NL21-648800269-12533 Teylingen beleidsplan wegen 2022-2026

Beleidsplan wegen 2022-2026 Kaders voor beheer

versie: Definitief

4

Huidige situatie

4.1 Areaal verhardingen t proces 2.4 De beheercirkel in relatie tot de organisatie De basis voor goed wegbeheer is het op orde brengen en houden van De organisatie van het wegbeheer binnen de gemeente Lisse heeft en uitvoeringsplannen. Met de de monitoring wordt getoetst de wegennet, zoals locatie, constructie, gebruik vaste gegevens vanof het 2 Wegbeheer parallellen met de niveau-indeling uitbeheerde beheercirkel. De drie teams gewenste ambitie gehaald wordt. Bij afwijkingen dient er bijgestuurd te en omvang. Weten wat je hebt en waar het ligt zijn de belangrijkste opereren voornamelijk op de volgende niveaus: worden in prestatie of budgetten. In bijlage 1 is de volledige beheercirkel De gemeente Lisse heeft als doelstelling om veilig, leefbaar en 4 Huidige situatie vragen binnen het areaalbeheer. weergegeven. bare ruimte in duurzaam te goede beheren. Dit omvat de beleidsthema’s van de Asfalt (m²) verhardingen, veiligheid, comfort, aanzien en organisatie nodig.namelijk De Team Niveau beheercirkel 4.1 Areaal verhardingen In dit hoofdstuk staat beschreven hoe het 25.800 500 4.1.1 Omvang en opbouw uit duurzaamheid.

van de ambtelijke De basis voor wegbeheer is het op orde brengen en houden van Team Inrichting Openbare Ruimte Strategisch engoed Tactisch 28.300 beheerproces van wegen is georganiseerd om deze doelstelling te de vaste gegevens van het wegennet, zoals locatie, constructie, gebruik Het beheersysteem geeft een accuraat en betrouwbaar beeld van de eylingen: Team Beheer Buitenruimte Strategisch en Tactisch behalen.HLTsamen. 91.000 en omvang. Weten wat je hebt en waar het ligt zijn de belangrijkste werkelijkheid, en wordt voortdurend geactualiseerd en aangevuld. Alle in ams verantwoordelijk Organisatie Team Buitendienst Operationeel vragen binnen het areaalbeheer. 2.1 Beheercirkel dit hoofdstuk genoemde hoeveelheden 74.000 zijn gebaseerd op de huidige Het proces voor doelmatig en duurzaam beheer wordt vormgegeven met Omvang en opbouw stand van het beheersysteem. Team Openbare Ruimte4.1.1 houdt zich voornamelijk bezig de beheercirkel, gebaseerd opHet de roos vanInrichting iAMPro. Hiermee wordt het

Asfalt (m²)

Beleidsplan wegen 2022-2026 28.300

114.400

Huidige situatie

8

Conclusie en advies

Het beheersysteem geeft een accuraat en betrouwbaar beeld van de 114.400 beheer op een gestructureerdemet en overzichtelijke wijze georganiseerd. de uitvoering van integrale projecten in de buitenruimte. De taak werkelijkheid, en wordt voortdurend geactualiseerd en aangevuld. Alle in De beheercirkel: Organisatie: Areaal m2 % dituit hoofdstuk genoemde hoeveelheden zijn gebaseerd op de huidige van Team Beheer Buitenruimte bestaat het beheer en onderhoud De basis voor goed wegbeheer is het op orde brengen en houden van mte. stand van het beheersysteem. • Team Inrichting van de openbare ruimte. Asfalt 334.000 23,3

91.000

74.000

Kaders voor beheer

Wegbeheer

25.800 500

Aandachtspunten CONCLUSIE:

•De huidige Kwaliteitsaspecten • Bermen/passeerstroken kwaliteit van de verhardingen ligt op het ambitieniveau Zwaar belaste weg Gemiddeld belaste is weg •”Basis” Ambitieniveau • Easypath maar de kwaliteit van de asfaltverhardingen de afgelopen de vaste gegevens van het wegennet, zoals locatie, constructie, gebruik Openbare Ruimte • Klimaatadaptatie • Afkoppelen hemelwater jaren wel afgenomen. Licht belaste weg Weg in woongebied Elementen 1.053.700 73,6 Areaal m % erhoud wordt gepland4 en omvang. De gemeente Teylingen maakt gebruik van Obsurv als situatie 2.5 Huidige Prestatie, kosten•en risico’s Zwaar belaste weg Gemiddeld belaste 1,6 weg 334.000 23,3 Beton 22.200 TeamAsfalt Beheer • Duurzaamheid •Fietspad Droogstand Weg in verblijfsgebied uitenruimte, middels Asfalt (m²) beheersysteem. Dit geeft een accuraat betrouwbaar van de Om het wegbeheer goed uit te kunnen voeren is het vaststellen van Lichten belaste weg Weg beeld in woongebied Elementen 1.053.700 73,6 Onverhard 21.400 1,5 Buitenruimte • Geluidsreductie • Boomwortelschade mentenverhardingen,4.1 heldere en wordt1,6voortdurend geactualiseerd en aangevuld. Alle in kaders van belang.

Goed beheer juiste Beton is het maken van de werkelijkheid, 22.200 Areaal verhardingen Weg in verblijfsgebied Fietspad Het doel van de gemeente is om de budgetten voor wegbeheer dusdanig Totaal 1.431.300 100op 5.300 •goede Buitendienst • Teerhoudend asfalt • Halfverhardingen Onverhard 21.400 1,5 17.900 keuzes zorgen voor een balans tussen gewenste dit beleidsplan genoemde hoeveelheden en bedragen zijn gebaseerd De basis voor die goed wegbeheer is het op Team orde brengen en de houden van prestatie 17.100 (m²) in te zetten, dat deElementen kwaliteit van de asfaltverhardingen en de Totaalconstructie, 100 hetHuidige benodigd tegen risico’s.gebruik Kaders 1.431.300 op de vaste vansituatie hetbudget, wegennet, zoalsacceptabele locatie, 4.2 Kwaliteit verhardingen wordt gehaald. Wanneer 90% van het areaal verhardingen de het huidige standverhardingen van het beheersysteem. 4en gegevens • Gebakken materiaal Elementen (m²) 2.2 Beheerproces elementenverhardingen voldoet aan het ambitieniveau. Asfalt (m²) n uitgevoerd door heten omvang.

Het bestaande areaal is onder te verdelen in 7 wegtypen, conform de gebied Weten van prestatie, kosten en risico’s worden met het beleidsplan door Het in pagina de komende periode uit te voeren onderhoud en de daarmee kwaliteit B of hoger heeft, dan wordt de ingedikte kwaliteit voor alle wat je hebt waar hetIn ligt zijn de belangrijkste de procesbeschrijving op de volgende zijn de verschillende 2

Het bestaande areaal is onder te verdelen in 7 wegtypen, conform de 6.200 38.000 Uit de grafiek 4.1 verhardingen 6.200 62.400 debinnen raadAreaal vastgesteld en geven richtingonderdelen aan de uitvoering. CROW-wegbeheersystematiek. 1 – Hoofdweg komt voor 40.700 samenhangende kosten de korte termijn bepaald door de nietverhardingen samen met kwaliteit B beoordeeld. blijkt dat weergegeven die leiden tot en Op van voor Wegtype vragen het areaalbeheer. 38.000 500basis 0 CROW-wegbeheersystematiek. Wegtype 1 –beleidsplan. Hoofdweg komt ietworden voor 25.800 0

62.400

De basis voor goed wegbeheer is hetBalans: op orde brengen en houden en van De gemeente heeft uitkomt voor het vigerende 28.300 huidige kwaliteit vanendelandelijke verhardingen termijn op basis de ingedikte kwaliteit van het Teylingen gehele wegennet oponderhoud kwaliteit B. aan de wegen in totaal binnen de kaders gemeente Teylingen. en voor de lange binnen dewetgemeenteregelgeving, Teylingen. gemeentelijke ADVIES: 128.000 de vaste gegevens van het wegennet, zoals locatie, constructie, gebruik ontwikkelingen worden beleidskaders en vastgelegd een € 725.000 inclusief VAT-kosten beschikbaar vanvastgesteld onderhoudscycli. Het in kwaliteitsbeeld is te direct afgeleid van de globale voor het benodigde4.1.1en omvang. Omvang en wat opbouw 91.000 volledig Het beheersysteem dient worden gevuld met ontbrekende Weten je hebt en waar het ligtbeleidsplan. zijn de belangrijkste 35.000 Wegtype % inspectie% uit 2019 % de CROW-richtlijnen 356.400 en voor wegbeheer. Uit de inspectieresultaten blijktonderhoud dat 8% van de verhardingen schillende disciplinesHet beheersysteem · Groot € 600.000;een kwaliteit vragen binnen het areaalbeheer. geeft een accuraat en betrouwbaar beeld van de visuele gegevens. Hoe nauwkeuriger de gegevens zijn, %hoe beter het Wegtype % %

Financiën

356.400

totaal74.000 asfalt elementen D (zeer slecht) heeft Dit komt overeen met 108.700 m2 en ). Het doel van dezewerkelijkheid, en wordt voortdurend geactualiseerd Het hoofddoel van wegbeheer te verstrekken op netwerken aangevuld. Alle inis informatie · gekregen. Klein 1: onderhoud € 125.000. totaal asfalt elementen wegbeheer kan worden 2 Zwaar belaste weg 0 0 uitgevoerd. Scenario 2: 4.1.1 Omvang en opbouw 590.700 betreft achterstallig onderhoud. Onderhoud hiervan Scenario had al eerder 4.2.1 Huidige0wordt kwaliteit en projectniveau over het wegennet. In dit beleidsplan de nadruk ciële middelen en hetdit hoofdstuk genoemde hoeveelheden zijn gebaseerd op de huidige Om de financiële gevolgen voor de verschillende beleidsthema’s 3 Gemiddeld belaste 27 1 weg 7 Het beheersysteem geeft een accuraat en betrouwbaar beeld van de weg Zwaar belaste 0 zijn getoetst aan 0 0 114.400 visuele inspectie gelegd op het netwerkniveau. uitgevoerd moeten worden. Technisch gezien is het verder uitstellen vansenioren en De2 resultaten van de globale de Gehele areaal onderhouden Looproutes 590.700 standwerkelijkheid, van het beheersysteem. Licht belasteAlle wegin 34 6 12 en wordt voortdurend geactualiseerd en4aangevuld. inzichtelijk te maken, is een tweetal scenario’s doorgerekend. De

dit onderhoud niet In de praktijk zal er altijd fietspaden een percentage richtlijnen die per schadebeeld door CROW 3 Gemiddeld belaste weg 27 zijn opgesteld.1 Deze 7 op acceptabel. kwaliteisniveau Basis (B) onderhouden op financiële consequenties van deze scenario’s ”zeer aandeelzijn datals volgt: naar de afgeleid 6vanvijfde visuele 12 slecht” aanwezig zijn. Het gaat hier om een kwaliteitsniveau Basis+ (A) vergelijkbaar is met het landelijk gemiddelde. kwaliteitsbeoordelingen A+ t/m D die in de Kwaliteitscatalogus Openbare weginspectie Gemiddeld ligt deze 8 4 conform Zwaar belaste6de wegCROW-richtlijnen. Gemiddeld weg 56 5 Weg in woongebied 22 belaste 47op Ruimte 2018 (CROW-publicatie 380) zijn gedefinieerd. Hierbij wordt Kosten in € per jaar, periode 2022-2026, incl. VAT 100 100 100 niveau oftewel ”Basis”. Ditwegwil zeggen dat 90% areaal 6 Weg inB, verblijfsgebied 8 34 van het Het 28areaal met de waardering ‘zeer slecht’ en ’slecht’ moet in de Zwaar belaste weg Gemiddeld belasteen Licht belaste weg Weg in woongebied onderscheid gemaakt tussen asfaltelementenverhardingen. Scenario 1 Scenario 2 Beschikbaar verhardingen minimaalin woongebied kwaliteit B of hoger heeft. 7 Licht belaste weg komende twee planjaren worden onderhouden.

De waardering ‘matig’ 7 Fietspaden 4 6 Weg in Weg verblijfsgebied Fietspad8 (Basis) (Basis+) houdt Weg in verblijfsgebied Fietspad Totaal 100 100 100 in dat het betreffende oppervlak over drie tot vijf jaar voor Groot onderhoud 1.193.000 1.227.000 600.000 Verder blijkt uit de inspectieresultaten dat 8% van de verhardingen een Kwaliteit verhardingen onderhoud in aanmerking komt. 14 Klein onderhoud 148.000 152.000 125.000 kwaliteit D (zeer slecht) heeft. Dit betreft achterstallig onderhoud. Elementen (m²) 100% 4.2.2 kwaliteitsniveau Technisch gezien is het verder uitstellen van dit onderhoud niet Gewenst TOTAAL 1.341.000 1.379.000 725.000 6.200 62.400 14.700 Het huidig kwaliteisniveau B komt overeen met het huidige beleid van de 38.000 80% acceptabel. Het 0wegwerken 30.700 0van deze 3.100onderhoudsachterstand kost in gemeente Teylingen om alles onderhoudsachterstand: te onderhouden op kwaliteitsniveau B Wegwerken € 841.000 incl. VAT. 14 totaal € 841.000 incl. VAT-kosten. Risico’s en gevolgen 1: is enkele gebieden (basis). Wel wil de gemeente bekijken scenario of het mogelijk 60% 9 Geen onderscheid in kwaliteitsniveau; 356.400 te onderhoud·op een hoger kwaliteisniveau.

Uit met de kwaliteit uit 2017, blijkt dat de kwaliteit van 40%de vergelijking In onderstaande deze gebieden van genoemd en wordtisdekans huidige · tabel Doorzijn tijdig uitvoeren onderhoud op grotere schades en 264.400 asfaltverhardingen is590.700 afgenomen. De kwaliteit kwaliteit van vergeleken met de gewenste kwaliteit. kapitaalvernietiging gering; 20% elementenverhardingen is toegenomen. 434.600

Weg woongebied 22 56 147 waarvan 47 dit hoofdstuk genoemde hoeveelheden zijn gebaseerd opinde huidige De 5systematiek voor wegbeheer is beschreven in Publicatie Onderdelen: Ambities, organisatiedoeleinden en budgetten worden vertaald in technische kwaliteit is 28wegverhardingen vervolgens omgezet De kwaliteit van de 4 Licht belaste 34 is 6 Wegeen in verblijfsgebied 8CROW 34 weg in 2019 herziene versie % door Stichting is uitgebracht. CROW

stand van het beheersysteem. en beleidsplannen. hebben gepland, Areaal kaders worden gebruikt voor het opstellen van m2 • Deze Verharding aat is een integrale Asfalt 244.000 Areaal m2 dt gehouden• met Markering de Elementen 747.500 Asfalt 334.000 • Aardebaan eving en specifieke 1.053.700 BetonElementen 1.200 en uitvoering• van OV-haltes de Onverhard Beton 22.200 3.500 Onverhard 21.400 Inrichting Openbare Totaal 996.200 Totaal

7 Fietspaden Totaal

1.431.300

% 23,3 73,6 1,6 1,5 100

24,5 75,0 0,1 0,4 100

Het bestaande areaalis is onder onder teteverdelen in 7 in wegtypen, conformconform de Het bestaande areaal verdelen 7 wegtypen, de CROW-wegbeheersystematiek. Wegtype 1 – 1Hoofdweg komt niet voorniet voor CROW-wegbeheersystematiek. Wegtype – Hoofdweg komt binnen de gemeente Teylingen. binnen de gemeente Lisse.

Kaders en randvoorwaarden Wegtype

%

%

%

totaal % asfalt elementen % % Wetten:Wegtype 2 Zwaar belaste weg 0 0 0 • Burgerlijk wetboek (algemenetotaal zorgplicht)1 asfalt elementen 3 Gemiddeld belaste weg 27 7 2 Zwaar belaste weg 1 2 0 4 Licht belaste weg 34 6 12 • Wegenwet (onderhoud) 3 Gemiddeld belaste weg 52 2 5 Weg in woongebied 22 14 56 47 • Wegenverkeerswet (verkeersregels) 4 Licht belaste weg 14 0 6 Weg in verblijfsgebied 8 4 34 28 7 Fietspaden 8 48 4 6 • Wet5 Weg milieubeheer in woongebied 17 58 Totaal 100 100 100 6 Wegrichtlijnen: in verblijfsgebied 29 7 35 Algemene 7 Fietspaden 5 7 4 • Bouwstoffenbesluit 100 100 100 • WetTotaal basisregistratie grootschalige topografie • CROW-richtlijnen

Gemeentelijke kaders: • Prettig wonen voor iedereen • Energiek en sociaal Teylingen • Ondernemend en bruisend Teylingen • Duurzaam denken en doen • Modern bestuur, invloedrijke bewoners

Elementen (m²)

Conclusie en Advies

· Kleine kans op aansprakelijkheid bij ongevallen, met name bij routes

0%

Asfalt A+

Elementen A

B

C

Gebied Gewenste kwaliteit Huidige kwaliteit rondom seniorencomplexen; Centrum A D Beschikbaar budget voor zowelBgroot onderhoud als klein onderhoud Fietspaden · Conclusies: A is huidige onvoldoende. Woonwijken De B kwaliteit ligt op het B ambitieniveau Basis (B).

Totaal D

90% regel

Om te toetsen of de kwaliteit voldoet aan het vastgestelde kwaliteitsniveau is door het CROW de ingedikte 14 kwaliteit bepaald op basis van de 90%-regel. Hierbij wordt de kwaliteit van de verhardingen gelijkgesteld aan de minimale kwaliteit die door 90% van het areaal

Onderhoudsstrategie

4.2.3 Ontwikkeling kwaliteit Vanuit financieel oogpunt is de voorkeur te kiezen voor In onderstaande grafiek wordt de huidige kwaliteit vergeleken met die uit scenario 1. Het beschikbaar 2017, gebaseerd op de planningen uit Obsurv. Debudget kwaliteit moet van hetechter wel worden areaal asfaltverhardingen in deze afgenomen. Het verhoogdisom het periode kwaliteitsniveau opaandeel peil te houden. Van A+ vervanging is sprake als de volledige verharding met waardering is weliswaar toegenomen, maar A is afgenomen en wordt vernieuwd, 29

14

al dan niet met hergebruik van vrijkomende materialen.

Advies:

Het uitvoeren van groot onderhoud wordt gepland op basis van: Vanuit het oogpunt van kwaliteit en op basis 16 van de door · Een visuele inspectie van de weg, en het aan de hand daarvan de gemeente geformuleerde ambitie, is de vooreur te kieopgestelde beheeren onderhoudsplan; zendeflectiemeting voor scenariodie2.aangeeft Door differentiatie in kwaliteitsniveaus · Een dat de draagkracht van de verharding versterkt worden. worden de risico’smoet verder beperkt.

©2021 Sweco Nederland - De Holle Bilt 22 - 3732 HM De Bilt - Postbus 203 3730 AE De Bilt - +31 6 53 76 79 86 - Frank.Goedjaar@Sweco.nl - projectnr. 376140

Het uitstellen van onderhoud kan leiden tot het moeten nemen van

5.3.2 Klein onderhoud Naast groot onderhoud en vervanging dient ook budget besteed te worden aan klein onderhoud. Onder klein onderhoud wordt verstaan al

Inhoudsopgave

4.2.1

Huidige kwaliteit .............................................................................. 16

4.2.2

Gewenst kwaliteitsniveau ................................................................ 16

1

Inleiding ..................................................................................6

4.2.3

Ontwikkeling kwaliteit ...................................................................... 16

1.1

Aanleiding en scope ................................................................6

4.2.4

Kwaliteit per beleidsthema .............................................................. 17

1.2

Samenvatting ...........................................................................6

4.2.5

Netwerkdeflectiemetingen ............................................................... 17

2

Wegbeheer .............................................................................7

5

Onderhoudsstrategie .......................................................... 18

2.1

Beheercirkel .............................................................................7

5.1

Huidige werkwijze ................................................................. 18

2.2

Beheerproces ..........................................................................7

5.2

Doel strategie ........................................................................ 18

2.3

Organisatie ..............................................................................9

5.3

Planmatig onderhoud ............................................................ 18

2.4

De beheercirkel in relatie tot de organisatie ............................9

5.3.1

Groot onderhoud en vervanging ...................................................... 19

2.5

Prestatie, kosten en risico’s .....................................................9

5.3.2

Klein onderhoud .............................................................................. 19

2.6

Onderdelen beleid wegen .....................................................10

6

Aandachtspunten beleid .................................................... 20

3

Kaders en randvoorwaarden ..............................................11

6.1

Kwaliteitsaspecten ................................................................ 20

3.1

Landelijke wet- en regelgeving ..............................................11

6.1.1

Veiligheid......................................................................................... 20

3.2

Gemeentelijke kaders en randvoorwaarden .........................11

6.1.2

Comfort ........................................................................................... 20

3.2.1

Huidig beleid en beheer...................................................................11

6.1.3

Aanzien ........................................................................................... 20

3.2.2

Gemeentelijk Verkeers- en VervoerPlan .........................................12

6.1.4

Duurzaamheid ................................................................................. 20

3.2.3

Structuurvisie ...................................................................................12

6.2

Ambitieniveau........................................................................ 20

3.2.4

Duurzaamheid en klimaat ................................................................12

6.3

Klimaatadaptatie ................................................................... 21

3.3

Openbare ruimte ....................................................................13

6.4

Duurzaamheid ....................................................................... 21

4

Huidige situatie ....................................................................14

6.5

Geluidsreducerende deklagen .............................................. 22

4.1

Areaal verhardingen ..............................................................14

6.6

Teerhoudend asfalt ............................................................... 22

4.1.1

Omvang en opbouw ........................................................................14

6.7

Gebakken materiaal .............................................................. 22

4.1.2

Ontwikkeling areaal .........................................................................15

6.8

Bermen en passeerstroken ................................................... 22

4.1.3

Fietspaden .......................................................................................15

6.9

Easypath ............................................................................... 22

4.2

Kwaliteit verhardingen ...........................................................16

6.10

Afkoppelen hemelwater ........................................................ 23

4

6.11

Droogstand ............................................................................23

6.12

Boomwortelschade ................................................................23

6.13

Halfverhardingen ...................................................................24

7

Financiën ..............................................................................25

7.1

Onderhoudsachterstand ........................................................25

7.2

Regulier onderhoud ...............................................................25

7.2.1

Groot onderhoud .............................................................................26

7.2.2

Klein onderhoud ..............................................................................26

7.3

Lange termijn budget .............................................................26

7.4

Uitwerking scenario’s.............................................................26

7.5

Beschikbaar budget ...............................................................28

7.6

Areaaluitbreiding ....................................................................28

8

Conclusie en advies ............................................................29

Bijlage 1

De beheercirkel

Bijlage 2

Wegbeheer

Bijlage 3

Wettelijk kader en milieu

Bijlage 4

Proces wegbeheer

5

1

Inleiding

De gemeente Teylingen is een gemeente in Zuid-Holland die in de bollenstreek ligt. Dit beleidsplan betreft het beheer en onderhoud van alle verhardingen die de gemeente in beheer heeft. Een goed inzicht in de samenstelling en de kwaliteit van het wegennet en haar onderdelen is van belang om de juiste beleidskeuzes te kunnen maken en een goed beheer te kunnen waarborgen. 1.1 Aanleiding en scope Het doel van dit beleidsplan is het leggen van een bestuurlijke, beheersmatige en financiële basis voor het wegbeheer in de komende vijf jaar. In dit beleidsplan worden de beleidskaders omschreven en uitgewerkt tot beleidsdoelstellingen en strategieën voor het beheer van de verhardingen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de kwaliteitsambitie en prioriteiten ten aanzien van verschillende beleidsthema’s. Ten behoeve van het beheer van infrastructuur dienen beleidskeuzes voor kwaliteit en kosten te worden gemaakt. Zo kunnen verschillende eisen worden meegegeven voor het wegbeheer. Verschillende beleidskeuzes zullen resulteren in verschillende beheerkosten. Na het vaststellen van de keuzes kunnen voor de korte termijn onderhoudsplanningen worden gemaakt, die de basis vormen voor de uitvoering van het onderhoud.

De functie van het wegennet is het verkeer veilig, vlot en comfortabel te verwerken. Het is de taak van de overheid ervoor te zorgen dat dit wegennet zijn functie blijvend kan vervullen. Dit beleidsplan vormt het kader voor de gemeente om aan de wettelijke verplichting voor goed wegbeheer te kunnen voldoen. Voorliggend beleidsplan wegen omvat het technisch beheer van de verhardingen en niet het functioneel beheer van de wegen. Bij technisch beheer gaat het om werkzaamheden die tot doel hebben de huidige functie van de weg in stand te houden. Van functioneel beheer is sprake wanneer de vormgeving van de weg wordt gewijzigd als gevolg van het veranderende gebruik van de weg. Herinrichtingen vormen dus geen onderdeel van dit plan. 1.2 Samenvatting De samenvatting van dit beleidsplan is opgenomen in de vorm van een factsheet. Deze is terug te vinden aan het begin van deze rapportage.

In het kader van de samenwerking met de gemeenten Lisse en Hillegom, probeert HLTsamen de uitvoering van het wegbeheer zoveel mogelijk parallel en uniform te laten lopen, en eventueel werk gezamenlijk voor te bereiden en uit te voeren. Wegbeheer is een belangrijk onderdeel van het integraal beheer van de openbare ruimte. De totale gemeentelijke beheertaak voor wegen bestaat ook uit verkeer, wegmeubilair, openbare verlichting, riolering en afval/reiniging. Dit beleidsplan heeft uitsluitend betrekking op het beheer van de (weg)verhardingen. De relaties met de overige onderdelen van de openbare ruimte komen wel aan de orde.

6

2

Wegbeheer

De gemeente Teylingen heeft als doelstelling om veilig, leefbaar en duurzaam te beheren. Dit omvat de beleidsthema’s van de verhardingen, namelijk veiligheid, comfort, aanzien en duurzaamheid. In dit hoofdstuk staat beschreven hoe het beheerproces van wegen is georganiseerd om deze doelstelling te behalen.

beheer- en uitvoeringsplannen. Met de monitoring wordt getoetst of de gewenste ambitie gehaald wordt. Bij afwijkingen dient er bijgestuurd te worden in prestatie of budgetten. In bijlage 1 is de volledige beheercirkel weergegeven.

2.1 Beheercirkel Het proces voor doelmatig en duurzaam beheer wordt vormgegeven met de beheercirkel, gebaseerd op de roos van iAMPro. Hiermee wordt het beheer op een gestructureerde en overzichtelijke wijze georganiseerd.

2.2 Beheerproces In de procesbeschrijving op de volgende pagina zijn de verschillende onderdelen weergegeven die leiden tot een beleidsplan. Op basis van vigerende wet- en regelgeving, gemeentelijke kaders en landelijke ontwikkelingen worden beleidskaders vastgesteld en vastgelegd in een beleidsplan. Het hoofddoel van wegbeheer is informatie te verstrekken op netwerken projectniveau over het wegennet. In dit beleidsplan wordt de nadruk gelegd op het netwerkniveau. Ambities, organisatiedoeleinden en budgetten worden vertaald in beleidsplannen. Deze kaders worden gebruikt voor het opstellen van

De systematiek voor wegbeheer is beschreven in Publicatie 147 waarvan in 2019 een herziene versie door Stichting CROW is uitgebracht. CROW

7

(Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek) is een Nederlandse stichting die zich opstelt als kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid. Voor de theoretische achtergronden van de beheersystematiek wordt verwezen naar bijlage 2 van dit rapport. De beheersystematiek omvat de volgende hoofdtaken: · Verzamelen en actueel houden van gegevens van het wegennet; · Vaststellen van budgetten en prioriteiten door de raad (beleidsplan); · Inspecteren kwaliteit; · Opstellen beheerplan met een meerjarenplanning voor het college; · Uitvoering van het vastgestelde beheerplan met gestelde randvoorwaarden.

Wet- en regelgeving

Gemeentelijke beleidsthema’s en plannen

Landelijke ontwikkelingen en trends

Sinds 2007 wordt de kwaliteit van de openbare ruimte gedefinieerd door deze te beschrijven met behulp van kwaliteitsbeelden. Daarbij worden 5 kwaliteitsniveaus gedefinieerd. In de ‘Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018’ (CROW-publicatie 380) zijn deze niveaus beschreven voor alle objecten in de openbare ruimte. Deze onderhoudsniveaus zijn eveneens gekoppeld aan de systematiek voor wegbeheer. Hierdoor kunnen de resultaten van de globale inspectie worden gepresenteerd in deze beeldkwaliteitsniveaus. Kwaliteitsniveau

Omschrijving systematiek

Zeer slecht

D

Achterstallig onderhoud

Slecht

C

Richtlijn is overschreden à binnen 2 jaar onderhoud

Matig

B

Waarschuwingsgrens bereikt à binnen 5 jaar onderhoud

Goed

A

Enige schade, maar waarschuwingsgrens nog niet bereikt

Zeer goed

A+

Helemaal geen schade

Hieronder staat een voorbeeld van een beeldmeetlat uit CROWpublicatie 380 voor het schadebeeld zichtbare reparaties in asfalt. A+

A

B

Er zijn weinig reparaties zichtbaar

Er zijn redelijk veel reparaties zichtbaar

C

D

Beleidskaders

Beleidsplan

Er zijn geen reparaties zichtbaar

Er zijn veel reparaties zichtbaar

Er zijn zeer veel reparaties zichtbaar

Beheerplan

Uitvoeringsplan

De gemeente kent een jaarlijkse beheercyclus die er als volgt uit ziet: · Uitvoeren weginspecties; · Doen van maatregeltoetsen; · Uitvoeren van onderzoeken; · Opstellen onderhoudsplannen; · Uitvoeren van groot onderhoud.

8

In bijlage 4 is een uitgebreidere beschrijving van dit proces weergegeven. 2.3 Organisatie Om de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte in goede banen te leiden, is een overzichtelijke opzet van de organisatie nodig. De gemeente Teylingen maakt sinds 1 januari 2017 deel uit van de ambtelijke werkorganisatie met de gemeenten Hillegom en Lisse: HLTsamen. Binnen deze werkorganisatie zijn de volgende teams verantwoordelijk voor het beheer van de wegen: · Team Beheer Buitenruimte; · Team Buitendienst; · Team Inrichting Openbare Ruimte. Deze teams maken deel uit van Domein Buitenruimte. Het groot onderhoud en het structurele klein onderhoud wordt gepland en uitbesteed door het team Beheer Buitenruimte, middels raamovereenkomsten per gemeente voor elementenverhardingen, asfaltverhardingen en markeringen. Het incidentele klein onderhoud wordt gepland en uitgevoerd door het team Buitendienst.

2.4 De beheercirkel in relatie tot de organisatie De organisatie van het wegbeheer binnen de gemeente Teylingen heeft parallellen met de niveau-indeling uit de beheercirkel. De drie teams opereren voornamelijk op de volgende niveaus: Team Team Inrichting Openbare Ruimte Team Beheer Buitenruimte Team Buitendienst

Niveau beheercirkel Strategisch en Tactisch Strategisch en Tactisch Operationeel

Het Team Inrichting Openbare Ruimte houdt zich voornamelijk bezig met de uitvoering van integrale projecten in de buitenruimte. De taak van Team Beheer Buitenruimte bestaat uit het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. 2.5 Prestatie, kosten en risico’s Om het wegbeheer goed uit te kunnen voeren is het vaststellen van heldere kaders van belang. Goed beheer is het maken van de juiste keuzes die zorgen voor een goede balans tussen de gewenste prestatie en het benodigd budget, tegen acceptabele risico’s. Kaders op het gebied van prestatie, kosten en risico’s worden met het beleidsplan door de raad vastgesteld en geven richting aan de uitvoering.

Bij het opstellen van de onderhoudsplanningen voor het benodigde onderhoud vindt afstemming plaats tussen de verschillende disciplines vanuit de openbare ruimte (riolering, groen, etc.). Het doel van deze afstemming is het efficiënt inzetten van de financiële middelen en het beperken van de overlast voor de omgeving. Wanneer er meerdere disciplines werkzaamheden hebben gepland, worden deze gezamenlijk opgepakt. Het resultaat is een integrale aanpak waarmee zo goed mogelijk rekening wordt gehouden met de behoefte van de omgeving, wet- en regelgeving en specifieke problematiek in de gemeente. De coördinatie en uitvoering van de integrale projecten wordt gedaan door het team Inrichting Openbare Ruimte.

9

Bijbehorende kwaliteitsambities voor verhardingen worden vastgelegd in dit beleidsplan. Deze ambities worden vertaald naar uitvoering door middel van het beheerplan. Dit is een uitgangspunt dat doorsijpelt in het beleid, beheer en uitvoering. Het beleidsplan onderbouwt welk budget nodig is om aan de prestatie te voldoen en welke risico’s hierbij aanvaard worden. 2.6 Onderdelen beleid wegen Dit beleidsplan betreft het beheer en onderhoud van de (weg)verhardingen en omvat alle verhardingen die de gemeente in beheer heeft, zoals rijbanen, parkeervakken en -terreinen, fiets- en voetpaden en alle overige oppervlaktes in de openbare ruimte met een asfalt-, elementen- of cementbetonverharding. De volgende onderdelen zijn bij de gemeente Teylingen opgenomen in het wegenbeleid: · Verharding; · Aardebaan; · Belijning en bebakening; · Openbaar vervoer haltes. Overige onderdelen zoals bebording, bermen en sloten, straatmeubilair en gladheidsbestrijding zijn hierin niet opgenomen. Het betreft in dit geval alleen de verhardingen.

10

3

Kaders en randvoorwaarden

Een belangrijk taak van de gemeente is wegbeheer. Het wegbeheer ligt echter niet onder de verantwoordelijkheid van één discipline binnen de gemeentelijke organisatie maar is ondergebracht bij verschillende afdelingen. 3.1 Landelijke wet- en regelgeving Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte moet worden uitgevoerd binnen de geldende wet- en regelgeving. De belangrijkste daarin is het Burgerlijk Wetboek en de daarin gestelde zorgplicht en risicoaansprakelijkheid.

Wetten: · Burgerlijk Wetboek (algemene zorgplicht); · Wegenwet (onderhoud); · Wegenverkeerswet (verkeersregels); · Wet milieubeheer Algemene richtlijnen: · Bouwstoffenbesluit; · Wet basisregistratie grootschalige topografie; · CROW-richtlijnen.

In Bijlage 3 staat een uitgebreide beschrijving van de wettelijke kaders. 3.2 Gemeentelijke kaders en randvoorwaarden In het Raadsprogramma zijn een aantal thema’s uitgewerkt. Elk thema heeft wel een raakvlak met wegbeheer. Om prachtig wonen, werken en recreëren in het hart van de Randstad mogelijk te laten blijven, zijn de volgende thema’s opgenomen:

· · · · ·

Prettig wonen voor iedereen Energiek en sociaal Teylingen Ondernemend en bruisend Teylingen Duurzaam denken en doen Modern bestuur, invloedrijke inwoners

De inwoners worden meegenomen in de voorbereiding, afhankelijk van de omvang van de maatregelen en de impact van de werkzaamheden (bijvoorbeeld wanneer de bereikbaarheid door de onderhoudswerkzaamheden wordt gestremd en omleidingsroutes noodzakelijk zijn). 3.2.1 Huidig beleid en beheer Het huidige beleid van de gemeente Teylingen is het onderhouden van alle wegen op het kwaliteitsniveau basis, waarbij de verkeersveiligheid bovenaan staat. Waar mogelijk en financieel aantrekkelijk worden beheeractiviteiten zoveel mogelijk gecombineerd met andere werkzaamheden op dezelfde locatie. Zo kan werk worden gecombineerd in een integrale, gebiedsgerichte aanpak. Voor een financiële prognose wordt gebruik gemaakt van zowel een vijfjaarsprognose als een tienjaarsprognose, om zo op langere termijn een beeld te hebben van de onderhoudskosten, voor een gelijkmatige financiering. De gemeente werkt al jaren samen met andere gemeenten in de bollenstreek, onder andere door een gezamenlijke aanbesteding van asfaltonderhoud. Deze regionale samenwerking draagt bij aan de beheersing van kosten, kwaliteit en het benutten en behouden van kennis en vakmanschap. De gemeente Teylingen hanteert als uitgangspunt dat bij aanleg en herstraten gebakken straatstenen worden gebruikt. Hiervoor is een referentiestandaard gekozen. Dit wordt de komende jaren voortgezet.

11

De financiering van het wegonderhoud in de gemeente Teylingen vindt plaats in de vorm van een jaarlijkse storting in de daarvoor bestemde Voorziening groot onderhoud wegen. Onderhoudswerkzaamheden worden vanuit deze voorziening gefinancierd via de begroting. 3.2.2 Gemeentelijk Verkeers- en VervoerPlan Het gemeentelijk verkeer- en vervoerbeleid kan niet los worden gezien van het beleid van andere overheden zoals de rijksoverheid, provincie en regio. Binnen de regio, de provincie Zuid-Holland en de Randstad speelt een groot aantal ontwikkelingen op het gebied van verkeer en vervoer. Deze kunnen invloed hebben op het beleid van de gemeente Teylingen. Speerpunten uit het GVVP Teylingen die raakvlakken hebben met wegbeheer zijn: · Het stimuleren van fietsgebruik door het faciliteren van fietsroutes en -verbindingen, veilige schoolroutes en het combineren van de fiets met het openbaar vervoer; · Het verbeteren van de verkeersveiligheid; · Het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving; · Meer publiek private samenwerking; · Minder geluidhinder; · Verbetering luchtkwaliteit; · Inrichting wegennet volgens het uitvoeringsprogramma Duurzaam Veilig. 3.2.3 Structuurvisie Met de structuurvisie wil de gemeente Teylingen een samenhangend ontwikkelingskader bieden voor de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. De leidende principes hierin zijn:

· Duurzame ontwikkeling van de gemeente · Versterking ruimtelijke kwaliteit van de drie kernen en het buitengebied

· Verbetering sociaal-economische vitaliteit · Inzetten voor een vitale Greenport Duin- en Bollenstreek · Afstemmen ambities en keuzes in regionaal verband Voor het wegbeheer betekent dit vooral het in stand houden en verbeteren van de mobiliteit, met name het oostwestverkeer door de economische aanhechting met de Randstad en Schiphol. Daarnaast is de ontwikkeling van de fietsroutestructuur een belangrijk onderdeel, alsmede de (recreatieve) voetpadenstructuur. Bovenstaande zien we terug in de kwaliteitsambities. 3.2.4 Duurzaamheid en klimaat Duurzaamheid neemt een steeds prominentere rol in de gehele levenscyclus (aanleg, onderhoud en vervanging) van wegen in. In toenemende mate worden duurzame materialen en technieken toegepast of wordt hiermee geëxperimenteerd. Deze kunnen aanvankelijk duurder zijn, maar door een langere levensduur of goedkoper onderhoud kunnen ze over de gehele levensduur goedkoper zijn. Duurzaamheid houdt ook in dat er kritisch gekeken wordt naar de gebruiksfunctie van een weg en naar het materiaalgebruik, met aandacht voor hergebruik en schaarste van grondstoffen. Bij groot onderhoud of vervanging kan worden gekeken of de weg nog functioneel is. Zo niet, dan kan er worden besloten tot herinrichting, opwaardering of afwaardering van een weg.

Een herinrichting waarbij de functie van de weg wijzigt, betreft niet het beheer van de bestaande verhardingen en vormt dus ook geen onderdeel van dit beleidsplan wegen.

12

Qua materiaalgebruik is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk voor duurzame materialen gekozen en/of onderhoudsarmer materiaal wordt gekozen, met name materialen die hitte en wateroverlast verminderen in het kader van klimaatadaptatie. Daarnaast wordt ernaar gestreefd om binnen de geldende regelgeving zoveel mogelijk vrijkomende materialen te hergebruiken. Zowel bij de aanleg van een weg als bij het onderhoud, wordt beoordeeld hoe werkzaamheden het beste kunnen worden uitgevoerd en met welke materialen. Deze kritische beschouwing vanuit het oogpunt van duurzaamheid betreft de totale levenskostenbeschouwing. 3.3 Openbare ruimte Wegen zijn slechts één onderdeel van de openbare ruimte. Vanuit andere disciplines worden ook beleidsuitgangspunten gesteld die raakvlakken hebben met wegbeheer. Met name mobiliteit & verkeer, riolering, groen, openbare verlichting en civiele constructies stellen kaders voor het beheer van wegen. Dit vraagt om een integrale aanpak bij het voorbereiden en uitvoeren van werkzaamheden. Disciplines Openbare Ruimte: Mobiliteit & Verkeer Wegen Openbare Verlichting Civiele Constructies

Riolering en grondwater Water, oevers en baggeren Groen Afval, reiniging en gladheidsbestrijding

In de gemeente Teylingen wordt ernaar gestreefd om door middel van nauw overleg het onderhoud aan rioleringen en verhardingen op elkaar af te stemmen. De werkzaamheden van de nutsbedrijven aan kabels en leidingen worden indien mogelijk gecombineerd. De gevolgen van integraal werken op het beheerproces worden verwerkt in het wegen beheerplan.

13

4

Huidige situatie

Asfalt (m²)

4.1 Areaal verhardingen De basis voor goed wegbeheer is het op orde brengen en houden van de vaste gegevens van het wegennet, zoals locatie, constructie, gebruik en omvang. Weten wat je hebt en waar het ligt zijn de belangrijkste vragen binnen het areaalbeheer.

25.800 500 28.300 91.000 74.000

4.1.1 Omvang en opbouw Het beheersysteem geeft een accuraat en betrouwbaar beeld van de werkelijkheid, en wordt voortdurend geactualiseerd en aangevuld. Alle in dit hoofdstuk genoemde hoeveelheden zijn gebaseerd op de huidige stand van het beheersysteem. Areaal Asfalt Elementen Beton Onverhard Totaal

m2 334.000 1.053.700 22.200 21.400 1.431.300

% 23,3 73,6 1,6 1,5 100

Het bestaande areaal is onder te verdelen in 7 wegtypen, conform de CROW-wegbeheersystematiek. Wegtype 1 – Hoofdweg komt niet voor binnen de gemeente Teylingen. Wegtype 2 Zwaar belaste weg 3 Gemiddeld belaste weg 4 Licht belaste weg 5 Weg in woongebied 6 Weg in verblijfsgebied 7 Fietspaden Totaal

% totaal 0 27 34 22 8 8 100

% asfalt 0 1 6 56 34 4 100

% elementen 0 7 12 47 28 6 100

114.400

Zwaar belaste weg

Gemiddeld belaste weg

Licht belaste weg

Weg in woongebied

Weg in verblijfsgebied

Fietspad

Elementen (m²) 38.000

0

6.200

62.400

356.400 590.700

14

Lengte rijbaan in asfalt: Lengte rijbaan in elementen: Totale lengte rijbaan:

45 km 83 km 128 km

Areaal verloop elementen 1.200.000

4.1.2 Ontwikkeling areaal In onderstaande tabellen is de ontwikkeling van het areaal over de afgelopen 5 jaar opgenomen. Het areaal is tussen 2017 en 2021 minimaal gegroeid. Deze lichte toename komt voornamelijk door een optimalisatie van de database.

1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000

Areaal verloop asfalt

0

350.000

2021

2017

300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 50.000 0 2021

2017

Zwaar belaste weg

Gemiddeld belaste weg

Licht belaste weg

Weg in woongebied

Weg in verblijfsgebied

Fietspad

Zwaar belaste weg

Gemiddeld belaste weg

Licht belaste weg

Weg in woongebied

Weg in verblijfsgebied

Fietspad

4.1.3 Fietspaden Het fietsverkeer en dus de fietsinfrastructuur nemen een prominente plaats in binnen de gemeente Teylingen. Hieronder staat de omvang aangegeven. Areaal Asfalt Elementen Beton Onverhard Totaal

Lengte fietspaden asfalt: Lengte fietspaden elementen: Lengte fietspaden beton Totale lengte fietspaden:

m2 25.800 38.000 21.300 800 85.900

% 30 44 25 1 100

9 km 14 km 8 km 31 km

15

4.2 Kwaliteit verhardingen Het in de komende periode uit te voeren onderhoud en de daarmee samenhangende kosten worden voor de korte termijn bepaald door de huidige kwaliteit van de verhardingen en voor de lange termijn op basis van onderhoudscycli. Het kwaliteitsbeeld is direct afgeleid van de globale visuele inspectie uit 2019 en de CROW-richtlijnen voor wegbeheer. 4.2.1 Huidige kwaliteit De resultaten van de globale visuele inspectie zijn getoetst aan de richtlijnen die per schadebeeld door CROW zijn opgesteld. Deze technische kwaliteit is vervolgens omgezet naar de vijf kwaliteitsbeoordelingen A+ t/m D die in de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2018 (CROW-publicatie 380) zijn gedefinieerd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen asfalt- en elementenverhardingen.

Kwaliteit verhardingen 100%

verhardingen wordt gehaald. Wanneer 90% van het areaal verhardingen kwaliteit B of hoger heeft, dan wordt de ingedikte kwaliteit voor alle verhardingen samen met kwaliteit B beoordeeld. Uit de grafiek blijkt dat de ingedikte kwaliteit van het gehele wegennet uitkomt op kwaliteit B. Uit de inspectieresultaten blijkt dat 8% van de verhardingen een kwaliteit D (zeer slecht) heeft gekregen. Dit komt overeen met 108.700 m2 en betreft achterstallig onderhoud. Onderhoud hiervan had al eerder uitgevoerd moeten worden. Technisch gezien is het verder uitstellen van dit onderhoud niet acceptabel. In de praktijk zal er altijd een percentage ”zeer slecht” aanwezig zijn. Het gaat hier om een aandeel dat vergelijkbaar is met het landelijk gemiddelde. Het areaal met de waardering ‘zeer slecht’ en ’slecht’ moet in de komende twee planjaren worden onderhouden. De waardering ‘matig’ houdt in dat het betreffende oppervlak over drie tot vijf jaar voor onderhoud in aanmerking komt. 4.2.2 Gewenst kwaliteitsniveau Het huidig kwaliteisniveau B komt overeen met het huidige beleid van de gemeente Teylingen om alles te onderhouden op kwaliteitsniveau B (basis). Wel wil de gemeente bekijken of het mogelijk is enkele gebieden te onderhoud op een hoger kwaliteisniveau. In onderstaande tabel zijn deze gebieden genoemd en wordt de huidige kwaliteit vergeleken met de gewenste kwaliteit.

80% 60% 40% 20% 0% Asfalt A+

Elementen A

B

C

Totaal D

90% regel

Om te toetsen of de kwaliteit voldoet aan het vastgestelde kwaliteitsniveau is door het CROW de ingedikte kwaliteit bepaald op basis van de 90%-regel. Hierbij wordt de kwaliteit van de verhardingen gelijkgesteld aan de minimale kwaliteit die door 90% van het areaal

Gebied Centrum Fietspaden Woonwijken

Gewenste kwaliteit A A B

Huidige kwaliteit D B B

4.2.3 Ontwikkeling kwaliteit In onderstaande grafiek wordt de huidige kwaliteit vergeleken met die uit 2017, gebaseerd op de planningen uit Obsurv. De kwaliteit van het areaal asfaltverhardingen is in deze periode afgenomen. Het aandeel met waardering A+ is weliswaar toegenomen, maar A is afgenomen en

16

kwaliteit B is flink toegenomen. Kwaliteit C en D zijn minimaal afgenomen (4% D in 2017 naar 3% in 2021).

Vergelijking Asfalt 2021-2017 100%

4.2.4 Kwaliteit per beleidsthema De huidige kwaliteit is ook uitgedrukt aan de hand van de beleisthema’s aanzien, comfort, duurzaamheid en veiligheid. Ook hier is het verschil tussen asfalt en elmenten zichtbaar. Het gehele areaal scoort voornamelijk lager op het beleidsthema Aanzien.

80%

Asfalt 2021

60%

Beleidsthema Aanzien Comfort Duurzaamheid Veiligheid

40% 20% 0% 2021 A+

A

2017 B

C

D

90% regel

De kwaliteit van het areaal elementenverhardingen is per saldo toegenomen. In 2017 was het percentage van het areaal met de beoordeling D nog 14%. In 2021 is dit nog 9%. Wel is goed zichtbaar dat het areaal met kwaliteit B enorm is toegenomen en het areaal met kwaliteit A is afgenomen. Dit deel van het areaal zal snel voor onderhoud in aanmerking komen.

Vergelijking Elementen 2021-2017 100% 80% 60% 40% 20% 0% 2021 A+

A

2017 B

C

D

90% regel

Voldoende (V) 89% 95% 93% 94%

Matig (M) 8% 3% 6% 4%

Onvoldoende (O) 3% 2% 1% 2%

Voldoende 89% 87% 100% 88%

Matig 1% 3% 0% 2%

Onvoldoende 10% 10% 0% 10%

Elementen 2021 Beleidsthema Aanzien Comfort Duurzaamheid Veiligheid

Ten opzichte van 2017 is de kwaliteit van het areaal asfaltverhardingen op alle vier de beleidsthema’s afgenomen. De kwaliteit van het areaal elementenverhardingen is op alle thema’s toegenomen. 4.2.5 Netwerkdeflectiemetingen Soms geeft de kwaliteit op basis van de visuele inspectie een te positief beeld. Indien op een asfaltverharding reparaties zijn uitgevoerd of een lichte maatregel, voldoet deze weg weer aan de richtlijnen. Ook gevulde scheuren kunnen een vertekend beeld geven. Scheurvorming kan namelijk worden veroorzaakt door een gebrek aan draagkracht van de verharding. Netwerkdeflectiemetingen geven hier uitsluitsel over. Uit deze metingen kan blijken dat de draagkracht onvoldoende is en dat onderhoud moet worden uitgevoerd. De afgelopen jaren zijn op de asfaltwegen in de gemeente Teylingen netwerkdeflectiemetingen uitgevoerd om de draagkracht in beeld te brengen.

17

5

Onderhoudsstrategie

Het uitvoeren van het beheer en onderhoud kan op verschillende wijzen plaatsvinden en is behalve van kaders als kwaliteitsambitie, budget en risico’s ook afhankelijk van factoren als ondergrond, wegtype en verhardingstype. De gemeente Teylingen hanteert de CROW-onderhoudsstrategie om de wegen op het gewenste niveau te onderhouden. 5.1 Huidige werkwijze Voor het opstellen van de onderhoudsplanning voor wegen doorloopt de wegbeheerder jaarlijks de stappen in de beheercyclus:

· Weginspectie o Beoordelen van de kwaliteit van de wegen met weginspectie. o Verwerken van inspectieresultaten in het beheersysteem. o Opstellen van een basisplanning voor de eerste prioritering. · Maatregeltoets o Technische beoordeling van de wegen uit planjaar 1 en 2 van de

· ·

basisplanning op maatregel en onderhoudsjaar. o Technische beoordeling van de locaties met lage kwaliteit uit de beleidsschouw en klachten en meldingen. Aanvullend onderzoek o Uitvoeren aanvullend constructief onderzoek voor bepalen juiste (levensduur) verlengende onderhoudsmaatregel. Opstellen onderhoudsplan o Actualiseren van de wegenplanning op basis van de bevindingen uit de maatregeltoets. o Afstemmen wegenplanning met de andere disciplines voor een integrale afweging. o Opstellen onderhoudsplan wegen en integrale planning combiprojecten.

Met deze werkwijze wordt er onderhoud gepleegd op basis van de uitkomsten uit de weginspectie. De afweging en prioritering wordt met name gemaakt op basis van de technische noodzaak en afstemming met andere beheerdisciplines en projecten. Zie ook bijlage 4. 5.2 Doel strategie Het doel is te gaan werken volgens de onderhoudsstrategie, om zo de openbare ruimte op kwaliteit te brengen en te houden. Het gaat hierbij om een functionele benadering. Daarom noemen we dit functioneel beheer. Dit houdt in dat er gekeken wordt naar de functie en het gebruik van een weg. Het onderhoud wordt per type weg (gebruik en ligging), verhardingssoort en ondergrond bepaald met maatregelen en een frequentie die passen bij het gebruik en de functie van de weg. In onderstaande afbeelding zijn de processtappen voor het functioneel beheer weergegeven. Onderhouds strategie • Prestatie • Functie • Gebruik • Budget • Risico's Functioneel beheer

• Wegtype • Onderhouds maatregel • Jaar van aanleg

Uitvoering Onderhoud • Weginspectie • Maatregeltoets • Aanvullend onderzoek

• Planjaar • Maatregel • Kosten

Planning onderhoud

5.3 Planmatig onderhoud Met het functioneel beheer wordt ingezet op het creëren van veilige en beschikbare verbindingen. De onderhoudsstrategie is gericht op het zo lang mogelijk in stand houden van de verhardingen met tijdig en levensduur verlengend onderhoud. Het tijdig uitvoeren van (planmatig) onderhoud voorkomt achteruitgang en zwaardere maatregelen op een later tijdstip.

18

Van vervanging is sprake als de volledige verharding wordt vernieuwd, al dan niet met hergebruik van vrijkomende materialen. Het uitvoeren van groot onderhoud wordt gepland op basis van: · Een visuele inspectie van de weg, en het aan de hand daarvan opgestelde beheer- en onderhoudsplan; · Een deflectiemeting die aangeeft dat de draagkracht van de verharding versterkt moet worden.

Het uitstellen van onderhoud kan leiden tot het moeten nemen van zwaardere en duurdere maatregelen. Bijvoorbeeld: Uitstel van het herstel van scheuren kan tot gevolg hebben dat er een gat ontstaat en er een grotere en duurdere reparatie uitgevoerd moet worden. Op wegen waar sprake is van uitgesteld onderhoud kunnen weersomstandigheden, in combinatie met hoge verkeersintensiteiten, van grote invloed zijn op de ontwikkeling van schades met als gevolg een groter risico op onveilige situaties en hogere herstelkosten.

5.3.2 Klein onderhoud Naast groot onderhoud en vervanging dient ook budget besteed te worden aan klein onderhoud. Onder klein onderhoud wordt verstaan al het onderhoud dat uitgevoerd wordt op basis van klachten, de dagelijkse schouw en de jaarlijkse visuele inspectie. Het heeft als doel om ernstige schade in geringe omvang te herstellen en verkeersgevaarlijke schades te herstellen om groot onderhoud nog een aantal jaren te kunnen uitstellen.

Uit het planproces blijkt dat de planning meerdere keren wordt geoptimaliseerd. Op basis van aanvullende (onderzoeks)gegevens en inbreng van andere disciplines wordt een integraal afgewogen meerjarenplanning samengesteld. Belangrijke stap bij het opstellen van een meerjarenplanning is, naast de technische beoordeling, de integrale afweging die multidisciplinair gemaakt wordt. Naast het combineren van werkzaamheden wordt gekeken naar de financiële onderhoudsopgave en de mogelijkheid of door slim plannen en het tijdig uitvoeren van onderhoud, de verwachte piek in de vervangingen afgezwakt kan worden. 5.3.1 Groot onderhoud en vervanging Onder groot onderhoud wordt verstaan alle onderhoudsmaatregelen die een cyclisch karakter hebben en die over een substantieel deel of op een geheel wegvak of op een gehele weg worden uitgevoerd.

19

6

Aandachtspunten beleid

6.1 Kwaliteitsaspecten Bij het vaststellen van de kwaliteit van de wegverhardingen kan onderscheid worden gemaakt in de volgende beleidsaspecten: · Veiligheid; · Comfort; · Aanzien; · Duurzaamheid. 6.1.1 Veiligheid Het aspect veiligheid heeft in het kader van wegbeheer betrekking op de verkeersveiligheid. In relatie tot de onderhoudstoestand wordt dit bepaald door de aanwezigheid en mate van bepaalde schades. Ook een goede vormgeving van wegen en kruispunten draagt sterk bij tot de verkeersveiligheid. Maatregelen ter verbetering van de vormgeving vallen ook onder verhardingsbeheer, maar de kosten voor het aanpassen van de vormgeving maken geen deel uit van de onderhoudsbudgetten die in dit beleidsplan worden genoemd. 6.1.2 Comfort Comfort van de weggebruiker wordt bepaald door de berijdbaarheid en beloopbaarheid van de verharding. De weggebruikers mogen een bepaald kwaliteitsniveau van de verharding verwachten. Indien dit niet gehaald wordt, kan dit leiden tot onvrede en ongemak. Bovendien kan dit een verhoging van het aantal klachten en meldingen tot gevolg hebben. 6.1.3 Aanzien Het aspect aanien bepaalt of het totale wegbeeld goed is en er niet teveel schade of reparaties aanwezig zijn. Vooral binnen de bebouwde kom wordt een verharding die er goed uitziet door de bewoners als positief ervaren.

In de praktijk blijkt vaak dat een slecht onderhouden verharding leidt tot vervuiling en ontsiering van de openbare ruimte. Er blijkt zelfs

een samenhang te bestaan tussen klachten over aanzien van verhardingen en het gevoel van sociale (on)veiligheid. Op locaties waar een extra hoog kwaliteitsniveau gewenst is, kan dit worden bereikt door het gebruik van bijzondere materialen. 6.1.4 Duurzaamheid Uitstel van onderhoud heeft in het algemeen de consequentie dat de omvang van klein onderhoud toeneemt. Klein onderhoud is noodzakelijk om de berijdbaarheid in stand te houden en de verharding zo goed mogelijk te conserveren. Daarnaast heeft het uitstel van onderhoud bij asfaltverhardingen tot gevolg dat de uit te voeren maatregel zwaarder en dus duurder moet zijn om dezelfde kwaliteit en levensduur te krijgen. Er kan dus kapitaalvernietiging optreden door het degenereren van het verhardingsmateriaal als gevolg van uitstel van onderhoud. Ten slotte kan de consequentie van uitstel van onderhoud ook zijn dat het aantal klachten over slecht onderhoud toeneemt. In het verlengde hiervan zal het aantal aansprakelijkheidstellingen door weggebruikers vanwege geleden schade toenemen. Dit brengt extra kosten met zich mee. 6.2 Ambitieniveau In principe wordt onderhoud uitgevoerd op het moment dat de kwaliteit van de verhardingen niet meer voldoet aan de richtlijnen van de CROWsystematiek voor wegbeheer. Deze richtlijnen komen overeen met een minimaal niveau van verantwoord wegbeheer. Dit niveau wordt het niveau Basis genoemd.

De afweging kan worden gemaakt om voor fietspaden voor een hoger kwaliteitsniveau te kiezen, vooral met betrekking tot het aspect ’comfort’. Dit geldt ook voor de looproutes rond de seniorencomplexen. In dit beleidsplan wordt een scenario doorgerekend om de financiële consequenties te bepalen indien voor deze locaties een hoger kwaliteitsniveau wordt gekozen. Dit niveau noemen we Basis Plus (Basis+).

20

6.3 Klimaatadaptatie Om invulling te geven aan het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie heeft de gemeente Teylingen in samenwerking met de gemeente Lisse en Hillegom een stresstest klimaatbestendigheid uitgevoerd. Hiermee is op hoofdlijnen inzicht verkregen in de effecten van klimaatverandering op wateroverlast door hevige neerslag, droogte, hitte en veiligheid tegen overstromingen. De kwetsbaarheden ten aanzien van deze items zijn inzichtelijk gemaakt. Ook de ambities van de relevante stakeholders zijn geformuleerd. De gemeenteraad heeft vervolgens besloten het ambitieniveau ‘actief’ uit het adviesrapport “Voorstel strategie en ambitie klimaatadaptatie Hillegom, Lisse & Teylingen” toe te passen. Hierbij combineert de gemeente reguliere projecten met klimaatadaptatie en wacht op meekoppelkansen. Deze strategie is het fundament voor het bepalen van concrete maatregelen vanuit alle beleidsterreinen. Deze worden opgenomen in een nog op te stellen uitvoeringsagenda, die als basis dient om nadere prioritering aan te geven en bestuurlijke keuzes te maken ten aanzien van klimaatadaptatie. De strategie rust hierbij op vier pijlers: alle nieuwbouw doen we klimaatbestendig en het bestaand bebouwd gebied, het buitengebied en de essentiële infrastructuur maken we klimaatbestendig.

Welke maatregelen in het kader van klimaatadaptatie het best genomen kunnen worden zijn op dit moment nog niet inzichtelijk. De klimaatadaptieve maatregelen moeten zich nog vertalen in meekoppelkansen in komende projecten die zullen worden uitgevoerd en worden opgepakt wanneer kan worden meegelift met andere projecten in de buitenruimte. Het verbeteren van de klimaatbestendigheid wordt dus veelal pas opgepakt op het moment dat er sprake is van een herinrichting van de weg. Dit valt echter buiten het in dit beleidsplan omschreven onderhoud aan de bestaande wegverhardingen. Het beleidsplan wegen gaat alleen over het in stand houden van de bestaande wegen en hierin is voor het nemen van klimaatmaatregelen die meer zijn gerelateerd aan herinrichtingen dan ook geen budget gereserveerd. Wel wordt altijd bekeken of relatief simpele maatregelen tegelijkertijd met de onderhoudswerkzaamheden kunnen worden meegenomen voor het verbeteren van de klimaatbestendigheid.

6.4 Duurzaamheid Duurzaamheid is het zorgen voor evenwicht tussen mens, milieu en economie om de aarde niet uit te putten. Voor nu en voor de komende generaties. Het voorzien in onze eigen behoefte moet dus in evenwicht zijn met dat wat de aarde aan kan. Dit vraagt ook om een milieuverantwoord wegbeheer. Enkele onderwerpen hierin zijn: Onderwerp Klimaatadaptatie

Teerhoudend asfalt

Energietransitie

Onderhoudsarm

Circulariteit

Gevolgen voor wegbeheer Extreme hitte en droogte, alsmede wateroverlast, kunnen zorgen voor een ander gedrag van de ondergrond en wegverharding. Oplossingsrichtingen zijn het verminderen van verharding, het toepassen van lichte deklagen om hittestress te voorkomen en het toepassen van water passerende en waterbergende constructies Indien bij de reconstructie van een weg teerhoudend asfalt vrijkomt, moet dit worden aangeboden aan een erkende verwerker, waar het thermisch gereinigd wordt. De afvoer en verwerking hiervan brengen extra kosten met zich mee. De energietransitie heeft onder andere gevolgen voor de aanleg en vervanging van kabels en leidingen die veelal in de trottoirs liggen. Hier liggen kansen en uitdagingen. De uitwerking is afhankelijk van het verdere verloop van de transitie. Hoe vaker onderhoud moet worden uitgevoerd, hoe hoger de beheerkosten en hoe groter de overlast voor de omgeving. Het verdient dus aanbeveling te zoeken naar onderhoudsarme materialen. Hergebruik van materialen wordt een steeds groter goed. Er zijn inmiddels ervaringen opgedaan met het hergebruik van oud beton in nieuwe betonproducten en met steeds hoogwaardiger hergebruik van asfalt.

21

6.5 Geluidsreducerende deklagen Een belangrijke voorwaarde voor het aanleggen van een stiller wegdek is dat de huidige geluidsbelasting minimaal 55 dB(A) is en dat het stille wegdek een geluidsreductie oplevert van minimaal 3 dB(A) ten opzichte van dicht asfaltbeton. Het toepassen van geluidsreducerende deklagen wordt bekostigd uit het groot onderhoud. Op basis van jaarlijkse monitoring (inspectie wegennet) en nader onderzoek wordt bepaald wanneer de geluidsreducerende deklagen toe zijn aan groot onderhoud. De doorgaande wegen binnen de bebouwde kom waar nu nog geen geluidsreducerend asfalt is toegepast, worden bij vervanging van de deklaag wel voorzien van een geluidsreducerende deklaag. Dit gebeurt op het moment dat er groot onderhoud noodzakelijk is. Niet alleen geluidsreducerende deklagen zijn een optie als wordt gestreefd naar een geluidsreductie. Het niet toepassen van slijtlagen is ook een optie. Het nadeel van een slijtlaag is een toename van de geluidsproductie en minder comfort voor fietsers. Het beleid van de gemeente Teylingen is dan ook dat slijtlagen niet worden toegepast. In plaats daarvan worden dunne deklagen toegepast. In het buitengebied kunnen op daarvoor geschikte locaties nog wel slijtlagen worden toegepast. 6.6 Teerhoudend asfalt Sinds 1 januari 2001 valt teerhoudend asfalt onder het zelfde regime als andere bouwstoffen.

Indien bij het reconstrueren van wegen teerhoudend asfalt vrijkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat dit asfalt aangeboden moet worden aan een erkende verwerker van teerhoudend asfalt. Bij vrijkomend asfalt moet dus worden vastgesteld of er teer aanwezig is en zo ja, waar dit dan zit. Door middel van selectief frezen kan het teervrije asfalt hergebruikt worden. In het kader van duurzaamheid is hergebruik van materialen een aandachtspunt.