenwerk, formele Uitwerking 2021(e.v.): taalaanbieders en Taalhuis. De nota nieuwe De nieuwe Wet Inburgering 2021 zal de Wet inburgering is door het college overheidsverantwoordelijkheid gaan vastgesteld. De verordening nieuwe Wet uitbreiden en de regierol verleggen van inburgering is vastgesteld. De naar de gemeenten. Deze nieuwe wet zal Gemeenschappelijke regeling van de ISD is in werking treden op 1 juli 2021. In het n.a.v. de nieuwe Wet inburgering gewijzigd. nieuwe inburgeringsstelsel hebben gemeenten een aanbodverplichting van leerroutes voor inburgering en zal het de verantwoordelijkheid van gemeenten worden dat de inburgeringsplichtigen inburgeringsonderwijs kunnen volgen. In 2020 en 2021 bereiden we ons voor op de implementatie van de wet. Wat wilden we bereiken? Doel: Ruimte geven voor innovatieprojecten in de zorg Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E20

Stand van zaken jaarrekening

Binnen het te moderniseren Binnen het zorgpact wordt gesproken over volksgezondheidsbeleid zal ruimte en gewerkt aan innovatie binnen de lokale worden geboden aan innovatieve zorgstructuur in Teylingen. In 2021 is een projecten in de zorg. Ook zal een samenwerking gestart met betrekking tot nadrukkelijke relatie worden gelegd naar de lokale integrale woonzorgopgaven. volkshuisvesting, duurzaamheid en Daarnaast is doet gemeente Teylingen mee integraliteit (waar mogelijk ook ingebed in aan de projectgroep YD-Can die onderzoek de Omgevingsvisie). Daarom maken we doe naar dementie op jonge leeftijd. budget vrij voor innovatieprojecten in de zorg, zoals eHealth en domotica. We dagen zorgaanbieders uit om gezamenlijk met vernieuwende concepten voor zorgverlening te komen. We staan open voor (particuliere) initiatieven op het gebied van zorg die buiten de gebaande paden liggen. Bijvoorbeeld ouders die het buiten de reguliere zorg zoeken en een particulier wooninitiatief willen opstarten. Uitwerking 2021(e.v.): Het initiatief voor gebruik van de landelijke regelingen Stimuleringsregeling E-health Thuis (SET en PréSET) ligt bij zorgaanbieders. Sommigen maken hier al gebruik van. Als gemeente stimuleren we dit en zetten we vanuit het Zorgpact Teylingen in op een breder gebruik.

Wat wilden we bereiken?

64

Doel:

Meten van het effect van onze inspanningen

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E21

Stand van zaken jaarrekening

We gaan verder met de doorontwikkeling In januari heeft de raad het rapport Monitor van de Monitor Sociaal Domein. Sociaal domein: Sturen op jeugdhulp (1e helft 2020) ontvangen. Dat was een Uitwerking 2021(e.v.): Het programma Datagedreven sturing rapport vanuit een geautomatiseerd draagt bij aan het inzichtelijk maken van dashboard opgeleverd (2e helft 2021/1e ontwikkelingen en beleid op basis van helft 2021). data. De Monitor Sociaal Domein is Andere activiteiten vanuit de Monitor binnen dat programma als één van de Sociaal domein zijn: het ontwikkelen van inhoudelijke prioriteiten benoemd. Focus een voorzieningenkaart rondom ouderen, van de Monitor is het meten van onze het ontwikkelen van een Minimadashboard beleidsdoelen, kijken vanuit een integrale en de randvoorwaarden voor monitoring blik, beter zicht op effectiviteit en online van Voor ieder 1. Deze monitor is nog niet beschikbaarheid van gegevens. De operationeel, omdat Voor ieder 1 nog geen Monitor is een overkoepelende kapstok gegevens vanuit een uniform voor diverse activiteiten, zoals Sturen op registratiesysteem kan leveren. jeugdhulp, Langer thuis wonen voor ouderen en monitoring & sturing Integrale Toegang. Binnen het programma Datagedreven sturing wordt afgestemd welke inhoudelijke activiteiten met prioriteit worden opgepakt.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen

Overige samenwerkingspartners

ISD Bollenstreek GR KDB (MareGroep en ServicepuntWerk RDOG Hollands Midden Holland Rijnland

Welzijn Teylingen Welzijnskwartier Voor ieder 1 TWO Jeugdhulp en aanbieders Jeugdhulp

65

2.2.4 Kunst en Cultuur Wat wilden we bereiken? Doel: Stimuleren en faciliteren initiatieven op het gebied van kunst en cultuur Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving 23

We stellen een nieuwe Kunst- en Cultuurnota op, waarin erfgoed integraal wordt meegenomen.

E27

Waarde toevoegen aan een 'rijke' en sociale gemeente met een goed voorzieningenniveau.

Stand van zaken jaarrekening

De nieuwe Kunst- en Cultuurnota Teylingen is in december 2021 ter oordeelsvorming aan de raad voorgelegd en wordt in februari 2022 ter besluitvorming aan de raad Uitwerking 2021 (e.v.): voorgelegd. In de Kunst- en Cultuurnota nemen we de Omdat we voor het materieel en beleidsdoelstellingen op die zijn immaterieel erfgoedbeleid aparte geformuleerd in de nota 'Kunst in de beleidsnota's hebben opgesteld, is dit niet buitenruimte' en het erfgoedbeleid. We in de Kunst- en Cultuurnota van de geven uitvoering aan de in de nota gemeente Teylingen opgenomen. geformuleerde beleidsdoelstellingen. Aan de hand van het uitvoeringsplan centrumvisie is weinig concrete actie voortgekomen. Dit heeft te maken met interne capaciteitsproblemen en de Uitwerking 2021 (e.v.): complexiteit van het vraagstuk HLT-breed. We willen de kwaliteit van het pand en de Samengevat is de stand van zaken dat inrichting van de bibliotheek Sassenheim zowel de MFA als het bestuurscentrum verbeteren. We sluiten hiervoor aan op Voorhout geen optie zijn voor nu voor de hetgeen is geformuleerd in de huisvesting van de bibliotheek. Momenteel Centrumvisie. We geven uitvoering aan wordt onderzocht of er ruimte is in het de centrumvisie door middel van het ontwikkeling zijnde stationsgebied verder vormgeven van het Voorhout.

Als de visie Voorhout duidelijk is uitvoeringsprogramma, en het starten van kan ook worden besloten hoe om te gaan de uitvoering. met de huidige locatie Sassenheim. Momenteel wordt beleidstechnisch We onderzoeken de behoefte aan / gewerkt aan een overkoepelend adviesstuk draagvlak voor een multifunctionele met korte termijn en lange termijn visie hoe accommodatie (MFA) in Voorhout. Dit om te gaan met deze huisvesting. De onderzoek gebeurt in participatie met bedoeling is dat er dit jaar stappen gezet relevante sociaal-maatschappelijke en gaan worden. Verduurzaming en culturele organisaties, verenigingen en bibliotheek van toekomst zijn belangrijke inwoners. In dit onderzoek wordt vorm, onderwerpen die tevens meespelen. omvang en kosten van een MFA meegenomen. We geven verdere invulling aan de uitkomsten van dit onderzoek.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Culturele organisaties en -verenigingen, basisscholen, Bibliotheek Bollenstreek, Combibrug, Welzijn Teylingen, kunstenaars, kunstcommissie, Cultuureducatiegroep, Kunstgebouw, Historische Verenigingen

66

2.2.5 Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

2.2.6 Beleidsindicatoren Realisatie

Realisatie

Begroting

NL

2020

2021

2021

2020

683,5

nb

Jongeren met een delict voor % 12 t/m 21 jarigen de rechter

1%

nb

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

3%

nb

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroeps-bevolking t.o.v. de beroeps-bevolking

72,9%

nb

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

1%

nb

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

176,3

141,6

83,0

nb

14,5

nb

0,8%

Indicator

Banen

Eenheid

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 64 jaar

Bron

795,9

LISA

1%

CBS jeugd

6%

CBS Jeugd

68,4%

CBS

2%

CBS Jeugd

-

2021: 349,5

CBS

-

202,0

CBS

-

11,9

CBS

nb

-

1,2%

CBS

nb

-

0,4%

CBS

470

-

2021: 649

GMSD

-

-

-

Lopende aantal reintegratievoor-zieningen Jongeren met jeugdhulp

Aantal per 10.000 inwoners van 15 64 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met % van alle jongeren tot jeugdbescherming 18 jaar Jongeren met % van alle jongeren van jeugdreclassering 12 tot 23 jaar Cliënten met een Aantal per 10.000 maatwerkarrangement WMO inwoners

0,5% 500

De beleidsindicatoren zijn landelijk vastgesteld in de Regeling beleidsindicatoren gemeenten. Hierin staat welke indicatoren verplicht opgenomen moeten worden in de programmarekening, in welke eenheid zij gepresenteerd worden en wat de bron is. Dit bekent dat wij hier geen andere gegevens presenteren. Toelichting indicator Banen Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit gaat zowel om fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Toelichting indicator Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan.

67

Toelichting indicator Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Toelichting indicator Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Toelichting indicator Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Toelichting indicator Lopende re-integratie- voorzieningen Het aantal re-integratie-voorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Toelichting indicator Jongeren met delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Toelichting indicator Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014).

Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Toelichting Jongeren met jeugdbescherming Dit betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een jeugdbeschermingsmaatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Toelichting indicator Jongeren met jeugdreclassering Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat.

Jeugdreclassering kan worden opgelegd door kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Toelichting indicator Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmarekening nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

68

Indicator

Eenheid

Realisatie

Realisatie

Begroting

2020

2021

2021

NL 2020

Bron

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

3

nb

-

2,7

DUO

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

nb

nb

-

nb

DUO

1,5

nb

-

1,7

DUO

Vroegtijdig schoolverlaters zonder % deelnemers aan het startkwalificatie (vsv-ers) VO en MBO onderwijs

Toelichting indicator Absoluut verzuim Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. 2020 gaat over schooljaar 2019/2020. Toelichting indicator Relatief verzuim Van relatief verzuim is sprake als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen valt hier onder. Toelichting indicator Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Het percentage van het totaalaantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmarekening nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Realisatie Indicator

Niet-sporters

Eenheid Percentage niet sporters van het totaal aantal inwoners.

Realisatie Begroting

2020

2021

2021

43,2

nvt

-

NL

Bron

49,3

Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

Toelichting indicator Niet sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters (minstens één keer per week) t.o.v. totale bevolking van 19 jaar en ouder. nvt: Dit onderzoek wordt 1 keer per vier jaar uitgevoerd.

69

2.2.7 Kaderstellende stukken Onderwijs · Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 · Verordening Leerlingenvervoer · Ontwikkelagenda Regionale Educatieve Agenda D&B 2019-2023 · Onderwijsachterstandenbeleid Teylingen 2020-2023 Gezondheid & Vitaliteit · Nota Sport en bewegen 2018-2021 · Nota herziening opzet sport- en cultuurregeling · Gezondheidsnota Teylingen positief gezond 2021 2024 · Evaluatie combinatiefuncties 2015 Sociaal domein · Kadernota Wmo Bollen5 2015-2018 · Transformatieagenda Wmo en haar omgeving (2017-2018) · Regionaal beleidsplan transitie Jeugdzorg Holland Rijnland Hart voor de Jeugd · Sturingsplan Jeugdhulp Holland Rijnland 2018-2019 · Programmaplan Jeugdhulpaanbod vanaf 2021 Duin & Bollenstreek · Regionaal Inkoopplan Jeugdhulp · Contourennota Servicepunt Werk Duin- en Bollenstreek · Investeren in de basis. Armoedebeleid Teylingen 2018-2021 · Integrale schuldhulpverlening: een ketenaanpak van preventie tot nazorg.

2017-2021 · Tarievennota maatschappelijke accommodaties · Doelenboom mantelzorg · Omzien naar elkaar, Uitvoeringsprogramma maatschappelijke zorg en beschermd wonen Duin- en Bollenstreek 2018-2020 · Algemene subsidieverordening 2017 · Verordening Maatschappelijke Ondersteuning 2020 · Verordening Jeugdhulp 2015 · Verordeningen Participatiewet Kunst en Cultuur · Beleidskompas Bibliotheek Bollenstreek 2020-2023 · Beleidsnota kunst en cultuur Leren en meedoen! 2010-2012 · Kunst in de buitenruimte van Teylingen 2016 · Voorzieningennota voor sociaal-maatschappelijke en culturele organisaties: het Toetsingskader.

70

2.2.8 Wat heeft het gekost? Lasten

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Thema Gezondheid & vitaliteit Sportaccommodaties

-2.201

-2.391

-2.447

-2.367

Sportbeleid en activering

-390

-318

-326

-330

Volksgezondheid

-1.801

-1.667

-2.819

-2.819

Media

-835

-836

-812

-827

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-738

-776

-400

-306

Musea

-58

-41

-60

-64

Cultureel erfgoed

-79

-159

-243

-211

Openbaar basisonderwijs

-210

-201

-201

-227

Onderwijshuisvesting

-2.396

-2.086

-1.963

-1.901

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-1.137

-1.244

-1.222

-1.250

Samenkracht en burgerparticipatie

-3.458

-3.405

-4.713

-3.276

Arbeidsparticipatie

-395

-395

-423

-395

Inkomensregelingen

-10.489

-6.404

-9.526

-8.485

Begeleide participatie

-3.113

-2.680

-2.636

-2.467

Maatwerkdienstverlening 18+

-6.644

-7.017

-7.125

-6.760

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-647

-464

-529

-509

Wijkteams

-2.551

-2.091

-2.802

-2.666

Maatwerkdienstverlening 18-

-7.326

-6.688

-8.081

-7.811

Geëscaleerde zorg 18-

-539

-922

-551

-574

-28

-28

-46.907

-43.273

Thema Kunst en Cultuur

Thema Onderwijs

Thema Sociaal domein

Geëscaleerde zorg 18+ Totaal lasten Baten

-45.007

-39.785

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Thema Gezondheid & vitaliteit Sportaccommodaties

206

227

209

305

Sportbeleid en activering

21

0

0

45

71

Volksgezondheid

38

25

161

154

Media

24

25

25

24

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

153

155

155

105

Musea

168

165

165

169

0

0

0

28

Openbaar basisonderwijs

0

2

2

0

Onderwijshuisvesting

51

45

45

69

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

233

230

230

236

Samenkracht en burgerparticipatie

344

222

410

369

Inkomensregelingen

9.946

5.374

7.491

7.096

3

3

3

5

Totaal baten

11.187

6.473

8.896

8.605

Saldo voor resultaatbestemming

-33.821

-33.313

-38.011

-34.671

Thema Kunst en Cultuur

Cultureel erfgoed Thema Onderwijs

Thema Sociaal domein

Wijkteams

Reserves

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Toevoegingen reserves

37

-15

-96

-96

Onttrekkingen reserves

880

797

2.485

818

Totaal reserves

917

782

2.389

722

-32.904

-32.531

-35.623

-33.948

Saldo na resultaatbestemming

72

73

2.3 Programma 3 Ondernemend en bruisend Teylingen Ruimte voor ondernemerschap staat voorop. Wij zien onze rol vooral in het creëren van goede randvoorwaarden om te ondernemen en duurzame ontwikkelingen te faciliteren. Dit houdt niet op bij onze gemeentegrenzen. Wij zetten dan ook vol in op samenwerking in de regio met de Economic Board Duin- en Bollenstreek. Een samenwerking met en door ondernemers, waarbij gemeenten partner zijn en projecten faciliteren. Goede randvoorwaarden creëren we met een stevige centrumvisie, met het leggen van relaties tussen onderwijs en arbeidsmarkt, met aandacht voor de fysieke en digitale infrastructuur en met het stimuleren van duurzaam handelen. Speerpunten De belangrijkste speerpunten in het programma Ondernemend en bruisend Teylingen zijn:  We leveren een bijdrage aan de uitvoering van de regionale economische agenda via de Economic Board  We geven uitvoering aan de integrale centrumvisie via de uitvoeringsagenda  We zorgen voor gezellige winkelcentra met goede parkeervoorzieningen  We stimuleren en ondersteunen ondernemers die investeren in innovatie en verduurzaming Trends en ontwikkelingen Economie In het Interbestuurlijk Programma (IBP) wordt gesproken over regionale economie als versneller. Hiermee wordt de ambitie uitgesproken te werken aan regionale economische structuurversterking.

De economische agenda Duin- en Bollenstreek heeft een vergelijkbare doelstelling: het versterken van de regionale economie zonder dat het ten koste gaat van de woonaantrekkelijkheid. In 2018 is de Economic Board Duin- en Bollenstreek geïnstalleerd om de doelstellingen van de agenda te behalen. De lokale economie in het algemeen en de detailhandel in het bijzonder zijn gedurende de crisis onder druk komen te staan. Toch is niet alleen de crisis hier de oorzaak van. Structurele ontwikkelingen, zoals de opkomst van online winkelen en verdere internationalisering van productieprocessen, hebben gevolgen voor de lokale economie. Aandacht voor de uitvoering van onder andere de detailhandelsvisie is en blijft van belang. Bollensector De komende jaren zet de schaalvergroting in combinatie met de krimp van het aantal bedrijven in de bollensector door. Veel bedrijven specialiseren meer en meer. Daarnaast zet de focus op duurzaam bodembeheer door. Door rotatie van gewassen ontstaat vraag naar meer areaal dat geschikt is voor bloembollen. Deze ontwikkelingen leggen een (nog) grotere druk op het ruimtegebruik in de streek. Met de oprichting van Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) is in 2009 een start gemaakt met het bijdragen aan een optimale inrichting van de beschikbare ruimte in de streek.

Desondanks zien we de afgelopen jaren een ontwikkeling waarin telers meer en meer hectares in andere gebieden opzoeken voor hun teelt. De sector ziet de Bollenstreek nog altijd als haar bakermat vanwege de aanwezigheid van kennispartners (zoals KAVB, BKD en Hobaho) en toeleveranciers, de band met Keukenhof en de aanwezigheid op korte afstand van kennisinstellingen (Leiden, Delft, Amsterdam) en onderwijs (Wellant, Hogeschool Leiden, Hogeschool InHolland). Met het vertrek van Wageningen Plant Research uit Lisse is disbalans wijs, onderzoek en overheid) in de Bollenstreek. Arbeidsmigranten De aanwezigheid van een arbeidsintensieve agrarische bedrijfstak en andere sectoren zoals logistiek, horeca en distributie, leiden tot een toestroom van arbeidsmigranten die werk in deze sector uitvoeren. Hierdoor ontstaan verschillende knelpunten. Enerzijds gaat het om deelname van deze doelgroep aan onze lokale samenleving, anderzijds om illegale of slechte huisvestingssituaties. Een integrale afweging moet leiden tot het vinden van oplossingen voor integratie en huisvesting. Daarbij is het belangrijk het evenwicht te bewaren ten opzichte van de andere doelgroepen.

74

Recreatie en toerisme De vraag uit de samenleving naar goede recreatiegebieden neemt steeds meer toe. Mensen hebben de behoefte om dicht bij huis te recreëren. De noodzaak groeit om deze vraag in regionaal verband op te pakken en om onze doelen ten aanzien van recreatie en toerisme te kunnen bereiken. We werken hieraan in de Duin- en Bollenstreek, Leidse Ommelanden en in het Hollands Utrechts Plassenberaad. Door natuur te combineren met extensieve recreatie kunnen natuurgebieden versterkt en behouden worden voor de toekomst. De ontwikkelingen in de agrarische en recreatieve sector hebben invloed op de invulling van het buitengebied en bieden kansen voor (uitbreiding van) recreatieve activiteiten.

75

2.3.1 Lokale economie Wat wilden we bereiken? Doel: Een integrale visie voor alle centra waarin beleven centraal staat Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving O6

Stand van zaken jaarrekening

We ontwikkelen drie centrumvisies, Het uitvoeringsprogramma is in februari waarin staat wat fysiek-ruimtelijk en 2021 vastgesteld. In april 2021 is een beleidsmatig nodig is om ambities rond programmamanager gestart om invulling te onze centra te verwezenlijken. Als geven aan de uitvoering. Er is opdracht onderdeel van de drie centrumvisies gegeven om een beeldkwaliteitsplan op te wordt een detailhandelsvisie opgesteld. stellen. Op basis van de op te stellen centrumvisies formuleren we een meerjarige uitvoeringsagenda, inclusief de uitvoeringsagenda detailhandel. Eventuele beleidswijzigingen die voortkomen uit de centrumvisies/detailhandelsvisie voeren we door, voor zover die geen budgettaire consequenties hebben. Een van deze wijzigingen kan zijn het aanpassen van het convenant met Stichting Citymanagement, wat als doel heeft verbeteren en stimuleren van het economische functioneren van de kernen van de gemeente Teylingen.

Uitwerking 2021 (e.v.): We geven uitvoering aan de centrumvisie die is opgesteld voor de drie dorpscentra, Sassenheim, Voorhout en Warmond. Dit door middel van het verder vormgeven van het uitvoeringsprogramma, en het starten van de uitvoering. Actiepunten of beleidswijzigingen die geen budgettaire consequenties hebben voeren we door. We voeren een evaluatie uit over de afgelopen twee jaar van de convenantperiode. Indien nodig passen we het convenant aan als de ambities die in de centrumvisie zijn opgenomen afwijken van de doelstellingen van de stichting.

76

Wat wilden we bereiken? Doel: Sociaal en maatschappelijke verantwoord ondernemen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving O7

Stand van zaken jaarrekening

Ondernemers kunnen een bijdrage Door COVID-19 hebben we hier minder leveren aan het bevorderen van aandacht aan geschonken, omdat fysieke ontmoeting en bestrijden van ontmoetingen niet mogelijk waren. eenzaamheid. Vanuit het perspectief van maatschappelijk verantwoord ondernemen vragen wij hen om aandacht hiervoor, bijvoorbeeld door zich in te zetten voor activiteiten of evenementen die ontmoeting stimuleren.

Wat wilden we bereiken? Doel: Bevorderen van toerisme in alle maanden van het jaar Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving

Stand van zaken jaarrekening

O9a

We organiseren een bijeenkomst met In 2019 afgerond. stakeholders op het gebied van promotie & marketing, recreatie en toerisme om te bepalen wat er noodzakelijk is en wie wat moet doen om het jaar rondtoerisme te bevorderen. Hierbij wordt onder andere gekeken naar promotie en marketing, toeristische attracties, evenementen, slecht weer voorzieningen en duurzaam water- en dagtoerisme.

O9b

Samen met onze partners en in samenhang met regionale ontwikkelingen wordt een visie op verblijfsrecreatie opgesteld.

De gesprekken en bijeenkomsten met stakeholders en de uitwerking van de opgehaalde informatie hebben meer tijd gekost. Daardoor wordt de visie pas in Q1 van 2022 vastgesteld.

Uitwerking 2021 (e.v.): De visie wordt in 2021 vastgesteld. Daarna wordt er uitvoering aan gegeven. O9c

Er wordt voor ambities en projecten op het gebied van recreatie en promotie samengewerkt binnen de werkgroep kansen voor Warmond. Uitwerking 2021 (e.v.): We werken verder aan meerdere initiatieven vanuit de werkgroep.

O9d

Het behoud, het benutten en het verder ontwikkelen van ons erfgoed heeft onze

Er zijn meerdere overleggen geweest met Kansen voor Warmond. Er zijn voorbereidingen getroffen voor meerdere projecten. Daarbij zijn nieuwe steigers voor recreatie en/of boodschappen, kaagboeien, Hop on hop off boot (taxiboot) en verbeteren vaarroutes. In 2021 is een marktconsultatie gehouden. Vanuit de consultatie zijn drie

77

aandacht. De ruïne van Teylingen is hierin ontwikkelrichtingen opgesteld om de koers een voorbeeld die we als parel van voor de toekomst te bepalen. Teylingen en de Duin- en Bollenstreek willen ontwikkelen. De tuinen van de ruïne bieden mogelijkheden om onze identiteit als Bollenstreek te bestendigen en daarnaast jaarrond toeristisch en cultureel aanbod aan te bieden. Uitwerking 2021 (e.v.): Na verwerving van het Westerbeek terrein inventariseren we welke nieuwe partners het terrein willen exploiteren en wat andere potentiële kostendragers zijn. O10a

We stimuleren en ondersteunen ondernemers die investeren in innovatie en verduurzaming. We doen dit onder andere via het innovatiefonds van de Economische Agenda Duin- en Bollenstreek, de Duurzaamheidsmaatschappij Teylingen (Meermaker), de Duurzaamheidsprijs en de projecten van het stichting Greenport D&B. Uitwerking 2021 (e.v.): Ondernemers worden verschillende handvatten geboden om ondersteuning te krijgen bij initiatieven. Waar nodig faciliteren we initiatieven verder.

O10b

Op initiatief van de stichting Greenport Duin-en Bollenstreek is met stakeholders zoals KAVB, provincie ZH, LTO en gemeenten gewerkt in een werkgroep aan verder onderzoek naar de mogelijkheden van de verduurzaming van de Greenport Duin- en Bollenstreek. Daarbij is aandacht besteed aan Project Verduurzaming van de Logistiek, verkenning H2 voor de regio, Business Case warmtenet Trappenberg Kloosterschuur en onderzoek dubbel ruimtegebruik/mobiele zonnepanelen. Duurzaamheid is een onderdeel van de projecten van de Economic Board.

We stimuleren de ontwikkeling van Er zijn geen initiatieven geweest, mede als Keurmerken Veilig Ondernemen per kern. gevolg van Covid-19. Uitwerking 2021 (e.v.): We faciliteren initiatieven vanuit de ondernemers voor doorontwikkeling van de keurmerken.

O11a

We geven bij inkooptrajecten lokale Waar mogelijk is hier mogelijkheid voor ondernemers zo veel als juridisch mogelijk geboden. de kans op gunning. Uitwerking 2021 (e.v.) : Is opgenomen in aanbestedingsprocedures.

O11b

We voeren een analyse uit van de regeldruk in Teylingen.

Als gevolg van Covid-19 is de focus van accountmanagement gericht geweest op de gevolgen van de maatregelen.

Uitwerking 2021 (e.v.) : Vanuit accountmanagement wordt continu aandacht besteed aan nut en noodzaak van regels en indien nodig voorstellen gedaan voor verbetering. Daarnaast worden bij het stellen van nieuwe regels stakeholders via participatietrajecten betrokken.

78

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Economic Board Duin- en Bollenstreek Stichting Greenport Duin- en Bollensteek Stichting Monumentenbezit Regiogemeenten (Toeristische) ondernemers Promotie- / marketingorganisaties Inwoners Vastgoedeigenaren Provincie Zuid-Holland

2.3.2 Regionale economie Wat wilden we bereiken? Doel: Actieve betrokkenheid bij de Economische Agenda Duin- en Bollenstreek Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving O1/2

We ondersteunen en faciliteren de Economic Board bij de uitvoering van de Economische Agenda Duin- en Bollenstreek. Dit doen we door een financiële bijdrage te verstrekken en actief deel te nemen aan projecten waar de gemeenten partners zijn zoals bijvoorbeeld het Ondernemershuis, Bereikbaarheid en Onderwijs & Arbeidsmarkt.

Stand van zaken jaarrekening De evaluatie is uitgevoerd in juni 2021. Op basis daarvan is besloten om een nieuwe uitvoeringsagenda 2023 en verder op te stellen en de samenwerking met de Economic Board nog een jaar aan te gaan. Ook zijn vier thema's benoemd en beschreven door de vijf gemeenten in de Bollenstreek om verder uit te werken in de nieuwe uitvoeringsagenda.

Uitwerking 2021 (e.v.): In 2021 vindt de evaluatie plaats van de uitvoering van de Economische agenda Duin- en Bollenstreek. Op basis daarvan zal eind 2021 of begin 2022 besloten moeten worden of het programma wordt verlengd. 3

We zetten in op de totstandkoming van een regionale detailhandelsvisie.

Samen met de provincie Zuid-Holland is in 2021 gewerkt aan het updaten van de

79

detaihandelsmonitor voor onze gemeente Uitwerking 2021 (e.v.): (Koopstromenonderzoek). In 2019 is op initiatief van onze gemeente gekeken of een samenwerking tussen de kernen in de regio kan worden gerealiseerd waar alle losse kernen van profiteren. In 2020 is nader verkend en waar mogelijk uitgewerkt of samenwerking haalbaar en kansrijk is. De opgaven per gemeente zijn divers, en de Coronacrisis heeft veel doorkruist. Met de meest recente bevindingen en ontwikkelingen in het achterhoofd wordt (opnieuw) bezien of er samenwerking rond centra en detailhandel tot stand gebracht kan worden. Wat wilden we bereiken? Doel: Stimuleren werkgelegenheid door samenwerking te bevorderen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving

Stand van zaken jaarrekening

O4

Op basis van het jaarprogramma van de Economic Board Duin- en Bollenstreek (EBDB) bepalen we of en welke lokale inspanningen aanvullend gewenst zijn om doelen op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt te verwezenlijken.

Sinds 2020 heeft EBDB zich verbonden aan initiatieven op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt. Door Corona is niet alles van de grond gekomen, maar wat mogelijk was is begin 2021 afgerond en met externe middelen voor nog een jaar voortgezet. Verschillende relevante onderwijsinstellingen, ook uit Teylingen, zijn hieraan verbonden. Een aanvullende gemeentelijke rol lijkt op dit moment niet nodig.

O5

We sluiten intentieovereenkomsten met werkgevers om arbeidsplaatsen te creëren. Naast reguliere arbeidsplaatsen gaat het ook om arbeidsplaatsen voor ouderen en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We doen dit samen met overheden, ondernemers en onderwijs. We brengen hen samen om werkgelegenheid te stimuleren en initiëren.

In het kader van Holland Rijnland vindt regulier overleg plaats tussen de deelnemende gemeenten over het stimuleren van kansen voor werkgelegenheid en het verbeteren van randvoorwaarden, waaronder de aansluiting tussen arbeidsmarkt en onderwijs, bedrijfsleven kan verbeteren.

Uitwerking 2021 (e.v.): Via Holland Rijnland zijn we deelnemer geworden aan de Human Capital Agenda van de Economic Board Zuid-Holland. Via deze route en via de business case Onderwijs en Arbeidsmarkt van de Economische Agenda Duin- en Bollenstreek worden verschillende projecten geïnitieerd. Op basis van de voortgang en initiatieven monitoren we of en welke lokale aanvullende projecten gewenst zijn.

80

O8

We geven onverminderd: ·uitvoering aan het gebiedsprogramma Bloeiende Bollenstreek en regionale samenwerking in het kader van Leidse Ommelanden en het Hollands-Utrechts plassengebied ·steun aan de uitvoering van de businesscase Regiomarketing binnen de Economische Agenda Duin- en Bollenstreek.

Binnen het gebiedsprogramma de B(l)oeiende Bollenstreek is gewerkt aan verschillende projecten. Het project Ecologische verbindingszone Trekvaart is opgestart en het project Belevingstops Trekvaart is opgeleverd. De projecten van de Leidse Ommelanden zijn afgrond. De eindrapportage is opgesteld en een accountantsverklaring verkregen. De definitieve subsidiebeschikkingen bij Holland Rijnland en provincie Zuid-Holland zijn aangevraagd.

Uitwerking 2021 (e.v.): ·Voor 2021-2022 starten we met nieuwe projecten vanuit het huidige programma (B(l)oeiende Bollenstreek. Daarnaast Er is een nieuw uitvoeringsprogramma voor bereiden we een nieuw het Hollands-Utrechts Plassenberaad recreatief/groenprogramma voor de opgesteld. Duin- en Bollenstreek samen met onze regiopartners. Voorbeelden van projecten Door de Economic Board zijn in 2021 zijn de ecologische verbindingszone, meerdere projecten ondersteund. Entree A44 Sassenheim/Voorhout, Startlocatie Boerhaaveroute bij Nagelbrug. ·In HUP verband wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. ·We verkennen samen met de partners of er een nieuw programma voor de Leidse Ommelanden kan komen. Wat wilden we bereiken? Doel: Het buitengebied blijft open en vitaal Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving O14

We geven onverminderd steun aan de herstructurering van de Greenport en

Stand van zaken jaarrekening Inmiddels is het vervolgonderzoek ISG-GOM uitgevoerd door de raadswerkgroep

81

ondersteunen de GOM bij de invulling van de opgave. We participeren in de realisatie van de doelstellingen van de GOM op het gebied van het ontwikkelen van GOM-woningen, het tegengaan van verrommeling en het verbeteren van het landschap. Uitwerking 2021 (e.v.): In 2020 heeft de Rekenkamercommissie Teylingen onderzoek gedaan naar de beïnvloedingsmogelijkheden van de gemeenteraad op de doelen en activiteiten van GOM en heeft daartoe het

Teylingen en is de raadswerkgroep in gesprek gegaan met de regiogemeenteraden om te beproeven of de uitkomsten van het vervolgonderzoek ook worden herkend en onderschreven. Gelet op dit lopende onderzoek (in vervolg op het Rekenkameronderzoek) moeten de uitkomsten worden afgewacht. Het resultaat worden meegenomen bij de evaluatie van de ISG.

gemeenteraad wenst nu een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van de effecten van het ISG-beleid en de uitvoering daarvan door GOM. Zij heeft daarvoor een raadswerkgroep samengesteld. De raadswerkgroep wil hiervoor een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren en heeft de Rekenkamercommissie gevraagd dit onderzoek te begeleiden. Inmiddels is daartoe opdracht gegeven en de verwachting is dat het laatste deel van het onderzoek in 2021 wordt uitgevoerd.

Wat wilden we bereiken? Doel: Bloei van bestaande bedrijventerreinen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving O15

Stand van zaken jaarrekening

a) In samenwerking met de gemeenten in Dit is onderdeel van de Strategische de Duin- en Bollenstreek wordt een Agenda Ruimte Holland Rijnland geworden. kwalitatieve regionale In 2021 is in dit kader voor onze bedrijventerreinenanalyse opgesteld. bedrijventerreinen ook het deel van de provinciale bedrijventerreinenmonitor b) Op basis van de uitkomsten van deze geactualiseerd. Op basis hiervan zijn analyse wordt een bedrijventerreinenvisie aanbevelingen en conclusies gedaan voor opgesteld. Hierbij worden ook thema's als de subregio Duin- en Bollenstreek, die leegstand, duurzaamheid, uitgangspunt zijn voor het opstellen van herstructurering, veiligheid en parkeren een subregionale betrokken. Deze visie fungeert dan bedrijventerreinenstrategie in meteen als ons uitgangspunt voor een samenwerking met Holland Rijnland. regionale bedrijventerreinenvisie. Aan de visie wordt een uitvoeringsstrategie gekoppeld. Uitwerking 2021 (e.v.): We bespreken in Holland Rijnland de behoeften die de subregio Duin en Bollenstreek overstijgen.

82

Wat wilden we bereiken? Doel: Faciliteren van de (digitale) infrastructuur Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving O16

Stand van zaken jaarrekening

De ambitie is om uiterlijk in 2022 voor alle Voor de kernen van Teylingen, geldt in inwoners en bedrijven een principe dat daar een downloadsnelheid internetsnelheid van minimaal 30Mb van minimaal 30 Mb beschikbaar is via KPN download beschikbaar te hebben. en/of ZIGGO. In de praktijk is de mogelijke maximale downloadsnelheid echter 100 Mb Uitwerking 2021 (e.v.): of meer. Zowel KPN als ZIGGO bieden In de tweede helft van 2020 heeft een daarvoor abonnementen aan. vraagbundeling plaatsgevonden voor de Voor het buitengebied van Teylingen is een aanleg van een glasvezelnetwerk in het uitvoeringsproject van Glasdraad buitengebied van Teylingen. Bij momenteel in uitvoering, waarmee het voldoende belangstelling wordt het buitengebied wordt voorzien van een netwerk in 2021-2022 aangelegd. De glasvezelnetwerk, waarmee snelheden van verdere ontwikkeling van snellere mobiele 100 Mb en meer mogelijk zijn. De netwerken, die via antennetechniek ook voltooiing van dit project wordt verwacht in in huis te gebruiken zijn, completeert de 2022. beschikbaarheid. De beschikbaarheid en Daarmee is deze doelstelling gerealiseerd kwaliteit van netwerken is verder een zaak op een hoog niveau van vrijwel overal van de telecommarkt: dus tussen minimaal 100 Mb downloadsnelheid aanbieders en afnemers. beschikbaar.

Wat wilden we bereiken? Doel: Versterken van Greenport Duin- en Bollenstreek Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving O17

We ondersteunen en faciliteren de stichting Greenport Duin- en Bollenstreek bij de uitvoering van de opgaven gericht op de versterking van onze greenport. Uitwerking 2021 (e.v.): In overleg met de stichting wordt uitvoering gegeven aan de doelen van de Greenport agenda.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V.

Stand van zaken jaarrekening De stichting heeft onder andere activiteiten ontwikkeld op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt, duurzaamheid, positionering van de Greenport, de gevolgen van Corona, landelijke Greenport programma's en onderzoeksprogramma's op het gebied van circulariteit en biodiversiteit.

Overige samenwerkingspartners Economic Board Duin- en Bollenstreek Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek Regiogemeenten Provincie Zuid-Holland Vertegenwoordigende partijen als LTO, KAVB, Anthos Stichting Promotie Duin- en Bollenstreek

83

2.3.3 Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

2.3.4 Beleidsindicatoren Realisatie

Realisatie

Begroting

2020

2021

2021

Functiemenging

Index dat verhoudingswaarde aangeeft tussen banen en woningen

50,7

Nog niet bekend

51,90%

2020: 53,2 % LISA

Vestigingen (van bedrijven)

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

146,4

Nog niet bekend

121,7

2020: 158,4 LISA

Indicator

NL

Eenheid

Toelichting indicator Functievermenging De functiemenging index (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Toelichting indicator Vestigingen van (bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmarekening nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/BesluitBegroting-en-Verantwoording/

2.3.5 Kaderstellende stukken Lokale economie · Economische Agenda Duin- en Bollenstreek - visie en uitvoeringsagenda 'Samen Succesvol' · Economisch Beleidsplan · Centrumvisie · Detailhandelsvisie Teylingen · Economische Agenda Greenport Duin- en Bollenstreek · Visie op recreatie en toerisme Regionale economie · Economische Agenda Duin- en Bollenstreek - visie en uitvoeringsagenda 'Samen Succesvol' · Economische Agenda Greenport Duin- en Bollenstreek . Regionaal groenprogramma Holland Rijnland · Regionaal Groen programma B(l)oeiende Bollenstreek .

84

Bron

2.3.6 Wat heeft het gekost? Lasten

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Thema Bedrijventerreinen Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-2

Thema Lokale Economie Economische promotie

-129

-196

-336

-189

-66

-86

-161

-114

-1.816

-1.658

-2.358

-1.839

-18

-26

-2.873

-2.168

Thema Regionale economie Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische ontwikkeling Economische havens en waterwegen Totaal lasten Baten

-5 -2.018

-1.940

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Thema Lokale Economie Economische promotie

183

123

275

298

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

63

84

84

73

Economische ontwikkeling

419

130

130

221

Totaal baten

665

337

489

592

-1.352

-1.603

-2.384

-1.575

Thema Regionale economie

Saldo voor resultaatbestemming Reserves

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Toevoegingen reserves

-272

0

0

0

Onttrekkingen reserves

408

505

1.447

779

Totaal reserves

137

505

1.447

779

-1.216

-1.098

-936

-797

Saldo na resultaatbestemming

85

2.4 Programma 4 Duurzaam denken en doen Wij staan voor het respectvol en verantwoord omgaan met mensen, grondstoffen, energie en geld. Wij willen dat ook de generaties na ons prettig kunnen leven in Teylingen. Daarom is duurzaam denken en doen de standaard in al het werk van de gemeente. We richten onze interne processen hierop in. Een duurzame manier van leven is niet vrijblijvend en kunnen we alleen samen realiseren. In 2030 functioneert Teylingen als lokale overheid volledig duurzaam. Daarmee vervullen we als overheid een voorbeeldrol. We stimuleren en faciliteren bedrijven en inwoners om ons voorbeeld te volgen. Wij gaan daarbij uit van de kracht van initiatieven uit het bedrijfsleven en de samenleving. Speerpunten De belangrijkste speerpunten in het programma Duurzaam denken en doen zijn:        

Uitvoering van het regionaal energieakkoord via de uitvoeringslijnen Meermaker Teylingen ontwikkelt zich succesvol als aanjager van duurzame ontwikkelingen. We versnellen het opwekken van duurzame energie, lokaal en regionaal We voeren een klimaatstresstest uit en nemen maatregelen op de terreinen waar dat nodig is We voeren een CO2-prestatieladder in om onze activiteiten en resultaten bij het terugdringen van onze CO 2footprint toetsbaar te maken Bij de afvalinzameling richten we ons op minimaal 75% afvalscheiding in 2020 en maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar We spannen ons in voor subsidies en cofinanciering van duurzame doelstellingen We versterken onze strategische agenda in nauw overleg met inwoners, bedrijfsleven en de raad; we streven naar een maatschappelijk breed gedeelde basis voor de verdere duurzame ontwikkeling van de Teylingse gemeenschap.

Trends en ontwikkelingen Klimaat Nederland staat de komende tijd voor een aantal uitdagingen, zoals de energietransitie, het tegengaan van eenzaamheid en het terugdringen van het aantal mensen met problematische schulden. Het Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen pakken deze grote maatschappelijke opgaven gezamenlijk aan via het Interbestuurlijk Programma (IBP). In het IBP staan negen maatschappelijke opgaven centraal. Er ligt een grote opgave om tot een duurzaam Nederland te komen. Het tegengaan van klimaatverandering, aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering en een transitie naar een circulaire economie zijn randvoorwaarden voor behoud van onze welvaart. Een florerend regionaal ecosysteem is essentieel om een duurzaam Nederland te realiseren. Daarnaast biedt de transitie naar een duurzaam Nederland kansen voor economische ontwikkeling. De afgelopen jaren zijn er in de energietransitie enorme stappen gezet, onder andere door het vaststellen van de Regionale Energiestrategie (2020), de Lokale Energiestrategie (2022) en binnenkort de Transitievisie Warmte. Al deze beleidskaders bieden handvaten om te komen tot een uitvoeringsprogramma om bij te dragen aan de gestelde doelstellingen voor het verduurzamen van onze energievraag, warmtevoorziening en mobiliteit.

Daarnaast lopen er verschillende trajecten op landelijk, regionaal en lokaal niveau in het kader van biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulaire economie.

87

2.4.1 Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? Doel: Uitvoeren van het Energieakkoord Holland Rijnland 2017-2025 Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Stand van zaken jaarrekening

We voeren het programma Energieakkoord Holland Rijnland uit samen met alle partnerpartijen.

De Regionale Energie Strategie 1.0 is vastgesteld op 3 juni 2021. Vervolgens is gewerkt aan het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Uitwerking 2021 (e.v.): De Transitievisie Warmte 1.0 is op 4 In 2021 worden de Regionale Energie november 2021 vastgesteld. De Lokale Strategie, de Transitie Visie Warmte en de Energiestrategie 1.0 is opgesteld en is in het Lokale Energiestrategie verder uitgewerkt voorjaar van 2021 vastgesteld. In het en vastgesteld. Het doorlopen van een voorjaar zijn diverse meedenk avonden participatieproces is een belangrijke georganiseerd voor inwoners van Teylingen randvoorwaarde. om mee te praten over de Warmtevisie en de Energiestrategie. In uitvoering is de campagne voor de Regeling Reductie Energiegebruik op De aanvraag voor de tweede tranche van basis van financiële middelen van het de RRE (Regeling Reductie Energiegebruik) ministerie van BZK. Deze regeling loop af is afgewezen. Er was te weinig budget maart 2021. De kans bestaat dat er een beschikbaar voor alle aanvragen. Er is tweede tranche komt. Als dat zo is wordt bezwaar gemaakt tegen de afwijzing maar hierop ingezet. dit bezwaar heeft geen stand gehouden. Tevens is er een goed gesprek gevoerd met Ten behoeve van lokale betrokkenheid het betreffende ministerie over de afwijzing van inwoners bij de energietransitie wordt en de gevolgde procedure.

de samenwerking voortgezet tussen gemeente en energiecoaches en ook met Overleg met energiecoaches, initiatiefnemers van een lokale initiatiefnemers en lokale energiecoöperatie energiecoöperatie die op zoek zijn naar is gecontinueerd. geschikte locatie voor zonnepanelen.

Wat wilden we bereiken? Doel: Duurzaamheidsmaatschappij Meermaker Teylingen versnelt duurzame ontwikkelingen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving D2a

We richten een duurzaamheidsmaatschappij Teylingen

Stand van zaken jaarrekening Meermaker Teylingen BV is begin 2019 van start gegaan, maar eind 2020 heeft de raad

88

(DMT) op met het voornemen om vanaf 2019 operationeel bij te dragen aan een duurzaam bedrijfsleven.

besloten er niet mee door te gaan. Enkele dossiers waar vanuit Meermaker Teylingen een start was gemaakt, zijn door de gemeente zelf overgenomen voor Uitwerking 2021 (e.v.): voortzetting. De opheffing van Meermaker Meermaker Teylingen wordt per 1 januari Teylingen BV is eind 2021 formeel voltooid. 2021 geliquideerd conform de motie aangenomen in de raadsvergadering d.d. 28 september 2020. Nader wordt bekeken welke taken van Meermaker Teylingen kunnen worden gecontinueerd vanaf januari 2021 in het belang van 60.000 opgenomen in deze begroting. D2b

Eén ambitie is om in 2020 minimaal 100.000 zonnepanelen op bedrijfsdaken van Teylingse bedrijven geplaatst te hebben.

Tweejaarlijks tellen we de zonnepanelen op alle daken in de gemeente. Dit deden we de laatste keer in 2020 toen telden we in totaal ruim 69.000 panelen. In 2022 voeren we opnieuw een telling uit.

Uitwerking 2021 (e.v.): De ambitie van 100.000 zonnepanelen op bedrijfsdaken is verlaten. De inzet ondernemers in Teylingen stimuleren zonnepanelen te plaatsen wordt gecontinueerd. De doelstelling van het Energieakkoord Holland Rijnland is v ertaald naar de inzet voor Teylingen: 50.000 zonnepanelen op bedrijfsdaken in het jaar 2025. De intentie is dit doel te overtreffen nog voor 2025.

Wat wilden we bereiken? Doel: Duurzaamheidsmeter geeft inzicht in stand van zaken Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving D3

We voeren een duurzaamheidsmeter 2018-2022 in als basis voor uitvoeringsplannen. We willen daarmee de komende jaren doelgerichte en toetsbare plannen gaan maken, die we tot op wijkniveau kunnen uitvoeren en waarvan we ook op wijkniveau de resultaten kunnen zien. Uitwerking 2021 (e.v.): De Wijkmonitor en de Duurzaamheidsbenchmark, opgesteld door TELOS, worden gepresenteerd aan de raad. Invulling wordt gegeven aan de eerste jaarlijkse monitoring van duurzame ontwikkelingen op verzoek van de raad.

Stand van zaken jaarrekening Voor het monitoren en sturen van duurzame ontwikkeling is in overleg met de raad een format voor een jaarlijkse rapportage opgesteld en over 2020 is voor het eerst gerapporteerd over hetgeen dat is bereikt. Voor 2021 zal opnieuw een jaarverslag worden opgesteld. In aanvulling daarop wordt ook gekeken naar op welke wijze de energietransitie gemonitord kan gaan worden, en op welke wijze t.z.t. een monitor bij de omgevingsvisie opgesteld kan worden. Deze activiteiten worden in 2022 voortgezet. De presentatie van de TELOSmonitor volgt in het tweede kwartaal van 2022.

89

Wat wilden we bereiken? Doel: Energietransitie door het benutten van verschillende energiebronnen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving D4

D5

We gebruiken het Energieakkoord Holland Rijnland en de uitvoeringsorganisatie als platform om versnelling en opschaling van activiteiten te organiseren om alle mogelijke energiebronnen die beschikbaar zijn of komen in te zetten bij de realisatie van onze energietransitie.

Stand van zaken jaarrekening Zowel de RES (Regionale Energiestrategie), LES (Lokale Energiestrategie) als de TVW (Transitievisie Warmte) zijn in 2021 vastgesteld.

Uitwerking 2021 (e.v.): De verdere uitwerking volgt uit de opstelling en vaststelling van de RES, TVW en LES. We stellen inventarisaties en plannen op In de RES, LES en TVW is het integraal om de inzet van alle duurzame vormen inzetten van duurzame energie van energie in gemeentelijk en regionaal meegenomen. verband integraal in te zetten. Uitwerking 2021 (e.v.): De verdere uitwerking volgt uit de opstelling en goedkeuring van de RES, TVW en LES.

D6

We nemen deel aan het regionale programma Energieakkoord en meer

In 2021 is deelgenomen aan de werkgroep Duurzame Mobiliteit met de Holland

90

specifiek het programma Duurzame mobiliteit. Dit leidt op korte termijn tot maatregelen op het gebied van

Rijnland-gemeenten. Er is gebruik gemaakt van de regionale ondersteuning van Holland Rijnland bij het opstellen van integraal laadbeleid. In Teylingen zijn de het realiseren van extra laadpunten om Beleidsvisie Laadinfrastructuur gemeente elektrisch rijden te stimuleren, sluiten we Teylingen en de beleidsregels aan bij de activiteiten (bijvoorbeeld laadinfrastructuur vastgesteld. Het beleid en laadkaart) die momenteel door HR de beleidsregels vormen de basis voor de worden uitgewerkt. Verder kijken we naar uitvoering; de daadwerkelijke de mogelijkheden om in een aantal implementatie van laadinfrastructuur in gevallen laadpalen uit te voeren in Teylingen. In regionaal verband zijn in de tweede helft van 2021 prognosekaarten Naast elektrische voertuigen is ook de opgesteld voor de laadbehoefte tot 2025, deelauto aan een opmars bezig. In ook voor Teylingen. Op basis van deze Holland Rijnland-verband stellen we prognoses is in het laatste kwartaal van beleid op dat we lokaal verder kunnen 2021 gestart met het opstellen van invullen. geactualiseerde plankaarten voor laadinfrastructuur. Met deze plankaarten Uitwerking 2021 (e.v.): wordt de plaatsing van laadpalen We nemen deze onderwerpen op in de vergemakkelijkt en versneld. Deze LES, die als basis voor het verdere plankaarten komen naar verwachting in het uitvoeringsprogramma zal gelden. tweede kwartaal 2022 gereed.

We gaan ondertussen door met het Er is niet gekeken naar de mogelijkheden succesvol plaatsen van laadpalen op basis om laadpalen uit te voeren in combinatie van de nieuwe werkprocedures. We maken in 2021 een raadsvoorstel voor het actiever promoten van deelauto's, o.a. De haalbaarheid van concepten voor door ze gedurende een periode van 3 jaar deelmobiliteit (deelauto's) hangt samen beschikbaar te stellen in iedere kern. met voldoende schaalniveau. Een aanpak op regionaal niveau ligt daarom het meest voor de hand. Holland Rijnland vervult hier een trekkende en ondersteunende rol voor de gemeenten. Hier is door HR nog geen invulling aan gegeven. D7