7. Integraal Veiligheidsbeleid 2020 - 2023 Teylingen_1

Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 ‘Samen houden we Teylingen veilig’

Inhoudsopgave 1. Voorwoord ........................................................................... 3 2. Inleiding .............................................................................. 4 3. Totstandkoming Integraal Veiligheidsbeleid .............................. 5 4. Veiligheidsbeeld van Teylingen ............................................... 7 5. Ambitie: waar willen we naartoe in 2023? .............................. 12 6. Prioriteiten ......................................................................... 14 6.1 Verkeersveiligheid .......................................................... 16 6.2. Tegengaan van huiselijk geweld ...................................... 19 6.3. (Woon)overlast en maatschappelijke onrust ...................... 22 6.4. Jeugd en veiligheid ........................................................ 25 6.5. Ondermijning: georganiseerde ondermijnende criminaliteit . 28 7. Borging van de veiligheidsthema’s ........................................ 31 8. Organisatorische borging ..................................................... 33 9. Communicatie .................................................................... 33 2

10. Financiën ......................................................................... 34 Overzichtsmatrix speerpunten veiligheid.................................... 35 Bijlagen ................................................................................. 36

1. Voorwoord Voor u ligt het integraal veiligheidsbeleid van de gemeente Teylingen voor de periode 2020-2023. In dit beleid staan de veiligheidsthema’s waar we ons de komende vier jaar op zullen richten. Dit is samen met Teylingers tot stand gekomen. Voordat we dit beleid schreven, is een uitgebreid participatietraject doorlopen. Er zijn veel gesprekken gevoerd met Teylingse inwoners, ondernemers en professionals door bijeenkomsten te organiseren, de campagne van het ‘beste Topidee’ uit te zetten en aan te sluiten bij reeds bestaande overlegstructuren. Ook jongeren hebben zich laten horen en interessante onderwerpen aangedragen waar zij graag meer aandacht voor zien. Mooie gesprekken waarbij op veel veiligheidsthema’s naar voren komt dat het goed gaat in onze gemeente, maar ook duidelijk is dat veiligheid nooit af is. Bij de vraag welk veiligheidsthema inwoners het belangrijkste vinden is met grote meerderheid verkeersveiligheid genoemd. De komende jaren investeren we hierin door voorlichting, bewustwording en inzet van communicatie, maar ook door controles en handhaving als verkeersregels overtreden worden. De rode draad die het veiligheidsbeleid omschrijft is dat we Teylingen samen veilig maken én houden. Dit doen we door samen te werken.

Ondernemers en andere organisaties laten dit al zien door zich te verenigen in een samenwerkingsverband om bedrijventerreinen, recreatiegebieden en winkelgebieden vrij te houden van criminele invloeden, veelal in nauwe samenwerking met de politie, brandweer en de gemeente. Zij voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen buurt en zorgen ervoor dat problemen bespreekbaar zijn en worden aangepakt. De gemeente stimuleert initiatieven op het gebied van veiligheid en ondersteunt waar mogelijk en nodig. Veiligheid is een basisbehoefte en de vraag ernaar is groot. We moeten keuzes maken en kunnen niet alles doen. Dit veiligheidsbeleid is tot stand gekomen met de inbreng van velen en op basis hiervan zijn vijf prioriteiten benoemd die in dit beleid terugkomen. Ten slotte: ik ben trots op onze mooie gemeente en de inzet van zoveel Teylingers en professionals die dagelijks bijdragen aan het veilig houden van Sassenheim, Voorhout en Warmond. Grote dank aan alle inwoners, ondernemers, professionals en raadsleden voor hun inbreng op ons veiligheidsbeleid. Het college en ik kijken er naar uit om de komende jaren samen met u de ambities uit het veiligheidsbeleid te verwezenlijken. Carla Breuer Burgemeester van de gemeente Teylingen

3

2. Inleiding Een veilige woon-en leefomgeving willen we allemaal. De gemeente Teylingen streeft ernaar om dit voor haar inwoners te realiseren en te behouden. Het realiseren van veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid waar veel partijen een rol hebben. Door samen te werken kunnen we veiligheid in de gemeente behouden en verbeteren. Dit vraagt om een integrale benadering en vindt plaats door afstemming en intensieve samenwerking met interne en externe partners. Daarbij zetten we in op preventie, gezamenlijke communicatie en eenduidige informatie. Hierdoor bereiken we betere resultaten dan dat iedere organisatie voor ‘zich’ werkt aan veiligheid. De ‘Strategische verkenning van de veiligheidspositie van Hillegom, Lisse en Teylingen’ (hierna: strategische verkenning) is het vertrekpunt voor het integraal veiligheidsbeleid 2020-2023. Hierin staan de uitdagingen en ontwikkelingen die we de komende jaren op het veiligheidsgebied verwachten. Veiligheid is een veelomvattend begrip en staat niet op zichzelf. Landelijke en regionale veiligheidsthema’s spelen door op lokaal niveau, waaronder ondermijning, huiselijk geweld, de aanpak van overlastgevend gedrag en jeugd en veiligheid1. Voor de gemeente is het van belang om de veiligheidsthema’s lokaal in te steken en daarbij het grotere geheel in ogenschouw te houden.

We merken dat de vraag naar veiligheid groot is, echter de beschikbare capaciteit en middelen zijn schaars. Hierdoor is het noodzakelijk om prioriteiten te stellen en dat gebeurt in het integraal veiligheidsbeleid. In dit beleid komen vijf prioriteiten naar voren waar wij ons in de periode 2020-2023 specifiek op willen richten.

4

Het integraal veiligheidsbeleid stelt de veiligheid van inwoners van Teylingen centraal en gaat mede om het gevoel van (on)veiligheid. Daarom zijn inwoners en ondernemers actief betrokken bij de opstelling van het beleid door deel te nemen aan bijeenkomsten en gesprekken. Door inwoners is verkeersveiligheid als belangrijkste veiligheidsthema gekozen2. Wij vinden het belangrijk om naar dit signaal te luisteren en de komende vier jaar is verkeersveiligheid een prioriteit in Teylingen. We leven in een dynamische wereld. Onze zorg voor veiligheid staat nooit stil. Het is een beleidsgebied waarop wij ons blijven organiseren want de samenleving verandert snel en de problematiek wordt complexer. Het integraal veiligheidsbeleid geeft inzicht en kaders in de manier waarop we de komende vier jaar werken aan het bevorderen van de veiligheid, verhogen van de leefbaarheid en het verminderen van de onveiligheidsgevoelens onder inwoners. Dit beleid wordt door de gemeenteraad vastgesteld en door het college jaarlijks geconcretiseerd in uitvoeringsprogramma's (veiligheidsjaarplannen). De gemeenteraad heeft daarmee een middel om te sturen op het lokale veiligheidsbeleid en de prioriteiten in de aanpak van de veiligheidsvraagstukken. Leeswijzer Het integraal veiligheidsbeleid bouwt voort op wat er al is, versterkt bestaande succesvolle werkwijzen en sluit aan op trends en ontwikkelingen.

Het laat achtereenvolgens het veiligheidsbeeld, visie, ambities, uitgangspunten, prioriteiten en hoofdlijnen van de aanpak zien op het gebied van integrale veiligheid voor de komende vier jaar en gaat in op de organisatorische borging van de veiligheidsprojecten en -activiteiten. Deze worden weggezet binnen vijf veiligheidsvelden die samen het gemeentelijke integrale veiligheidsterrein vormen. Hiervoor sluiten we aan op de methode van het Kernbeleid van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG): 1) veilige woon- en leefomgeving; 2) bedrijvigheid en veiligheid; 3) jeugd en veiligheid; 4) fysieke veiligheid; 5) integriteit en veiligheid. Elk veiligheidsveld bevat meerdere veiligheidsthema’s zoals crisisbeheersing, horeca, woninginbraken en evenementen.

1

Bron: Uitwerking Veiligheidsagenda 2019-2022; Regionaal Beleidsplan 2019-2022 Eenheid Den Haag. Voor een overzicht op hoofdlijnen zie hiervoor de bijgesloten matrix: speerpunten veiligheid (pagina 35). 2 Opbrengstenboek: participatietraject Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Teylingen.

3. Totstandkoming Integraal Veiligheidsbeleid Zoals in de inleiding omschreven beschrijft het integraal veiligheidsbeleid aan de hand van een aantal veiligheidsthema’s de ambities en hoofdlijnen van de aanpak voor de komende vier jaar. Ook beschrijft het welke partners bij het beleid betrokken zijn en wie we nodig hebben om onze ambities te verwezenlijken. Om dit beleid op te stellen is een uitgebreid proces doorlopen waarbij de strategische verkenning als vertrekpunt geldt3. De strategische verkenning brengt in beeld welke (lokale) uitdagingen op het gebied van veiligheid te verwachten zijn en hoe we hierop kunnen anticiperen. Een doorkijk in de daarbij behorende trends en ontwikkelingen is te lezen vanaf pagina 10. Voordat de beeldvormende fase van start ging, is door de raadsleden in de commissievergadering van 13 maart 2019 belangrijke inbreng gegeven op het voorgestelde proces om het integraal veiligheidsbeleid vorm te geven4. Het belang van de veiligheidsthema’s ondermijning, huiselijk geweld, cybercrime en maatschappelijke onrust is genoemd waarbij uitgangspunten zoals integrale samenwerking, strategische communicatie en preventie als rode draad door de veiligheidsthema’s lopen. Het belang van participatie en de inbreng van inwoners is eveneens nadrukkelijk benoemd.

Aan de hand van de inbreng op de procesnotitie en de aanbevelingen uit de strategische verkenning is de beeldvormende fase vormgegeven en zijn we over zes veiligheidsthema’s in gesprek gegaan5. Om tot een lokaal veiligheidsbeleid te komen is het van belang om ook de landelijke en regionale kaders te kennen en deze, waar mogelijk en nodig, mee te nemen in de behandeling van de lokale veiligheidsthema’s. Deze reeds vastgestelde beleidsdoelstellingen en thema’s kunnen (gedeeltelijk) laten zien welke overkoepelende veiligheidsthema’s ook op lokaal niveau aandacht behoeven en doorwerken. De landelijke beleidsdoelstellingen zijn terug te vinden in de ‘Uitwerking Veiligheidsagenda 2019-2022’. Op regionaal niveau is in samenwerking met het Openbaar Ministerie, politie en de gemeenten het ‘Regionaal Beleidsplan 2019-2022 Eenheid Den Haag’ tot stand gekomen. De landelijke beleidsdoelstellingen en/of (landelijke) genoemde thema’s die overeenkomen met de regionale thema’s zijn ondermijning, cybercrime, high impact crimes, huiselijk geweld, terrorisme en extremisme en de aanpak van overlast en personen met verward gedrag. Op regionaal niveau gaat ook aandacht uit naar de aanpak van jeugdoverlast – en criminaliteit. Deze veiligheidsthema’s komen herkenbaar terug in het voorliggende lokale veiligheidsbeleid.

Om tot een maatschappelijk gedragen “Stimuleren dat de bewoners zich veiligheidsbeleid te komen is het meer bewust worden van de gevaren essentieel om te weten wat er onder inwoners en ondernemers leeft en hoe op straat als het donker is. Mensen zij de veiligheid in Teylingen ervaren. praten niet met elkaar over dit soort Welk veiligheidsthema is belangrijk en gevaren en beseffen te weinig dat ze waar zouden inwoners en niet goed zichtbaar zijn voor ondernemers graag meer aandacht automobilisten.” voor willen. Om inwoners en ondernemers actief te betrekken bij de Winnaar ‘Beste Topidee’ opstelling van het veiligheidsbeleid zijn bijeenkomsten georganiseerd, overlegstructuren bijgewoond en is de campagne van het ‘beste Topidee’ uitgezet om vanuit allerlei verschillende doelgroepen en invalshoeken inbreng te krijgen op de veiligheidsthema’s. In combinatie met de deskundige inbreng van onze professionals waaronder de politie, brandweer, OM, scholen, GGD, GGZ, RIEC, ISD en interne partners binnen de gemeente is dit veiligheidsbeleid daadwerkelijk integraal tot stand gekomen.

3

De ‘Strategische verkenning van de veiligheidspositie van de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen’. Zie hiervoor de bijgesloten procesnotitie. Het proces is vormgegeven volgens het BOB-model (BeeldvormingOordeelsvorming-Besluitvorming). 5 Veiligheidsthema’s: verkeersveiligheid; high impact crimes; (woon)overlast en maatschappelijke onrust; jeugd en veiligheid; cybercrime en ondermijning. 4

5

De beeldvormende fase is afgesloten met een oordeelsvormende notitie die in de commissievergadering van 11 september 2019 is besproken6. Deze notitie beschrijft de opbrengsten van het participatietraject en stelt de vraag centraal of de raad zich kan vinden in de voorgestelde prioriteiten en strategische uitgangspunten voor het integraal veiligheidsbeleid 2020-2023. De positieve inbreng en het akkoord op dit voorstel resulteert in vijf prioriteiten en vijf strategische uitgangspunten. De uitwerking hiervan is te lezen vanaf hoofdstuk 5.

6

6

De oordeelsvormende notitie is bijgesloten.

4. Veiligheidsbeeld van Teylingen Het veiligheidsbeeld van een veiligheidsthema komt tot stand door objectieve (politie)cijfers, het meten van de subjectieve veiligheidsbeleving (Veiligheidsmonitor) en de trends en ontwikkelingen op het gebied van veiligheid. In de strategische verkenning is het veiligheidsbeeld van Teylingen geschetst. Dit beeld is in de oordeelsvormende notitie uitgebreid met gegevens tot en met april 2019. Door het veiligheidsbeeld te schetsen, wordt zichtbaar of er een stijgende of dalende lijn is in het aantal geregistreerde incidenten van een specifiek veiligheidsthema. Door deze analyse van een langere periode te maken, is het mogelijk om (voorlopige) conclusies te trekken en wordt zichtbaar waar we de komende jaren op in moeten zetten en welke ontwikkelingen we kunnen verwachten. Wonen, werken en recreëren in Teylingen Teylingen is een veilige gemeente. Begin dit jaar (maart 2019) liet de AD Misdaadmeter zien dat Teylingen aanzienlijk is gestegen op de lijst van veilige gemeenten7. Van de 355 gemeenten staat Teylingen op plaats 2798. Bovendien is de algemene veiligheidsbeleving onder inwoners van Teylingen hoog. De uitkomsten van de Veiligheidsmonitor laten zien dat er de laatste jaren een stijgende lijn is in de algemene beoordeling van veiligheid.

Rapportcijfer Veiligheidsmonitor 2013-2017

2013

2015

2017

Veiligheidsbeleving

2013

2015

Nederland

Eenheid Den Haag

TEYLINGEN

Nederland

Eenheid Den Haag

TEYLINGEN

Nederland

Eenheid Den Haag

TEYLINGEN

Nederland

Eenheid Den Haag

TEYLINGEN

Nederland

Eenheid Den Haag

TEYLINGEN

Nederland

Eenheid Den Haag

TEYLINGEN

7,8 7,6 7,4 7,2 7 6,8 6,6

2017

Leefbaarheid

Bron: Veiligheidsmonitor 2013, 2015 en 2017. De bovenstaande grafiek laat zien dat inwoners van de gemeente Teylingen de leefbaarheid in de buurt en de veiligheidsbeleving in zijn algemeenheid als hoog beoordelen. De grafiek laat een vergelijking zien met de Eenheid Den Haag en Nederland als geheel waarbij de veiligheidsbeleving en leefbaarheid van die twee onderdelen lager zijn dan de beoordeling van Teylingen. Strategische verkenning In 2018 is de strategische verkenning opgeleverd. De strategische verkenning maakt inzichtelijk voor welke uitdagingen we de komende jaren staan op het gebied van veiligheid en hoe we hier, samen met onze partners, op kunnen anticiperen. Daarbij is van belang om de trends en ontwikkelingen in ogenschouw te houden zodat we tijdig op veranderingen kunnen inspelen door beleidsaanpassingen door te voeren. De strategische verkenning geeft handvatten voor een effectiever integraal veiligheidsbeleid en bevat aanbevelingen met betrekking tot de inzet op veiligheidsthema’s en de uitgangspunten die daarbij van belang zijn. Bovendien is dit ook het vertrekpunt geweest voor het opstellen van de oordeelsvormende notitie integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Teylingen die het actuele veiligheidsbeeld schetst door een analyse van de cijfers van 2014 tot en met april 2019 weer te geven.

7 8

www.ad.nl/misdaadmeter; www.vng.nl In 2018 stond Teylingen op plaats 200 (hoe hoger geplaatst, hoe hoger de waardering van veiligheid).

7

Oordeelsvormende notitie: Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 In de commissie DEB (Duurzaamheid, Economie en Bestuur) is op 11 september 2019 de oordeelsvormende notitie voor het voorliggende veiligheidsbeleid besproken. De notitie bevat aanbevelingen over de prioriteiten en keuzes voor de komende vier jaar. De aanbevolen waardering van een veiligheidsthema als prioriteit of thema, was gebaseerd op objectieve cijfers, subjectieve beleving maar vooral ook op de inbreng van inwoners, ondernemers en professionals. Het uitgebreide participatietraject dat daaraan voorafging, leverde duidelijke keuzes op. De oordeelsvormende notitie adviseerde om vijf veiligheidsthema’s te prioriteren en de andere veiligheidsthema’s als ‘thema’ aan te merken. De reacties van de commissieleden waren positief instemmend op de voorgedragen prioriteiten, thema’s en strategische uitgangspunten. Juist deze belangrijke en constructieve inbreng van de commissie, draagt bij aan breed gedragen veiligheidsbeleid. De vijf prioriteiten gaan wij de komende vier jaar samen met onze samenwerkingspartners aanpakken. De huidige aanpak van de ‘thema’s’ blijven wij continueren maar geven het geen extra impuls. Hierbij merken we op dat wanneer het veiligheidsbeeld in de aankomende vier jaar op één van de thema’s wijzigt, wij de inzet hierop kunnen bijstellen.

De vijf prioriteiten zijn in dit integraal veiligheidsbeleid onder hoofdstuk 6 verder uitgeschreven, waaronder de hoofdlijnen van de aanpak voor de komende vier jaar. Een samenvatting van de thema’s is te lezen in hoofdstuk 7. Voordat we verder gaan Voordat we nader inzoomen op trends en ontwikkelingen, volgt een terugblik op de prioriteiten van het vorig integraal veiligheidsbeleid. Zo wordt zichtbaar dat enkele prioriteiten niet meer als prioriteit terugkomen terwijl andere veiligheidsthema’s juist een prioriteit worden zoals verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. Terugblik: integraal veiligheidsbeleid 2014-2017 Het integraal veiligheidsbeleid van 2014-2017 is met een jaar verlengd in 2018. In hetzelfde jaar is de strategische verkenning opgesteld. Dit jaar stond in het teken van het opstellen van het nieuwe veiligheidsbeleid.

8

In algemene zin constateren we een daling in het aantal geregistreerde misdrijven (high impact crimes). Zo is het totaal aantal misdrijven in 2018 naar 1075 gedaald terwijl er in 2014 nog 1293 registraties waren9. De aanpak van criminaliteit gaat met vallen en opstaan en dikwijls zien we schommelingen in de cijfers. Een goed voorbeeld hiervan is de daling in het aantal woninginbraken. Daarnaast is een ontwikkeling gaande waarbij ondermijnende criminaliteit steeds prominenter in beeld komt en – in tegenstelling tot enkele vormen van high impact crimes en jeugdoverlast – veelal onzichtbaar is. De afgelopen jaren is intensief gewerkt aan de prioriteiten van het vorige veiligheidsbeleid waarbij nieuwe ontwikkelingen en andere vormen van criminaliteit zijn meegenomen. Om tot een goede aanpak van veiligheidsvraagstukken te komen, zorgen we ervoor dat lokale wet- en regelgeving actueel is, zoals de Algemene plaatselijke verordening en pakken we de regie als dit nodig is bijvoorbeeld bij de aanpak van jeugdoverlast en jeugdgroepen. Indien nodig stellen we nieuw beleid op. Voordat we inzoomen op de nieuwe prioriteiten voor de komende vier jaar, kijken we terug op de prioriteiten van het integraal veiligheidsbeleid 2014-2017. Hierin stonden de volgende prioriteiten centraal:     

Inbraken (onderdeel van ‘high impact crimes’) Aanpak jeugdoverlast Alcohol en drugs Veilige uitgaansgelegenheden Veiligheidsbeleving

Een terugblik op de eerder benoemde prioriteiten, geeft het volgende beeld weer.

9

Bron: bestuurlijke 12-maand rapportage 2014-2018 politie Eenheid Den Haag; Oordeelsvormende notitie, pagina 15.

Inbraken Door de intensieve inzet en samenwerking met ketenpartners, zoals de politie en woningcorporaties, is het aantal woninginbraken in Teylingen tussen 2014 en 2018 met 59,4% gedaald10.

Diefstal/inbraak 50 40 30 20

Teylingen

10

Trend (Teylingen)

0 4

8 12 4 2014

8 12 4 2015

8 12 4 2016

8 12 4 2017

8 12 4 2018

8 12 2019

Bron: bestuurlijke 12-maand rapportage 2014 -2018 en januari t/m april 2019 politie Eenheid Den Haag

De bovenstaande grafiek maakt deze daling zichtbaar door de trend van de afgelopen jaren weer te geven. Deze trend is zichtbaar in de gehele regio11. Door de daling van traditionele criminaliteit is dit veiligheidsthema de komende jaren geen prioriteit, maar vanwege de grote impact die deze vorm van criminaliteit heeft, continueren we de inzet op dit thema zodat de integrale aanpak gewaarborgd blijft. Aanpak jeugdoverlast Ondanks de lichte daling in de veiligheidscijfers van 19,5% van het aantal geregistreerde incidenten tussen 2014 en 201812, laten de ontwikkelingen zien dat de problematiek van jeugdoverlast hardnekkig en complex is. Vroegtijdig ingrijpen is essentieel om escalatie in een later stadium te voorkomen. Enkele jongeren zien we herhaaldelijk terugkeren in de groepsaanpak van jeugdoverlast. Deze actuele ontwikkelingen laten zien dat blijvende inzet op dit veiligheidsthema nodig is13. Daarom blijft jeugd ook de komende jaren een prioriteit in Teylingen. Alcohol en drugs In het voorliggende beleid valt de inzet op alcohol – en drugsgebruik samen met de aanpak van jeugd en veiligheid en blijft daarmee een prioriteit. De komende jaren blijft het belangrijk om jongeren voorlichting te geven over de gevaren van alcohol en – drugsgebruik.

Daarbij houden we aandacht voor de toenemende invloed van social media en spelen in op de zorgelijke ontwikkeling van drugscriminaliteit in relatie tot (kwetsbare) jongeren14. Veilige uitgaansgelegenheden We blijven de komende jaren inzet plegen op het veilig houden van uitgaansgelegenheden en evenementen. Dit doen we door toezicht en handhaving en door duidelijke voorschriften te stellen aan een evenementenvergunning. Dit veiligheidsthema is de komende jaren een thema. Veiligheidsbeleving De Veiligheidsmonitor maakt inzichtelijk hoe inwoners de veiligheid in Teylingen ervaren en waarderen. We blijven deelnemen aan dit tweejaarlijks onderzoek. Dit veiligheidsthema verbinden we aan diverse veiligheidsthema’s, waaronder verkeersveiligheid, waardoor het geen op zichzelf staande prioriteit meer hoeft te zijn en tegelijkertijd onderdeel blijft van ons veiligheidsbeleid.

10

Bron: bestuurlijke 12-maand rapportage 2014-2018 politie Eenheid Den Haag; Oordeelsvormende notitie, pagina 16. 11 Bron: Oordeelsvormende notitie, pagina 15. 12 Bron: bestuurlijke 12-maand rapportage 2014-2018 politie Eenheid Den Haag; Oordeelsvormende notitie, pagina 15. 13 Bron: Oordeelsvormende notitie, pagina 20. 14 Het verzoek om voorlichting is uitdrukkelijk door jongeren zelf gedaan op de bijeenkomst ‘Samen werken aan veiligheid’.

9

Trends en ontwikkelingen Naast de cijfermatige veiligheidsanalyse, laten de landelijke en regionale veiligheidsthema’s zien voor welke trends en ontwikkelingen we de komende jaren staan. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat we onze aanpak blijven aanpassen op de actualiteit. Onderstaand zoomen we nader in op de trends en ontwikkelingen die zich voor doen en invloed hebben op de te volgen koers in het integraal veiligheidsbeleid. De komende jaren zetten we hier verder op in door veiligheidsvraagstukken integraal aan te pakken en meer ‘aan de voorkant’ te zitten met een focus op vroegsignalering en preventie.

10

Toename van onzichtbare en complexere vormen van criminaliteit Huiselijk geweld is veelal onzichtbaar omdat het binnenshuis plaatsvindt. We zien een toename van signalen van ondermijnende criminaliteit, waaronder drugscriminaliteit, witwassen, arbeidsuitbuiting en mensenhandel. Legale voorzieningen worden gebruikt voor illegale structuren. Deze vorm van criminaliteit is vaak onzichtbaar en complex en heeft een enorme impact op de gemeenschap. De verwachting is dat deze trend de komende jaren toeneemt.

Toenemende invloed van social media en de relatie met online veiligheid De wereld wordt kleiner en berichten hebben een steeds groter bereik. Vooral jongeren ervaren de risico’s en gevaren van social media. De online veiligheid komt in gevaar waardoor cyberpesten, sexting, hacken, ongefundeerde meningen en het ongeoorloofd delen van beeldmateriaal aan de orde zijn. De digitale wereld wordt ook gebruikt om de onder – en bovenwereld met elkaar te verweven zoals bij identiteitsfraude. Deze ontwikkeling maakt dat we bewust moeten blijven van de verstrekkende gevolgen op veiligheid. Verharding en toegenomen complexiteit (veranderende maatschappelijke context) De afgelopen jaren nemen sociaal-culturele spanningen toe. In combinatie met zichtbare individualisering, verminderde tolerantie en verdraagzaamheid leidt dit vaker tot geweldsincidenten en woonoverlast. De verwevenheid tussen veiligheidsvraagstukken komt steeds vaker terug. Integrale samenwerking is noodzakelijk.

Slimmer wordende veelpleger Daders worden mobieler, vindingrijker, digitaler, werken over grenzen heen en gebruiken ingewikkelde constructies. Teylingen kent ‘mobiel banditisme’: inbraken en diefstallen worden veelal gepleegd door daders ‘van buitenaf’.

Klimaatverandering Het klimaat verandert. Dit brengt andere risico’s met zich mee zoals de kans op overstromingen en wateroverlast. Mensenhandel Mensenhandel is een ontwikkeling die gaande is. Mensenhandel bestaat uit seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting van jongeren. Mensenhandel valt vaak samen met ondermijnende criminaliteit. Drugs De illegale en ondermijnende productie van en handel in drugs blijft een hardnekkig probleem en is als een rode draad door veel veiligheidsvraagstukken terug te vinden.

Vergrijzing en langer thuiswonenden De vergrijzing leidt ertoe dat een steeds groter wordende kwetsbare groep ouderen langer thuis blijft wonen (in soms een oude woning) met verouderde elektra. Dit vergroot de kans op brand. De sociaal economische situatie kan hier invloed op hebben. Daarnaast zijn ouderen een groep die minder zelfredzaam zijn. Het aantal personen met verward of overspannen gedrag neemt toe en blijven langer thuis wonen als gevolg van bezuinigingen. Sommige personen kunnen gevaarlijk zijn voor zichzelf of voor hun omgeving. Er zijn aanwijzingen dat de ernst lijkt toe te nemen onder meer door de betrokkenheid bij ruzie en geweld.

Complexe vraagstukken Er is een zichtbare verwevenheid tussen verschillende veiligheidsthema’s zoals zorg en veiligheid. Dit zorgt voor een toenemende behoefte en noodzaak aan integraal (samen)werken en regie in de keten voor veiligheids- en zorgvraagstukken.

Grotere vraag en onder druk staande capaciteit Gemeenten hebben meer taken op het gebied van Toezicht en Handhaving, Preventie en Nazorg gekregen. Op veel thema’s binnen het lokale veiligheidsdomein voeren gemeenten regie. Sommige thema’s zijn de afgelopen jaren ook omvangrijker geworden, zoals de aanpak van personen met verward of overspannen gedrag, vormen van ondermijnende criminaliteit en jeugdproblematiek. Gemeenten werken steeds meer in multidisciplinaire teams samen met de politie en het Openbaar Ministerie ter bestrijding van (georganiseerde) criminaliteit. Dit leidt tot een groter beroep op gemeenten. Daar staat tegenover dat zowel in de opsporing als op het gebied van openbare orde taken bij de politie sprake is van forse handhavingstekorten en onderbezetting. Dit geldt ook voor andere veiligheidspartners. De huidige capaciteit aan mensen en middelen is niet toereikend om een antwoord te bieden op de vragen van vandaag en morgen. Het stellen van prioriteiten is noodzakelijk.

Omgevingswet De rol van de gemeente verschuift vanwege de Omgevingswet van vergunningverlening naar toezicht en handhaving (van voor- naar achterkant). Dit levert tevens een veranderende informatiepositie op (minder zicht op de dagelijkse praktijk). Om te zorgen dat we niet achter de feiten aanlopen bij misstanden, zoals wietteelt, de vestiging van een motorclub, of milieucriminaliteit, ontstaat een behoefte aan en noodzaak van een andere wijze van (integraal) toezicht en handhaving.

Conclusie Teylingen doet het goed op het gebied van veiligheid. Dit betekent niet dat we onze aanpak kunnen verminderen. Integendeel: het blijft van belang om het huidige veiligheidsniveau tenminste te behouden en waar mogelijk is, te verhogen. De eerdere prioriteiten inbraken, veilige uitgaansgelegenheden en veiligheidsbeleving kunnen nu een ‘thema’ worden en we verschuiven de aandacht naar andere vormen van criminaliteit, zoals ondermijnende criminaliteit (de verborgen georganiseerde misdaad) en fysieke veiligheid (verkeersveiligheid). We zetten in op het vergroten van sociale cohesie en saamhorigheid door de aanpak van overlastgevende situaties en treden op tegen verkeersonveilig gedrag. Hoe we dit gaan doen komt in de volgende hoofdstukken aan de orde, waarbij integrale samenwerking als basis dient om onze ambitie en visie te kunnen verwezenlijken.

11

5. Ambitie: waar willen we naartoe in 2023? In dit hoofdstuk gaan we in op waar we naartoe willen werken in 2023. De zorg voor veiligheid is één van de kerntaken van de gemeente. De aanpak van veiligheid ligt in handen van velen: inwoners, ondernemers, politie, maatschappelijke organisaties die allen werken aan een veilig Teylingen. Waar we op inzetten en de hoofdlijnen van de aanpak is te lezen in dit integraal veiligheidsbeleid. Voordat we inzoomen op de prioriteiten leggen we uit waar veiligheid over gaat. Veiligheid heeft betrekking op:    

Sociale veiligheid: het aantal en de ernst van strafbare – en overlastincidenten; Fysieke veiligheid: de mate waarin mensen beschermd zijn tegen ongevallen (bijvoorbeeld in het verkeer); Digitale veiligheid: de mate van digitale weerbaarheid van de gemeenschap, zoals bijvoorbeeld cyberpesten, sexting en identiteitsfraude of het hacken van systemen; Veiligheidsbeleving: het gevoel van veiligheid van mensen.

Onze visie, strategische uitgangspunten en algemene doelstellingen geven de rode draad aan waarlangs de komende vier jaren gewerkt wordt om deze te verwezenlijken. De visie sluit aan op de politiek bestuurlijke ambities, zoals beschreven in het collegewerkprogramma ‘Vitaal Teylingen’ 2018-2022 en het raadsprogramma ‘Vitaal Teylingen’ 2018-2022. De strategische uitgangspunten vinden hun grondslag in de strategische verkenning en zijn in de integrale veiligheidssessie van 26 maart 2019 met interne en externe partners expliciet naar voren gekomen. De algemene doelstellingen formuleren wat we minimaal willen bereiken de komende jaren en hoe we dit meten.

12

Visie We benutten de kennis, deskundigheid en ervaring van onze inwoners, ondernemers en instellingen optimaal. Samen werken we aan een Teylingen waar het fijn wonen, werken en recreëren is. Participatie is het uitgangspunt en we gaan uit van de eigen kracht en verantwoordelijkheid van onze inwoners. We intensiveren de samenwerking tussen de ketenpartners en we versterken de verbindende rol van de gemeente. Beleid maken we samen én voeren we samen uit! Strategische uitgangspunten Met de vaststelling van de uitgangspunten van het integraal veiligheidsbeleid werken we samen met inwoners, ondernemers en professionals aan het verbeteren van de veiligheid in Teylingen. De inzet van maatregelen kiezen we op basis van goede analyses en sluiten aan bij de aard en urgentie van problemen waarbij preventie een rode draad is bij de aanpak van de veiligheidsthema’s. Veiligheidsvraagstukken worden steeds complexer en vragen om een integrale benadering waarbij we samenwerken met een veelheid aan partijen. Zo werkt de gemeente in het veiligheidsdomein niet alleen samen met de traditionele partners zoals politie, OM en de brandweer maar ook met de woningcorporaties, sociale dienst en maatschappelijke organisaties. Dit vraagt om een andere benadering en blijvende investering in elkaar om de gezamenlijke resultaten te behalen.

We zijn flexibel en spelen met onze doelstellingen en aanpak soepel in op ontwikkelingen en onverwachte gebeurtenissen. De uitgangspunten die bij ieder veiligheidsthema terugkomen, ongeacht of dit een prioriteit of thema is, zijn:  Vroegsignalering en preventie Voorkomen is beter dan genezen. Huiselijk geweld is hiervan een goed voorbeeld. Door tijdig problemen en onveilige situaties te signaleren, zoals jongeren die drugs gebruiken, kunnen we tijdig de juiste maatregelen treffen. Voor het signaleren van onveilige of verdachte situaties, is het gebruiken van de ‘ogen en oren’ in de buurt van essentieel belang.  Integrale samenwerking De aanpak is ‘integraal’. Daarmee bedoelen we dat alle inwoners, ondernemers en professionals een rol hebben en hun verantwoordelijkheid nemen. Veiligheid bereiken we met elkaar. We zetten in op verdere verbetering en investering in onze ketensamenwerking. Dit doen we niet alleen met onze traditionele partners, maar we kijken ook naar nieuwe samenwerkingsmogelijkheden. Daarnaast richten we ons op het vergroten van de partnership met inwoners. We stimuleren inwoners bij initiatieven als deze bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van het integraal veiligheidsbeleid.  Inzet van strategische communicatie We zetten gezamenlijke communicatie in om boodschappen te delen. Dit leidt tot eenduidige berichtgeving over veiligheidsthema’s.

We versterken hiermee onze samenwerking en onze daadkracht om Teylingen nog veiliger te maken. Dit geeft vertrouwen en dat vinden we belangrijk. Bij het programma ondermijning maken we al gebruik van de inzet van gezamenlijke communicatie en we werken hierin samen met de politie en het Openbaar Ministerie.  Oplossingsgericht werken Door trends en ontwikkelingen zoals een toename van ‘onzichtbare’ vormen van criminaliteit en multiproblematiek is het van belang om met een oplossingsgerichte instelling veiligheidsvraagstukken te benaderen. Dit houdt in dat we een brede blik hebben en ‘outside the box’ denken. Deze instelling zorgt voor creatieve en nieuwe oplossingen voor bestaande problemen die we samen met onze partners aanpakken.  Versterking van informatiepositie en informatiedeling Om tot een succesvolle aanpak te komen, hebben alle partners dezelfde informatie nodig. Dit begint bij het kunnen delen van de relevante informatie aan elkaar. De praktijk laat zien dat het nodig is om bij verschillende organisaties, waaronder de gemeente, te investeren in informatiedeling en processen beter op elkaar aan te sluiten. We blijven inzetten op het bereiken van een gezamenlijke informatiepositie waarbij iedere partner over dezelfde informatie beschikt zodat we integraal een gezamenlijk vertrekpunt hebben om een veiligheidsvraagstuk aan te pakken.

Algemene doelstellingen Elk jaar wordt het gemeentelijk veiligheidsbeeld bekeken en de integrale aanpak geactualiseerd. Als ijkpunten voor de beoordeling van de veiligheid in onze gemeente maken we gebruik van de Veiligheidsmonitor en de plek van onze gemeente volgens de AD Misdaadmeter. Door een indicator op zowel de subjectieve als de objectieve veiligheid te gebruiken, zorgen we voor een zorgvuldige peiling van waar we staan als gemeente. We houden de volgende doelstellingen aan: -

De inwoners van Teylingen beoordelen de leefbaarheid in de buurt en de algemene veiligheidsbeleving minimaal met een rapportcijfer 7,5; Onze plek in de lijst van veilige gemeenten volgens de AD Misdaadmeter is niet lager dan het voorgaande jaar.

Uiteraard moet de haalbaarheid van de doelstellingen altijd bezien worden tegen de achtergrond van de actualiteiten en de capaciteitsvraagstukken.

13

6. Prioriteiten Het veiligheidsbeleid bevat vijf prioriteiten waar we ons de komende vier jaar op richten. Voor het stellen van de juiste prioriteiten is het van belang te weten hoe het staat met de veiligheid in de gemeente, wat er de komende jaren op ons afkomt, waar we naartoe willen werken en hoe onze samenwerkingspartners erin zitten. Niet alleen voor de inhoud, maar ook voor de afstemming van de capaciteit. In dit hoofdstuk lichten we de vijf prioriteiten toe en werken deze op hoofdlijnen uit. Na een toelichting op de betreffende prioriteit beschrijven we onze visie, ambitie, hoofdlijnen van de aanpak, de samenwerking met partners en hoe we de effecten van onze ambities meten. Wat is een prioriteit? Een prioriteit houdt in dat we, samen met onze partners, de komende jaren inzet op dit veiligheidsthema plegen. De inzet en aanpak op de andere en traditionele veiligheidsthema’s blijven wij continueren, zonder deze een extra impuls te geven. Inzet op de aanpak van deze andere thema’s blijft daarmee gewaarborgd. Hoe komen we bij deze prioriteiten? De strategische verkenning bevat een veiligheidsanalyse van de gemeente Teylingen tussen 2014 en 2017. In de oordeelsvormende notitie is deze analyse aangevuld met de veiligheidscijfers tot en met april 2019.

Tussen maart en juli 2019 vond een uitgebreid beeldvormende fase plaats waarin Teylingers en professionals hun inbreng op veiligheid gaven. Deze fase sloten wij af door op 11 september 2019 een oordeelsvormende notitie aan de raadsleden van de commissie DEB voor te leggen. Uit deze bespreking zijn vijf prioriteiten naar voren gekomen waar we ons de komende jaren op richten.     

14

Verkeersveiligheid Tegengaan van huiselijk geweld (Woon)overlast en maatschappelijke onrust Jeugd en veiligheid Ondermijning: georganiseerde ondermijnende criminaliteit

Tijdens veiligheidsbijeenkomsten vroegen wij inwoners wat zij belangrijk vinden op het gebied van veiligheid. Deze bijeenkomsten hebben ons van bruikbare en interessante informatie voorzien om het veiligheidsbeleid op te stellen. Daarnaast kregen inwoners digitaal de mogelijkheid om aan te geven welk veiligheidsthema zij het belangrijkste vinden. In onderstaand overzicht zijn de uitkomsten hiervan zichtbaar.

0% 1%

Geen van bovenstaande

5% 6%

Terugdringen van georganiseerde criminaliteit Tegengaan van online fraude

2%

5%

5% 4%

Vermindering gebruik alcohol en drugs Voorkomen van overlast

13% 17%

Vermindering van woninginbraken en diefstallen

18%

27%

Veilig verkeer

42% 0%

10%

Social media en website (n=94)

20%

30%

40%

50%

53% 60%

Burgerpanel (n=434)

Naast de bovenstaande uitkomsten zijn de veiligheidscijfers van de afgelopen jaren per veiligheidsthema in beeld gebracht15. Deze gezamenlijke uitkomsten geven een volledig veiligheidsbeeld weer. 15

Deze uitgebreide analyse per veiligheidsthema is te lezen in de bijgesloten ‘oordeelsvormende notitie’.

Verkeersveiligheid Met grote meerderheid is verkeersveiligheid als belangrijkste veiligheidsthema gekozen. Inwoners en ondernemers vragen aandacht voor handhaving van verkeersregels zoals te hard rijden, gevaarlijk verkeersgedrag en meer toezicht in Teylingen. Vanuit de campagne het ‘beste Topidee’ zijn meer dan 100 ideeën ontvangen en het ‘beste Topidee’ heeft betrekking op bewustwording van eigen verkeersgedrag en zichtbaarheid van voetgangers (personen die aan het verkeer deelnemen) in het donker. Dit is een veiligheidsthema dat inwoners direct raakt en lokaal naar voren komt. De komende vier jaar is verkeersveiligheid een prioriteit. Tegengaan van huiselijk geweld Huiselijk geweld is een ‘high impact crime’ omdat het een ingrijpend effect heeft in het leven van een persoon. Inwoners geven aan de aanpak van ‘high impact crimes’ belangrijk te vinden en tijdens de inloopbijeenkomst ‘centrumvisie-veiligheid’ is expliciet het belang om in te zetten op de aanpak van huiselijk geweld genoemd. Op regionaal niveau is huiselijk geweld eveneens een prioriteit16. Aanpak van (woon)overlast en maatschappelijke onrust Uit de bijeenkomsten komt duidelijk naar voren dat inwoners de aanpak van overlastgevende situaties belangrijk vinden en vragen hier aandacht voor.

De aanpak van overlast is breed en heeft betrekking op overlast in de buitenruimte of drugshandel, maar gaat ook over overlast veroorzaakt door personen met verward gedrag. De veiligheidscijfers laten een stijgende lijn zien in het aantal geregistreerde incidenten en deze trend is zichtbaar in de gehele regio17. De aanpak van (woon)overlast en maatschappelijke onrust is daarom een prioriteit. Landelijk en regionaal is dit veiligheidsthema eveneens een speerpunt/prioriteit18. Voorkomen van jeugdoverlast en – criminaliteit (jeugd en veiligheid) De aanpak van alcohol en drugs (onderdeel van jeugd en veiligheid) krijgt – in vergelijking met verkeersveiligheid en ‘high impact crimes’ – een minder hoge waardering, echter maken de trends en ontwikkelingen zichtbaar dat intensieve inzet hierop essentieel is. Regionaal is jeugd een prioriteit19. Uit de gesprekken en bijeenkomsten met inwoners, ondernemers en professionals komt nadrukkelijk het belang van vroegsignalering en de rol van de ouder(s) naar voren om tijdig en preventief een positief verschil te maken in het leven van een jongere en daarmee zijn of haar omgeving. Jeugd en veiligheid is daarom een prioriteit in Teylingen. Aanpak van ondermijning: georganiseerde, ondermijnende criminaliteit Door professionals is het belang van de aanpak van ondermijnende criminaliteit ingebracht.

De gemeenteraad van Teylingen heeft reeds een investering gedaan voor het programma ondermijning. Inwoners en ondernemers vinden de aanpak van ondermijnende criminaliteit belangrijk en vragen voorlichting en bewustwording zodat zij signalen van ondermijnende criminaliteit beter kunnen signaleren en melden. De aanpak van ondermijnende criminaliteit is een landelijke ontwikkeling en krijgt steeds meer aandacht. Landelijk en regionaal is de aanpak van ondermijning een landelijke beleidsdoelstelling en prioriteit20. Ook in Teylingen is dit veiligheidsthema de komende vier jaar een prioriteit. Uitvoering van het integraal veiligheidsbeleid De concrete uitvoering van het kaderstellend integraal veiligheidsbeleid (de zogenaamde HOE-vraag) staat beschreven in het veiligheidsjaarplan dat elk jaar wordt opgesteld. Het veiligheidsjaarplan wordt door het college opgesteld en omschrijft per veiligheidsthema de concrete acties en doelstellingen waar we ons jaarlijks op richten. De raad informeren we over de veiligheidsjaarplannen en de evaluaties hiervan.

16

Bron: Regionaal Beleidsplan Eenheid Den Haag 2019-2022, pagina 23. Bron: Oordeelsvormende notitie, pagina 17 en 18; Landelijk en regionaal is dit ook een speerpunt/prioriteit. 18 Bron: Uitwerking Veiligheidsagenda 2019-2022, pagina 13; Regionaal Beleidsplan 2019-2022 Eenheid Den Haag, pagina 34. 19 Bron: Regionaal Beleidsplan 2019-2022 Eenheid Den Haag, pagina 28. 20 Bron: Uitwerking Veiligheidsagenda 2019-2022, pagina 3; Regionaal Beleidsplan 2019-2022 Eenheid Den Haag, pagina 30. 17

15

6.1 Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid is een belangrijk maatschappelijk thema en is in Teylingen als belangrijkste veiligheidsthema gekozen. Uit het Kernbeleid van de VNG blijkt dat verkeersveiligheid onder ‘fysieke veiligheid’ valt. Fysieke veiligheid is de mate waarin mensen beschermd zijn tegen ongevallen. Daarnaast staat verkeersveiligheid ook veelal in verband met de veiligheidsbeleving. Veiligheidsbeleving is een lastig onderwerp aangezien er een continu spanningsveld is tussen objectieve en subjectieve veiligheid. Het gebruik van communicatie om inwoners te informeren over veiligheid blijft hierbij van belang. Verkeersveiligheid heeft dan ook betrekking op het nemen van maatregelen door de overheid met als doel het verkeer veiliger te maken én om verkeersveilig gedrag te stimuleren.

‘Houd aandacht voor de veiligheidsbeleving in relatie tot verkeersveiligheid. Dit kan verschillen van de objectieve veiligheid’. Aandachtspunt van een ondernemer uit de overlegstructuur ‘Keurmerk Veilig Ondernemen’.

16

De Veiligheidsmonitor laat zien dat gemiddeld een kwart van de inwoners van Teylingen gevaarlijk rijgedrag, te hard rijden en parkeerproblematiek in de gemeente als een probleem beleeft21. Dat verkeersveiligheid een veiligheidsthema is dat leeft onder de inwoners van Teylingen blijkt ook uit de hoeveelheid ontvangen ideeën en suggesties die hierop betrekking hebben22.

Inwoners vinden zichtbare controle en handhaving op de naleving van verkeersregels en gevaarlijke situaties belangrijk en vragen daarbij ook aandacht voor inzet op gedragsverandering in het verkeer. Visie In Teylingen is iedereen in het verkeer veilig en voelt zich veilig. Ambitie We streven naar het verbeteren van de verkeersveiligheid in Teylingen. We zetten in op het veilig zijn én op het veilig voelen. Daarbij realiseren we ons dat een verkeerssituatie weliswaar onveilig kan voelen, maar toch veilig is omdat er geen tot weinig incidenten zijn. Hoofdlijnen van de aanpak Voor het realiseren van onze ambitie besteden we aandacht aan de volgende aspecten. 1. Engineering – Education – Enforcement (3 E’s): integrale samenwerking De ‘3 E’s’ samen, maar ook afzonderlijk, kunnen verkeersgedrag en de veiligheidsbeleving beïnvloeden. Vanuit het team Toezicht en Handhaving richten we ons primair op de laatste 2 E’s van ‘education’ en ‘enforcement’. We houden oog voor het grotere geheel en werken, ook voor het derde aspect, samen met interne en externe partners en delen de relevante informatie zodat er integrale resultaten worden bereikt. 2. Focus op preventie en gezamenlijke communicatie Vanuit de gemeente en de politie blijven we (integrale) verkeerscontroles uitvoeren.

We communiceren over onze acties en de resultaten zodat zichtbaar is wat wij doen en wat de effecten van de aanpak zijn. De nadruk ligt op preventie. Daarnaast zorgen we ervoor dat handhaving en - preventieacties zoveel mogelijk op elkaar aansluiten. Denk aan een verkeersvoorlichtingsochtend op school in combinatie met een verkeerscontrole rondom de school. Onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners hebben we nodig bij deze aanpak. Het blijven melden van overtredingen en gevaarlijke verkeersituaties is belangrijk zodat we gerichte en preventieve inzet kunnen plegen.

21 22

Bron: Veiligheidsmonitor 2015 en 2017 (23,1% in 2015 en 26,7% in 2017). Bron: Opbrengstenboek: participatietraject Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2023 Teylingen.

3. Veiligheidsbeleving De veiligheidsbeleving kan verschillen van de objectieve veiligheid. De komende jaren besteden we hier aandacht aan. Dit doen we door voorlichtingscampagnes en door in gesprek te gaan met inwoners, al dan niet in combinatie met de uitwerking van het ‘beste Topidee’. De resultaten hiervan meten we in het tweejaarlijks onderzoek van de Veiligheidsmonitor. We zetten in op gerichte inzet van voorlichting met als doel preventie, gedragsverandering en het verhogen van de veiligheid (objectief en subjectief). 4. Uitwerking ‘beste Topidee’ Het ‘beste Topidee’ heeft betrekking op bewustwording van personen in het verkeer als het donker is. We gaan aan de slag met vraagstukken zoals: wat kunnen we zelf doen om zichtbaar te zijn en zijn er middelen die ons hierbij kunnen helpen? Aan het ‘beste Topidee’ wordt jaarlijks aandacht besteed en samen met de winnaar werken we dit idee uit. 5. Zicht op gedrag We stimuleren verkeersveilig gedrag. Elk verkeersslachtoffer is er één te veel. Inzet op gedragsverandering is essentieel in het terugdringen van verkeersslachtoffers23. Dit betekent dat we samen werken met onze partners door het geven van voorlichting en zetten in op bewustwording door de inzet van social media. We stimuleren positief en wenselijk verkeersgedrag. Deze aanpak blijkt effectief24.

Daarnaast blijven we verkeersdeelnemers ook confronteren en aanspreken op gevaarzettend gedrag in het verkeer en zullen – bij de niet naleving van de verkeersregels - handhavend optreden. 6. Toezicht en handhaving Handhaving is het sluitstuk van ‘Doorbreek slecht volgend gedrag verkeersveiligheid. Het houden (verkeersovertredingen) en zet meer van toezicht en controle door mensen aan te spreken en te handhaving in’ waarschuwen bij het niet naleven van verkeersregels of roekeloos Inwoner van Teylingen tijdens de en gevaarlijk verkeersgedrag valt inloopbijeenkomst ‘Centrumvisie-Veiligheid’ onder de zogenaamde ‘zachte’ handhaving. Het geven van bekeuringen valt onder de ‘harde’ handhaving. De buitengewoon opsporingsambtenaren van de gemeenten handhaven vooral op parkeergedrag en spreken mensen aan bij gevaarlijk verkeersgedrag. De politie kan ‘hard’ handhaven op gevaarlijk verkeersgedrag, rijden onder invloed van alcohol of drugs of als mensen zich niet houden aan de snelheidslimiet. Door het houden van (integrale) verkeerscontroles kunnen ook andere strafbare feiten worden ontdekt zodat misdrijven worden opgelost of voorkomen. Dit kan bijvoorbeeld bijdragen aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Samenwerking met interne en externe partners Om onze ambities en doelstellingen te verwezenlijken werken we samen met: Inwoners Ondernemers Winnaar ‘beste Topidee’ Interne gemeentelijke partners zoals de domeinen Ruimte, Buitenruimte, Maatschappelijke Ontwikkeling, Publieksservice en Bedrijfsvoering. Politie Buitengewoon Opsporingsambtenaren Openbaar Ministerie Regio Provincie Rijk Scholen Ouders Belangenorganisaties zoals Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland

23 24

Bron: website Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Bron: Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid.

17

Samen met onze partners werken we aan de uitvoering van bestaand beleid en uitvoeringsplannen waaronder het Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan, Wegenbeleidsplan, Handhavingsuitvoeringsprogramma en de Handhavingsnota. Daarnaast blijven we integraal werken aan nieuwe plannen en projecten en de uitvoering daarvan zoals de Centrumvisie, Actieplan Fiets en Onderzoek Spoorwegovergangen. Indicatoren: meetbare effecten van onze aanpak We willen een stijgende lijn zien in tevredenheidspercentages als het om veiligheidsbeleving gaat. Dit kunnen we meten door inzet van het burgerpanel. Daarnaast willen we een dalende lijn in het aantal inwoners die aangeeft verkeersoverlast te ervaren (te hard rijden / parkeerproblemen). Dit meten we met de Veiligheidsmonitor. Naast een positieve verandering in de veiligheidsbeleving willen we uiteraard ook een daling zien in de objectieve cijfers: vermindering van het aantal verkeersongevallen en een dalende lijn in het aantal geconstateerde overtredingen (waaronder rijden onder invloed en verlaten plaats ongeval).

18

Wat gaan we meten Veiligheidsbeleving

Hoe gaan we dit meten Burgerpanel

Welk effect willen we zien Een stijgende lijn in tevredenheidspercentages

Beleving van verkeersoverlast (te hard rijden, parkeerproblemen, agressief rijgedrag)

Veiligheidsmonitor

Dalende lijn in het aantal inwoners die aangeeft verkeersoverlast te ervaren

Overtredingen van verkeersregels- en tekens (waaronder ‘rijden onder invloed’ en ‘verlaten plaats ongeval’)

Integrale verkeerscontroles; Politiecijfers

Een dalende lijn in het aantal geconstateerde overtredingen

Aantal verkeersongevallen

Politiecijfers; VIA Statistiek Ongevallen

Een vermindering van het aantal verkeersongevallen

6.2. Tegengaan van huiselijk geweld Geweld hoort nergens thuis, zeker niet in je eigen huis, waar je veilig moet zijn en je veilig moet voelen om jezelf te kunnen zijn en je te ontwikkelen25. Huiselijk geweld is een veel voorkomende vorm van geweld in Nederland. In de aanpak van huiselijk geweld gaat het om alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties, waarbij geldt dat er vaak een machtsverschil is tussen het slachtoffer en de dader. Huiselijk geweld valt onder ‘high impact crimes’ omdat deze misdrijven een ingrijpende impact hebben op het slachtoffer en het gezin. Deze vorm van geweld speelt zich af achter de voordeur en is daardoor deels onzichtbaar. Het blijft daardoor lastig om dit probleem volledig in beeld te brengen, maar is des te belangrijker om op in te blijven zetten.

“Aandacht voor sociale veiligheid in huis is nodig, kind/ouder mishandeling vindt plaats achter de voordeur.” Inwoner van Teylingen tijdens de inloopbijeenkomst ‘Centrumvisie-Veiligheid’

Huiselijk geweld kent verschillende verschijningsvormen zoals partnermishandeling, kindermishandeling en ouderenmishandeling (al dan niet in combinatie met financiële uitbuiting). Huiselijk geweld kan aan de orde zijn bij complexe scheidingen of als een kind in de ban is van een loverboy. Het is een vorm van geweld dat in alle lagen van de bevolking voorkomt en grote effecten heeft op de slachtoffers en in hun dagelijks functioneren. Deze vorm van geweld kan mensen kwetsbaar maken en dit leidt vaak tot andere problemen, zoals eenzaamheid en schaamte.

De aanpak van huiselijk geweld staat landelijk en regionaal hoog op de agenda en is een complexe opgave waarbij veel partijen betrokken zijn26. Begin 2018 is het landelijk programma “Geweld hoort nergens thuis: Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling” verschenen. Het Rijk ondersteunt hiermee de regionale aanpak. Aansluitend hierop is de ‘Regiovisie Hollands Midden – Geweld hoort nergens thuis: Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2019-2023’ vastgesteld. Hierin zijn de ambities voor de komende jaren vastgelegd, waaronder ouderenmishandeling dat een speerpunt is. Hoofddoel is om huiselijk geweld waar mogelijk te voorkomen of zo vroeg mogelijk te signaleren en hier adequaat op te reageren. Een effectieve aanpak is mogelijk door een gezamenlijke inspanning van inwoners en professionals. De gemeente voert hierin veelal een regierol. Samen met onze partners blijven we de komende jaren intensief investeren in onze samenwerking, vroegsignalering, preventie en de aanpak van de verschillende vormen van huiselijk geweld. Visie Inwoners van Teylingen zijn veilig in huis. Ambitie Huiselijk geweld waar mogelijk voorkomen of zo vroeg mogelijk signaleren en hier adequaat op reageren. Hoofdlijnen aanpak Voor het realiseren van onze ambitie besteden we aandacht aan de volgende aspecten. 1.

Vroegsignalering en preventie We investeren in het zichtbaar maken van huiselijk geweld door het versterken van de signaalfunctie en door het vergroten van de meldingsbereidheid. Mogelijke signalen van huiselijk geweld kunnen gemeld worden via het meldpunt zorg en overlast of bij Veilig Thuis, maar ook bij een huisarts of andere hulpverlener. De gemeente zorgt voor preventie, vroegsignalering en laagdrempelige hulp 27. We verbinden preventie en zorg en veiligheid met elkaar om duurzame resultaten te bereiken. 25

Bron: website VNG. Bron: ‘Geweld hoort nergens thuis’, Regiovisie Hollands Midden 2020-2023, pagina 4. De Regiovisie Hollands Midden 2019-2023 volgt de programmalijnen van het landelijk programma ‘Geweld hoort nergens thuis’. 27 Bron: ‘Geweld hoort nergens thuis’, Regiovisie Hollands Midden 2020-2023, pagina 16. 26

19

2. Uitwerken van de aanpak uit de ‘Regiovisie Hollands Midden – Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2019 – 2023’ De aanpak vanuit de Regiovisie Hollands Midden geven we samen met onze samenwerkingspartners vorm. 3. Inzet op weerbaarheid en voorlichting Door te investeren in voorlichting werken we aan weerbaarheid en preventie. Voor de jeugd zijn specifieke weerbaarheidstrainingen en groepsaanpakken ontwikkeld, waarbij veelal ook het onderwijs is betrokken28. Daarnaast besteden we aandacht aan de ingrijpende effecten van huiselijk geweld en de signalen met als doel het taboe te doorbreken dat veelal om dit veiligheidsthema heerst en het schaamtegevoel te verminderen. De gerichte inzet van communicatie kan ook de samenwerking met een wijk of buurt bevorderen. 4. Bestuurlijk instrumentarium De Wet tijdelijk huisverbod geeft de burgemeester de bevoegdheid om een persoon van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat tijdelijk de toegang tot zijn of haar woning te ontzeggen. Gedurende de periode dat het huisverbod van kracht is, mag de uithuisgeplaatste geen contact hebben met zijn of haar huisgenoten. In deze periode worden andere mogelijkheden onderzocht die de toekomstige dreiging van huiselijk geweld kunnen wegnemen.

In de praktijk blijkt dat het opleggen van een huisverbod vaak het benodigde inzicht geeft in de ernst van de problematiek en een keerpunt kan zijn. Tijdens deze periode staan veiligheid en hulpverlening centraal voor de uithuisgeplaatste en de achtergebleven partner en eventuele andere gezinsleden. De inzet op dit veiligheidsthema is een combinatie van enerzijds repressie en anderzijds preventie in combinatie met zorg. Juist deze integrale aanpak geeft de meeste kans op succes met als doel herhaling te voorkomen. Samenwerking met interne en externe partners Om onze ambitie te verwezenlijken en daarmee onze aanpak vorm te geven, werken we nauw samen met:

20

-Inwoners -Interne gemeentelijke partners zoals de domeinen Maatschappelijke Ontwikkeling, Ruimte, Buitenruimte, Bedrijfsvoering en Publieksservice. -Veilig Thuis -Centrum voor Jeugd en Gezin -Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) -Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) -Scholen -Politie -Openbaar Ministerie -Jeugdbescherming West -Meldpunt zorg en overlast -Reclassering Nederland -Gemeenten -Algemeen Maatschappelijk Werk -Vrouwenopvang -Lokale Alliantie

28

Onze partners zoals de GGD en het CJG zijn hierbij betrokken en verzorgen trainingen/groepsaanpakken.

Indicatoren: meetbare effecten van onze aanpak We streven naar een vermindering van huiselijk geweld. Het is lastig dit misdrijf volledig in kaart te brengen omdat het veelal ‘achter de voordeur’ plaatsvindt en slachtoffers zich kunnen schamen en daardoor geen melding of aangifte doen. De komende jaren investeren we in het zichtbaar maken van huiselijk geweld door de signaleringsfunctie te versterken. Daarnaast maken we het aantal en type meldingen van huiselijk geweld inzichtelijk en houden daarbij ook rekening met de objectieve cijfers van de politie. Wat gaan we meten

Hoe gaan we dit meten

Welk effect willen we zien Inzicht in type meldingen en signalen door monitoren meldingsbereidheid

Meldingen huiselijk geweld

Meldingen ontvangen bij de gemeente (Veilig Thuis)

Opgelegde huisverboden

Via registratiesysteem gemeente (team Veiligheid)

Inzicht in aantallen en vormen van huiselijk geweld

Misdrijven huiselijk geweld

-Politiecijfers -Cijfers Openbaar Ministerie

Inzicht in het aantal geregistreerde verdachten en afdoeningen

21

6.3. (Woon)overlast en maatschappelijke onrust De prioriteit (woon)overlast en maatschappelijke onrust is een gecombineerd veiligheidsthema en bestaat uit verschillende soorten overlast. In Teylingen gaat de aandacht vooral uit naar:  woonoverlast  personen met verward gedrag  polarisatie en radicalisering Woonoverlast bestaat uit hinder die in, vanuit en rondom de woning kan worden veroorzaakt. Dit is een groot maatschappelijk probleem en omvat diverse soorten overlast zoals geluidsoverlast, problemen door drank- en drugsgebruik of agressief en intimiderend gedrag. Bij personen met verward gedrag gaat het om personen die grip op hun leven (dreigen te) verliezen, waardoor het risico aanwezig is dat zij zichzelf of anderen schade berokkenen29. In het geval van polarisatie en radicalisering gaat het om zorgelijke spanningen tussen bevolkingsgroepen30.

“Gedragsverandering bewerkstelligen, daar begint het.” Inwoner van Teylingen tijdens de inloopbijeenkomst ‘Centrumvisie-Veiligheid’.

22

Ontwikkelingen die spelen en de komende jaren aandacht vragen hebben betrekking op individualisering, verminderde onderlinge verdraagzaamheid, multiproblematiek en een toename in personen met verward of overspannen gedrag. Een verstoring raakt iedereen, bijvoorbeeld door een buurvrouw of buurman met verward gedrag die structureel overlast veroorzaakt, jongeren die middelen gebruiken, polarisatie die tot sociale spanningen in een wijk leiden; het zijn allemaal omstandigheden die een negatief effect hebben op de veiligheidsgevoelens in een buurt.

Visie Inwoners wonen in sterke wijken en buurten in een aangename en veilige leefomgeving. Inwoners kijken naar elkaar om en weten wie ze moeten benaderen wanneer het samen even niet meer lukt. Ambitie We streven er naar om samen met onze samenwerkingspartners zowel de sociale cohesie als ook de autonomie en zelfredzaamheid (empowerment) van betrokken partijen te vergroten. Hoofdlijnen aanpak Bij (woon)overlast gaat het vooral om overlast tussen buurtbewoners onderling, vaak als gevolg van botsende leefstijlen. De aanpak is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, woningcorporaties, politie, GGZ en buurtbewoners. Bij personen met verward gedrag gaat het vooral om tijdig signaleren en de juiste zorg en veiligheid kunnen bieden, zowel voor de persoon met verward gedrag als voor zijn/haar directe omgeving. Bij polarisatie en radicalisering gaat het er om tijdig signalen op te pakken en hierop te reageren. De aanpak wordt onder meer vormgegeven door: 1. Vroegsignalering, preventie en nazorg Er is een stijgende lijn in het aantal geregistreerde incidenten van overlast door personen met verward gedrag31. De komende jaren gaan we verder investeren in de samenwerking tussen het zorg – en veiligheidsdomein binnen de gemeentelijke organisatie. Juist het tijdig kunnen bieden van een vangnet en een sluitende integrale aanpak zijn essentieel voor een effectieve behandeling.