Businesscase Beheer Teylingen_2 - Businesscase Beheer Teylingen_2

22

onderwerp

Planmatig werken conform beheerplannen

Participatie bij werkzaamheden

Meldingen Openbare Ruimte

Monodisciplinaire projecten

Multidisciplinaire projecten (betreffen meerdere assets)

Opstellen beleids- en beheerplannen Bedrijfsvoering

Wegen & Civiele Kunstwerken

Riolering

Water Groen

Spelen

Straatmeubilair Verlichting

Ondergrond Afval

bestaande situatie Onderhoud en vernieuwing van de assets vindt plaats op basis van een (bestuurlijk) piepsysteem. Daarmee is het reactief en niet op basis van actueel gehouden beheerplannen. Maatschappelijke ontwikkelingen krijgen geen echte aandacht, waarbij niet ingespeeld wordt op de toekomst of wensen. In beperkte mate wordt ook niet voldoende conform wet- en regelgeving gewerkt. Te denken valt aan kaderrichtlijn water, omgang met energie-infrastructuur, omgang met florafauna/biodiversiteit. etc. Projecten worden conform minimale trede van de participatieladder uitgevoerd en neergelegd bij de aannemer middels losse opdrachten. Dit wil zeggen dat gebruikers van de openbare ruimte laat worden geïnformeerd en geen ruimte krijgen om mee te denken of in te spelen op de situatie. Verzoeken en iniatieven worden in de basis afgewezen omdat er onvoldoende tijd en ruimte voor toetsing. Een flink deel van Meldingen zijn wensen, vragen, suggesties en verzoeken. Een beperkt deel zijn storingen waarin de melder geen reactie, maar vooral actie verwacht. In dit scenario worden alleen storingen opgepakt en volgt geen reactie naar bewoners. Wensen, vragen, suggesties en verzoeken worden dus ook niet behandeld. Aantal beheerders treedt voor dat asset op als projectleider, ook geen werkvoorbereiders om deze projecten op te starten. Deze inzet gaat ten koste van hun eigenlijke taken.

Multidisciplinaire projecten kunnen niet worden geïnitieerd vanuit team Beheer. Betekent dat integraliteit wordt gemist. Niet alleen kan dit kostenverhogend zijn, ook kan het zijn dat kansen onbenut blijven. Daarnaast zal de openbare ruimte vaker opengaan en tijdelijk niet bruikbaar zijn. Daarnaast kunnen onderhoudsbehoeften zeer beperkt meeliften bij projecten vanuit andere teams. Mocht er advies nodig zijn bij projecten, dan moet dat op de markt worden ingehuurd. Hiermee wordt afhankelijkheid verhoogd en betrouwbaarheid en voorspelbaarheid verlaagd. Er is onvoldoende tijd en aandacht om beleids- en beheerplannen te updaten. Werken conform omgevingswet zal daarmee in het gedrang komen. Naast een verminderde functionele waarde van de assets. Onrust in team keert terug door hoge werkdruk, geen tijd voor ontwikkeling en niet kunnen leveren. Verwacht vertrek medewerkers. Achteruitgang in kwaliteit zet zich voort. Ca. 20% van de wegen al op kwaliteit D en loopt op tot 40% binnen enkele jaren. Wegafzettingen en aansprakelijkheidsclaims zijn niet uitgeslote. Voor bruggen zal incidentmanagement ingezet moeten worden. Aslastbeperkingen en afsluitingen zullen volgen. Veiligheid is niet te garanderen. er is geen ruimte om schadebeelden te beoordelen. Onderhouds-, vervangings- en herinrichtingsprojecten integraal benaderen is niet mogelijk.

Toezicht op reguliere onderhoudswerkzaamheden vindt beperkt plaats, mogelijkheid tot teveel facturering. Situaties met wateroverlast en -schade bij zware neerslag overkomen ons. Gemeentelijke grondwatertaak kan niet worden opgepakt. De omgang met de kaderrichtlijn water vraagt aandacht in de toekomst PWKA wordt uitgevoerd vergroenen van openbare ruimte wordt niet uitgevoerd geen herziening van beleid- en uitvoeringsprogramma spelen geen beleid rondom contacten en subsidies speeltuinverenigingen inrichting conform 'natuurlijk spelen' lukt sporadisch participatie blijft beperkt tot ophalen en enkele ontwerpen voorleggen. Meer dan spelen wordt niet aangepakt investeringsplan komt niet verder van de grond. Er wordt slechts gehandeld op meldingen Er is geen borging van formatie in de HLTsamen organisatie, dit maakt een afhankelijkheid van de markt en incidentele middelen. Geen aandacht voor energiebeheer Beperkt uitvoering van beleid- en beheerplannen geen vervanging bij ziekte/verlof vergunningen voor werken in ondergrond kunnen op zich laten wachten ontbreken van toezicht op hersteld straatwerk en naleven van vergunningen Contractmanagement is beperkt Omgang met nieuwe ontwikkeling vraagt per wens extra inzet en inhuur

23

Scenario 1 – Achteruitgang gestopt In scenario 1 groeit de formatie structureel van 24,85 fte naar 38,95 fte, een toename van 14,10 fte. Vertrekpunt bij dit scenario is de vraag “wat is er nodig om in een minimale vorm tegemoet te komen aan: -

de beleidsuitgangspunten welke door de raad zijn geformuleerd ten aanzien van de kwaliteit van de openbare ruimte de normen die van uit wet- en regelgeving gesteld zoals het niet mogen hebben van assets met kwalificatie D (verbeterplan vereist) of het moeten voldoen aan gestelde NEN-normen de werkwijze die geldt binnen HLTsamen. Dit betreft met name het op professionele wijze invulling geven aan opdrachtgever-/opdrachtnemerschap ten aanzien van projecten

Met een capaciteit van 38,95 fte wordt voorkomen dat achterstanden verder oplopen. Er moeten echter nog steeds keuzes worden gemaakt. De achterstand in de assets zal niet verder oplopen en in beperkt tempo worden teruggedrongen (17 - 20 jaar). Ook is er beperkt capaciteit beschikbaar om nieuwe beleidsontwikkelingen te implementeren. Onderstaande tabel laat de verdeling van de formatie over de verschillende assets zien.

Asset Wegen Groen speelplaatsen Ondergrond/VRI Afval Verlichting Riolering Straatmeubilair Water Kunstwerken overig subtotaal in fte Totaal Beheer in fte

Indirect personeel Team Data leider beheer 1

Onder steuner

0,8 0,2 1,5 1,5

2

1 1

Scenario 1 Direct personeel Senior Bestek Asset Asset medew. schrijver manager beheerder 0,5 1,5 1 1,5 0,25 0,25 1 1 1 0,25 0,25 1,25 2 0,25 0,75 0,75 1,5 0,5 0,5 1 0,2 1 1 0,2 5,75 11,25 38,95

Asset PL / WV / toezicht DV 1,5 1 1,5 1 0,5 0,5 2 2 0 0,5 1,5 0,75 0,5 0,5 1 0,5 1 11

5,25

Er worden twee databeheerders aangesteld die werken voor alle assets (met een accent op de assets wegen, riolering en water). Zij zorgen, bijvoorbeeld na oplevering van een werk door de aannemer, dat de gegevens in de databeheersystemen actueel blijven. Dit is voorwaardelijk om periodiek de beheerplannen te kunnen herijken. Een andere rol die wordt toegevoegd, is die van projectleider, werkvoorbereider en directievoerder. Hier wordt 5,25 fte op ingezet en stelt de organisatie in staat om op professionele wijze monodisciplinaire projecten uit te voeren en toezicht te houden op de uitvoering. Op dit moment is dat een rol die door de assetmanager of -beheerder wordt uitgevoerd. De komst van projectleiders geeft de assetmanager de ruimte voor taken als het actualiseren van beleids- en beheerplannen en het uitwerken van beleidsontwikkelingen. Hoewel de groei van het aantal assetmanagers in dit scenario gering is, ontstaat er toch ruimte in hun takenpakket door de komst van projectleiders. De assetbeheerders en – toezichthouders nemen ieder met 3,5 fte toe. Noodzakelijk om invulling te geven aan de adviesrol richting andere teams, om de assets na oplevering door de aannemer op professionelere wijze in beheer te nemen en adequaat in te kunnen spelen op dagelijkse verstoringen. Ook ontstaat ruimte voor verdere professionalisering, bijvoorbeeld door opleidingen te volgen.

De keuze voor dit scenario heeft gevolgen zoals weergegeven op de volgende pagina.

24

onderwerp Planmatig werken conform beheerplannen

Participatie bij werkzaamheden

Meldingen Openbare Ruimte

Monodisciplinaire projecten

Multidisciplinaire projecten (betreffen meerdere assets) Opstellen beleids- en beheerplannen Bedrijfsvoering

Wegen & Civiele Kunstwerken

Riolering

Water Groen

Spelen

Straatmeubilair

Verlichting

Ondergrond Afval

Scenario 1 We zien een beweging van reactief naar proactief werken. In de praktijk zal nog steeds veel druk ervaren worden bij problematiek van vandaag. Er zal een herijking moeten plaatsvinden van beheerplannen, want bestaande beheerplannen kunnen niet volledig uitgevoerd worden in besloten termijnen. De achterstanden lopen waarschijnlijk niet verder op. Van terugdringen is mondjesmaat sprake Er kan in gesprek worden gegaan met gebruikers van de openbare ruimte. Toch zal in de basis gekozen worden voor een lage trede op de participatieladder, gezien er vooral vanuit technische noodzaak gewerkt zal owrden. De storingen worden opgepakt. Er kan gereageerd worden op vragen, wensen, suggesties, zij het op reactieve wijze. Ook hebben deze vragen, wensen en suggesties geen directe impact op de wijze van beheer en verandering van de openbare ruimte. Veelal zal het beleid worden uitgelegd ipv meegedacht worden in behoeften van melders. Projectleiders en werkvoorbereiders kunnen taken van beheerders en assetmanagers overnemen, betergezegd: er kan specialisme ontstaan en aandacht op de juist functies zijn. Wel zullen er nog veel monodisciplinaire projecten en activiteiten bestaan. Gezien afstemming en zoeken naar integraliteit behoorlijk veel tijd en aandacht kost. In beperkte mate kunnen deze projecten worden opgestart vanuit onderhoudsbehoeften.

Specialisten zoals beheerders zitten tijdig aan tafel om te adviseren bij projecten en inpassingen. Dit voorkomt fouten of oplopende exploitatiekosten (en in ergste geval onbeheerbare objecten). Plannen kunnen tijdig herijkt worden. In eerste jaren zal er hier versterkte aandacht voor moeten zijn. Dit gezien de leeftijd van diverse plannen en de noodzaak tot herijking van ambities en beschikbare middelen. De werkdruk blijft hoog. Wel neemt het gevoel van behapbaarheid toe. Ook komt er tijd om noodzakelijke (wettelijke) training en cursussen te volgen. Er is sprake van toestandsafhankelijk onderhoud. Problemen worden opgepakt als ze geconstateerd worden. Proactief onderhoud is nog niet mogelijk. Achteruitgang van kwaliteit wordt in het meest gunstige geval tot stilstand gebracht. Vervangingsprojecten worden opgestart nadat schade is constateerd en aslastbeperkingen zijn ingesteld. Volledige afsluiting wordt zoveel mogelijk weerhouden door tijdige inspecties en aandacht. Door diverse plannen kan er aandacht zijn in de omgang met kwaliteit D. Dit zorgt wel voor een verhoogde inspanning in de openbare ruimte, waardoor bereikbaarheid op sommige locaties tijdelijk onder druk komt te staan. Er is ruimte om schadebeelden te beoordelen. Het daarop planmatig programmeren van onderhoudswerkzaamheden blijft lastig. Onderhouds- en vervangingsprojecten komen mondjesmaat van de grond.

Van inhalen van achterstanden is geen sprake. Er blijven risicogebieden door de leeftijd van de assets. Toezicht op (onderhouds)werkzaamheden door derden vindt plaats. Gemeentelijke grondwatertaak kan niet worden opgepakt. De omgang met de kaderrichtlijn water vraagt aandacht in de toekomst PWKA wordt uitgevoerd Daar waar er zaken aan vervanging toezijn zal er een kwaliteit en kwantiteitsslag gemaakt kunenn worden. Wel vraagt dit aanvullende budgetten in exploitatie en investeringen. Er kan een omgang geboden worden voor flora-fauna wet- en regelgeving. Het (beperkt) toevoegen van een assetmanager maakt het mogelijk om periodiek het beheerplan te herijken en beleidsmatiger te werken. De samenwerking met programma 1 wordt versterkt. Natuurlijk spelen kan per speelplek nader bekeken worden, zij het dat hiervoor ook budgetten nodig zijn in exploitatie en investeringen. Participatie kan versterkt worden en projecten kunnen planmatiger uitgevoerd worden. investeringsplan komt niet verder van de grond. Er wordt slechts gehandeld op meldingen er vindt formalisering van functies voor deze asset plaats.

Daarmee komt er borging in de HLTorganisatie en verdwijnt een afhankelijkheid van inhuur Er komt inzicht in het energieverbruik en het is mogelijk om hierin maatregelen te treffen Er kan gewerkt worden aan planmatig beheer van openbare verlichting Advisering en ondersteuning bij projecten en wensen kan (beperkt) plaatsvinden. Vervanging bij ziekte en verlof is formatief voorzien Toezicht op straatwerk en verleende vergunningen kan steekproefsgewijs plaatsvinden. Contractmanagement is beperkt Omgang met nieuwe ontwikkeling vraagt per wens extra inzet en inhuur

25

Financieel effect Scenario 1 leidt voor het directe personeel tot een toename van de salarissen plus toegerekende overhead van € 1.401.919. Dit bedrag bestaat voor € 1.062.000 uit salarissen en voor € 339.919 uit toegerekende overhead. De toegerekende overhead wordt voor € 248.250 gebruikt om het indirecte personeel te financieren, waardoor een bedrag van € 91.669 resteert voor HLTsamen om de extra overheadkosten van de 14,10 fte nieuw personeel te financieren. indirect personeel Team Data leider beheer

Onder steuner

Senior medew.

Direct personeel Bestek installatie Asset schrijver verantw. manager

Asset Asset PL / WV / DV beheerder toezichth.

€ 91.700

€ 102.887

€ 33.512

€ 53.856

€ 134.046

€ 60.522 € 53.856 -€ 30.261 -€ 53.856 € 42.365 € 215.424

€ 134.046 € 67.023

afvalstoffenheffing rioolheffing

€ 33.512 € 30.261 € 33.512 € 121.044 € 33.512 € 30.261 -€ 167.558 € 60.522 € 67.023

€ 73.360 € 18.340

€ 64.850 € 64.850 € 183.400 € 248.250

-€ 129.928 -€ 129.928

€ 53.856

€ 100.535

€ 134.046 € 134.046 kredieten € 33.512 € 417.602 € 376.992 € 703.742 € 1.401.919 € 53.856

In hoofdstuk 3.1 is de huidige financiering van de capaciteit beschreven, maar er zijn meer financieringsmogelijkheden, welke nu nog niet worden benut. Het gaat om: -

-

-

personele inzet ten behoeve van projecten mag ten laste worden gebracht van het bijbehorende investeringskrediet. Personele inzet ten behoeve van ruimtelijke initiatieven van derden dan wel initiatieven vanuit HLTsamen, mag ten laste worden gebracht van de anterieure overeenkomst c.q. de bijbehorende GREX Personele inzet ten behoeve van het aansluiten van een perceel op het riool, mag ten laste worden gebracht van de aansluitvergunning. Deze vergunning moet worden aangevraagd om een perceel op het riool aan te mogen sluiten en bevat nu nog alleen de kosten van de aannemer die de aansluiting verzorgt. Personele inzet vanuit het asset ondergrond (waarbij wordt gecontroleerd of de straat door de initiatiefnemer weer in de oorspronkelijke kwaliteit wordt teruggebracht), mag ten laste worden gebracht van de degeneratievergoeding die Teylingen ontvangt van de initiatiefnemer. Dit gebeurt momenteel op zeer beperkte schaal.

Wanneer ook deze financiële dekking wordt ingezet, zou dat voor Teylingen tot de volgende consequenties leiden: Dekking afvalstoffenheffing rioolheffing toerekenen aan kredieten Toerekenen aan aansluitvergunning Toerekenen aan GREX/anterieure overeenkomst degeneratievergoeding budget areaal uitbreiding Totale dekking

Meerkosten scenario 1

€ 259.142 € 603.207 € 49.804 € 149.820 € 171.600 € 168.346 € 1.401.919

Aandeel Teylingen

€ 112.882 € 262.757 € 21.695 € 65.262 € 74.749 € 73.332 € 610.676

26

-

-

-

-

43,56% van de totale meerkosten van het asset riool komen ten laste van de rioolheffing in Teylingen, die daardoor met ongeveer € 5 per huishouden toeneemt 43,56% van de totale meerkosten die het gevolg zijn van het aantrekken van projectleiders en werkvoorbereiders wordt gemaakt in Teylingen, komen ten laste van de investeringsbudgetten en leiden op termijn tot hogere kapitaallasten. In totaal wordt € 49.804 aan personele inzet van het asset riool ten laste gebracht van de aansluitvergunning, waarvan € 21.695 (43,56%) landt in aansluitvergunningen in Teylingen. 43,56% van de geraamde inzet op planontwikkeling en grondexploitaties in de openbare ruimte komen ten laste van de anterieure overeenkomsten en grondexploitaties in Teylingen. Het gaat om een bedrag van € 65.262 per jaar De uitbreiding bij asset ondergrond komt voor 43,56% ten laste van Teylingen. Dit betekent dat € 74.749 ten laste van het budget voor wegen wordt gebracht. Hiervoor is ruimte in de begroting van Teylingen. Tot slot wordt een bedrag van € 168.346 ten laste gebracht van het budget areaaluitbreiding uit de HLTsamen begroting. Dit budget is momenteel als stelpost beschikbaar in de begroting 2026

Dit scenario kan binnen Teylingen worden gefinancierd zonder dat er naar extra budgetruimte in de meerjarenbegroting moet worden gezocht. De inwoner draagt wel bij via een hogere rioolheffing, aansluitvergunning en kosten voor anterieure overeenkomsten. Daarnaast zullen op termijn de kapitaallasten van de investeringsbudgetten en grondexploitaties toenemen. De extra capaciteit in dit scenario zal leiden tot een hoger volume aan opdrachten voor onderhoud en vervanging van de assets. Naar verwachting zullen uiteindelijk de beschikbare exploitatiebudgetten en investeringsinvesteringsbudgetten niet toereikend zijn om dit hoger volume aan opdrachten mee te financieren, zeker waar het gaat om de assets wegen, kunstwerken en riolering. Met het vaststellen van de beheerplannen duidelijk welke bedragen het precies betreft. Naar verwachting zijn de effecten voor 2026 en 2027 nog beperkt, omdat scenario 1 eerst geïmplementeerd moet worden en de werving van nieuwe vaste medewerkers naar verwachting enige tijd vergt. Vanaf 2028 is de verwachting, is er wel behoefte aan aanvullende exploitatie- en investeringsmiddelen. In hoofdstuk 4 wordt de financiële dekking verder geduid.

27

Scenario 2 – Inlopen achterstand In scenario 2 groeit de formatie van 24,85 fte naar 52,08 fte, een toename van 27,23 fte. Vertrekpunt bij dit scenario is de vraag “wat is er nodig om op een professionele wijze om te kunnen gaan met de uitdagingen van nu en in de toekomst en aanmerkelijk in te kunnen lopen op de bestaande achterstand in de kwaliteit van de openbare ruimte. De doorlooptijd van een project is gemiddeld 7 jaar, wat maakt dat in korte tijd inlopen van achterstanden niet aan de orde is. Afhankelijk van het asset zal de achterstand in een periode van ongeveer 10 jaar zijn ingelopen. Met scenario 2 kan planmatig worden gewerkt en vindt onderhoud en vervanging plaats aan de hand van de telkens geactualiseerde beheerplannen. Beleidskeuzes worden uitgewerkt en ter besluitvormingen aan de raad voorgelegd en er kan op professionele wijze inhoud worden gegeven aan projectmatig werken. Ook thema’s als duurzaamheid en integraal werken worden opgepakt. Onderstaande tabel laat de verdeling van de formatie over de verschillende rollen zien. Asset Wegen Groen speelplaatsen Ondergrond/VRI Afval Verlichting Riolering Straatmeubilair Water Kunstwerken overig subtotaal in fte Totaal Beheer in fte

Indirect personeel Team Data leider beheer 1

Onder Senior Bestek steuner medew. schrijver

Direct personeel installatie Asset verantw. manager 0,8 1 0,25

0,3 0,5

0,8 0,2

0,2 2 2

2

1 1

2 2

0,2 0,2

1 52,08

1 0,5 1,5 0,25 1 0,5 6,8

Asset beheerder 2,5 2 0,5 1 2 1 3 1 2 0,5 1 16,5

Asset PL / WV / toezicht DV 1,58 2 2 1 1 0,5 2 2 0 0,5 2,5 0,75 1,25 1 1 0,5 1 14,33

6,25

In scenario 2 worden alle rollen versterkt, zodat ruimte ontstaat om vooruit te kijken en meer aanbestedingen te doen. De toename van assetbeheerders en -toezichthouders zorgt ervoor dat de adviesrol binnen de HLTsamen organisatie wordt versterkt en met een brede blik naar ontwikkeling van de openbare ruimte kan worden gekeken. De keuze voor dit scenario heeft gevolgen zoals weergegeven op de volgende pagina.

28

onderwerp Planmatig werken conform beheerplannen

Participatie bij werkzaamheden Meldingen Openbare Ruimte

Monodisciplinaire projecten Multidisciplinaire projecten (betreffen meerdere assets) Opstellen beleids- en beheerplannen

Bedrijfsvoering

Wegen & Civiele Kunstwerken

Riolering

Water Groen

Spelen

Straatmeubilair Verlichting Ondergrond

Afval

Scenario 2 Er is tijd om beheerplannen jaarlijks te herijken. Projecten die op de planning staan kunnen worden uitgevoerd in betreffende jaar Integaliteit kan worden gevonden vanuit technische noodzaak. Er kan tijdig ingespeeld worden op maatschappelijke ontwikkelingen Er kan ruimte geboden worden aan participatie en tijdig betrekken van gebruikers van de openbare ruimte. We nemen daarin iniatief en kunnen iniatief van anderen omarmen, waarbij we samenhang tussen activiteiten zoeken. Naast een omgang met storingen kan er omgegaan worden met vragen, suggesties en wensen. We kunnen daarin iniatief omarmen. Meldingen zullen teruglopen omdat de kwaliteit van de openbare ruimte verbeterd. Dit maakt minder storingen en klachten. Er vinden allen monodisciplinaire projecten en activiteiten plaats waar zeker van is dat er geen integraliteit gevonden kan worden. Hierin is wel vooraf afgestemd. Multidisciplinaire projecten vormen het uitgangspunt van projecten. Ik kan vroegtijdig, meerdere jaren vooraf, worden gecommuniceerd wanneer projecten zullen plaatsvinden. Er wordt tijdig herijkt. Daarnaast kan er meerjarig vooruitgekeken worden om pieken in begrotingen, werkbelasting of functonaliteit van de openbarer ruimte te drukken. Het werk kan op een professionele en planmatige wijze worden uitgevoerd. Proactiviteit is het uitgangspunt wat rust en overzicht met zich meebrengt.

Medewerkers worden niet zozeer overvallen door de waan van de dag. Er is tijd voor persoonlijke ontwikkeling HLTsamen en werken voor Hillegom, Lisse en Teylingen wordt aantrekkelijker door positieve projecten en resultaten. De achterstand inlopen zal jaren duren, maar er kan planmatig en overzichtelijk gewerkt worden. Er kan (vroeg)tijdig ingegrepen worden en situaties zoals afsluitingen zijn eerder gepland en afhankelijk van inspectieresultaten. De aanpak van wegen kan leidend worden in een integrale aanpak van openbare ruimte Op basis van schadebeelden kan een meerjarig onderhoudsprogramma worden opgesteld en uitgevoerd. Daarmaa zal achterstand in onderhoud ingelopen kunnen worden. Er komen voldoende onderhouds- en vervangingsproejcten van de grond om in te lopen. Daarbij wordt bereikbaarheid en beschikbaarheid van de openbare ruimte eerder leidend dan beschikbare capaciteit voor voorbereiding en uitvoering. Integraliteit wordt daarin effectiever gezocht. Er kan een meer gebiedsgerichte benadering komen voor de aanpak van openbare ruimte en de omgang met wateroverlast, verdroging of hittestress. Er kan omgang geboden worden met de gemeentelijke grondwatertaak De omgang met de kaderrichtlijn water vraagt aandacht in de toekomst PWKA wordt uitgevoerd op basis van de omgevingsvisie kan actief vergroend worden (mits voldoende exploitatie en investeringsbudget beschikbaar is).

Beleid en beheerplannen kunnen periodiek worden herijkt. Projecten kunnen tijdig en in positieve participatie worden uitgevoerd. Daarbij kan oog zijn voor een brede opvatting voor verblijven en recreëren in de openbare ruimte. Het is mogelijk om in een vroegtijdig stadium gebruikers van de openbarer ruimte te betrekken bij plannen en ontwerpen. Wensen, ideeën en suggesties kunnen worden meegenomen. Daarbij kan ook nadrukkelijker oog zijn voor de diversiteit van gebruikers door de jaren heen. Er kan nadrukkelijker oog zijn voor tijdige investeringen en onderhoud aan straatmeubilair. Actief en planmatig aan de slag met het terugdringen van energieverbruik. Ook kan er slimmer worden ingespeeld op het gebruik van verlichting, en lichtmasten. Vervanging bij ziekte en verlof is formatief voorzien Toezicht op straatwerk en verleende vergunningen kan steekproefsgewijs plaatsvinden. Er is aandacht voor tijdige aanbestedingen en projectmatige aanpak van de openbare ruimte. Er kan ingespeeld worden op veranderende maatschappelijk behoeften en ontwikkelingen. Er kan pro-actiever ingespeeld worden op omgang met afval. Afval kan daarmee beter gezien worden als grondstof binnen een circulaire economie.

29

Financieel effect Scenario 2 leidt voor het directe personeel tot een toename van de salarissen plus toegerekende overhead van € 2.944.775. Dit bedrag bestaat voor € 2.231.000 uit salarissen en voor € 713.775 uit toegerekende overhead. De toegerekende overhead wordt voor € 313.100 gebruikt om het indirecte personeel te financieren, waardoor een bedrag van € 400.775 resteert voor HLTsamen om de extra overheadkosten van de 27,23 fte nieuw personeel te financieren. indirect personeel Team leider Data beheer € 91.700

Asset Wegen

Groen speelplaatsen Ondergrond/VRI Afval afvalheffing Verlichting Riolering rioolheffing € 73.360 Straatmeubilair Water € 18.340 Kunstwerken overig € 129.700 subtotaal in fte € 129.700 € 183.400 Totaal Beheer in fte € 313.100

Onder steuner

Senior medew.

Meerkosten scenario 2 Direct personeel Bestek installatie Asset Asset schrijver verantwoord manager beheerder € 40.214 € 223.931

Asset PL / WV / toezicht DV € 62.473 € 268.092

€ 121.044

€ 107.712

€ 42.365 € 121.044 € 121.044 € 242.088 € 60.522 € 121.044

€ 215.424

€ 33.512

€ 36.313 € 60.522

€ 24.209 € 22.928 € 22.928

€ 67.023 € 67.023 € 33.512 -€ 134.046 € 67.023

€ 121.044 € 174.260 € 1.053.083 € 2.944.775

€ 161.568 € 80.784 € 53.856 € 53.856

€ 134.046 € 67.023

€ 100.535

€ 134.046 € 134.046 kredieten € 735.673 € 837.788

De huidige capaciteit van Beheer wordt gefinancierd uit de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de reguliere begroting, maar zijn er meer mogelijkheden om de salarislasten te dekken. Bij scenario 1 ging het om et toerekenen van kosten aan investeringsinvesteringsbudgetten, anterieure overeenkomsten, grondexploitaties, de aansluitvergunning en degeneratievergoeding. Deze dekking wordt ook in scenario 3 ingezet en leidt daarmee tot de volgende financiële consequenties voor Teylingen: Dekking afvalstoffenheffing rioolheffing toerekenen aan kredieten teorekenen aan aansluitvergunning Toerekenen aan GREX/anterieure overeenkomst degeneratievergoeding budget areaal uitbreiding te dekken in begroting Totale dekking

-

-

-

-

Meerkosten scenario 2 € 121.044 € 581.932 € 737.253 € 49.804 € 208.560 € 171.600 € 168.346 € 906.237 € 2.944.775

Aandeel Teylingen € 52.727 € 253.490 € 321.147 € 21.694 € 90.849 € 74.749 € 73.332 € 394.757 € 1.282.744

Een bedrag van € 52.727 wordt in Teylingen toegerekend aan de afvalstoffenheffing. Oftewel 43,56% van de totale meerkosten van het asset afval. Doordoor stijgt de afvalstoffenheffing met ongeveer € 4 per huishouden. Een bedrage van € 253.490 wordt in Hillegom toegerekend aan de rioolheffing. Oftewel 43,56% van de totale meerkosten van het asset riool. Daardoor stijgt de rioolheffing met ongeveer € 12 per huishouden. 43,56% van de totale meerkosten die het gevolg zijn van het aantrekken van projectleiders en werkvoorbereiders, leiden op termijn tot hogere kapitaallasten in Teylingen voor een bedrag van € 321.147 In totaal wordt € 49.804 aan personele inzet van het asset riool ten laste gebracht van de aansluitvergunning, waarvan € 21.694 (43,56%) landt in aansluitvergunningen in Teylingen.

30

-

-

-

-

43,56% van de geraamde inzet op planontwikkeling en grondexploitaties in de openbare ruimte, komen ten laste van de anterieure overeenkomsten en grondexploitaties. Het gaat om een bedrag van € 90.849 per jaar De uitbreiding bij asset ondergrond komt voor 43,56% ten laste van Teylingen. Dit betekent dat € 74.749 ten laste van de degeneratievergoeding wordt gebracht. Hiervoor is ruimte in de begroting van Teylingen. Evenals in scenario 1 wordt een bedrag van € 168.237 ten laste van het budget areaaluitbreiding uit de HLTsamen begroting gebracht. Dit budget is geen onderdeel van de begroting van Teylingen, maar van HLTsamen. Resteert een nog niet gedekte uitgave van in totaal € 906.237, waarvan 43,56% (zijnde € 394.757) ten laste komt van Teylingen. Hiervoor is in de begroting nog geen dekking beschikbaar. Dit zal uit de algemene middelen moeten komen.

Scenario 2 betekent voor Teylingen dat de inwoners met hogere afvalstoffen- en rioolheffing worden geconfronteerd en dat de kosten van de aansluitvergunning en de anterieure overeenkomsten toenemen. Ook de kapitaallasten van de investeringsbudgetten en grondexploitaties zullen in de toekomst stijgen. Binnen de begroting van Teylingen zal een bedrag van € 327.307 vrijgemaakt moeten worden om dit scenario te financieren. Daar staat tegenover, dat het onderhoud en de vervanging van de assets op een kwalitatief goed niveau gebeurt en achterstanden worden ingelopen in 10 jaar. De extra capaciteit zal in scenario 2 leiden tot een aanmerkelijk hoger volume aan opdrachten voor onderhoud en vervanging van de assets. De komende jaren zullen de beschikbare exploitatiebudgetten en investeringsinvesteringsbudgetten niet toereikend zijn om al het noodzakelijke onderhoud en vervanging te betalen, zeker waar het gaat om de assets wegen, kunstwerken en riolering. Met het vaststellen van de Meerjaren Onderhoudsplannenwordt duidelijk welke bedragen het precies betreft. Naar verwachting zijn de effecten voor 2026 nog beperkt, maar vanaf 2027 worden al tekorten verwacht. In hoofdstuk 5 wordt de financiële dekking verder geduid

31

4. Voorkeursscenario en financiën HLTsamen is één organisatie die werkt voor drie gemeenten. De businesscase wordt daarom gelijktijdig in drie gemeenten behandeld. Daarbij is het voorwaardelijk dat de gemeenten kiezen voor hetzelfde scenario omdat de werkwijze binnen HLTsamen uniform blijft. Voor elke gemeente is databeheer vereist, beleidsontwikkeling noodzakelijk en professionele aansturing van aannemers onmisbaar. Differentiatie in de wijze waarop de assets worden beheerd is praktisch bijzonder bewerkelijk en in zeker mate onwerkbaar. Daarom wordt in paragraaf 4.2 een voorkeursscenario geadviseerd.

Externe toetsing De in de scenario’s opgenomen uitbreiding van capaciteit is gebaseerd op praktijkervaring. Op basis van het dagelijkse werk is een inschatting gemaakt van de relatie tussen formatie en de kwaliteit van de openbare ruimte. In 2024/2025 is bovendien ervaring opgedaan met een tijdelijke uitbreiding naar circa 32 fte en met die inzichten zijn de scenario’s 1 en 2 opgesteld. Aanvullend op deze praktijkervaringen, is ook een meer theoretische analyse uitgevoerd door een externe partij. Op basis van landelijke kengetallen en aan de hand van de door HLTsamen aangeleverde areaalgegevens, heeft deze partij berekend welke formatie nodig is om het onderhoud en de vervanging van onze assets adequaat uit te voeren. Daarbij is rekening gehouden met de specifieke inrichting van de bedrijfsvoering binnen HLTsamen, waaronder de inzet van stafdiensten, uitbesteding aan Meerlanden (Hillegom-Lisse) en werkzaamheden die door andere organisatieonderdelen worden uitgevoerd, zoals de buitendienst en team IOR. Conclusie: om de gemeentelijke beleidsdoelen te realiseren, zou de capaciteit van team Beheer moeten groeien naar ongeveer 57 fte. Deze komt overeen met de formatie zoals beschreven in scenario 2.

Voorkeursscenario De scenario’s hebben verschillende uitkomsten waar het gaat om de kosten en de kwaliteit van de openbare ruimte. Voortzetting van de huidige situatie is financieel het meest voordelig, maar leidt tot een verdere achteruitgang in kwaliteit van de assets. Er kan niet meer worden voldaan aan de beleidsuitgangspunten, welke de raad van Teylingen ten aanzien van de verschillende assets heeft vastgesteld. De verdere verslechtering van de kwaliteit van de openbare ruimte in het algemeen en die van het asset wegen in het bijzonder, zal onvermijdelijk aanleiding zijn voor de provincie om een herstelplan te eisen, om preventief toezicht af te kunnen wenden. Ook zal het aantal valpartijen en hiermee samenhangende aansprakelijkstellingen in de openbare ruimte toenemen. Handhaven van de huidige situatie ligt daarmee niet voor de hand. Scenario 2 leidt tot relatief snel herstel van de kwaliteit van de openbare ruimte, maar het duurt ruim 10 jaar eer dit herstel daadwerkelijk is gerealiseerd, omdat projecten een lange doorlooptijd hebben. Dit scenario geeft rust en stelt de organisatie in staat om het werk op een professionele, proactieve en integrale wijze vorm te geven. De kosten van dit scenario zijn aanmerkelijk en in deze tijd van bezuinigingen is dat een lastige afweging.

Niet alleen wordt Teylingen gevraagd om in de begroting een bedrag van €394.757 te vinden, ook de afvalstoffenheffing, rioolheffing en kapitaallasten stijgen. Aanvullend geldt dat vanaf 2027 de exploitatie en investeringsbudgetten serieus moeten worden verhoogd, zeker voor de assets wegen, kunstwerken en riolering. Daarmee lijkt scenario 2 mogelijk op langere termijn een noodzakelijk scenario, maar op dit moment financieel minder haalbaar. Ook is een verdubbeling van de capaciteit niet eenvoudig te realiseren en in te passen. Het vinden van personeel in de huidige staat en omgang met de arbeidsmarkt maakt dit een grote uitdaging. Inschatting is dat dit leidt tot formatie die niet gevuld kan worden. Daarom wordt scenario 2 op dit moment niet geadviseerd.

32

Het ambtelijk advies is om te kiezen voor scenario 1. Dit scenario leidt tot rust in de organisatie en een voortzetting van de ingezette lijn sinds 2023. Wat leidt tot een professionalisering van de werkwijze en voorkomt een verdere verslechtering van de kwaliteit in de openbare ruimte. Voor de dekking van de kosten in scenario 1, hoeft geen geld in de begroting van Teylingen te worden gevonden. Rioolheffing en de kapitaallasten nemen wel toe, maar minder dan bij scenario 2. Hetzelfde geldt voor de benodigde verhoging van de exploitatiebudgetten en de investeringsinvesteringsbudgetten. Naar verwachting duurt het minimaal 20 jaar voor de huidige achterstanden zijn weggewerkt. Evaluatie Het invoeren van scenario 1 vergt tijd. Het vinden van de juiste mensen, het inwerken, het vormgeven aan de werkzaamheden van de nieuwe projectleiders, vraagt tijd en aandacht van de HLTsamen-organisatie en daarom is de gelijktijdige instroom van 14 fte aan nieuwe medewerkers niet voor de hand liggend. De verwachting is dat het doorvoeren van scenario 1 anderhalf jaar gaat duren. Dit betekent dat de verwachte verhoging van exploitatie- en investeringsbudgetten pas na 2 jaar aan de orde is. Eerst zal de capaciteit gevonden moeten zijn om een groter volume aan opdrachten op de markt te kunnen zetten.

Derhalve wordt voorgesteld om de resultaten van scenario 1 na een periode van 3 jaar te evalueren met de gemeenteraden. Op basis van opgedane ervaring en nog vast te stellen beheerplannen, kan worden bekeken of scenario 1 nog steeds de juiste keuze blijkt of dat de keuze moet worden bijgesteld.

Begrotingseffecten De structurele vertaling van het gekozen scenario kan niet gebeuren in de begroting 2026, want deze is reeds vastgesteld. De gevraagde capaciteitsuitbreiding voor het onderhoud en vervanging van de assets in de openbare ruimte is echter dusdanig urgent, dat wachten op vaststelling van de begroting 2027 geen optie is. In dat geval zou namelijk heel 2026 met incidentele financiering overbrugd moeten worden terwijl er juist behoefte is om te bouwen aan een team met vaste medewerkers zodat kennis en ervaring niet meer weglekt bij vertrek van een externe. Financiering 2026 In 2026 kan voor een bedrag van € 1.030.695 de structurele dekking al (rechtmatig) worden gerealiseerd. Voor een bedrag van € 371.224 kan dat pas rechtmatig in 2027,omdat eerst nadere actie is vereist (zoals aanpassing van de legesverordening). Voor deze € 371.224 is vanuit de gemeenten in 2026 incidentele overbrugging nodig. In onderstaande tabel is weergegeven welke dekkingsbronnen al in 2026 als structurele dekking kunnen dienen.

33

Dekking

Afvalstoffenheffing Rioolheffing

Kosten Betreft scenario 1

Formatie ten behoeve van asset afval blijft gelijk. Daarom geen invloed op de afvalstoffenheffing € 259.142 De extra kosten voor het asset riool kunnen niet meer in de rioolheffing 2026 worden verwerkt omdat de begroting 2026 al is vastgesteld. Wel kunnen de kosten in 2026 op het product riolering worden geboekt en maken daarbij onderdeel uit van de jaarrekening 2026. De uitgaven worden verwerkt in de tussenrapportage 2026. Vanaf 2027 maken de kosten wel deel uit van de rioolheffing

Structurele incidentel dekking in e bijdrage 2026? 2026 van Teylingen

ja

Kredieten

€ 603.207 De kosten van projectleiding, werkvoorbereiding en toezicht worden ten laste van de projecten (en daarmee de kredieten) gebracht waar ze aan werken. Hiervoor is tijdschrijven noodzakelijk. De kredieten bieden hier in 2026 voldoende ruimte voor omdat deze vaak niet per project zijn begroot maar per beleidsterrein. Deze kosten kunnen derhalve in 2026 al aan de kredieten worden toegerekend. Bij het aanbieden van de meerjarige onderhoudsplanning aan de raad in 2026, zal een actualisatie van de kredieten plaatsvinden.

ja

Aansluitvergunning

€ 49.804 De ureninzet van HLTsamen gaat onderdeel uitmaken van het tarief van de aansluitvergunning. Daartoe zal eerst de legesverordening moeten worden aangepast. Dit gebeurt op zijn vroegst voor 2027, derhalve is deze dekkingsbron niet beschikbaar in 2026 en is incidentele overbrugging van 2026 noodzakelijk.

nee

€ 21.695

Grex en anterieure overeenkomst

€ 149.820 Vanuit de verschillende assets worden advies-werkzaamheden verricht voor grondexploitaties en initiatieven van ontwikkelaars. Deze inzet mag conform wetgeving ten laste worden gebracht van respectievelijk de GREX en de anterieure overeenkomst. Voor 2026 is dit nog geen structurele dekking omdat het niet bij bestaande anterieure overeenkomsten kan en grexen eerst moeten worden geactualiseerd. Derhalve is deze dekkingsbron niet beschikbaar in 2026 en is incidentele ovebrugging van 2026 noodzakelijk.

nee

€ 65.262

Degeneratievergoedi ng

€ 171.600 De kosten van het asset ondergrond worden ten laste gebracht van het product wegen in de begroting van Hillegom. Hiervoor is momenteel nog geen dekking beschikbaar, deze zal in de begroting 2027 gevonden moeten worden. Derhalve is deze dekkingsbron niet beschikbaar in 2026 en is incidentele overbrugging van 2026 noodzakelijk.

nee

€ 74.749

Budget areaal uitbreiding

€ 168.346 Budget is beschikbaar binnen HLTsamen en kan in 2026 structureel worden ingezet. € 1.401.919

ja € 161.705

34

In 2026 is HLTsamen breed € 1.030.695 structureel beschikbaar en € 371.224 kan nog niet worden geeffectueerd. Het structurele budget wordt gebruikt voor het werven van vast personeel vanaf 2026. Wanneer de € 371.224 vanaf 2027 ook een structureel karakter krijgt, wordt ook hiervoor vast personeel geworven. De gemeenten wordt gevraagd de € 371.224 in 2026 incidenteel te doteren. Verdeling van de incidenteel benodigde middelen gaat via de vaste verdeelsleutel tussen de gemeenten, omdat de kosten ook in deze verhouding voor de gemeenten worden gemaakt. Dekking

Verdeling binnen HLTsamen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Kredieten Aansluitvergunning Grex en anterieure overeenkomst Degeneratievergoeding Budget areaal uitbreiding Totaal

Kosten scenario 1

€ 259.142,00 € 603.207,00 € 49.804,00 € 149.820,00 € 171.600,00 € 168.346,00 € 1.401.919,00

incidentele incidentele incidentele bijdrage 2026 bijdrage 2026 bijdrage 2026 van Teylingen van Lisse van Hillegom 43,56%

30,47%

25,95%

21.694,62 € 65.261,59 € 74.748,96 €

15.175,28 € 45.650,15 € 52.286,52 €

12.924,14 38.878,29 44.530,20

€ 161.705,17 € 113.111,95 €

96.332,63

€ € €

In 2024 is de gemeenten gevraagd om incidenteel een bedrag van €825.000 beschikbaar te stellen voor het beheer van de openbare ruimte voor 2024 én voor 2025. Destijds heeft ingestemd met het bedrag voor 2024 maar niet voor de tranche 2025. Met deze businesscase wordt gevraagd alsnog een deel van de tranche 2025 incidenteel beschikbaar te stellen. Het gaat om een bedrag van € 161.705. Het incidentele bedrag van 161.705 kan voor een deel gedekt worden doordat de gemeente eerder een structureel budget beschikbaar heeft gesteld voor de kosten voor de medewerkers kabels en leidingen € 127.530. Daarmee resteert er een incidentele bijdrage van € 34.175 specifiek voor de gemeente Teylingen.

Risico’s Het structureel tekort aan capaciteit brengt meerdere risico’s met zich mee voor de kwaliteit en continuïteit van het beheer van de openbare ruimte. Zonder uitbreiding van de formatie blijven achterstanden in onderhoud en vervanging bestaan of nemen verder toe. Dit heeft directe gevolgen voor de leefbaarheid, veiligheid en het vertrouwen van inwoners in de gemeentelijke dienstverlening. Beheerplannen Een belangrijk bestuurlijk risico is het ontbreken van actuele beleids- en beheerplannen voor diverse assets. Hierdoor ontbreekt de noodzakelijke sturingsinformatie en wordt het lastig om keuzes te verantwoorden. Dit vergroot de kans op ad-hoc besluitvorming en inefficiënte inzet van middelen. Ook ontstaat het risico op preventief toezicht door de externe toezichthouder (provincie) wanneer essentiële voorzieningen niet op orde zijn of wettelijke taken onvoldoende worden ingevuld. Naar verwachting worden de geactualiseerde beheerplannen (inclusief de financiële consequenties) voor de verschillende assets in de loop van 2026-2027 aan de gemeenteraad aangeboden. Dit betekent dat bij de besluitvorming over de businesscase (die alleen handelt over de benodigde personele inzet/formatie), de benodigde extra exploitatie- en investeringsbudgetten nog niet bekend zijn. Geadviseerd wordt om de besluitvorming over de businesscase daar niet afhankelijk van te maken.

Enerzijds omdat voor het komen tot documentatie en besluitvorming van de beheerplannen inzet nodig is. Dit geldt ook voor het opzetten van aanbestedingen en projecten Daarnaast geldt bij scenario 1 dat 2026 en 2027 nodig zijn om de organisatie op

35

te bouwen en daarmee lijkt een verhoging van de exploitatie en investeringsbudgetten pas in 2028 aan de orde te zijn. Besluitvorming over de beheerplannen is derhalve volgend op de businesscase. Hoogte investeringsbudgetten In de businesscase wordt bij scenario1 en 2 gesproken over een verhoging van de benodigde investeringsinvesteringsbudgetten. Enerzijds omdat meer capaciteit betekent dat er meer aanbestedingen op de markt kunnen worden gezet, anderzijds omdat op dit moment de huidige kredietramingen vooral de berekende uitbestedingskosten zelf betreffen en kosten voor verzekeringen, vergunningen, adviezen, flankerende maatregelen, participatie, communicatie, juridisch advies maken en kosten voor voorbereiding / advisering / toezicht (VAT) niet altijd zijn meegenomen. Ook de inflatie (kosten aannemers) is in werkelijkheid hoger dan de compensatie die hiervoor in de gemeentelijke begroting wordt ontvangen. In de nieuwe beheerplannen zullen álle kosten worden meegenomen, wat tot hogere investeringsbudgetten zou kunnen leiden. Databeheer Operationeel leidt het capaciteitsgebrek tot beperkte toetsing van werkzaamheden van opdrachtnemers, onvoldoende databeheer, en het ontbreken van planmatige vervangingscycli. Dit vergroot de kans op kwaliteitsverlies, hogere kosten door inefficiëntie en verminderde grip op contractuele verplichtingen.

Bedrijfsvoering Het opstellen van dit document komt voort uit de gemeentelijke taak voor het zorgdragen voor kapitaalgoederen van de gemeenschap. Zoals gesteld vragen deze assets aandacht en inzet van professionals met gedegen kennis. De huidige (formatieve) staat van de ambtelijk organisatie is dermate dat er onbehoorlijke druk wordt ervaren bij de (vaste) medewerkers die uitvoering geven aan bovengenoemde taken. Bij het uitblijven van een structurele omgang met ontwikkelingen en aanpak van de formatieve ruimte loopt de HLTsamen organisatie, en daarmee gemeenten, het risico dat medewerkers hun taken niet meer kunnen uitvoeren. Concreet kan dit zich op meerdere manieren uiten: 1. ziekte en verzuim, met blijvende personele lasten zonder inzet. 2. In het opstappen van medewerkers naar andere organisatie, met als gevolg geen inzet en verdere druk op de mensen die wel blijven. Ook kan onvrede leiden tot maatschappelijke onrust, door verminderde kwaliteit en inzet van medewerkers. Uiteenlopend van geen of slechte reacties op meldingen tot fouten ten aanzien van constructieve veiligheid. Omgang ontwikkelingen Tot slot is er een strategisch risico: het niet kunnen inspelen op beleidsmatige ontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, inclusiviteit en biodiversiteit van de openbare ruimte. Hierdoor dreigt de gemeente achter te raken bij maatschappelijke opgaven en regionale samenwerking.

36

Specificering van financiële onderbouwing In scenario 1 en 2 worden de kosten voor de extra capaciteit uit meerdere bronnen gedekt. In deze paragraaf wordt de dekking nader geduid.

Scenario 1 Scenario 1 leidt tot meerkosten van€ 1.401.919 en deze kosten worden via de bestaande verdeelsleutel verdeeld over Hillegom (25,95%), Lisse (30,47%) en Teylingen (43,56%). De inzet van de extra capaciteit leidt namelijk ook in deze verhouding tot werkzaamheden en inzet voor de verschillende HLTsamen-gemeenten. Om de meerkosten te kunnen dekken is gekeken naar verschillende financieringsbronnen. De capaciteit voor onderhoud en vervanging van de assets wordt op dit moment vanuit 3 financieringsbronnen gedekt: -

Personele inzet op het asset afval wordt gefinancierd vanuit de afvalstoffenheffing. Meer capaciteit op het asset afval betekent derhalve een verhoging van de afvalstoffenheffing Personele inzet op het asset riool wordt gefinancierd vanuit de rioolheffing. Meer capaciteit op het asset riool betekent derhalve een verhoging van de rioolheffing Overige personele inzet wordt momenteel betaald uit de exploitatie en komt daarmee ten laste van de drie gemeenten via hun bijdrage aan HLTsamen. In de begrotingen is dit onder diverse assets opgenomen.

Voor de dekking van de meerkosten van € 1,4 mln. bij scenario 1, is naar deze bestaande financieringsbronnen gekeken, maar ook is gekeken of er nog alternatieve financiering mogelijk was. Vertrekpunt daarbij was het zoeken naar aansluiting bij financiering die door andere organisatie onderdelen binnen de HLTsamen al worden toegepast. Door op deze wijze naar de meerkosten te kijken, is de volgende dekking beschikbaar.

37

Duiding Teylingen Teylingen € 112.882 In scenario 1 bedragen de kosten voor de uitbreiding bij asset riool in totaal € 308.946. Van deze extra rioleringskosten wordt al € 49.804 ten laste van de aansluitvergunning gebracht, waardoor op het asset riool per saldo extra kosten voor een bedrag van € 259.142 resteren. De inzet van de extra capaciteit zal voor 43,56% ten gunste van Teylingen komen. Dit is conform de huidige verdeelsleutel. Dat betekent een belasting van € 112.882 aan de rioolheffing voor inwoners van Teylingen € 603.207 Investeringsbudgetten € 262.757 Voor een bedrag van € 703.742 wordt capaciteit voor projectleiders en werkvoorbereiders aangetrokken. Hiervan wordt € 100.535 ten laste van de rioolheffing gebracht (geraamde inzet van projectleiders voor asset riool) waardoor een bedrag van € 603.207 resteert. Omdat de projectleiders en werkvoorbereiders in principe alleen aan vervangingsprojecten werken en deze gefinancierd worden met investeringsbudgetten, kunnen deze kosten (via geschreven uren) ten laste van de investeringen worden gebracht. Andere onderdelen van de HLT-organisatie hanteren nu ook al deze systematiek. Geraamd wordt dat 43,56% ofwel € 262.757 van de inzet van projectleiding aan Teylingen projecten wordt besteed, maar in de praktijk zou dat anders uit kunnen vallen.

De werkelijke inzet van projectleiders komt ten laste van de investeringskredieten en dat betekent voor Teylingen dat uiteindelijk de kapitaalasten van de investeringsbudgetten hoger zullen uitvallen in de toekomst dan nu het geval is.

Bedrag HLT Dekking € 259.142 Rioolheffing

€ 49.804 Aansluitvergunning

€ 149.820 GREX/anterieure overeenkomst

€ 171.600 Degeneratie

€ 168.346 Areaaluitbreiding

€ 1.401.919

€ 21.695 Voor het aansluiten van een perceel op het riool moet eenmalig een aansluitvergunning worden aangevraagd door de eigenaar. De werkzaamheden die een aannemer verricht om de aansluiting te realiseren, worden nu al bij de eigenaar in rekening gebracht. Maar ook vanuit HLT is capaciteit vereist, bijvoorbeeld waar het gaat om het in behandeling nemen van de aanvraag, ter plekke de situatie te bekijken, de werkzaamheden te begeleiden en te toetsen en uiteindelijk de aansluiting op te nemen in de beheersystemen. Geraamd wordt dat deze inzet vanuit asset riool € 49.804 bedraagt. Geraamd wordt dat hiervan 43,56% ten behoeve van aansluitingen in Teylingen zullen plaatsvinden. Deze kosten van €21.695 worden in rekening gebracht bij de eigenaren van de percelen waar een aansluiting wordt gerealiseerd. Hiervoor zal wel de legesverordening moeten worden aangepast. € 65.262 Vanuit de verschillende assets worden werkzaamheden verricht ten behoeve van grondexploitaties en ruimtelijke initiatieven van ontwikkelaars. Deze inzet mag ten laste worden gebracht van respectievelijk de Grondexploitatie en de anterieure overeenkomst, maar dat gebeurt op dit moment nog niet. Wel wordt nu al capaciteit van andere onderdelen van de HLT organisatie ten laste van GREX en anterieure overeenkomsten gebracht.

De verwachte inzet vanuit de assets wordt geraamd op € 149.8200 en conform verdeelseutel betekent dit dat naar verwachting 43,56%, zijnde € 65.252 ten laste komt van grondexploitatie en anterieure overeenkomsten in Teylingen. Uiteraard wordt uiteindelijk alleen de werkelijke ureninzet toegerekend. € 74.749 Vanuit het asset ondergrond wordt toezicht gehouden op het dichtstraten van de wegen nadat werkzaamheden in de grond door derden (zoals Liander) zijn verricht. Hier krijgt de gemeente een degeneratievergoeding voor (voor de gebruikte materialen) en de externe partij moet een vergunning hiervoor hebben (voor de gemaakte HLT-uren). De capaciteit van asset ondergond wordt momenteel deels ten laste van deze inkomsten gebracht, maar in werkelijkheid is het asset in veel grotere mate bezig met deze controle-werkzaamheden. Daarom is het realistisch om een groter deel ten laste te brengen van deze inkomsten, zijnde € 171.600. Omdat deze kosten in de begroting van Teylingen al op een realistisch niveau zijn geraamd, kan de aan Teylingen toegerekende € 74.749 hierin worden ondergebracht en zijn er geen verdere financiele consequenties. € 73.332 HLT samen kent het budget areaaluitbreiding.

Wanneer een areaal uitbreidt (bijvoorbeeld door het aanleggen van een nieuwe speelplek), wordt een bedrag vanuit dit budget overgeheveld naar het onderhoudsbudget van asset spelen zodat de nieuwe speelplek in de toekomst ook onderhouden kan worden. Het budget areaaluitbreiding bedraagt € 356.000 in 2026 en hier wordt € 168.346 voor gebruikt ter dekking van de busienesscase. Daarmee resteert er nog voldoende in het budget areaaluitbreiding om een komend beroep erop als gevolg van areaaluibreiding bij de assets te financieren. € 610.676

38

Scenario 2 Scenario 2 kent meerkosten voor een bedrag van € 2.944.775. De verdeling over de verschillende dekkingsbronnen is vergelijkbaar met scenario 1, alleen de bedragen verschillen omdat er sprake is van een grotere capaciteit binnen de assets. In onderstaand overzicht wordt alleen ingegaan op de verschillen in bedragen. Hetgeen bij scenario 1 wordt uitgelegd over de dekkingsbronnen is ook van toepassing op scenario 2. Bedrag HLT Dekking € 121.044 Afval € 581.932 Riool

€ 737.253 Kredieten

€ 49.804 Aansluitvergunning € 208.560 GREX/anterieure overeenkomst € 171.600 Degeneratie € 168.346 Areaaluitbreiding € 906.237 begroting

€ 2.944.776

Duiding Teylingen Teylingen € 52.727 in scenario 2 komt er een assetbeheerder afval bij en deze kosten worden ten laste gebracht van de afvalstoffenheffing € 253.490 In scenario 2 wordt er meer capaciteit ten laste van de rioolheffing gebracht. Daarbij worden ook nu de inkomsten van de aansluitvergunning van de extra kosten afgetrokken € 321.147 Er wordt een grotere capaciteit aan projectleiders en werkvoorbereiders aangetrokken waardoor een hoger bedrag aan de kredieten zal worden toegerekend. Ook kunnen er meer projecten worden opgepakt en zijn er dus meer kredieten om de kosten over te verdelen. € 21.694 Het aantal aansluitingen op het riool verschilt niet tussen de scenario's en daarom ook de toe te rekenen kosten niet. € 90.849 Door de grotere capaciteit is er meer tijd beschikbaar om op een goede wijze te adviseren ten aanzien van planvorming (in eigen beheer of door externe partijen). € 74.749 De capaciteit voor asset ondergrond verschilt niet tussen scenario 1 en 2 en daarom ook de toe te rekenen kosten niet € 73.332 Hetzelfde bedrag wordt onttrokken aan het budget areaaluitbreiding € 394.757 Na aftrek van bovenstaande dekking, resteert een teekort van € 906.237 dat ten laste komt van de gemeentelijke begroting.

De verdeling over de gemeenten is gebaseerd op de bestaande verdeelsleutel, omdat de te verrichten werkzaamheden ook in die verhouding ten gunste van de verschillende gemeenten worden verricht. In de begroting van Teylingen is voorlasnog geen dekking beschikbaar voor de € 394.737 die ten laste van de gemeente wordt gebracht. € 1.282.744

39