Agendabundel

Bundel van de Commissie Welzijn van 6 september 2021

1 2 3 4 5 6 7

Opening Vaststellen agenda Spreekrecht inwoners Mededelingen HAMERSTUKKEN BESPREEKPUNTEN Plan van aanpak sociale kaart Teylingen Doel: Besluitvormend In de raadsvergadering van 28 januari 2021 heeft u het college opdracht gegeven een plan van aanpak sociale kaart te maken. Het beoogde effect met de sociale kaart is onder meer huisartsen te ontlasten, vindbaarheid van laagdrempelige hulp te verbeteren en daardoor ook het beroep op maatwerk/specialistische zorg te verminderen. Het voorstel is om in te stemmen met het plan van aanpak sociale kaart, het onderliggend adviesrapport sociale kaart en de bijbehorende incidentele en structurele kosten. RV Plan van aanpak sociale kaart Teylingen.docx Rapportage Gemeente Teylingen - Onderzoek sociale kaart .pdf Teylingen-Sociale kaart-Adviesrapport (def) .pdf Teylingen-Sociale kaart-Plan van aanpak-v20210615a volledig .docx Begrotingswijziging R4014 Plan van aanpak sociale kaart - .pdf Definitief Plan van aanpak sociale kaart raad .pdf

8

1e wijziging Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek Doel: Besluitvormend Het voorstel is om het college toestemming te geven de 1e wijziging van de Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (GR KDB), zoals verwoord in de brief van het Dagelijks Bestuur van de GR KDB van 1 juli 2020, vast te stellen. RV 1e wijziging Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek.docx Bijlage Brief 1e wijziging gemeenschappelijke regeling GR KDB, 1 juli 2020..pdf

9 9.A 9.B 9.C 9.D 10

Lijst van ingekomen stukken Voor pre-advies naar college Ter afhandeling naar college Ter kennisname aannemen Van het college Actielijst en raadsagendaplanning (RAP) RAP_Teylingen_26_augustus_2021.pdf

11

Regionale zaken 210905 Commissie Welzijn 6 september 2021 avk.pdf

12 13

Rondvraag Sluiting

7 Plan van aanpak sociale kaart Teylingen 1 RV Plan van aanpak sociale kaart Teylingen.docx

Raadsvoorstel Besluitvormend Plan van aanpak sociale kaart aan:

de raad van de gemeente Teylingen

zaaknummer: Z-21-170501 datum collegevergadering: 20 juli 2021 portefeuillehouder: Dhr. A.L. van Kempen behandelend ambtenaar: Tallie Habermehl e-mailadres: T.Habermehl@HLTsamen.nl

Wij stellen voor: 1. 2. 3. 4.

In te stemmen met het bijgevoegde plan van aanpak sociale kaart en onderliggend adviesrapport sociale kaart. Incidentele kosten voor ontwikkeling van een sociale kaart à € 95.000,- eenmalig uit de reserve sociaal domein beschikbaar te stellen. De structurele kosten à € 38.400,- mee te nemen bij de begroting 2022 en verder. De bijgevoegde begrotingswijziging R4014 vast te stellen.

Inleiding In de raadsvergadering van 28 januari 2021 heeft u het college opdracht gegeven een plan van aanpak sociale kaart te maken. Er is toegezegd dat u deze voor de zomer ontvangt. Bestaand kader en context In het raadsprogramma Vitaal Teylingen staat dat er een makkelijk toepasbare digitale sociale kaart komt. Het initiatief Buurbook is hierin niet geslaagd. Op 28 mei 2020 heeft de wethouder aan een vertegenwoordiging van de raad toegezegd een verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden van een sociale kaart. Via het raadsvoorstel Verkenning sociale kaart is de verkenning aangeboden en heeft u deze 28 januari 2021 vastgesteld. Daarbij heeft u het college opdracht gegeven een plan van aanpak sociale kaart te maken. Beoogd effect Het beoogde effect met de sociale kaart is onder meer huisartsen te ontlasten, vindbaarheid van laagdrempelige hulp te verbeteren en daardoor ook het beroep op maatwerk/specialistische zorg te verminderen. Argumenten 1.1 Dit plan is conform uw opdracht aan het college Deze opdracht heeft u 28 januari aan het college gegeven. 1.2 Hiermee kunt u een onderbouwd besluit nemen over een sociale kaart Het plan geeft aan welke stappen nodig zijn, hoe een sociale kaart het meest effectief kan zijn en welke middelen daarvoor nodig zijn.

1.3 Het plan heeft draagvlak van inwoners en maatschappelijke partners Uit de bevraging van Team Teylingen blijkt dat een meerderheid van de inwoners een sociale kaart een goed idee vindt. De Adviesraad Sociaal Domein Teylingen staat ook positief tegenover een sociale kaart. En partners in zorg en welzijn zijn betrokken bij de totstandkoming van dit plan en staan hierachter. 2.1 De kosten kunnen niet gefinancierd worden uit de bestaande begroting Er zijn geen middelen binnen het sociaal domein beschikbaar voor ontwikkeling van een sociale kaart. 2.2 De raad is bevoegd deze middelen beschikbaar te stellen Op basis van artikel 189 in de Gemeentewet heeft de raad deze bevoegdheid. 3.1 De kosten kunnen niet gefinancierd worden uit de bestaande begroting Er zijn geen middelen binnen het sociaal domein beschikbaar voor beheer van een sociale kaart. 3.2 De raad is bevoegd deze middelen beschikbaar te stellen Op basis van artikel 189 in de Gemeentewet heeft de raad deze bevoegdheid. 4.1 De raad is bevoegd om begrotingswijzigingen vast te stellen Dit is vastgelegd in artikel 156 en 189 in de Gemeentewet. Kanttekeningen 2.1/3.1 De kosten zijn hoger dan geraamd in de Verkenning sociale kaart In deze Verkenning sociale kaart is uitgegaan van incidentele kosten van € 50.000,- en structurele kosten (voor het tweede jaar) van € 33.000.

De kosten vallen hoger uit, omdat sterk wordt ingezet op het onder de aandacht brengen van de sociale kaart en het actueel houden. Dat is essentieel voor het slagen van een sociale kaart. Een realistisch beeld van de kosten was een reden waarom u een plan van aanpak heeft laten opstellen. 2.2/3.2 Als de gemeenten Hillegom en Lisse aanhaken vallen de kosten lager uit De gemeenten zijn op de hoogte van de ontwikkelingen rond de sociale kaart in Teylingen. Zij overwegen aan te sluiten. Dit moet nog afgestemd worden met de raden. Als zij aansluiten, kunnen de kosten verdeeld worden conform de bestaande verdeelsleutel. Financiële consequenties De eenmalige incidentele kosten voor het opzetten van een sociale kaart bedragen circa € 95.000,-. Hiervoor is een begrotingswijziging bijgevoegd. Een derde daarvan is voor ondersteuning van de implementatie door de leverancier en promotiemateriaal voor de sociale kaart. Twee derde betreft personele kosten voor (in- en externe) medewerkers. Dit omvat onder meer het inhoudelijk beheer door Bibliotheek Bollenstreek en het promoten van de sociale kaart door Welzijn Teylingen. De jaarlijkse structurele kosten bedragen circa € 38.400,-. Dit zijn met name kosten voor het inhoudelijk beheer door Bibliotheek Bollenstreek en voor communicatie. Daarnaast gaat het om kosten voor de leverancier, zoals licentie en functioneel beheer.

In het bijgevoegde plan van aanpak (pagina’s 10-11) staat de specificatie van de incidentele en structurele kosten. Het voorstel is de incidentele middelen eenmalig uit de reserve sociaal domein te bekostigen en de structurele kosten mee te nemen bij de begroting 2022 en verder. De verwachting is dat een sociale kaart op termijn bijdraagt aan lagere kosten in het sociaal domein (voor maatwerk/specialistische hulp). Dit omdat inwoners sneller geholpen worden in voorliggende voorzieningen en escalaties voorkomen worden. Er is in het

uitgevoerde onderzoek overigens geen bewijs gevonden dat een sociale kaart hieraan bijdraagt. Aanpak, uitvoering en participatie Om tot een plan van aanpak te komen is eerst onderzoek uitgevoerd. Daarvoor is de volgende aanpak gevolgd: Inzet van het burgerpanel Teylingen om te polsen hoe inwoners tegenover een sociale kaart staan. Het betrekken van inwoners is één van de kaders die u als raad heeft meegegeven voor het plan. Gesprekken met de volgende partijen: o Andere gemeenten over hun ervaringen met sociale kaarten en de vormgeving en organisatie hiervan. o Vertegenwoordigers van zorg- en welzijnsinstellingen in Teylingen om te inventariseren welke wensen en mogelijkheden zij zien voor een sociale kaart. Het gaat om Zorggroep Voorhout, Voor ieder 1, Welzijn Teylingen en het Meedenkersnetwerk. o Leveranciers om te bepalen wat de mogelijkheden voor het opzetten en het beheren van een sociale kaart zijn. Daarbij is het ook kostenaspect meegenomen. o Mogelijke partijen in Teylingen om het inhoudelijk beheer van de sociale kaart te doen. Na het onderzoek is een conceptadvies opgesteld. Deze is getoetst bij de professionals in zorg en welzijn. Dat heeft geleid tot het bijgevoegde adviesrapport sociale kaart. In het plan van aanpak sociale Kaart (bijgevoegd) staan de stappen om te komen tot een sociale kaart.

Dat plan gaat ervan uit dat het opzetten en functioneel beheer van een sociale kaart bij een leverancier ligt. Het inhoudelijk beheer kan uitgevoerd worden door de Bibliotheek Bollenstreek. Voor implementatie en doorontwikkeling van de sociale kaart wordt een projectorganisatie opgezet. Hierin krijgen ook inwoners een plaats. Een essentieel element voor het succes is het onder de aandacht brengen en houden van de sociale kaart. In het plan krijgt dit vorm via: community building in de opstartfase, dit is het actief promoten van de sociale kaart bij organisaties door Welzijn Teylingen; communicatiestrategie voor de langere termijn. De Adviesraad Sociaal Domein Teylingen is gedurende het traject twee keer betrokken. Zij staan positief tegenover een sociale kaart. Al eerder hebben zij de gemeente geadviseerd een sociale kaart te ontwikkelen. Als u besluit om de sociale kaart te ontwikkelen, geven we daar publiciteit aan. Bij de start van de uitvoering bekijken we hoe u als raad betrokken blijft. Duurzaamheid Een sociale kaart draagt bij aan het verhogen van de zelfredzaamheid van inwoners. Het activeert inwoners zelf op zoek te gaan naar informatie om mee te kunnen blijven doen. Vrijwilligers/professionals kunnen hen daarbij ondersteunen. De verwachting is ook dat het bijdraagt aan een verschuiving van zwaardere naar lichtere vormen van hulp (van maatwerk naar algemeen).

Algemeen voorliggende voorzieningen worden beter vindbaar. Daardoor krijgen inwoners sneller hulp en wordt escalatie van problemen voorkomen.

Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) Dit voorstel ligt alleen bij de raad van Teylingen. Urgentie n.v.t. Evaluatie Er wordt in het plan voorgesteld om periodieke evaluaties te doen. Dit om te bepalen of de sociale kaart werkt zoals beoogd en nut heeft voor inwoners en professionals. De evaluatie valt buiten het plan van aanpak. Bijlagen en achtergrondinformatie Adviesrapport sociale kaart Rapportage gemeente Teylingen, Onderzoek sociale kaart Definitief Plan van aanpak sociale kaart raad Begrotingswijziging R4014 Plan van aanpak sociale kaart het college van burgemeester en wethouders,

secretaris

Carla G.J. Breuer burgemeester

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Teylingen, gelezen het voorstel van het college van 20 juli 2021 met als onderwerp Plan van aanpak sociale kaart gelet op de behandeling in de raadscommissie- en raadsvergadering, gelet op artikel 108 en 189 van de Gemeentewet,

besluit: 1. 2. 3. 4.

In te stemmen met het bijgevoegde plan van aanpak sociale kaart en onderliggend adviesrapport sociale kaart. Incidentele kosten voor ontwikkeling van een sociale kaart à € 95.000,- eenmalig uit de reserve sociaal domein beschikbaar te stellen. De structurele kosten à € 38.400,- mee te nemen bij de begroting 2022 en verder. De bijgevoegde begrotingswijziging R4014 vast te stellen.

Aldus besloten in de raadsvergadering van ,

Robert van Dijk griffier

Carla G.J. Breuer voorzitter

1 Rapportage Gemeente Teylingen - Onderzoek sociale kaart .pdf

• •

•

•

•

•

•

•

1 Teylingen-Sociale kaart-Adviesrapport (def) .pdf

Adviesrapport Sociale kaart Opdrachtgever Tallie Habermehl Datum Mei 2021 Auteurs Nicole Hendriksma (Vivoi)

Menno van der Horst (Quarant)

Postbus 149 2215 ZJ Voorhout gemeente@teylingen.nl www.teylingen.nl T 14 0252 F 0252 – 783 599 Bestuurscentrum Raadhuisplein 1 Voorhout Gemeentekantoor Wilhelminalaan 25 Sassenheim

Inhoud Managementsamenvatting ...................................................................................................................... 3 Inleiding ................................................................................................................................................... 4 Aanleiding ........................................................................................................................................................... 4 Opdracht ............................................................................................................................................................. 4 Leeswijzer ........................................................................................................................................................... 4 Doel ..................................................................................................................................................................... 4 Scope .................................................................................................................................................................. 4 Randvoorwaarden ...............................................................................................................................................

5 Aanpak ................................................................................................................................................................ 5 Planning .............................................................................................................................................................. 5 Definities ............................................................................................................................................................. 6

Onderzoek ............................................................................................................................................... 7 Teylingen............................................................................................................................................................. 7 Inwoners.............................................................................................................................................................. 7 Zorg en welzijn .................................................................................................................................................... 8 Gemeenten ......................................................................................................................................................... 9 Leveranciers........................................................................................................................................................ 9 GGD Hollands Midden ...................................................................................................................................... 10 InTeylingen.nl ....................................................................................................................................................

10 Bibliotheek......................................................................................................................................................... 10 Adviesraad Sociaal Domein Teylingen .............................................................................................................. 10

Scenario’s .............................................................................................................................................. 11 Sociale kaart ..................................................................................................................................................... 11 Inhoudelijk beheer ............................................................................................................................................. 12 Functioneel beheer ........................................................................................................................................... 12

Adviezen ................................................................................................................................................ 14 Sociale kaart ..................................................................................................................................................... 14 Inhoudelijk beheer ............................................................................................................................................. 14 Functioneel beheer ........................................................................................................................................... 14 Communicatie ................................................................................................................................................... 14 Doorontwikkelingen ........................................................................................................................................... 15 Doelen ............................................................................................................................................................... 15

Bijlagen .................................................................................................................................................. 16 Bronnen............................................................................................................................................................. 16 Burgerpanel....................................................................................................................................................... 16 Zorg- en welzijnsinstellingen ............................................................................................................................. 16 Gemeenten ....................................................................................................................................................... 19 Leveranciers...................................................................................................................................................... 22

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 2

Managementsamenvatting Vanuit de politiek, inwoners en professionals is er behoefte aan een sociale kaart voor Teylingen. Om van een sociale kaart een succes te kunnen maken is het cruciaal om te borgen dat na de implementatie het beheer is georganiseerd. De bibliotheek heeft aangegeven die rol op zich te willen nemen, mits zij daar de middelen (0,2FTE) voor krijgen. Begin klein met de initiële opzet van de kaart: start met het huidige aanbod van de gecontracteerde partners. Het is aan te raden om de kaart pas op een later moment in de breedte, diepte of naar geografische dekking uit te breiden. Ons advies is dan ook om gedurende de implementatie en in het eerste halfjaar na de lancering bij Welzijn Teylingen een ambassadeur te benoemen die sleutelfiguren benadert en activeert om de kaart bij hun netwerk onder de aandacht te brengen. Wij constateren dat de sociale kaart Invis, uitgebreid met het Jalp sociaal loket, het meeste past bij de behoeften van Teylingen. Omdat zij zowel het functioneel beheer als een groot deel van het inhoudelijk beheer kunnen uitvoeren achten wij Elkander de meest geschikte leverancier voor Teylingen en de belanghebbenden.

Het opzetten en onderhouden van een sociale kaart wordt gekenmerkt door de hoge complexiteit, het onderhoud is intensief, de bereidheid om mee te willen werken ervaren geïnterviewden als laag en het is – voor zover wij hebben onderzocht – een middel waarvan niet is aangetoond wat opbrengst is. Als Teylingen er voor kiest om te starten met de sociale kaart, adviseren wij met namen het inhoudelijk beheer en de communicatie niet te lichtzinnig in te vullen.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 3

Inleiding Aanleiding De aanleiding voor dit onderzoek is de opdracht van de Raad: “Op 28 mei heeft de wethouder toegezegd aan een vertegenwoordiging van de raad om een verkenning op te laten stellen naar de mogelijkheden van een sociale kaart voor Teylingen. In de verkenning wordt verkend wat de mogelijkheden zijn voor een sociale kaart voor Teylingen, wat ongeveer de kosten zijn en dat de sociale kaart met partners samen moet worden opgezet.” (Raadsmemo verkenning sociale kaart Teylingen, Z-20-153486). Eind januari 2021 heeft de raad de verkenning voor een sociale kaart vastgesteld en het college de opdracht gegeven om een plan van aanpak op te stellen, ter besluitvorming door de Raad.

Opdracht Naar aanleiding van bovenstaand besluit hebben Nicole Hendriksma van Vivoi en Menno van der Horst van Quarant de opdracht gekregen om onderzoek te doen naar de wensen en mogelijkheden van een sociale kaart voor Teylingen. Inventariseer daarbij de behoefte van de aanbodkant (gemeente, professionals, vrijwilligers) en de vraagkant (inwoners). Stel op basis daarvan een advies op en stel een plan van aanpak voor de implementatie op.

Leeswijzer De resultaten van de opdracht zijn een onderzoeksrapport en een plan van aanpak voor de implementatie van het geadviseerde scenario. Dit document is het onderzoeksrapport, het plan van aanpak is een separaat document.

Doel Een goed ingerichte, juist functionerende en actuele sociale kaart helpt professionals om inwoners verder te helpen naar de juiste zorg en voorzieningen, vanuit dezelfde informatiebron. Een sociale kaart draagt naar verwachting bij aan het verlagen van de kosten voor het sociaal domein, omdat inwoners beter geholpen kunnen worden naar voorliggende voorzieningen. De doelgroepen voor de sociale kaart zijn dan ook alle inwoners van de gemeente Teylingen, de professionals en vrijwilligers in de regio. De gemeente Teylingen heeft de ambitie om het concept ‘positieve gezondheid’ (Huber, 2012) als richting toe te passen in het welzijn van haar inwoners. Het streven is om alle inwoners mee te laten doen in de samenleving en hen te activeren om zelf op zoek te gaan naar informatie en professionals/vrijwilligers die ze hierbij kunnen ondersteunen.

Scope Het onderzoek naar een sociale kaart beperkt zich in eerste instantie tot vrij toegankelijke voorliggende voorzieningen die worden aangeboden binnen de gemeente Teylingen. Daarnaast vallen ook onderzoeken van de (on)mogelijkheden van zowel het inhoudelijke als het functioneel beheer binnen het bereik van dit onderzoek, advies en planvorming.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 4

Randvoorwaarden De gemeente Teylingen heeft een aantal randvoorwaarden benoemd voor dit onderzoek: • • •

We moeten uitgaan van het gedachtegoed van positieve gezondheid; We willen leren van andere gemeenten; Beperk het onderzoek nu tot de huidige scope. Hou in de scenario’s en adviezen wel rekening met uitbreiding: o van functionaliteit; o met andere gemeenten (zoals Hillegom, Lisse); o naar een breder aanbod; o naar een specialistisch aanbod .

Aanpak De opdracht wordt in twee fasen uitgevoerd: het onderzoek met bijbehorend advies en het opstellen van het Plan van Aanpak. Het onderzoek is opgesteld uit vijf bronnen die worden geraadpleegd: desk research, burgerpanel, zorg- en welzijnsinstelling, andere gemeenten en leveranciers. Op basis van die verzamelde informatie zijn we tot bevindingen gekomen. En die bevindingen hebben geleid tot het advies. Op 14 juni 2021 is het concept advies gepresenteerd aan Adviesraad Sociaal Domein Teylingen; zij staan positief tegenover een sociale kaart. Het Plan van Aanpak is de uitwerking van het geadviseerde scenario. Daarin zijn de doelen, resultaten, benodigde inspanningen, kosten, risico’s, etc. beschreven.

Planning Het streven is om voor de zomer 2021 zowel dit advies als bijbehorend plan van aanpak op te leveren aan de gemeenteraad van Teylingen. Hierbij zijn we wel afhankelijk van beschikbaarheid van externe partijen zoals zorg- en welzijnsinstellingen, gemeenten en leveranciers. In de planning staan de volgende mijlpalen vast: Datum

Mijlpaal

17 mei Concept Adviesrapport en Plan van Aanpak bespreken met wethouder Van Kempen 27 mei Adviesrapport en Plan van Aanpak gereed 1 juni Collegevoorstel met Raadsinformatiebrief en stukken aanbieden aan adviseurs 8 juni Raadsinformatiebrief aanbieden 15 juni Besluitvorming door college B+W

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 5

Definities In dit document worden de volgende termen gebruikt: Term

Toelichting

Inhoudelijk beheer Rubriceren, categoriseren, zoek- en vindbaar maken van de of informatie. Verwerken van wijzigingen in contactgegevens en Content beheer producten-/dienstenaanbod van voorzieningen. Functioneel beheer Het (door)ontwikkelen, wijzigen en in stand houden van de applicatie die de sociale kaart mogelijk maakt. Algemene voorzieningen Vrij toegankelijke voorziening, zonder voorafgaand onderzoek naar of persoonlijke omstandigheden. Vrije voorzieningen Voorliggende voorzieningen Producten of diensten die kunnen worden vergoed door een gemeente of andere instelling. Hierop moet eerst een beroep worden gedaan voordat men recht heeft op een wettelijke voorziening. Het zijn voorzieningen die voorliggend zijn aan bijvoorbeeld de inzet van specialistische jeugdhulp of een maatwerkvoorziening Wmo. Maatwerk voorzieningen Individuele, persoonlijke ondersteuning. Gemeente onderzoekt of aanvraag wordt toegewezen. Specialistische zorg Zorg die wordt verleend door een specialist. Hiervoor is een verwijzing van een huisarts of een indicatie nodig.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 6

Onderzoek We verzamelen gegevens via vijf verschillende bronnen: bestaande onderzoeken binnen de gemeente Teylingen zelf, via inwoners, zorg- en welzijnsinstellingen, andere gemeenten en leveranciers. Daarnaast hebben we drie partijen onderzocht die mogelijk een rol zouden kunnen spelen in het inhoudelijk beheer: inTeylingen.nl, GGD Hollands Midden en de bibliotheek.

Teylingen Er zijn verschillende informatiebronnen die hebben geleid tot of hebben bijgedragen aan dit onderzoek (zie Bijlagen). De informatie over de opdracht, doelen, scope, randvoorwaarden en aanpak zijn opgenomen in het vorige hoofdstuk. Aanvullend daarop worden de volgende aandachtspunten benoemd: • • •

•

•

De valkuil van andere sociale kaarten is geweest dat de scope te groot was. Het advies is dan ook: denk groot en begin klein; Een veel genoemd risico is dat er te weinig aandacht en capaciteit is voor het initieel vullen en het volledig en actueel houden van de informatie; Een belangrijke keuze om bovenstaand risico te mitigeren is om het beheer centraal of decentraal te beleggen. En dat bij partij(en) de uren moeten worden vrijgemaakt om dit te kunnen uitvoeren; Uit initiatieven uit het verleden kunnen we leren dat het cruciaal is om de inhoud actueel, laagdrempelig, begrijpelijk te maken én te houden. Meerdere varianten van sociale kaarten in de regio zijn door gebrek hieraan niet succesvol geweest; Een grove inschatting geeft een indicatie van de kosten (uitgaven aan leverancier en uren van interne medewerkers): in het eerste jaar €50.000 (waaronder opstellen van plan van aanpak), vervolgens €33.000 en in het derde jaar €20.500. Een groot deel van de kosten wordt veroorzaakt door de uren die medewerkers nodig hebben om de kaart te vullen en te beheren.

Inwoners In de periode eind april tot begin mei hebben 452 inwoners van Teylingen deelgenomen aan het burgerpanelonderzoek. Zij hebben hier hun mening over een sociale kaart gegeven. De vragen en rapportage van de antwoorden zijn bijgevoegd in de Bijlagen. Opvallend is dat 71% van de ondervraagden de sociale kaart een goed idee vindt. Een kwart van de ondervraagden geeft aan het niet zelf nodig te hebben en dat het wel zinvol kan zijn voor anderen. Om die reden zou de kaart op alle inwoners gericht moeten zijn. In alle gevallen hebben na het vinden van informatie contact per e-mail en telefonisch de voorkeur. De voornaamste informatie die de ondervraagden verwachten, zijn over hoe men kan meedoen met de samenleving: de aspecten meedoen, dagelijks leven en kwaliteit van leven van positieve gezondheid. Van een sociale kaart verwachten ze vooral een actuele lijst met organisaties met daarbij begrijpelijke uitleg, een zoekfunctie, een kaart met producten/diensten/activiteiten en inzicht in eventuele kosten. Slechts een klein deel is niet op zoek naar informatie, advies en ondersteuning: 95% gebruikt kanalen als het internet, familie/vrienden, gemeente of huisarts. Op internet gebruikt men met name Google en de website van de gemeente Teylingen.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 7

Van de vier voorbeelden (Holland Rijnland, Assen, Noordwijk en Jeugdpreventiewijzer van Amsterdam) sprak de sociale kaart van Holland Rijnland het meeste aan. De overzichtelijkheid daarvoor het belangrijkste argument. Twee adviezen die verschillende deelnemers als tips over de inhoud meegeven zijn 1) houd de teksten simpel en overzichtelijk en 2) zorg dat de informatie actueel is en blijft. Over de doelgroepen wordt geadviseerd om de digitale sociale kaart niet als enige kanaal te hanteren.

Zorg en welzijn Uit de gesprekken met Voor ieder 1, Welzijn Teylingen, Meedenkersnetwerk en Zorggroep Voorhout (zie verslagen in de Bijlagen) kunnen we de volgende constateringen doen. Vanuit professionals is er veel behoefte aan een sociale kaart. Zij zijn op zoek naar een actueel en betrouwbaar overzicht van welke instellingen welke producten en diensten aanbiedt, liefst zelfs met de gegevens van de contactpersoon erbij. Alhoewel de behoefte vanuit de aanbodkant erg groot is zou de belangrijkste doelgroep de inwoners moeten zijn. Daarnaast moet het professionals en vrijwilligers ondersteunen om samen met inwoners te ontdekken welk aanbod past bij hun behoefte. Zij zien de sociale kaart als een middel om te toe te passen in een vroeg stadium vóórdat inwoners op zoek zijn naar hulp. De kaart zou inwoners en mantelzorgers moeten verleiden om in actie te komen. Het zou een actieve houding moeten uitstralen en stimuleren, zodat inwoners zelf de regie nemen of daarbij ondersteund kunnen worden. Bij meerdere gemeenten bestaat een sociale kaart alleen maar uit een plat aanbod. Dat is niet hoe de kaart van Teylingen eruit zou moeten komen zien. Om die reden onderschrijven ze allen dat het concept positieve gezondheid het uitgangspunt moet zijn van de kaart. Ze willen uitgaan van de kracht van de inwoners zelf en recht doen aan hun zelfbeeld.

Daarbij kan het gebruik van persona’s helpen om lotgenoten te kunnen vinden. Hierdoor herkennen inwoners het verhaal en kunnen ze inspiratie halen uit de positieve uitkomsten. Bij het vullen van de kaart heeft de gemeente een coördinerende taak. Vanzelfsprekend hebben de zorg- en welzijnsinstellingen hier een rol in om gegevens aan te leveren. Aanvullend zouden inwoners betrokken kunnen worden om te beoordelen of de juiste voorzieningen zijn opgenomen. Ook sociale organisaties (zoals verenigingen en kerken) kunnen worden betrokken in de implementatiefase omdat zij een belangrijk onderdeel vormen in het netwerk van de doelgroep. De zorg- en welzijnsinstellingen geven allen aan te willen bijdragen aan het vullen en actueel houden van de kaart voor hun eigen aanbod. Zij zien echter geen rol in het beheren van de gehele sociale kaart. Ook de GGD of bibliotheek lijken zij geen voor de hand liggende plekken te vinden omdat die respectievelijk in een grotere regio opereren of juist te klein zijn. Opvallend is dat er wordt aangegeven dat een sociale kaart niet op zichzelf hoort te staan. Het moet onderdeel zijn van een bredere marketingstrategie, waarbij het een van de kanalen is.

Voorbeelden die worden genoemd zijn dat het kan worden gepromoot via de social media kanalen van de zorg- en welzijnsinstellingen, er periodiek een artikel over positieve gezondheid in een lokale krant of magazine wordt gepubliceerd, in de wachtkamers van praktijken en ontmoetingsruimtes posters en folders worden verspreid.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 8

Gemeenten De geïnterviewde gemeenten (zie gespreksverslagen in Bijlagen) hebben vergelijkbare aanleidingen en doelen als Teylingen. Den Haag werkt als het langste met een sociale kaart en ervaart daadwerkelijk dat het leidt tot toeleiding naar vroeghulp en ondersteuning. Per gemeente verschilt de scope, al bevatten ze allemaal minimaal de vrije voorliggende voorzieningen. Ook de doelgroepen zijn overal gelijk: de inwoners, professionals en vrijwilligers. Terwijl leveranciers over het algemeen het functioneel beheer voor hun rekening nemen zien we dat het inhoudelijk beheer verschilt. Afhankelijk van de bereidwilligheid wordt het uitgevoerd door een van de partners (zoals GGD, bibliotheek, welzijn). Wel zien we hier een rol voor de leveranciers die de aanbieders periodiek rappelleren om gegevens te controleren en actualiseren. Vanwege de omvang van de organisatie en de bronfunctie van de sociale kaart is er in Den Haag voor gekozen om de redactievoering geheel zelf te doen. Alle gemeenten benadrukken dat het bijhouden van de gegevens absoluut noodzakelijk is om de doelen op langere termijn te realiseren; als je aan een sociale kaart begint moet je het ook lange tijd exploiteren om er de vruchten van te kunnen plukken. De initiële en structurele kosten varieerden enorm: de opzet, functionaliteit en scope van de kaarten zijn verschillend.

De uitgaven aan leverancier voor implementatie zijn niet representatief omdat maar één gemeente dat heeft toegelicht. De andere gemeenten hebben geen bedragen genoemd maar lagen aanzienlijk lager dan het bedrag wat wel is genoemd. De structurele kosten aan de leverancier zijn tussen de €8.000 en €16.000 per jaar.

Leveranciers Uit een rondgang bij de belangrijkste leveranciers van sociale kaarten (zie vragen en antwoorden in de Bijlagen) kunnen we de volgende constateringen doen. Vanzelfsprekend kunnen zij alleen faciliteren in het leveren van een sociale kaart. Er zijn diverse nuances in het aanbod. Drie van de vijf bieden naast de sociale kaart ook de dienst om aanbieders periodiek hun gegevens een aanbod te actualiseren. Daarnaast redigeren ze ook de aangeleverde content zodat die eenduidig en begrijpelijk, conform de communicatiestrategie, kan worden gepubliceerd. Alle leveranciers leveren de sociale kaart en er is er maar één die daarbij nog een ander kanaal kan faciliteren; zij kunnen zuilen (narrowcasting) leveren. Andere kanalen zoals folders, krant, tijdschrift of sociale media worden door geen enkele aanbieder geleverd. Dat moeten de gemeente en zorg- en welzijnsinstellingen dus zelf coördineren en uitvoeren. De technische implementatie van het systeem kan volgens de leveranciers snel. Dit is wel afhankelijk van de beschikbaarheid en kwaliteit van de verzamelde gegevens. En van de beschikbaarheid van medewerkers die de gegevens moeten ordenen en invoeren. Een aantal systemen biedt de mogelijkheid om al gebruik te maken van de bestaande content van andere gemeenten en aanbieders.

Elke leverancier benadrukt dat de actualiteit, volledigheid en betrouwbaarheid van de informatie cruciaal is voor het slagen van de sociale kaart. De jaarlijkse kosten variëren tussen €500 en €20.000 voor gebruik van de applicatie.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 9

GGD Hollands Midden De GGD beheerde de regionale versies van Jekuntmeer.nl en de sociale kaart Rijnland. Beiden kaarten zijn gestopt omdat het beheer complex was vanwege de verschillende belangen en invullingen door gemeenten en omdat het veel moeite kostte om organisaties hun gegevens actueel te laten houden. Om die reden en gezien het feit dat het maar om een klein deel van het verzorgingsgebied van de regionaal georiënteerde GGD gaat zien zij zichzelf niet als de aangewezen organisatie om de kaart te beheren. Pas wanneer meerder gemeenten geïnteresseerd zijn kan de GGD hier een rol in spelen.

InTeylingen.nl De website inTeylingen.nl was een initiatief van bewoners en ondernemers. Sinds 2017 werden daar nieuwsberichten, evenementen aanbod en informatie over ondernemingen geplaatst. Sinds maart 2021 zijn de beheerders om onbekende redenen gestopt met het beheer en zijn ze op zoek naar anderen die het beheer willen overnemen. We hebben contact met de beheerders gezocht, maar helaas geen reactie ontvangen.

Bibliotheek De bibliotheek ziet het belang van een sociale kaart en hebben er zelf ook behoefte aan. De bibliotheek is een lokale ontmoetingsplek waar inwoners met een grote diversiteit aan vragen terecht kunnen. Zij hebben ervaring met het ordenen en bijhouden van gegevensverzamelingen. Zo zijn ze betrokken bij het beheren van de culturele agenda van de regio en zijn zij het lokale Informatiepunt Digitale Overheid. Een nadeel van de bibliotheek is dat zij regionaal gefinancierd en georganiseerd zijn. Zij staan positief tegenover het idee om de sociale kaart te beheren, mits daarvoor middelen beschikbaar zijn. De verwachting is dat er minimaal 0,2 FTE structurele nodig is voor het beheer van de sociale kaart voor Teylingen. Wanneer de kaart een bredere geografische scope krijgt wordt het door verwachte synergievoordelen ook interessant voor Lisse uit te voeren. Hillegom valt onder een andere bibliotheekregio en hiermee hebben is geen contact geweest.

Adviesraad Sociaal Domein Teylingen Een concept versie van dit advies is gepresenteerd aan de Adviesraad Sociaal Domein Teylingen. Zij heeft de gemeente al eerder geadviseerd om een sociale kaart in te stellen en staan nu dan ook positief tegenover het voorstel. Zij gaven als adviezen mee dat de adviesraad zou kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld om de gebruiksvriendelijkheid te testen. Ook gaven ze aan dat er rekening gehouden moet worden met laaggeletterden, er een voorleesfunctie in zou moeten zitten en de afbeeldingen genderneutraal dienen te zijn. Deze aanbevelingen zijn nader uitgewerkt in het Plan van Aanpak.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 10

Scenario’s In dit hoofdstuk is de verzamelde informatie weergegeven en vergeleken in onderstaande tabellen. In de tabellen worden de volgende symbolen gebruikt: ✔ Voldoet aan criterium ≈ Voldoet gedeeltelijk ✖ Voldoet niet ❓ Onduidelijk of aan criterium kan worden voldaan

Voor de kosten worden onderstaande symbolen gebruikt om de onderlinge verhoudingen aan te geven: €

Relatief laagste kosten

€€ Gemiddelde kosten €€€ Relatief hoogste kosten

Sociale kaart Een vergelijking van de vijf mogelijke leveranciers en hun producten levert het volgende beeld op: Orangehill Digivers Verwijsgids

Sociale kaart Nederland portal

Elkander Invis

Koppl kaart

Bureau Binnen kaart

Redactie

✖

✔

✔

✖

✔

Alle doelgroepen

✔

✔

✔

✔

✔

Ervaring

✔

✔

✔

≈

≈

Positieve gezondheid

❓

≈

✔

✖

✔

Kosten – incidenteel

€€€

€

€€

€

€€€

Kosten – structureel

€€€

€€

€€

€

€€€

✖ Inhoudelijk beheer doen zelf niet mogelijk ≈ Beperkt eigen huisstijl

Opmerkingen

Oordeel

≈

≈

✖ Geen eigen huisstijl. ✔ Optie: zuilen ✔

✖

✖ Volledig maatwerk.

✖

Sociale kaart Nederland, Elkander en Koppel bieden de dienst om redactie te voeren over de gegevens in de kaart. Alle sociale kaarten zijn geschikt voor de doelgroepen inwoners, vrijwilligers en professionals. Koppl en Bureau Binnen zijn de twee leveranciers met de minste ervaring, vergeleken met de anderen. Het concept van positieve gezondheid komt bij Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 11

geen enkele leverancier expliciet terug, behalve bij Bureau Binnen omdat zij een maatwerk applicatie leveren. Orangehill en BureauBinnen zijn relatief gezien de duurste partijen in de opstartfase. De laatste ook weer vanwege het maatwerk aspect. Ook gedurende de exploitatie in de jaren daarna zijn die partijen structureel duurder. Koppl biedt de mogelijkheid om zuilen te faciliteren, maar anderzijds kun je daar niet afwijken van hun structuur en stijl.

Inhoudelijk beheer Uit de interviews met alle betrokken is één aspect duidelijk gebleken: het succes van de sociale kaart valt en staat bij het actueel en volledig houden van de informatie. Het is dus cruciaal dat het inhoudelijk beheer wordt belegd bij een partij die hier structureel de aandacht voor heeft. De inschatting is dat de structurele inzet van minimaal 0,2 FTE noodzakelijk is om hier invulling aan te kunnen geven. De zorg- en welzijnsinstellingen hebben aangegeven dat zij hun eigen gegevens willen bijhouden, maar dat niet voor anderen kunnen doen. De gemeente en HLTsamen hebben kenbaar gemaakt dat ook zij niet de geëigende plek zijn om dit te beleggen. Geheel bij gemeente

GGD Bibliotheek

Bij een zorgwelzijnsinstelling

Decentrale verantwoordelijkheid, redactie bij leverancier

Decentrale verantwoordelijkheid, redactie bij gemeente

Decentrale verantwoordelijkheid

Bekend met werkveld

✔

✔

✔

✔

≈

✔

✔

Informatie beheer

✔

✔

✔

≈

✔

✔

✖

Bereidwilligheid

≈

✖

✔

✖

✔

≈

≈

Efficiënt

✖

✖

✔

✖

✔

≈

✖

Oordeel

✖

✖

✔

✖

✔

✔

✖

Functioneel beheer Het functioneel beheer van de sociale kaart bestaat uit twee onderdelen. In eerste instantie gaat het om het inrichten van de kaart, zodat de informatie in de juiste structuur kan worden opgeslagen. Dit kan deels door de leverancier worden gedaan en gedeeltelijk door functioneel beheerders. Ten tweede moet de kaart tijdens de exploitatie worden onderhouden. De werkzaamheden die dan moeten worden uitgevoerd bestaan met name uit gebruiksbeheer op uitvoerend niveau. De verwachting is dat voor het functioneel beheer structureel 0,1 FE nodig is. De werkorganisatie HLTsamen ondersteunt Hillegom, Lissen en Teylingen (o.a.) met functioneel beheer. Zij hebben de ervaring en expertise om dit te kunnen uitvoeren en ze staan open voor deze taak. Omdat dit alleen voor Teylingen zou worden uitgevoerd is het een plustaak. Dat pleit weer voor breder gebruik van de kaart door ook Hillegom en Lisse. De gemeente Teylingen zelf heeft de beheer kennis juist ondergebracht bij HLTsamen en zijn daarmee niet de plek om functionele beheer uit te voeren. Een andere, door gemeenten veel gebruikte, mogelijkheid is om het functioneel beheer te beleggen bij de leverancier. Omdat zij dit ook al doen voor meerdere klanten hebben ze hier

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 12

ervaring mee en is de capaciteit beschikbaar. Dit is een structurele oplossing die ook is meegenomen in de offerte uitvraag. Werkorganisatie HLTsamen

Gemeente Teylingen

Leverancier

Ervaring & expertise

✔

✖

✔

Capaciteit

≈

✖

✔

Structurele oplossing

✔

✖

✔

Bereidwilligheid

✔

✖

✔

Oordeel

✔

✖

✔

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 13

Adviezen Sociale kaart Wij constateren dat de sociale kaart Invis, uitgebreid met het Jalp sociaal loket, het meeste past bij de behoeften van Teylingen. Omdat zij zowel het functioneel beheer als een groot deel van het inhoudelijk beheer kunnen uitvoeren achten wij Elkander de meest geschikte leverancier voor Teylingen en de belanghebbenden. Bovendien is de prijs/kwaliteitsverhouding het meest gunstig.

Inhoudelijk beheer De meest realistische optie is om de coördinatie en het beheer onder te brengen bij de bibliotheek, in combinatie met de optie van leveranciers om automatisch periodiek de deelnemers te vragen hun gegevens te controleren en actualiseren. Op basis van ervaringen van andere gemeenten, leveranciers en de bibliotheek zelf schatten we in dat er structureel minimaal 0,2 FTE nodig is om de inhoud van de kaart actueel en volledig te houden. Deze uren zijn alleen voor het operationele inhoudelijk beheer; het investeren in een lokaal netwerk van ambassadeurs zijn hier geen onderdeel van.

Functioneel beheer We adviseren om alle functioneel beheer taken te beleggen bij leverancier Elkander. Tijdens de implementatie is het aan te raden om een functioneel beheerder van HLTsamen te betrekken, zodat ook zij weten dat de applicatie bestaat, welke koppelingen er zijn en wat de impact is op de architectuur van de samenwerkende gemeenten.

Communicatie Het actueel en volledig houden van de sociale kaart is cruciaal voor het succes. Meerdere gemeenten adviseren en de zorg- en welzijnsinstellingen benadrukken om het onderdeel te maken van een grotere communicatiestrategie. De sociale kaart is immers een van de middelen naast andere kanalen. Naast de flyers, posters en folders adviseren verschillende geïnterviewden dat de gemeente de kaart actief onder de aandacht van het netwerk in de kernen brengt. Ons advies is dan ook om gedurende de implementatie en in het eerste halfjaar na de lancering bij Welzijn Teylingen een ambassadeur te benoemen die sleutelfiguren benadert en activeert om de kaart bij hun netwerk onder de aandacht te brengen. Naast de zorg- en welzijnsinstellingen zouden dat bijvoorbeeld bestaande netwerken als de winkeliersverenigingen, Oranjeverenigingen, Vereniging Warmondse Feesten, het Repair Café, theater en muziekverenigingen, Business Platform Teylingen, geloofsinstellingen en gebedshuizen, Sportraad Teylingen of Seniorenvereniging Teylingen. Die ambassadeur heeft in dat half jaar de taak om zo veel mogelijk relevante netwerken te verbinden, bezoeken en de toegevoegde waarde van de sociale kaart te laten ervaren. De inschatting is dat hier in eerste instantie 0,4 FTE voor vrijgemaakt zou moeten worden.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 14

Doorontwikkelingen Begin klein met de initiële opzet van de kaart: start met het huidige aanbod van de gecontracteerde partners. Wanneer de implementatie succesvol is geweest en de exploitatiefase is aangebroken kan de kaart op verschillende vlakken worden uitgebreid: • • • • •

De scope kan worden verbreed naar meer voorliggende voorzieningen zoals sport, cultuur en kunst; Specialistische zorg waarvoor een verwijzing of indicatie nodig is; Uitbreiding naar Lisse en/of Hillegom door hergebruik te maken van de techniek en structuur, de expertise en het opgebouwde netwerk; Samenwerking met CJG coördinatoren in de regio om content van elkaar te (her)gebruiken; Specialistische kaarten (zoals sport, geld, ouderen) die de content van de initiële kaart als bron gebruiken.

Doelen Gezien bovenstaande bevindingen is het mogelijk om een sociale kaart te implementeren én onderhouden. Wat géén onderdeel van de opdracht was en wat we dus ook niet in het onderzoek hebben meegenomen is in hoeverre dit middel bijdraagt aan de beoogde doelen. Uit de gesprekken met de verschillende gemeenten is gebleken dat hun doelen grotendeels overeenkomen met die van Teylingen. De redenen om een kaart te starten zijn ook vergelijkbaar: er is politieke wil, behoefte vanuit professionals of simpelweg omdat andere gemeenten/regio’s er al een hebben kunnen we niet achterblijven. Bij geen van de kaarten zijn er significante veranderingen in indicatoren (zoals gezondheidswinst, minder specialistische hulp, ondersteuning eerder in het hulptraject) die direct zijn toe te wijzen aan het bestaan van de sociale kaart. Andersom geldt dat ook niet: bij het beëindigen van kaarten die niet succesvol bleken waren er geen indicatoren die aangaven dat er verandering optraden. Het opzetten en onderhouden van een sociale kaart wordt gekenmerkt door de hoge complexiteit, het onderhoud is intensief, de bereidheid om mee te willen werken is laag en het is – voor zover wij hebben onderzocht – een middel waarvan niet is aangetoond wat opbrengst is.

Als Teylingen er voor kiest om te starten met de sociale kaart, adviseren wij met namen het inhoudelijk beheer en de communicatie niet te lichtzinnig in te vullen. Aanvullend daarop is het verstandig om de sociale kaart periodiek te evalueren met alle belanghebbenden.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 15

Bijlagen Bronnen Tijdens dit onderzoek is gebruikt gemaakt van de volgende documenten van de gemeente Teylingen: • • • • • •

Inventarisatie algemene voorzieningen Teylingen (2019, Dieke van Venrooij); Inventarisatie algemene voorzieningen HLT (2019, Dieke van Venrooij); Verkenning sociale kaart Teylingen (oktober 2020, Edo Fransen, Miriam van de Ven, Sander Koops); Rapport Gemeente Teylingen: Onderzoek gezondheid (oktober 2020, DirectResearch); Raadsmemo (december 2020, Edo Fransen, Arno van Kempen); Spinnenweb met mogelijkheden (maart 2021, Carola van Maris, Stichting Zorggroep Voorhout).

Burgerpanel Vragen Onderstaande vragen zijn aan het burgerpanel gesteld: 1. Als u informatie, advies en ondersteuning wilt, hoe zoekt u die dan nu? Het kan gaan om informatie voor u zelf, maar ook voor een ander. 2. Wanneer u op internet zoekt naar informatie, advies en ondersteuning, welke websites/online kanalen gebruikt u dan? 3. Wat vindt u van het plan van de gemeente om een sociale kaart te maken? Kies het antwoord dat het beste bij uw situatie past. 4. Hieronder ziet u vier bestaande sociale kaarten van andere gemeenten. Welke spreekt u het meeste aan? Klik op de kaart die u het meest aanspreekt. 5. Wat spreekt u aan in het voorbeeld, dat u in de vorige vraag hebt gekozen? 6. Op welke doelgroep zou een sociale kaart zich volgens u moeten richten? 7. In Teylingen stimuleren we de positieve gezondheid van inwoners. Dit bestaat uit onderstaande onderdelen. Over welke onderdelen wilt u informatie vinden op de sociale kaart? 8. Welke functies moet de website van de digitale sociale kaart hebben? 9. Een website met een sociale kaart kan verschillende contactmogelijkheden bieden met de organisatie die u zocht. Aan welke vormen van contact zou u behoefte hebben? 10. Heeft u nog opmerkingen of tips over een sociale kaart, die u ons mee wilt geven?

Antwoorden Zie bijlage Rapportage Gemeente Teylingen - Onderzoek sociale kaart- 7 mei 2021.pdf van onderzoeksbureau DirectResearch voor een verantwoording en analyse van de antwoorden.

Zorg- en welzijnsinstellingen Vragen In de gesprekken met de verschillende deelnemers hebben we antwoorden opgehaald op deze vragen: 1. Wat is voor jullie het doel van een sociale kaart?

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 16

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Wat is de behoeften van jullie professionals? Welke mogelijkheden zien jullie in de doorontwikkeling? Waar zou het inhoudelijk beheer kunnen worden belegd? Wat zou de communicatiestrategie kunnen zijn? Wat zijn jullie verwachtingen m.b.t. (incidentele en structurele) kosten? Welke rol hebben jullie in de implementatie? Welke uitdagingen zien jullie? Werken jullie al met andere (regionale/landelijke) kaarten?

Antwoorden In de volgende paragrafen zijn korte gespreksverslagen opgenomen. Meedenkersnetwerk, Maaike van Eijk, 20-04-2021 Zij krijgt vragen van inwoners die iets willen doen in de wijk of voor de samenleving, vrijwilligerswerk willen doen of het leggen van sociale contacten. Het zou prettig zijn wanneer die informatie op één plek is te vinden. Van een sociale kaart verwacht ze dat mensen met een hulpvraag goed terecht kunnen, zonder dat ze verdwalen. De sociale kaart zou een afspiegeling moeten zijn van de samenleving en iedereen kan zijn/haar vraag stellen, hoe breed of divers ook. Inwoner moeten laagdrempelig terecht kunnen met een vraag wanneer deze op zoek is om mee te kunnen doen op welk gebied dan ook: sociaal, zorg of zelf een bijdrage leveren. Partijen als het Meedenkersnetwerk, Voor Iedere 1 en MEE en Welzijn Teylingen zijn partijen die laagdrempelig te benaderen zijn via de website. Ook huisartsen zouden een belangrijke rol kunnen spelen in de sociale kaart. Het is lastig om de continuïteit in content beheer te waarborgen. Dit zou bij het Meedenkersnetwerk kunnen, maar daar moet dan tijd voor worden vrijgemaakt. Het is echter praktischer wanneer deze opdracht wordt verstrekt aan een organisatie i.p.v het netwerk. De voorkeur gaat dan wel uit van decentraal beleggen van de verantwoordelijkheid, zodat de informatie actueel is.

Daarbij is een centrale, periodieke bewaking van de actualiteit en volledigheid wel aan te raden. Omdat de doelgroep erg breed is en die mensen niet altijd digitaal vaardig zijn is het verstandig om een meerdere communicatiekanalen te hanteren. Denk naast de digitale sociale kaart ook aan persberichten in wijkblaadjes, flyer huis aan huis en op vindplaatsen, een telefonische contactpunt of een fysieke ontmoetingsplek. De uitdaging is om de vele, brede content vindbaar te maken voor de doelgroepen en in lijn te laten zijn met het concept positieve gezondheid. Ook moet de sociale kaart antwoord kunnen geven op een breed scala aan vragen, zonder dat de teksten te ingewikkeld zijn. Tijdens de implementatie kunnen de sleutelfiguren en sleutelorganisaties in de wijk worden ingezet. We kunnen hen en inwoners verleiden door te laten zien dat er iets voor ze is te halen. Voor het Meedenkersnetwerk zou de sociale kaart waarde toevoegen omdat ze daarmee samen met inwoners kunnen kijken naar welke mogelijkheden er zijn. Zorggroep Voorhout, Carola van Maris, 22-04-2021 De huisartsen in de regio hebben behoefte aan inzicht in wie welke producten/diensten levert. Dat is voor hen in de huidige situatie niet duidelijk. Zij zien de digitale sociale kaart als

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 17

doorverwijzing voor inwoners en zorgprofessionals. Niet alleen op organisatie niveau, het liefst met namen en contactgegevens van de professionals erbij. De kaart moet gericht zijn op alle inwoners. Daarbij kunnen we wellicht aanhaken bij de Oranjevereniging, die kermis en carnaval organiseert. Of bij kerkgenootschappen die actief zijn in bijvoorbeeld de winkel of ontmoetingsplek De Paraplu. De huisartsen willen liever niet verantwoordelijk worden voor het beheer van de inhoud. De Zorggroep Voorhout heeft maar 3 medewerkers in dienst en daarmee dus geen capaciteit meer om beheer te doen. Wellicht dat de bibliotheek die kennis en mogelijkheden wel heeft? De scope van het aanbod zouden algemene, voorliggende voorzieningen moeten omvatten. Alle producten en diensten waarvoor geen doorverwijzing nodig is. De communicatiestrategie zou ook social media kanalen van de deelnemende organisaties moeten omvatten. Daarbij moeten ze wel allemaal zelfde boodschap en vorm gebruiken. Wellicht is het nuttig om onderscheid maken tussen de verschillende dorpskernen? Het zal een uitdaging zijn om de kaart bekend te krijgen bij inwoners en sleutelorganisaties. Dit kunnen we doen door middel van posters, filmpjes, folders en social media uitingen. We verwachten dat het wekelijks levend houden en blijvend actualiseren van de kaart een grote uitdaging zal zijn, die wel cruciaal is voor het succes.

Bij de implementatie zouden we inwoners kunnen laten meedenken. Als dat gewenst is kan dat via een van de huisartsenpraktijken. Welzijn Teylingen, Nancy Baghdadi, 22-04-2021 De sociale kaart zien we als middel om inwoners te informeren en te activeren. Het moet uitnodigend zijn zodat mensen zelf, of met hulp, stappen kunnen ondernemen. Als primaire doelgroepen van de kaart zien wij: inwoners, professionals en mantelzorgers. Begin met de vraag: wat hebben ze nodig, wat willen ze zoeken? Dan biedt de sociale kaart ze de mogelijkheid om informatie te vinden en door te verwijzen. Het meest effectief is de kaart wanneer deze zo simpel mogelijk is. We moeten namelijk ook rekening houden met laaggeletterden. Dus: zo min mogelijk tekst en zo veel mogelijk afbeeldingen. Daarnaast zouden we moeten redeneren vanuit het begrip positieve gezondheid. Naast de digitale kaart zou het onderwerp een vast onderdeel kunnen zijn in de lokale krant. Online ga je er namelijk vanuit dat iedereen digitaal vaardig genoeg is. Breng het onderwerp regelmatig onder de aandacht. Het inhoudelijk beheer is het meest voordehand liggend wanneer dat centraal wordt belegd bij de communicatie afdeling bij de gemeente. We zien hier geen rol voor Welzijn Teylingen. De bibliotheek lijkt geen logische plek, omdat de locatie in bijvoorbeeld Voorhout is klein en geen ontmoetingsplek.

De grote uitdaging is om de informatie up-to-date te houden. In de implementatiefase willen we meedenken over de (communicatie)strategie en kunnen we inhoudelijke informatie aanleveren. Voor Ieder 1, Jeannine Pauw, 26-04-2021 Voor Ieder 1 ziet de sociale kaart als eerste informatiepunt voor mensen die zoekend zijn. Zij kunnen informatie halen in het voorstadium van hulp, nog voordat ze naar Voor Ieder 1 of de huisarts gaan (bijvoorbeeld: aansluiten bij een maatjesproject). De kaart heeft daarmee een preventieve functie. De belangrijkste doelen zijn informeren en activeren.

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 18

De doelgroepen zijn alle inwoners, met name mensen die het net niet redden. We willen mensen verleiden, ontmoetingen faciliteren en in contact brengen met gelijkgestemden. Daarachter willen we gemakkelijk de verbinding kunnen leggen naar de juiste hulp. Haak aan bij alle regionale ontwikkelingen die er al zijn, ga niet iets nieuws ontwikkelen. Niet alles uit 1 informatiekanaal, zorg tevens voor andere communicatiemiddelen. Het inhoudelijke beheer vindt Jeannine principieel niet thuis horen bij Voor Ieder 1. Zij kunnen wel de onderdelen welzijn en algemene voorzieningen voor hun rekening nemen. Het heeft de voorkeur om de sociale kaart onderdeel te laten zijn van een groter marketingconcept. En dit dan te laten organiseren door een buitenstaande partij (vergelijkbaar met Noordwijk) in plaats van bij een zorg- of welzijnsinstelling. De verantwoordelijkheden en het beheer decentraliseren heeft niet de voorkeur: bij Buurboek en de GGD is gebleken dat dat model niet werkt. Ook het beheer bij de bibliotheek beleggen lijkt niet de juiste plek. Voor Ieder 1 ziet de sociale kaart als een platform die voor inwoners en lokale partijen aantrekkelijk is. Voor inwoners om lotgenoten en hulp te kunnen vinden. Voor lokale partijen interessant om als extra communicatiekanaal om hun aanbod te kunnen promoten.

Er kan zelfs een verdienmodel aan gekoppeld worden door advertentieruimte aan te bieden. De kaart moet aantrekkelijk genoeg zijn, niet alleen maar platte informatie tonen. De uitdaging zit met name in het contentbeheer. Dat een serieuze taak en moet goed worden belegd. Voorkom daarbij dubbel werk, breng overlap van informatie in kaart (zoals de CJG website). De beoogd eigenaar zal de sociale kaart moeten benoemen en bespreken in zorgnetwerken om de verbindingen te maken. Voor er aan de implementatie wordt begonnen moeten eerst het concept en de doelstelling helder zijn. Zodra de doelgroep bekend zijn kunnen er onderwerpen worden benoemd, op basis van het spinnenweb met positieve gezondheid. Dit klein starten en langzamerhand uitbouwen. En aantrekkelijk maken dat mensen naar de website gaan om dat vervolgens slim te door ontwikkelen. Welzijn Teylingen, Nancy Baghdadi, 27-05-2021 Welzijn Teylingen levert naast begeleiding aan individuen ook diensten aan het collectief. Zij zijn actief in de buurt, ze weten wat er leeft en zijn daar waar de sociale cohesie het meest nodig is. Een van hun kerntaken is het stimuleren, waarderen en ondersteunen van vrijwilligerswerk en vrijwilligersorganisaties. Daarnaast ontwikkelen ze op basis van trends in individuele vragen, collectieve initiatieven die leiden tot projecten en diensten.

Omdat zij actief zijn in veel netwerken, de schakel zijn tussen sociaal en medische organisaties en de verbinding weten te leggen in de wijk en gemeenten vindt Nancy de rol van ambassadeur van de sociale kaart bij Welzijn Teylingen passen.

Gemeenten Vragen In de gesprekken met de medewerkers van de verschillende gemeenten hebben we hen de volgende vragen gesteld: 1. Wat is voor jullie de aanleiding geweest voor een sociale kaart?

Gemeente Teylingen – Adviesrapport Sociale kaart - 19

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Wat is het doel van de sociale kaart? Wat is de scope, welke voorzieningen worden er aangeboden? Wie zijn de doelgroepen? Hoe/waar is het inhoudelijk beheer belegd? Hoe/waar is het functioneel beheer belegd? Wat waren de initiële kosten? Wat zijn de structurele kosten? Zijn er ervaringen waar wij van kunnen leren?

Antwoorden In de volgende paragrafen zijn korte gespreksverslagen opgenomen. Noordwijk, Arjen Kerstens, 26-03-2021 www.leefmeenoordwijk.nl De vraag om te starten met een sociale kaart kwam vanuit de Adviesraad Sociaal Domein. Met hen was gekeken naar de manieren waarop hun achterban op zoek ging naar informatie. Vooral de dynamiek van zelfhulp was hierin belangrijk: mensen zien zichzelf niet als hulpbehoevend, dat haalt namelijk je zelfbeeld naar beneden. We wilden een website die die suggestie dus niet wekt en waarbij het wel makkelijk wordt gemaakt om hulp te ontsluiten. De kaart is ingericht rondom het thema geluk: we willen inwoners in staat stellen om de regie over hun leven te nemen en houden. En hen in staat stellen een bijdrage te kunnen leveren voor anderen. Om die reden hebben we ervoor gekozen om gebruik te maken van persona’s. Hierdoor kunnen de bezoekers ervaringen en verhalen van lotgenoten herkennen. De sociale kaart is erop primair op gericht om inwoners te faciliteren; het is een gouden gids waarin zij laagdrempelig oplossingen en inspiratie kunnen vinden. Het is ook een signaalpunt voor eenzaamheid. Daarnaast was het een opdracht vanuit de politiek om dit te realiseren. We wilden dit starten als een nieuw concept: het moest een verbetering zijn ten opzichte van eerdere initiatieven.